Skip to main content

Full text of "Pauli Aeginetae totius rei medicae libri VII. ad profectionem parati, et brevi summa omnem artem complectens. Per Janum Cornarium medicum Physicum Latina lingua conscripti"

See other formats 


PAVLI AEGINE- 

tae totivs rei medi- 

CAE LIBRI VII- AD PROFECTIO* 

nem parati, et brevi svmma om 
nem artem complectentes. Per i A n v m Cor/ 
narium medicu Phyficum Latina 
lingua cofcripti. 



Ctim Capirece Maiejl.Grdtia er 'Privilegio ad decennium. 


BCJSILE^rE PER IOi^fNNES HER, 
V^AGIOS cJTNNO D. M. LVJ. 


i i i |lpfWp'W f . . ... i t . . ... . . . . . . . . . ... . . 1 .... 

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 


-; /na 'rasianijjv. A. mulu^ii^ ■ i . -ILk! i 
•v ji i ; pdiMtn-i ' . 

" 



v51^U r ' . T /LV,OI >\\\<- LiV '• v 

.w.a 


nRNATISS» viro d> michaeli 

U1 >lEIENBV RGO NORTHVSIEN. COS. ET 
' 1 ’’ 1 compatnfuo Cbarifi Janus Qorharms 

Medicus phyfkns . ■ 

S. D. 

i ullum aliquod (ludiorum genus eft Cos. grauiffi/ 
me,quod sque omni uCtiufcjj fexus stati, fummis X 
infimis,diuicibuscp pariter ac pauperibus, X utilita' 
temdefe exhibet, Kneceffario ab omnibus expeti/ 
pypRSia tur.ideffe (ludium conferuandsfanitatis, neminem . 

negare audere arbitror,quum hoc fupra communem 
experientiam, tot in uita uulgata didla confirmen t-.inter qua: etiam illa 
circumferuntur,ut fanitate uita nil melius habetiK ,Non eft uiuere, fed 
ualereuita- Atcp ego admodum adolefcens in eamfententiam deueni. 
Nam quum puer domi fatis negligenter, quod ad uidum attinet.edu/ 
carer.SC puer adhuc a patre ad externas fcholas emitterer,ufep ad adole 
featis fere fine,corpore non adeo firmo fui,fed quod ex facili afficere/ 
tur.ob uidtus iufti negligentiamjmo ut redius dicam partim ignoran 
fiam,partim inopiam. Quod ipfum quum non ita tarde intelligcrc in/ 
nperem, circa annum statis decimum odauum, animum ad medici/ 
0£(quam&conferuandsfanitatis8C amiffs recuperands fiueeuran- 
dorum morborum artem effc audieram) (ludia adieci,no admodu pro 
bantibus id parentibus ac amicis, qui facris literis X pietatis religioni 
tnc addicere conabatur. His itaqj ctiamfi obfecundandum ducerem,ta 
men magis literarum ac linguarum (ludio inhsrens.per aliquot annos 
iia progreffum faciebam,ut fi omnino facris initiandus effem.non ita i/ 
lieptusad hocuiderertK medicinam tamen ncutiquam negligeba, fed 
profeffores publicos audiebam,non uelut artis affecla.fed ut uerum fa/ 
Kar.uelut explorator ,X prout stas ferebat,uelut arbiter aliquoties his 
aures pubens.Et quanquam iudicio meo non ita confiderem, ut quid/ 
de etusfeculi medicina fentirem publice proferrem ,X effet qusda quo 
quereueretia publice docentium, qualiacumcp. uidelicetdidiciffennta 
men no obfcure intelltgebant ilii quibus meaffociabam.non uideri mi 
hifims fanum effe hoc,tum autorum 5 tum profe (Torum genus,quod tuc 
fcholas medicas occu paret,Prslegebatur autem Auicena,qui princeps 
totteartis habebatu r ac appellabatur. Prslegebatur Rafis,8£ prafer- 
tjmdbhu^dpfiusad Almanforem liber: in quo abfoluta curandorum 
omnium morborum ratio proponi ferebatur. Allcgabatufinterim alr| 
ab aliis facieti ds medicins.fiue ijt Uocabat ptadies fcriptoresrecentio/ 
tes,Bertmtius,Gatinaria,Guainerius,Valefcus,Kaliorum innumerabi 
| tu tba. Sed inter prscipuos producebatur Arculanus que aljtj Hercu' 
laniim uocant. Al Grscorum medicorum i uelflt MegarenGum, nulla 
mtiohabebatur, nifi obiter mcntio incidiflet Hippocratis,ac Galeni K 
f/iofioridis: NatrV reliqui penitus ignorabantur,K>oec nati fciebqnturs 



epistola 


alterprognoAicon,qui aliquando itidem in icholis prslegebantur.ubi 
maoni illi principes ultro his locum Ceffiffent.Quod itaq; hoc autorum 
ac profefforum medicorum genus,nec fanum nec redum eife tuditare 
cx linouarum Audio,quod tum in Germania florete incipiebat,affeq„i 
mihi utdcbar.Quum enim omnes relatos autores barbatiffifhoseffeui 
derem, ut nunquam quod dicere, aut docere uellcnt, fatis intelligendu 
exhibetgf. 8£ publici profeifores adhuc illis longe inferiores per omnia 
audirentur, no dubitabam Graecos medicos optimafcripta prodidiffe, 

K maxime dolendum effe indicabam,eorum nihil ad nos extare,aut ha 
beri, quod fctri poffet. Itaq; etiamfi toto pedore a fcholarum doctoti, 
bus abhorrerem,&barbaros illos autores auerfarer.tamen nomineao 
ti dato eoprogreffus fum,ut medicinam aliquot annis exercuerim ultra 
citro® Oceanum magnu apud Liuones,Rutenos,& in illuflrium prin 
cipum Megalopytgeum ducatu ac aula, utes quidem barbaris illis tna 
oiAris pr*uiis;quitf enim aliud facerem in meliorum egeAate f fed fpe/ 
rans quotidie fore,ut aliquado inciderem in optimos artis autores ,gm 

cos fua lingua loquentes.Et hac de caufa quum per Belgas ad Anglos, 

H rurfus ab his per Gallias peregrinatus, Italiam petere con Aituiffem, : 
ubi Bafileam perueni.comodiim reperi illos penitus interqffe creditos 
tnedicosor ? cos, Hippocratem, Galenum, PaulumAeginctam.Diofcp 
ridem, ex Aldina Venetrjs officina excufos,& ad Ioanne Frobenium, j 
qui paulo antea e uiuis excefferat,perlatos, ita ut hi in officina Frobeni ! 
ana, Cuius tum Hieronymus Frobenius fucceflor & haeres erat,eo mo/ 
do effentjUt dodis ac Audiofis nonfolum legendi illos,fed etiam uten/ 
di larga facultas exhiberetur. Atcp egoquide fi mox Bafile? reperif&tn 
qui loga peregrinatione exhauAos loculosmihi largo auro repleuinet, 

K ueAitum alTamt^ fupclledilem partim detritam, partim diuendita, 
ac uelut utac onus reiida,luculenter fuppeditaffet (ficut fane reperi pau/, 

16 poA illic qui ob medicinam utrunq; offerrent ac exhiberent) tamen 
tam magno gaudio neutrum admififfem.quato me affecit optimus uir 
Hieronymus Frobenius.qui ubi me ignotum fibi penitus,familiaritet| 
excepiffet,'8i in amicitia recepiffet, de grgeis illis autoribus apud fe ex/ 
tantibus edocuit,SCipfos paulo poA utendos dedit.Horum itacpulus 
Itali* uifendredefiderium plurimum mihi mitigauit.K me per integru, 
annum Bafiles retinuit, qui erat a feptembri anni uicefimi odaui, ufcp 
ad feptembrem anni uicefimi noni, fupra Chri Ai nati maioris numert ; 
annos,rnillc,quingcntbS'.Quo tempore quum Erafmus RoterodamuS: 
in ea urbe uiueretretiamfi ob tumultuantem rempublicam poAea inde! 
Friburou Briigo? fe coferrct: multiquotidie dodihommes ac Audioji> 

. adolefcentes, ex Italia 6i Gallia i altjsep regionibus ad illu & uidendu,] 

K falutandum affluebant: Quos etiamut mihi familiares facerem jtx. 


Eriliorum {cripta nec Graica, nec Latina extabant, tnfiquodtransla, 
tiones quaedam corrupdffim* pariter ac barbariffim* ex Galeno, J 
paucis magni thefauri loco poffiderentur 8i aeque uitiati,ac non fatis h 
tfnt HiDDocratis exigui mole libelli haberentur, alter Aphorifmorum, 


illius Kaliorum dodorum hominum,Bafilfenftum duium familiarita/ 
te contingebat. Inter hos aute non poftremus I. Heruagius fuit, qui 
defundo Frobenio,& in thoro matrimoniali, Si in officina fucceffit. Si 
poftea multos bonos autores,Knunc Paulum huc typis excudit. Ex illo 
porro tempore reprobatis ac retecftis medicis illis barbaris,quos pet to 
tpsnouem annos fequutus eram,totum me ad grajeam medicinam co/ 
tplijgrfcisq^ medicis me totum addixi,quos Kfequor Si ad quorum i/ 
mirationem medicina exerceo, Si iam per uiginti fex annos Germania; 
noite perfuaderc perfeuero,hos effe ueros medicos,& redos artis me 
djcf autores,ipforu maxime lingua legendos ac fequedos. Et ut no eflet 
quod quet.erenfur aliqui,uel degtascg lingua: ignorantia,aut horum au 
tprum difficultate,conatus fum grjcos illos medicos facere latinos,non 
obfcura Si perplexa.fed lucida Si explicata ufus illorum in latina lingua 
tra,t1slatione.Extat itacp Hippocrates nofter latinus^agng dodrin®, 
ingentis utilitafis,iromefa: difficultatis opus,fupra duo milia annorum 
ab.omnibusin Infinalingua deGderatum,K a uullo unquamfcliciter an 
te nos tentatum.Extat Galenus totus,magna ex parte per nos latine Io 
qucs.K reliquis aliorum translationibus noftra opera caftigatis. Extat 
ftetius,qui totam medicinam fedecim librisincludere conatus cft.Pro/ 
dibitbreui noua noftra Diofco.translatio,noftris itidem emblematis il 
Inilrata.Nunc uero damus Paulum Acginctam,qui idem quod Acti/ 
usfcptem libris efficere ftudio habuit.Et ad huncacceflerunt noftri do/ 
fabellarum libri feptem,quibus diffkilles Si obfcuros ac afperos eorum 
librorum locos explicamusjilluftramus ac dedolamusmonad hunca/ 
lioquiautorem folum intelligcndum conferentes,fed etiam ad multos 
alios graecor um medicorum locosiquemadmodum etiam antea come- 
tarios medicos in Galeni quide libros, xxtk confcripfimus/cd 
quosad omnem ueterem gracam Si latinam medicinam redius intel/ 
ligendam utiliffimosefleiudicamus. Hac ad te Michacl Meicnburge 
publica hac prffatione recenfereuifumfuit,nonin aliquam gloriatio/ 
nis,fpeciem,Ted utftudiorum meorum ratio omnibusc6ftarct,Kqudd 
nihil opis aut opera omiferim, ut redi ac ueri ueteres medici in lucem 
raiocarentur, barbara ac corrupta medicina exularet, 8i in fumma; ut 
quantum in me eflet,rebus mortalium iuuandis,fanitati conferuanda, 
fflorbis depellendis, ampilus ac fpaciofus campus aperiretur: qui fane 
m relatis autoribusuerfariuolcntibus,undiquaqueama;ni(Timuscom 
perietur. At uero quid his praftandis effecerimus, nulli iadamus. Per 
°>nne fere Europam difperfis his autoribus,nufqua defunt qui optima 
« 1 * 3 * 9 *ffledifina expaflisulnis excipiant, Si omni ftudio profequant". 
ea obfurducrunt tame magna ex parte publicg fchol^ncc fana cofilia 
* mi Kunt,fed antiquam fua cantilenam canunt,& cum Gryllo grunni 
te,&inlutofeuolutare malunt, cp priftinaforma exuta, homines pu/ 

1 ntis ac redi amantes confpici. Sunt rurfus ali),qui grateos medicina: 
u ores Kipfi recipiunt, Ktecipiendosccnfent,K ut recipiantur etiam 
at riopefamftrenue nauant,fcd Arabum medicorum iugum, uelut 
* i ad quod 



EPISTOLA 

ad quod adfueuerunt,ut ego quide arbitror,excutere non audent,Qui, 
bus fane precor,ut inxquali illo partim grxco.partim Arabico iugo,f e 
minus grauari fentiant. Verum his qui nos fequi uolent,fatis erit gr*, 
ci iugi onere premi,aut potius fuauitatem eius experiri,84 fub optimis 
artis magiftris eo eniti, utexhaufti laboris iucundifsimifrudtusiplij 
contingant:qui funt fanitatis tutela, & morborum medela. Hos enim 
frudtuslonge iucundiffimos proferut nobisgratci illi medici fcriptores, 
ut apud nullos alios querere, nec aliunde deltderare fit opus.Et alioqui 
prxftabilius eftdefontibus haurire, quam de riuis,etiamfi indederiue 
tur. Ad horum medicorum prcefcriptum reformata uelim Pharmaco 
polia Europea.K quoquo ucrfumfelatifsime Romanum Imperium 
extendit.Nam quod debello dicitur.multafuntin bello inania,idmul 
to uerius de noftri feculi officinis medicamentariis dici meretur, multa 
funt in Pharmacopolas inania.Et ut nihil dicam de his fiuefimplicib. 
fiue compofitis medicametis.qu? tempore exoleuerunt,8i prmmtate ui 
res fuas amiferunt: necp de his qua falfa pro ueris agnita ufurpantur: 
neq5 de his que quum uera fint.X redefe habeant,aut non rite parant 
aut non prout debent in ufum ueniunt: tot fyruporum ac Iuleporubat 
baris nominib. appellatoru,inutilis onerofacp turba: tot aquarum per 
fornacis uim, de fimplicibus medicametis extortam,rudis indigeftacp 
moles, Pharmacopolia tenet,qua: non alio cp calonum ac lixarum im/ 
pedimentorumcp bellicorum loco haberi meretur: quum Hippocrati 
ptifana.cum familiaribus naturjhumanf potionibus,uino,aqua,aqua 
mulfa, aceto mulfo fuffecerit, uelut iuftus exercitus, ad omnes morbos 
acutos expugnandos. Ad Hippocraticum itacp praeferiptum, uelut ad 
Polycleti regulam,reformanda.omnia illa ac ufurpanda eflent, nccpu! 
terius progrediendum,quam in quantum Galenus 84 reliqui, quos di 
xfigrxci medici nobis prasuios fe exhibuiffent.Necjj enim dubium ali’ 
cui effe debet,grtecos medicos Hippocratis uerbis perfuafos, ut modu 
non ita nimium excederent,fe continuifle:84 contra arabas ac Mautos 
qfdem uerbis indudlos, latius euagatos eife,84 tot uariarum potionum, 
84aquarum deftillatarum formasexcogitaifeac inuexifle. Verba Hip 
pocratis ex lib.de rati.uidt. in morb. acutis, poftquam de fupra relatis 
docuit,hxc funt. Cxteru de reliquis floribus,qualis eft ordeacea, aqua 
84 qui ex herbis fiunt, 84 qui ex una paffa.SJ uuarum expreffarum retri 
mentis,84 ex tritico, 84 cnico, 84 myrti baccis, 84 malo pun/co, 84 dea/ 
lrjs,ubi alicuius ipforum ufus contigerit,feribetur circa ipfum morbum 
quemadmodum etiam de alfjs compofitis medicamentis. Atqs bftno 
fub prxeipientis, (necp enim tantu mihi fumo) fed fub monentis per/ 
fona.a me didlaaccipi uolo, ut hi qui memoratis pharmacis uti uolent 
diligenter expendant quos fequatur, 84 quibus in morbis,84 in quibus 
corporibus ac temporibus ea propinent, 84 cautifsime circa multiplice 
eorum ufum fe gerant. At uero ficut in Pharmacopolqs multa funt ina 
nia, ita magna fiducia quidam noftraxtate per annos iam plus minu* 
quinquaginta , ad unius medicamenti ufum fe contulerunt 84 primum 



NVKCVPAT01UA 


ideffl aducrfus unum quendam, uariarum tamen fpecicrum,morbu 
JL» creditum. & Gallicum appellatum: quem ego ueterem effic,& 
Aa nomine Graecis uemre, $C apud Plinium,& apud Galenum, 

Mentagram appellari non dubito: poffiea uero in communi aduerfus 
omnes,ita itamen utalrj aliorum purgantium,et digerentiG.acuircscor 

roborarium medicamentorum ufum, ad unius illius primum per fcu/ 

furpati, ligni Guaiaci appellati,et hebeni generis no male iudicati,ufur 
pationetn adiungerent. Atcp ego faneomnes qui hoc medicationis du 
ftu ufi funt medicos noui plures ex aegrotis ic'i<f l i , n$oi«4cu, quam curaf/ 
fe ad integram fanitatem reftitutos, fiuc hoc morbi malignitati,fiue x' 
grotorum fato, fiue medicorum imprudetire adfetibi debetinihil enim 
definio: fed ut hinc nouorum 8£ incognitorum medicamentorum: nifi 
quatenus felix iterum atq? iterum facfta experientia dqcuit:ufuspericu 
Ium cocmofcatur,in medium adduco.ldem profedto nouitatis (ludium 
nuper adeo etiam radicis Chinae ufum inuexit, radicis quidem nec ad- 
modum nobilis,nec fatis cognita:, fcd cui tameri aliqui no parum qu id 
amplius tribuunt,in omnibus morbis curandis,quam ipfi ligno Gua- 
iaco.Sed quem in talibus exoticis inuehendis fperabimus finem, fi ita 
procedet nouarum rerum experiendarum libido,qua; recens etiaSpar 
tam pariilam ex India apportauit, cuius ftirpis item utfuperiorum de/ 
codum,omnia morborum genera, & imprimis gallicu fanare creditur. 
Ego certe ut nihil temere affirmandum, neq? quicquam lcuitcrcontcm 
nendu puto iuxta id quod Hippocrates dixit, /urdty ex», 
ferita illud quod idem circa morbos exercere iubet, cautiffimeobfer/ 
uandu duco,a<ntiei// inquit,7r ^/tk vTsau(j.a-m <flvo,o<?tAJsA *> p* /SA«/ 
^s//:maxime quum compertum fit, quaedam etiam praefenti fua com/ 
tnoditate,longum in pofteru ac grauius malum inducere. Proinde gr® 
cos medicos, uelut optimos ac cautifsimos magiftros.K maxime admi 
. tor, 6£ libentifsime, dicam etiam fcliciffime, fcquor, & alrjs fcqucndos 
tile iudico.Et hac de caufa poft illos fupra relatos,etiam Pau'um Argi 
netam ad latinostransfcribendum ac publicandum duxi,uclutuera:ac 
fana:medicina: certiffimum exemplum.Hunc autem autorem peculia/ 
fiter tibicompatercharifsimedicare uolui,tum ob praeceptionum in ip 
fo breuitatem,tum ob totius operis non onerofam adeo molcm.ut tibi 
familiaris ,SC in multo ufu effie pofsit, id quod ncutiquam in iftis maxi/ 
•neoccupationibus tibi negligedum effie nodi, ex Hippocrate edodltis 
qui dicit,Virum prudentem ratione apud fe inita, quod maximi pretii 
Kseft hominibus fanitas.r.offeconucnit quomodo exfuaipfiusintcb 
ligentia,in morbis utilitatem capiat. Nofle aut conuenit ea qu* a medi/ 
cis& dicuntur,et adhibentur coi pori fuo,cacp dijudicare pcffic.Er qua/ 
quam mox in eodem loco , libri 7rff>l vraflooA principio fubijciat: At 
que h*c fingula Hadlenus noffe fatis cft, quatenus idiotaecotingcie po 
teffitamen tibi in literis, fapienti* ac eloquentia: (ludio tantam clari u/ 
dinem adepto,no hadlenus noffe,fatis effie debet,aut poteffi, fcd prtfco 
- aitlot£ quo re<5la>8£ hgc noftra (ludia colis,longe altius ad fanitatis tu® 



curam te immittes. Sed ftultum Gtrae pratfcribefe modum ei qui ; am 
multis annis,a prima adolefccntia, in maximis rebus ad condlium ad/ 
hibitus fitrut in te ac prudentia tua plurimum fitum effe,omnibus con/ 
flet, quo patrqs regionibus pax, religioni cocordia, & Germanis tran/ 
quillitas contingat.Hoc itacp ut felicem fucceffum deo opt. Max.largi, 
ente efficias, uel ego maxime omnibus uotis expedo.Nihil enim libe/ 
tius in hac in grauefcente aitate uidea, quam ut uirtuti, & redis ftudijs 
fuus honor,pietati ac religioni fuus cultus re(lituatur:bonis redefaflo 
rum prarmia,improbis cotraria contingantiad quas res omnes his tur/ 
bulentifsimis temporibus miferrime afflidas ac intercifas, aliquado 6J 
ut fperamus breui reparandas, tu plurimum conferre poffe, 8£ collatu, 
rus effe crederis. Neqs enim fine his duabus rebus, premio uidelicetK 
poena,refpub. in-integro ftatu contineri poteft. Et ficut Plato dixit ex/ 
tremum iniuftitis terminum effe, fi qui iuftus non fit,pro iufto habea/ 
turrita extremus impietatis 8£ malicia: terminus eft,haberi aliquem pi, 
um & bonum,qui talisnon fit.Quod ueroad me attinet, ut non dubito 
quin hoc meum officium, tibi hunc meum laborem infcribendi aedi/ 
candi,gratum tibi fit futurum I ita mihi fatis eft, fi uiciffim intellexero,; 
memoriam nominis noftri effe apud te integra, cui aprimanoftramu 
tua cognitione femper,fic nunc ita turbatis rebus uel maxime, 
rede probari cupio. Vale Zuiccauij. Calend. 

April. jsi. d. iv. • 

Paulus Aegi/ 




PAVLVS aegineta de seip* 

so, AC OPERE syo. 

Pauli laborem me uides,qui plurimum 
Emenfus orbis,ortus eft ex Aegina. 

PRAEFATI O :■ TOTITS OPERIS, 
a 0 ^ fine quod «ueteribus quid circa artis traclationem 
I pratermiffum fit,ad huius operis compofitioncm perite- 

1 ni, fed compendiaria ? doctrinas gratia. Vice uerfa cum 
a b,His quidem rede ac citra defeclum omnia elaborata 
mm&d fiunt. Reeentiores uero fupra hoc quod neqomnino ip. RMftfem 
HHKU -etiamgarrulitatem ipfomm damnant. Qua de caiu 

requirit neutiquam differendam.Quapropter refile Hippocrates 
iis occa fio nempracipitem pronunciauit. Illos equidem tn folts fert urby. 
ksnegotiorum ufus urget, m quibus etiam librorum Imdentaadefilco- 
m, jfi Medicis nonfolum in urbibus, aut ams,aut defertis quibufdam 
monibusSedetiam in marifcepe,in ipfis nambits, repentina morborum 
mefsitas, inaruit,in quibus dilatio mortem, aut omnino periculum extre , 
mm imkcithceterum omnem medendi methodum, aut omnan panicula- nclum 

re,nmteriam,memoria tenered fic^ 

Mei quarehoccompendium exueteribus colleclum confeci. Neque enim 
meas faturas in ipfo bropofui,paucis quibufdam exceptis, qu# inter aras ■ 
operi-, cr uidi;® experientia cognomi Verum mpluribus prcedaris ner 
fms,w maxime in Onbafio, (qut ® ipfe totji librum,,n quo omne tuens ontsfim 
cLefanitatis rationem tradidit,infiarflorum aliunde decerpftt. Nampojl 
Galenum ® adhuc juniores fuit) optima e.x his delegi, nullo quantum ei¬ 
us feri potuit morbo prastermiffo. Etenim Oribafijopns illud in feptua- 
imaldros dilhndiim, omnem artis doclrmam in/e continet. ^Atnonpa 
cik parabilis eft tanta molis opus,ad-multos adeo uerjus extentum. Jspi- 
terne uero tompendio omnia huius traclans, ad filium Euflathiumfcrip- 
ta,multos morbos penitus non habet,®- reliquorum tradat,onem tmper* 

fefiam continet,ita ut iamcaufienam cognitionis figna, quandocp etiajuft 
fiens curatio defit,itemcls alia qua: mentionem fui fieri populant. ^Atue, 

roprfens nofirumfcriptum,®figna,® caufas,® curationes omnium 

■ morborum,fimilarium, infirumentalium, ® eorum qui in umonisfolutio- 
,> mon[idermur,compra:hendit,no modo fummatim fed etiam dtfujcprot 



ut res ipfa exigit. Et ante horum aggrefionem,totam tuenda;fanitatis ex 
indu rationem expofuimus.Tojlremum uero librum,de medicamentis tum 
fimplicibus,tunt compofitis confcripfimus. 

Q_VAE IN VII. TOTI V S OPERIS, 

libris contineantur. 

I jV primo omnem tuenda; Janitatis comperies dodrinam: er afeBioi 
num cetatibus, temporibus, temperamentis, er quibufdam alijspefulia 
riurnpra/eruationem ac corregionem: & alimentorum omnium uires w 
ufus per capita expofltos. 

In Secundo febrium omnium dodiina habetur, : premifiis his quaadip 
fam conferunt, nempe ex recrementis, er diebus iudicatorijs, er alijsfi- 
gnts, fubieclis itemfymptomatis ad febres confequentibus. 

In Tertio de affedionibus in locis confifleiibus tradatur,initio «futn 
mo capitefado, ita ut ad fummos pedes, ufip ad ipfos ungues deueniamm. 

In Quarto de affedibus extrinfecus corpus impetentibus, er uelut 
in propatulo conjijlentibus agitur,no quidem in certis,fed inplurib. par¬ 
tibus. In quo etiam de lumbricis, er dracunculis dicitur. 

In Quinto deuenenum iaculantium plagis acmorfibus tradatur Jn 
quo etiam de morfis ot cane rabido, er aqucefdrmidinis affedu agitur.Ite 
de morfis a cane non rabiente, er de morfis ab homine. Ibidem quotp de ut 
nenis, er auxiliaribus aduerfus ea medicamentis habetur. 

In Sexto omnia ad chirurgiam pertinentia recenfentur,tum circacat 
nem,ubi er de telorum extradione agitur, tum circa ojpt,In quibus etiam 
de f aduris, er luxatisfermo habetur. 

In Septimo omnium medicamentorum uires continentur, primum qui¬ 
demfimplicium, deinde uero compofitorum, er prafertim eorum quorum 
in aliorum fex librorum decurfu mentionemfecimus,maxime maiorum er 
compofitionis appellationem adeptorum, fjeque enim placuit nobis in ili 
lis fparfim omnes compofitiones collocare,quo CT dodrina minus fertur 
bata effeti, <&ut quis unam aliquaquarens,aut etiamplures ex nobilibus 
compofitionibus,jacile reperiat.^AdJinem uero qucedam ad componenda 
medicamenta conducentia, zyjuccedanea interfefpeciesreferunturjta ut 
totus liber in dodrinam de ponderibus ac menfuris abfolua- 

tur. Trimum igitur librum iamexor- : 

diemur, 


Liber frit 


Urimus totius operis,prafens liber exijllt, in quo omnem tuenda,fa* 
. Strutionem percurrimus,uelut er tmin praefationediclum ejl,& 
rl \er capita referetur, ubi hoc tantum antea protulerimus , quod in 
r WdlMWd libro blurimd exOribafio transfcripfimiis . ffoti em- 


' n lententium ptuuu^i » »y.*,...ts„fed ex omnibus utilitatem colliger 
vJtin reliquis quinque libris paucfmta ex illiusfcriptis relatafunt , 

CAPITA PRIMI LIB RI, 

n-trnau* accidunt praegnantibus, Dc repletione Cap.XXXn 

P SSutidebeant Cap.I Deebrietate Cap.xxxm 

gssu c c iii 

Isf S5S2U.. .4 JZ ^ 

Fducatiopueri Cap.V XX XVI 

Dpnuftulispuerorum Cap.vl Deimmodico coitu Cap.XXxViJ 
tvtiiITi srauedine pueri Ca/ De feminis redundantia Caput 
mi VII XXXVill - 

Depmrim Cap. VIII De perfrigeratis Cap.XXXlx 

Dedendtione Cap.ix Deadufttsafole Cap.xi, 

0eAphtha ulcere Cap. X De pituita in iifperiore uentre re / 

Adfcmorum intertrigines Ca/ dundante Cap.XH 

p Ut XI Quomodogs facile uomatCa.XLll 

Adauriumhumiditates Cap.Xn Defubducentibus aluumfti qrinam 
DeSiriafi Cap.Xin mouentibusinfanis Cap.xuu 

Vidus infantium, &T reliquarum x/ Deinfufis per clyfteremCa.XLinl 
tatumufque ad inclinatam Ca* Deglandibus Cap.XLV 

put Xinl Qua: commanfa, aut naribus indi/ 

Defridione praeparatoria Caput ta ac illita, pituitam a capite du/ 

'xy eant Cap.XLVi 

De exercitiis Cap.XVl Quxmenfes ducant Cap. xlviI 

Deexercitiorumfpeciebus Caput Sudorifica Cap.XLViiI 

xvn Deaere Cap.XLiX 

DefriiSionutnfpeciebus Caput De aquis Cap.L 

XVIII De balneis Cap LI 

Deuocisexercitio Cap.XlX De balneis naturalibus Caput 
Delaflitudinibus ex exercitas Ca/ HI 

put xx De uirtu temporibus anni ungulis 

Decutis adftridlione Cap.xxi conueniente Cap. liii 

Delaflitudinibus fpontaneis Ca/ Virtus negociofam uitam degenti/ 
put XXII um Caput Lim 

Vidus fenum Cap.xxm Virtus iter facientium Caput 

Adrugofum corpus Cap.xxim lv 

Vtiucundumodoremipiretcorpus Virtus nauigantium' Cap.LVi 
Caput xxv Dccarnium imminutione Caput 

Vtrecaleicathabitus Cap.xxvi j-vn 

Adcoloremiiitiatum Cap.XXVII Quomodo attenuatos renutrire o/ 
Adliuores Cap.xxvin porteat Cap.LViil 

Dentibus praiferuandis Caput Quomodo quis partes corporis at/ 
X Xi x tenuatas curare poffit Cap. LIX 

Vt ne grayis fit auditus Cap.XXX Dignofio pptimi temperamentiCa 
,, A dcaligi nem oculorum Caput put 

Dignotio corporum diftemperato/ 


XXXI 



Decapitisformationi 
Cerebri temperaftien 


De leguminibus .r\f* > 

' D LX™ aibUSfUSaCI ' b ^ ^ Cf 


Pulmonis dignot<o Cap.LX V 
Cordis nota; Cap.LXvj 

Hepatis temperamenti nota; ; Ca? 

put LXVII 

jTciKum temperameti dignotio Ca« 

’ Rut txvm 

Dcomiuis Cap.LX IX 

Calida: corporis intemperiei corre« 
.. <5io Cap.LXx 

Frigida: intemperiei correctio Ca« 
pnt lXxi 

Sicca: intemperiei correiflio in iicn/ 
triculo, uelut exempli caufa.De/ 

, inde etiam reliquarum intempe/ 
- rierum Cap.LXxn 

De alimentorum facultatibus Ca 

put LXXiii 

De oleribus Cap.LXxfui 
DeAlparagis Cap. LXXV 

De radicibus clui aptis Ca. LXX VI 
De Tuberibus 8C fungis Caput 

LXXVII 

De frumentaceis Cap.LXXVii; 


Dc animalibus ^-primum*,.. 


Dcladelciiro ' Cad. P LXX X x7i 
Deteftaceis 

De mollibus ~ Capxcri 

De cartilagineis Cap.xem 

Decctaceis ' . Cap.xc.m 
Deuimlacintate Cap.xcv 

Demclle&aqpa mulla Caput 


PAVU 


















B/L 'uomitns,uel atra bilis $ 

BiUm atram generantia 


23.4.4 

Sibtri liberaliter, cral idpra' 

paratio,ne ceditur umo 29.4 

titumn x 7 1 - b 

B ithyntuptlMtK 3».4 

S latu W-* 

lltpbaroxyfion 

B ohisarmcnUcus 
Idus alant 
Bilusameniaca 


P. JEGINETAM. 
Calidi natura.uel confuetudine m 
ta, item fimplicis ercompofi' 

Caligo uifuspropulfatur s.4 
CaUMepbarc 8,.«, 

Calittsmdillortione 158.4 
Cattus quid fit , 139.4 

Cattos excindentia er confimcn' 

tU , 7 8.4 

Callm fratiuris non obtttttws, er 
obdudUfigntm 133.4 

Callui ia fraCluus excrcfcens,pd' 


Brachnfiktturt 
t racmpptnjio 
Brachiale 


BrafiicaaJuerfattirumo 
B roncbocele 
Bubones mpejlc 165.6 

Bubonium unde ditium 1 66.i 

Bubonij operatio 272. 4 

Bubomeie 127.4 

BucciUatut purgatorius 307.6 

Bucmorum naturale auxilium. 


- »?■} 

> CaUuf ijo .4 

Calculutrenum 113.4 

Calculus uefica niS.a 

Calculorum generatio er ex/e' 

tlio 130.4.131.4 

Caluicies 61.4 

Canina commlfio 78.4 

Canina appetentia x 56.4 

Canalium ufus 1 z;6b 

Cancer quid t6y.b 

crunde diflus 1 6i.a 

Cancri 18.4 

Cancer eil elephas unius partis. 


*e 139.4 

Capitis affvtlionm prafagia, er 
purgatio 30.4 

Capitis cutis affttliones 64.4.4 
Capitis forma 17.4 

Capitis dolorem in febribus cur an 
tia „.b 

Capitis dolor er curatio ex uarijs 
caufibus 6;.a.b. «7.4.4 
Capitis ulcera fanantia 173.4 
Capitis pullulas er «/ctr4 /<wi4' 
M <S 4 .4.4 

Capitis afficliones qua methodo 
curanda 6,.b 

Capita uarioru animalium iSi.b 
Capito pifeis »8.4 

Caprarum fanguinem edi Home' 

Caprificus 199.4 

Caprina caro i6.b 

Capparis t,.b 

Caput acuminatum ^ 17.4 


P‘g; 


iji.4 


P'l- 


Balbi carbunculationem cu 


Cancri Mgefcentelma, ante {olis 
ortum capti, morfis i cane ra' 
bido conferunt 190.4 

Cancer exulceratus . m.4 

Cancri occulti incurabiles 137.4 
Cancrorum medicamentum 193.4 
C4«efr «teri n6.4 

Cancri chirurgia 
Caninum ftercus 
Canis non rabiofimorfus 
Canis rabidi ulcus 4 cicatricepro 


Carbunculus er in palpebris,pa' 


»67 r* 


’ Carbunculatio . 

' Cardaminc 197. 

1 Caries lignorum 296.4 

iSi.4 Ceries 1S3.4 

Catm rabidi morfus cura 189.4 Caric<e 23,4 

. ?*• . . „ er 190.4.4 Car mu generat? praflatia iS.b 

Ma,etcaipfanoilurnatfp.a.b Canis rabidi morfus exploratio. Carnem imminentia xs.b 

5“™ s .; 5 46 P‘g- '90.4 Carnemexcrefcensemerudiit ob' 

«««rate; . „.4 Canes pars penis nS.4 tecmia ,74,4 

Pmrn,quibanfcrmt,cura,pa Canitiem prohibentia 6,ut Canuptasmnaribus 9 i.b 

Carnis Mucenda dudus 209.4 
C4ro contufa i6$.c 

Caro excrefces in ulceribus 174.4 
Caro in magno oculi angulo e)tere 
fcens m.4 

Caro m auribus cxcrefcens 91.4 
Caros faporis Ifiecies 70.4.72.4 
Carotides arteria 219.4 

Carpefia 1.4.4 

Carpafifuccus 100.4 

Cartilaginei pifces 28.4 

Ca/em uetufltfimus 148.4 
Cafeus 301.4 

C afeiuires 23.4 

« 1 Cafira- 


Cidos/pina . 

Cahaneiofiis luxatio 
Caleif netura 

‘ 

Calcjbciattia morfum 
Calidi ebrredio 10 j 

Wde affufionis modus ••• 


274.4 Cantharidem qui fumpfere, cu' 
ra 19S.4 

1 Capillos crijfos er teneros fice' 

t Capillis defluis conducens 6t.a 

> Capillos albos reddere «4.4 

« . Capillos uarijs coloribus mficien- 
1 tia 6s.a.b 

i Capifiridcligatura 7 s.b 
b Capiflrtm,deligatio 23.4 
( Capitis fialli differentia 147.4 

> , Capiticbueniemia,eyeontrats.b 
t Capitis manantia ulcufcula sura' 










tonthylMnlic* 

Concoquentia , 

. C oncotlilia*gre 

Ccniim ’ 

ctmditumealculos att 
Condylomata in locis 

Condylomata uteri 

Comlylomataani *f-- 

Conmrior , * 8<s -6 

C ontradiontsconmlfort* 110.4 
Continua fibris qu*eft 47-6 
Coiumnttsfibres _ 4S.4 

Cbfuttimorbinotrajmutadi 146 
Coatuflonis du* differenti* 247.6 
C ontufistonduccntia i« 9.6 

Comdflo mortijtra ex lumbricis. 

ptg. 1S4.6 

Conmlftonib.puerorumederi 3.4 
Conuttlflo canina 78.6 

Conml/io 7J.6.80.4 

Coptonmedicamentum m.6 
Copton malagma 




Crufla 

Cruftificum ficcumad ntorfrn 
biofi canis i; 

Cubiti frailura .. 2 
Cubiti gibbi luxutio . • 2 

1 Cucurbita 2*. 421 

Cucurbitularu ufus et genera 1 
Culices fugantia 1 

Culices oculis obuerfantes 
Cultrala ufloriaflrramenta 2 


• ‘i fucctdaneis,ex Galeno sua 

:2.« be ponderibus ac menfuris 35« 

t.b De menfuris liquidorum 3,7 

ua De menfuris aridorum sjj 

2.6 De notis ponderit ac menjurarm. 

M pag. .' jjs.& 

3.6 Dentium entergentiii moleflijs me. 


1 Dentitionis tempus , er k« 4 coit^ 
1 tmgcmia,curaq; ,.a 

< Dentem fine dolore tollere psa 
1 Dentifricium adparulidat ps.a.b 
I Denscorrofus,fluens,uelcommo 

1 Dentium ftridores inter dormien- 


Cutis fenilis er tenera 
Cutis aflritlioni mederi 


conferuantia 8,a 
: fuperuacui,gradesq ; 21 6.4 


Corna er eius natura 285.4 
Corporis humani ^partes 30.6 
Corpus tenue facientia 15.6.22.6 
Coriandrtmfimptum 200.4 
Coriandrum 284.6 

Coracum emplajlrum 3 35.6 

Cowfa 288.4 

Coj n«t4 287.6 

Co/las dici etiam fcatbas 252.6 
Cofiarumfratiura 251.6 

CoKetotio i«3.4 

Coxartmofliumfrailura 153.4 
Coxendicum uftio 239.6 

Coxcndictmmorbus 142.6 
Co*m Jieiim mor6/s comoifc 100.6 


1 Cynanu 
! Cynoforchis 
t Cynanche 

'■ Cyphi lunare 
Cyphoides 
Cyphi folare 
Cyprium uas 


Dentium . 

D entib.proff icerem « 
Deiaium extractio 
D epreflio 
cameratio 
Defquamata 


Detergentia flnemanififla calfa' 
fliimcautfrigcfattionc 159.6 


Almat*erDae* telis tnidica Diacro 


D ,. 

Damafcena 

Daphnoides 

DartipeUiculi 

DaueusfyUteftriS 

Deafciatio 




82.6 


Craffefacientia alimenta 12.6 
C rtmtflerts 332,6 

Crepidinis ufusmrcpofitione,pa' 

8« »«o.6 

Critonis ad nares mcdicamensu in 
morbo regio Jit 

Ciogtnet paflillus 3 n,b 
Croccrontxrops 210.4 
Croton,recini femen 34.3 a 
Crocodili morfus 1?su 
Crocomagmatis pr*paratio 321.6 
"ocomagmalleudejium 349.6 

Cr «<!ontm 6««or w reiwi*,,- 


Dccuffata deligatio inguinis z 3 e.a 
Decujfationis ratio 25 7 .6.2<5o.6 
Defluxus . 98.499.4 

Deligxtiogrumx ' 234.4 

Deglutitiorefoluta 78.6 
Deligationesfena crura habentes. 
' P4g. , 231.4 

Deligatio capiflrm 252.4 
Deligatio circularis ' 252.6 

Delirium quii es .6 

Deliquium animi ex uarijs caujis 

Deliquif animi m uen* feiiione, 
cauf* 222.4 

De medicamentis inter feuiciflm 


biesiuiicatorij 34.46 

Digitorumpedumemotio 263.4 
Digitorum irim* 149.6 

Digiti agnafc entes 224.4 
Digitorum ofliumfraClura 255,6 

Dtoclis epiflota pr*feruatiua;o.b 
Diony/i* proprietas »70.6 
Dionyfla emplaflrum i«»,6 
Dioptraparua 241.6 

Dioptra 135.6.237.6 

Diofcorides Alexandrinus teS.b 
bioffloliticm 446 

Diojfloliiet 3.7.4 

Dipftdis morfus 194.6 

Difcus plumbeus 161.4 

Difcufforia monitoria abfq ; uehe - 
menti ialefaClione ae reficca - 


Difcufloriamottitoria 

Dlftichia 

DiftichUfls 






















Hydrocephalia affeflus 
Hydrocephatus [cetus 
Hydrorofttm 


’ lnfuform per clyftercm rati 
i I nfufimueficamimmifiio 
’ lnjufaper[eiem,mfwmpur, 









„0.1 

&h.’C4b 

UMMItr* J 77.i> 

u pis excretus mtentfmo m.4 

upidmpnfo"™*. . 'fy 

Jpidesmfii&bgmmsmedio 

IX excreti pS.a.ic.b 

. up idm omnium uis 287.6 


Upp‘ 




Ufitulmsulcerofts 
UjSitudinesabexercitijsquatuor, 

vectum curatio s.b 

ujktudines/fontaneos cur,are 6.a 
Ufirpitim spj-b 

Uterum dolaresfwfebre tos.u 



Lethargus 65.6.70.4.6 

'Leuce quando curabilis 157.4 
Leucopblegmdtias 122.6 

Uberis gignendis commodum tem 


P. JEG1NETAM. 

’ Lippitudinis degenerantia 84. i 
1 Lippientes capitis uilione [anati. 
' pag. 206.6 

' Lipyrit febres 47.6 

1 Liuidines inueteratasabflergtcia. 

’ t mfe s Ititor l j 4 ' 4 

Lixiuium 281.6 

Lixiuim pileatorium 63.6 

Lixiuium pileatorum 203.6 

Lixiuim faponariem 110.6 

Lixiuim prttojladum 84.6 

Locufla is. 2.265.2 

LolijfncultM 26S.6 

Loligines 2S.6 

Lotio in frigido quibus cofert 13.6 
Lubricis commifi quidam perde' 
re 184.6 

Lumbricorum fpecies tres 183.6 
Lmbrici rotundi figna quaedam, 

Lumbrtcilati 185.6 

Lmbos jrigefaciemU 128.4 
24.6.25.4 Lunaris[cltio 205.6 

215-4 Lupini 24.6 

232.6 Lupini hepaticis medicamentum. 


Lupinus 275.4 

Lupus pifeis 28.4 

Lupi hepar 221.4 

Luxatis conducentia 165.6 

Luxatio cum fradura 266.4 

Luxatio cum exulceratione 265.6 
Luxatio quidejl 25S.6 

Lycodoneuis 265.4 

Lynceus 330.6 

Lyciltbri - 153.6 

Lycus medicus .185.6 


Mn(! punkafyiueflrisflos 273.4 
Mala omnia 250.-4 

Metue operatio 23.4.6 

Matteoliluxatio 265.4 

Mammarum infidmationes 168.6 
Mamma uirorwm turgida; ais. 4 
Mammarum afjidiones 106.4.6 
Mamaru duritias emoUientia S71.4 
Manteris 87.4 

Mandragora '' 100.6 

Mir4 14.6 

MarceSusntedieus 155.6 

Marina aqua potata occidit s7.1t 
Marina: natationes 78.6 

Maritima locafyderatis aptayy.b 
Marrubium 255,4 

Marrubium nigrum 273.4 
MarciatoH 345,6 

Mafculma mflrmenta 245.4 
MaxiUainfernafrada 250.6 
luxata 25s. 6 

Mafucha mafuaphium 342.6.352.4 
Mafucha, '105.4 

Matula quodmhtret 158.4 
Meatui obducentia 55.4. 

Meatus coUfirmes 215.6 

Medicamentum ponderis fufpc' 


dum 


73-6 


- -A culafolares 54.4 

■M-Mici/emos meraflare 15.6. 

er 16.4.22.6 

Maceris catapotia m.4 

Macor ex febre hedica 45.4 

Macies oculi 88.4 

Macberionis emplafirum 33S.4 

Madarofis 85.4 

Magnes fpirans 
Malagmata 
Malam medicum 
Mala nkdica 

Malorumgcnerautresq; 15.6 

Malicorium - 

Mala citrea 


Ligujirum 
Lingua refoluta 
Lingat memuatio 
Lingua afreritos 
Lignorum putredo 
Linguamefum 
Lilim 
Libyan « 

Linitis efiadara 
Lwfemen 
Lippitudo^ 


Medica mala ,.6 

Medicamenti ufiorij prxfiantia. 

pag. 217.4 

Medicus imperitus,qui diuitic non 
habetrationem 1S34 

He&imeiMiBs ex mmbo 121.4 
Medicilaus 244.4 

Medicamentorum fimplicium fi' 
cultates 167.6 

Medicamenta annui u[us,item qua 
tuor rebus conflantia ,43.6 
94161« faluti, quibus morti fut' 
rmt ,48.4 

Medicmefcopus 236.4 


Medulla in efm 17.4 

Medullarum temperatur* 170.6 
Melampycnon 250.6 

Melancholia^iuijifpccies 74.6 
MelaneUorm. 






































puferuutiaaueneno 

trUtifiKM 

t , m cipimmrbiquid 
o t ocli antidotus 
trojedioncm molienti que jicien- P 


P. JEGINETAM. 

1 Pulfus quid, eimf, ufus ac genera. 
’> pag. 36.6.37.4.6.40 deinceps, 
i Pulfus non penitus intercipitur'ho 


pmritm m puero curare 

pruriti ufereti “8.4 

pruna J 8j .6 

p/druf puluidus 324.6 

jftudodiBamum 17 6.4 

tfilotbron pilos difrerdens 126.6 
tfmaciumemplaflrim 334.6 
tfyiracia e 4 .4 

. rfiMumfimptm 100.4173.4 
Itetygiacircamgues 143.4 
PWjgim» >J-4 

cr «7-4 

pterygia oculi i»i.6 

ptifanacollura 14.6 

ptifaneuis 18J.6 

Pli!»/i( S5.4 

Ptyemrfus 173.4 

Putis opium fraftura 1 

Pudendoru ulcera fanantia V) 
Pudendis refolutis mederi 
Pudendorum nome ' i- 

Pudendorum ulcera „ „ 

Pudendorum afjiaiones 117.6 , 
cr „ 0 . 4.6 ( 

Pudendi ulceratio 117.6 ( 
Pudendi uirilis deligatio[anguinis ( 
pernares eruptiones cohibens, c 

37.4 c 

Pudendorum thymi 130.4 
Pudendum ceruisy eius uis 268.6 
Pudendoru inflammationes 16 

Pueros fcholis mandandi ternp 
cr pe pando difeenda 


i Pulticula purgatoria 

i tuluiUue antherut 

6 Pu/uiiii mfoerftles 513.4 

6 Punica mala 15.6 

6 Punicum acidodulce 110.4 

1 Pupille dilatatio 87.6 

Purgantiamedicamentamm qua' 


Purgantia compofita 

Purgantium fcoptts 
Purgationum tempus 
Purpure 
Pujlula oculi 
Pujlule 


1 PyritecandeJuHiufus 

I Pyritts 
> Pyrgite 
i Pyrethrum 


P«|ma animalium 174.6 

Pulmonis temperiei dignatio iS.b 
micis natur, . i,,. 4 

Pulfis filsb naturalis creditus,pa- 

lut‘ toch r m 

Pulfutimtandtcaufe 40.4.6 
Wl< ? iuorrn funt, cr quo 
rumnon . 


Ramex gutturis 
R4mox aquofus 
Ranunculi operatio 


Rafuraofis 107.6 

Rafure offis ufus 147.6 

Rationis lefio 71.6 

( Rationis impedite Venus medela, 
pag. 7.4 

Raucedoexaquepotu „.4 
Raucedo 78.4.77.4 

Refrigeratoriu eorroo r atorimn 
jiomachi 107.6.108,6 

Regias morte 113.4.6 

Repandatio 161,6 

Repe dentia moderate 167.4 

i Repletionis in infume/igna 1.6 
< Repletionis mala,crcuratio 8.6 
Rcfwalignofaltalica 343.6 
Reflua acens 157.4 . 

Refolutio txuarijs caufis, uarie 
t curanda 76.6.©- deinceps, 
i Refolut os ex frigido fanare 11.6 
> R efonitus 147.6 

1 difiimile 147.6 

i Reflringdtia moderateJicca 173.6 * 

t ut rmos curantia 174.4 

i Reflringentia 85.4 

1 R64 1756 

t Rhaponticaradix 1.4 

Rbacofis ■ „6,4 

6 Rbenibutfanguiscrtmpens,creo 


1 Rhodacena 13.4.67.4 

> Rhoidarium 314.4 

1 Rhus Alexandrinus 61.6 

1 r6«3 3C2.6 

i Ricinus _ 283.4 

I Ricinus a cane 83.6 

R igornon calefcens 47.6 

ttorij quomodo cu- 

34-4.S3-4 
» R imefedis 241.4 

( Rimem pudendis ac [ede 117.6 

1 Rmepedum 147.6 

i RMMfion 318.6 

> Rifus Sardenius 101.4 

80.6 


Robur iimaturVenere, . 

Ro dia fijtensfangumm 324.4 

•- 273.4 Rodoflafton 527 .6 

Rane rubete acpaluflris accepte Rodomeli ... 317.4 

c »r<< 177.6 Rododaphnc 39 ,.6 

23.6 Rofatim „8.6 

er . 173.6 Rubia auri colorem referens 6,.6 

Rarefacientia corpus 167,4 Rubra tmClorum radix 177.6 

A Rutri- 



















INDEX IN 


fjneopi pidfit ' eefft 
Sjncopt affiai, elia im multum 
fiigidi(unt,uiumt 4>.6 

Syncopes afjvdio 4 1 # 

SyMopa ex uarijs occuponibus. 

Synochos - 4S4 

Syrinatfmus }'■* 

Synuxis «•< 

T 

. „/vfc«oci<(i 85.4 

1 to6cs 103.6 

Tdi nariorum animalium 293.4 
Taunmtsfahguis 203.4 

'Taxus uenehum 201.6 

Teia.crearwmuis 275.6 
Telepfia ulcera 176.6 

Telorimextratlio, ereaeticar- 
ne duplex 244.4.6 

Telorum ex ojfe extradio 245.4 
Teiorum usti* differenti* 244.6 
Temperatorum qiutuor ordines , 
CT moderate 267 .4 

Temperamentorum corporis cor¬ 
regiones 20.6.21.4.6 

Temperamenta (togularum corpo 
ris partium dignofcere 20.4 
Temporii»! mutationibus corpo- 


p4g. .3.6 

Temperamentorum corporis fem- 
plicium tyr compofitonm,na¬ 
tur altum,z? contradicte. 16.b 

Cr 17.4.6.13.4.6.19.0.6.20.4 
‘Temperatifitmi hominis natce 16.4 
Tenefmus 111.4.6.111.6 

Tentiginem cientia 129.6 

Terebinthus ‘ 306.4 

Terebra: ufas 214.6 

Terebinthina ai almrn fuppref- 
fam 11.4 



T*/?w definitio , cf ctrc4 ip/tmito 

Tefiudim mam<efangum pre* 
paratio 19 «5.4 

Tet&ntoyeiMci! gener* So.a.b 

Tetrapfjdrmacm w.<t 

Teucrion ?03-4 

Thaidis ceratum 94-b 

Thala fferus 33 ».4 

Thapjia bauftd »04.4 

T hapfus;quterubU 6}.b 

Theriaca ad uenenm eiaculan «■ 

T beriaca praeparatio $u.b 

Theodotion 3*8.6 

Theodoretus 3*7.6 

Thoracis rnrborm prefagia, pa 


gina 




Tuberculum 

THberm uires 24>< 

'Tuberculis medenttu i 7 o,& 

Tunicafupergetiita affiilio ^.t 
Tuntca rubicunda 2ji6 

Tumores ex merbis leuaniia 13.6 

Tumores laxi 147.6 


Thoracis fuppuratio,eam^; rum' 

Thoraci fluxione mfeftato condu Tufiim in puero curare 1 .6 
" 13.6 Tufli lapides excreti 98.4 


Thronus mareeiiUS 

Thyia lignm 
Thylaxtn rofis 


321.6 _ . .... 

28.6 T ufiisgrauis i"4< 

287.4 T ufiis ficca qui lefl 1046 

267.6 Tufiisficca 98.4.99.4.6 

328.4 Tufiis ex qualn afluapdtu 
diuturna conco 


TerebeUa fc no demergentia 248.6 
Terrafarda 177.4 

Terra inteftina 275.4 

Terr<e omnis proprietatet 274.4 
Terra edere cupientes curare 1.6 
Tertianarum ueterit curatio non 
ferutet nobis 4S.4 

Tar danar ii cognitit cr cura 45.6 Torpedines 
Tertiana exijuifita e r exiit* 45.6 Torpedo ma 
Tertianarum (funarii cura 46.4 Torpedmisi 


Thymi m locis muliebribus 136.6 
Thymi pudendorum 230.4 
T6>mi m pudendis 130.4 

Thymionhauftum 201.6 

Tibi* featlura 236.4 

Tithymalifeptemfl>ecies '300.6 
tithymatti ufus 305.6 

Tofi m articulis 144.6 

Tofis cocrefcereprohibemia t pa- 

Tofi m articulis 148.6 

Tofi circa teflcm 233.6 

TonfiUa 216.6 

Tonfill* inflammata 96.4.6 
TonfiUis mftgnitcr apta ij.6 
Tonforis malagma 343.4 


6 Tufiis diuturna foMoHotim,pi 

Tufis aflidua fujfiimigtUUspt- 
fliUus 1004 

Tufiis in febre sis.b 

Ttifiilago 273.6 

Tj/o/lJ 846 

Tympanites ni.b.uss 


58.6 


Tejlacei pifces 


1 Toxicmfimptm 
1 Trachoma 
6 Tmgoriganiufut 


Ty pha uflts 

- , Ariccs circa teflcm 233 6 

V vori 94.6 

Varicumfe&io 

V a forum fedio er uflio >P 8 -f 

Vafa feminaris »’* 

Vafirum uflio 

V&er* in c ifcant 

Vetfw defcriptio W A 

Vehementia jhipefiftorU 
z?t.b Vellicantia corpus 1 0,i 

«4J-6 Venarim uflio 
33 8.rf Venarum repletarum tnaU, & r 
toi.b gna 

84-6 Venarum fiigidm raptorium, p* 





V«u J» #** 

4ijfet *“' 4 

Vinartm diffleMo tSo.et 

Vcnimoppofitis.autmmispar 
iibMflt‘dndofecanda zzt.0 
VtMtres in cubiti flexam 211.6 
Vcnifrontis.fub ImgUd.&rtlro 
aires.fellio ni.b 

fyiiftttio.ciuscpiMdt iu.4 
VcnsfeUto ante purgationem, pa 
ima fe.b 


5S>. - JEGINETAM, 
Veratrifmendimodi 3 

Veratri exhibitio 3 

Veratrum album fumptum 2c 


Vina ex meile pro:parati 7,4 

Vina dulciora ai uomituM apti. 

Vina fiilua contra uomittim i.i 
> vino ueteri inebriati mortui 37.* 
1 Vmomorfm indultum lenientia. 


\caena'ex rebus ' tubis fltmiliarijli 
mts ' 204.6 

Vmm omnino corpus prohibet, 


Ventriculi inflamationibtts 
^1'manccelfariafm 

Ve^f i0n d n ^ m 


Verrucas omnis generis eu: 


Veneris utilitas 5. 

Venus quos Udit i 5. 

cr quibus femper innoxia 21.4 
Venerem non appetunt pcpfrigc' 

Venerem ualie eiens \,.b 
Ventris ulcus ,55.4 

Xttttruuh,li ejl neutris tempera- 

Ventriculi oris morfus quomodo 
‘deuandi ,,4 

Ventris aflbaionu promotiones,et 


Veficx per clyflercnt infundenda. 

pag. 1.8.4 

Vesane feriant 183.6 

Vefl/artmiCluscun 191.4 
Villus celatum 3.6.4.4 

Vilius perfrigeras er biimcUans. 


ViperxpeUis xys.s 

Viperee carnei 275,4 

Viperee dipfadis , 37.4 

Vipera maris ac farmin* morfus. 

pag. 153.4,6 

Viperx rnorfm fanans, thetii !> 

Viperarum carnis efus 153.6 
Virida unguenta 345.6 

Vitis fylueflris er 4(64,4c nigr4. 

•Jf*, , . »7»-* 


v,^»™ 27 

Vifu hebeti conducentia S-, 

Viflts tuendi cura 1 

Vitulus marinus >! 

erg rautolcm, 


Villus nauigamium uomitusfcpx 
gmo ,i.t , 

Villus pro anni temporib.cruen' 1 

ViSiK negociofam uitam degen' 
tium 1+4.6 

Viltushumcllans 30 

Vigili* c,m[e, incommodaj; ni 

Vigilans fopor 6i 

er 75.6.71.4 

Vigiliarum cura 53 

Vinain palmatianm i.o 
Vini* purgatorium 308 
; Vmumafcalonites 113.4 

Vinum adrianum ios.b 

■ Vinum nuracummuttum,ueldul- 
’■ ce,quando uenenum efl 204.6 
’ Vinigencra,crficultates,crmo' 


P“Z- 


Vlcer 


1 Vlcera quxreffingimtur 175.4 
1 Vlmi liquor io;.6 

[ Vlcera cum luXationo 251.6 
eusfimplex 


: Vlcera 


ice indigentia,pagi - 

114 175.6 

VUeribus inflammatis er doloro• 
fis conferentia 172.6 

Vicerim malignorum er pnii-cii 

Vlcera diuturna 150.4.177.6 
j3 j Vicero 




INDEX 


P“i- 


8.6 1 


Vlctrafordida purgantia 173.6 Vomitusutilitas 

Vicus cui ignisfacer.uel fmileac' Vomitum facilem uino indulgenti 

' ceflit «73.4 preflantia 196. i 

Vlceracruda,&nonfuppurantia Vomitus bitis,uelatre bilis 37.6 

Vlceracaua 173-4.6 dtm ^ ,3.4 

Vlcera quibus glutinentur 171.6 Vomitum irritantia ' 59.6 

Vlceramaligna xyi.b Vomitumcientia 103.6 


‘t ri declinationes ' 

i inflammatio 

umnonperfiwm 

ubfeelfui • 1Jsi!J7 j 


Vmiilicmprolapfus 113.6 

Vmbiliciprolapfus 11S.4.6 

Vmbilicitresillitiones 310.1 


imitus ab acrium efit 1 
imitw pituite i rudiculis 
mitus remediu 


i Vterififfure,condylomata,erht 

' morrhoides , 

! Vferi exulceratio 


Vrmarumuitia 1,7.6 Vteri inflatio etflrangulatio,sii 

»/- Vrmeftillicidium.creiusredden vterifcirrhtit 
Vnguis contufus 143.6 de difficultas 119.4 V teri nimia purgstio 

VnguimtafjiCliones 130.6 Vrinariarum partium apoftema' Vuaquid,cr eius cura i, 7 ;, 

* o* 131.4.6 tao"dolores 117.1.6 Vueualde conducentia 

Vnguis oculi se.b VrinamfuppreJJam educere 130.4 Vuepaffeuis 

Vnguentarie glandes 348-6 Vrmiro monentia 11.4.45.6 Vuepajfe 

^18.4 Vrmaqueoptima.creiusgene' Vulnusquarumpaniufhco^ 

Vocis exercitia fanitatiquodnam Vrinam citragrauitatem cientia. Vulnera in neruis *£ 
W| k . . W P^g* 113.4 Vulnus cum fradura 157,4 

Voces nonpnuattonem.feddepra Vrineuarie 193.4 Vulpeculauiuamoleoeoda,pt - 

uattonem flgmficantes 17.6 Vrine difficultas .ut 


r ocw» exercendi tempus 
rocisfonusfrailus 9 
'ocis mflrumentarcfoluta 7 


i Vrtice proprietates iss.6 
i Vftoifuppuratorii, pedore er 6« 
< patis.fplsnis.flomachi 214.6 


im partes extreme i6.b vflio per medicamentum 110.4.6 
M u5‘4 Vflio circa medium capitis ioff.6 

—--1*'-, mm vflio per ferrum i„.6 

310.6 .vflio uaforumey mnarum 20S.4 


Vulpis in mediem 
Vulfio 

cr ei commoda 

vXlocoUa 
^■'X.yfler coUyrium 
ytylomaceris catapotia 


ufus 3,0.6 

Vomitus ufus 3,0.6 

Vomitus ex uino fiatis 9.4 

Vomitus facilitatem conciliantia. 


Vfloria ferramenta gammata ey 


Z ofimiiUit 

•Zopyrus 






31 NETAE REI MEDI* 

fc^NfR .1. . IAHO CORNARIO' ■ 

' Redico'Pbyfko interprete. 

\ unu^pebisme/cciilunt pnegmmfi&ttt.er quo utfu uti debmt. 

V -'Rvuiy CAPVT PRIMVft 



<do Q_y i d e ii ex his que pra-gnantibtts 
accidunt, hac maxime ipfas diuexant, humoru 
crudoru redundantia, affiduus uomitus, fputa/ 
tio, orisuentriculi morius, SC ciboru faftidium, 
commodum fane fueritipfisconfilia pratfcribe/ 
re. Conueniunt itacg deambulationes, cibi non 
ualde dulces, 8£uinafulua,odorata,quinquenia, 

8f potus moderatus» Hatc enim omnia, humoru 
crudorurcdimdantia;,& uomitus,remediafunt. 

' At medicameti loco, polygonum herbam aqua 
coflatnbibant,&TAnethumfimiliter,S<:ponticamradicem.quaeuernacula vChdpontUi 
lingua Rha uocatur. Hatc 8 C poft &ante cibum fumant. Foris autem Oe/ u a x 
nantheftfif baiauftium,SC mali punici florem,&i fmyrni comam,&fcenicu 
Ii femen,aut omnia hatc fimul,aut prout mifcereuolueris, cum palmulis SC 
uinoueteri,praecordiocataplafmatisuiceimpones. Catteritm orisuentri/ 
cttlimorfusalleuandi funt,aqitae calida potu,& placida deambulatione, SC 
pratcordio molli lana intedo. Cibum uero auerfantes,ad uariorum edulio 
rnm &C ad uoluptatem paratorum, itemqj amyli ficci efum, inhortari opor/ 
tet.Hoc autem potius his obtuleris qua terram edere cupiunt, uelut in pi/ p icddfjiClia 
’ caappellata affeclhone contingere folet, qua circa tertium maximefit im/ 
pragnationis menfemteo quod fcetus tum non poflit totum id quod pro a/ 
ltmenti ratione ad uterum affertur confumere, nimirum imbecillior, ita ut 
exliocipfouariaeinftomachofuperfluitatesredundent. Vndeetiamuaria 
& abfurda appetunt, uelut carbones extincios, SC cimoliam terram, £C alia 
multa.Hac enim de caufa,etiam appellatione hanc affetSio ipfa adepta eft, 
ob picte animalis uarietatem,aut quod etiam illa fatpe hac affedione corri/ 
pitur. Commodat autem S C labores,& longiores peregrinationes. Verum 
quae delicate uitam degere confueuit,ea ubi praegnans eft, repentinas mo/ 
tionesnonbenetoIerat.Quin SC acria aliquando guftare, fi C maxime fina/ 
pi,commodum eft cibum auerfanti. At uero ad pedum tumores praecipuu p e t mtumr 
eft, Anthyllidem aceto m aceratam alligare, & brauicae folia in latum fuper» 
poneret 8 C terram cimoliam cum aceto illinere 1 SC alumen limiliter cum a/ 


Di Natrice. CAPVT II. 

.nEligendaeftnutriScnullummorbumhabens^eipanicula ualde,neque 
f~Htiuencula.Sit autem natu minima annorum uiginti quincp: natu maxi 
ma triginta quincg. Et habeatpefilus magnum, SC mammas magnas, 8C pa/ 
pillasnecp conniuentes,necpauerfas.ReIiquumautem corpus necp pingue 
fitualde,neqj nimis tenue. Magnum uero commodum fuerit infanti, fi nu/ 
trixnon ita multo antepepererit.SfprarfertitnmafcuIum.Vitareporrbde' 
betnutrix ualde ficcantia,8d falia,& acria,Sf acerba, SC acida, SC amara, SC . 
vehementer calefacientia, SC ualde graueolentia. Itemqj inftgniteriucun/ 
dosodores, SC condimenta, SC alia acria. Abftineat etiam nutrix a Vene/ 
re.Et labores per manus SC humeros,8£ molam ueriet SC texat.Et 
puerum Ulnis geftans circumferat,qui tamen iam lit 
,n trimeftrisautquadrimeftris. 



* PAVLI AEGTNETAB 

■-DFpUtMricIt' CAP. III. - , ' 

I Ac optimum eft,quod moderatum eft craffitudine, copia,colore 1L * 
-'re,fapore. Commodum eft etiam id quod pollicis ungui inftillate dum 
. ad lucem conlideratur,in fledendo unguem,ncqs cito,neque tarde defluir 
UlUtbom p rx (i at c tiam fic lac probare.Infundattlr lac in uas uitreum, &C coagulim 
noU derata copia immittatur,ac digitis conteratur,ateg ita donec coagidetuedt 
mittatur,ac deinde con(ideretur,an cafei minus in ipfofitquam feri. Ta|! 
enim lac inutileeft. Contrariumuero cocodu difficile. Optimum ueroeft 
id quod utracp habet moderata. 

Quomodo uitiofumuc corrigitur. CAP. III!, 

T Adis uitia hoc modo corrigere Oportet.Si quidem crafftus fuerit,ttomi 
'tu pituita extrahenda eft,optimus au te eft ab aceto mulio. Sed & labo, 
ribus a nte cibos attenuare oportet. Commoda fane hic ftint, & origanum 
fic hyffopum,Sd fatureia,& icandix,8d thymus, 8d raphani modicii,& falfj, 
mentum uetus,cum aceto mulfo- Si uero acrius fuerit ac tenuius lac,amul 
cis laboribus nutricem leuareoportet, 8C forbitionibus ac carnibus porci/ 
nis nutrire.Et fapam bibendam dare,ac uinum dulce. Atfilac imminuatur, 
forbitiones exhibenda: funt ac largior uidus, 8C uinum dulce dandum, & 
pedus ac mamma: confricandar.His uero etiam cucurbita medicinalisaffil 
Ittigmerm* xa com moda exiftit.Carterum quod medicamenta ad ladis generationem 
tianocita efficacia (intnoui,non tamen affiduum ipforum ufum probo. Violentius 
enim colliquant.Sunt autem fceniculi radix &C femen,in ptifana cocSa:S£ 
cytifi folia in uino nigro,aut ptifana: SC melanthium in paffo, & anethum, 

Sd paftinacae radix ac feme.Oportet autem calida aqua prius rigata, ita ex» ! 

hibere.Omneuero uitiofum lac,fiue crallum fuerit,(iue acre,8d graueoles, 
ubi nutrix prius id emulxerit,ita puerum admoueattnecp unquam acre ie/ 
iuno exhibeat. Verum graueolentias 8 C uinum odoratum,8d cibus itteuti/ 
dus corrigerepoterit.De lade uero in cafeum coagulato, in tradationede 1 j 
mammis libro tertio dicetur. 

Eduatio pueri. CAP. V. 

Mclprimnt T)Rimutn alimentum recens nato infanti mei exhibere oportet.Polteaue I 
hjkntiscibut ro lac praebere bis in die,aut ad fummum ter. Quum aute & ipfeprom/ 

ptus fuerit ad accipiendum,Sd ipem exhibuerit concodionis, tunc iame/ 
tiamcibusdanduseft,quinonrepleat.Siueronobisnon animaduertenti* 
bus repleti fuerint, fomnolentiores ftatim SC fegniores fiunt, 8£ tumor in 
uentre adeft, SC flatus, SC urina: funt aquoflores. Ex quibus fignis repletio/ 
ne depr*henfa,nutrix nihil exhibere deber,donec fiieri t coniumpta,Sufil/ 
cit autem biennium lade nutrire.Deinde ad cibos tranfgrcdi. 

De pujiulic puero erumpentibui. CAP. VI. 

V x circa cutem puero erumpunt,primu quidem patienter ferre opor* 
v ^tet. Vbi uero probb omnino eruperint,tuc iam curare, ita utadlaua/ 
cra nutrix immittatmyrtum,autlentifcu,autrofas.Deinderofaceoautlen 
tiicino utatur,5d cerato cum cerufa.Sed &C nitro mollius extergat.Nam for 
tiora non feret. Optimum eft etiam nutrice dulciore uidus modo uti.Opti/ 
it„. T 11 " 11 ‘ t f m „ e ft puerum ita nutriri, ut nem ipfum nimis impicat, netp rur/ 
ius ualdefamem ferre finat.Quod Ii alutis puero fupprimatur, mcl ad cibS 
I affufum fimul coquito. Si uero necplic obediat, terebinthina: ciceris ma/ 
gnitudine adtjcito. At fl liquidior fuerit aluus,miliu maxime offerendo eft* 
Dctujii crgrduedme pueri. CAP, VII, 

CI quando tuflis aut grauedo pueru uexet,mellis illitiones adhibeantur/ 
Oportet itacp ipfam ubi multa calida aqualauit,caput quoqj multo mei/ 

1« illmere.Deinde lingua leniter digito coprimerc.MuIta enim pituitario/ 

_ . De prUritu. CAP, VIII. • (met. 

QI quis pruritus puerum infeftarit,fomento utendum eft,8d uhdionelar/ 
^ga ex oleo codo,modica «erain ipfo eliquata. 



A pvpntiunt quidem pueri circa feptimum menfem. Contingunt aute tunc 
U inflammationes gingiuarum,maxillarum, SC tendinum: SC aliquando 
couulfiones. Tunc igitur nihil puero exhibendum eft, quod manfu opus 
habeat-Digito uero gingiux affidue inlauacro contredentur, ac mollian/ 
turadipe gallinaceo,aut cerebro leporino. Prominentibus autem iam den 
tibus,delicatarum mollium lanarum circumiedu utendum eft, ad coli um, 
caput,&: maxillas, ita ut exdem ex oleo dulci calido irrigentur, SC oleum 
quocp auditorijs meatibus inftilletur. Tunc uero efiatti uidlus luculentior 
puero dandus eft,idemqp calida Iauandus. Et fi quidem alui profluuium ha AI 
buerit,conandum eft ut uentcr epithematis impofitis adftringatur,qu j ma '« 
ximbfiftunt,cumino lanx infperfo, aut anifo,aut apio. Bonum eft & rofa/ « 
rurti femen amtnifcereiK in fumma,calide reficcare-Si uero nihil deorfum 
fubeat, meile in glandulam efformato, aluus leniter irritetur: autcalamin* 
tha trita cum meile illinatur. At Uero conUulfionibus pueroru maxime au/ 6 
xiliari uideturheliOtropiu,ft in aqua coquatur,& puer in hac lauetur.Pro/ P‘ 
deft etiam irino,aUt cyprino,aut ficyonio oleo uti, & in fumma,calefacere, 
Qtiando uero emergentibus dentibus,& digitos mordet, & uulnerar, bo/ 
num fuerit iridis radicem rafam,& non ualdeficcam,c.re continere.Hoc e* 
tiam ulceribus auxiliatur.Prodeft & butyrum cum meile illitum.Gingiua 
rum autem pruritus falfamenti ueteris caro fedat. 

De AphtU ulcere. CAP. X/ 

ntSd ulcus puero,quod aphtha appellatur,modo fubaIbidum,modo fub» 

^rubrum,quandocp nigrum,ueluticrufta,quodpeffimum eft, Se. maxime 
letale.Auxiliatur autem iris cum melletSefiftccam inflare uelis. Item rofa* 
rum folia tufa, Se flos rofarum,&T crocus,&myrrhx parii, Se galla, Se thus, 

& thuris cortex,Se fimul fingulatimcg meile excepta, Pofthxc, aqua mul/ 
t fa,?d mali punici dulcis fuccus. 

Aifccmorumintertrigines. CAP. XI. 
pOemorum intertrigines myrto arida,&T rofis,8e cypero inipergito. 

* AiauHumliumiditites. CAP. XII, 

A Vrium humiditateS (iccat lana alumineimbuta inditataut uinum mute 
eAfum aut uinum uetus inftillatumiaut crocus cum uino tritus. 

De Siria/1. CAP. XIIL 

CIriafis eft inflammatio partium circa cerebru SC membranas ipfius.Con 
^fcquitur ad hanc (incipitis cauitas,itemqj oculorum, cum pallore ac fic/ 
citate corporis. Auxiliatur autem ipfis luteum oui cum rofaceo impofitum 
(inctpiti ad modum lanx conuoltitx, ita ut frequenter alteretur. Aliud ad 
SiriafeS. Folia heliotroprj fcorpiuri appellati,fincipiti imponito.Item cu/ 
curbitx ramenta, Se cucumeris peponis pelliculam, qux eius carnem am/ 
bit.Aut folarti hortenfis fitccum cum rofaceo, 

'Vilius mf<mtium,er reliquarum eutum,ufquc tl inclinatm. 

. CAPVT XHII. 

TNfantes Sefa latfteamotos,in remiftione ac hilaritate Caere oportet.Exer* 
citiauero 8e alimenta leuitet exhibete. A' fexto autem Se feprimo anno, 

« pueros’SC puellas,litetatoribus lenibus ae humanis tradere oportet. Hi 
enim cum remifltone ae gaudia docent. At animi remiflio ad bonam cor/ 
poris ntitritionem multum confert.Duodecimum annum egreffos pueros, 
a dgrammaticos iam ireac geometras,2C corpus exercere necefle eft. Ve/ 
ruma decimo quarto ufep ad tres annorum feptenatios,eonuenitexercitiS 
tndifciplinis, Se in philofophicisdotftrinisinftrucfliot Sed SC exercitationes 
P‘uresairumerecpnuenit,proptercorporisrobur:quo Se animaSe corpore 
laborantes,ab irripetu in Venerem impediantur. In his etiam uinu contra/ 
nendum eft. Catetiim in uigore xtatis,uiS5us perfeSJus SC animX, SC cor/ 
pons conuenit.Quapropter exereitijsomnibus utendum eft,maxime his 
a 2 quibus 





quibus qiuTqj adfuetuseft, 8 i alimentis iufficientibtis ac probe alem k 
At in declinante artate,uidus & anime,& corporis rcmiflus coaruit n“ s ' * 
8C exercitia qualiacunque fuerint,pro horum ratione fubtrahenda iiin S 
alimenta fenfim contrahenda, quum habitus ipforum frigiditatis nw • 
pium accipiat. ° nna/ 

DefrUHontprxpmtoiru. CAP. XV. 

A Nte exercitia corpus moderate calefacere oportet, fridionenenp 

■'^■fatfla.Deinde per oleum fricandum eft nudis manibus,donec 

luerit, Si mollitum fuerit corpus, Si florido rubore rubuerit, Si ad t,, 
rem perdudum fuerit. Ium °' 

Ecexcrcitijs. CAP. XVI. . 

C Xercitium eft motus uehemens. Vehementiae terminus efl, reibfrat' 
i -'nis mutatio ad denfitudine. Exercitia uero praparant partes inftrum T 
tales,utne facile offendi polTint, Si robuftas ad adiones efficiunt. 

etiam alimenti attradionem fortiorem,&aIterationem promptiore,&nu! 

meatus,81: fuperfluitates euacuant,prdpter fortem fpiritus^omm.^Ouan! 
doquidem igitur diftributioni alimenti opitulantur, non oportet crudorff 
ac incodorum necp ciborum,neqj humorum copiam, aut in uentre,aut in 
uenis contineri.PericuIum enim eftnead omnes corporis partes attralian 
tur,prius quhm concodi commodi fiant. Clarum itaqj eft etiam ante cibos 
tk exercitia aflumi debere.Verum notg oportuni exercitijs temporis, exuri/ 
’<* narum colore coIliguntur.Nam qua aquofa eft,inconcodum adhuc Gonii 
ficat diftributum ex uentrehumorem.Fulua uero Si biIiofa,iam diu conco 
dum eflfe.Moderate autem pallida, recens fad* concodionis fignum eflr 
Tunc igitur ad exercitia ducere oportet, Si uefica: 8i uentris recrementis 
prius deiedis. 

Dt ntrcitiorumfptcicbws. CAP. XVII. ’ * 

O Mnibus exercitijs commune hoc eft,quod caliditatis augmentum ex 
feipfis animantibus efficiunt. Proprium uero in lingulis fpeciebusfn/ 
elt.btemm ualidum exercitium,hoc eft uiolentum,mulcuIos acneruosad 
robur praeparat.Talia autem funt,fodere,& maximo onere fub!ato,aut in 
eodem loco manere aut paululum progredi, acuelut deambulare. Huiuj 
generis funt,K per funem manibus ac pedibus nitendo afeendere, Mpluri 
tu ma alia huiufmodi. At uero uelocia, fine robore ac molentia funt. Talia 
ru Junt cur(us,a umbratilis pugna,& fummis manibus decertatio,# perfol/ 
lem,ar per magnam ac paruam pilam exercitium. Compofitum autem fit 
ex ualido ac ueloct.Nam qua: exercitia ualida funt, his uelut uchemetibus 
uti quispotentjfi ueloces motus addat. Prarterea exercitia alia lumbosma 
gis quam manus aut crura exercenttalia fpinam,aut thorace folum,autpul 
monem. Exerceri autem oportet quam diu ad tumorem corpus attollitur, 
Si floridum exifti«&: quam diu motus prompti, Si aquales ac concinnifi/ 
unt.In hoc autem & fudorem calidum uidebis uapore ammixto. Tunc ue» 
ro primum delinere oportet,ubi unum ex relatis fuerit alteratu, ueluti a«/ 
br caufa, i corporis tumor contrahi uideatur,ftatim quiefeendum eft. Simi 
Jiterficolorisflqnditas marcefcat,cefTandumeft.Quin# fi motus omni/ 

- no remittere uideantur.ftatim cefTandum eft: & fi circafudore mutatio <# 

C^^ t ’? f U V n r COp ' a,aUt,n ?? h '! ate - Sl ' eni ’ mmi ' nor ’ au tfr‘g>d''orfiat,cef/ 

rr,.,. ' ■vcmonumfreeicbu,. CAP. XVIII. J 

Jr K '™° d " ra flenfare,mollis foluerepoteft. Quare corpora ultra modum 
ies ^° Iut ^ duiru “ frlca ” da f un‘-adftrida uero, molliter.Si uero moderato 

“ “ S U ° d "ecp molliter, neqidure,fricant 

dus fit.fcd quantum eius fieri poteft, exceflibus utrifque uitatis. Eteni» 





multa&dura fridio, corporis tumorem deprimit. Modicaaute & mollis, 

A uiceuerfa in tumorem cleuat. At uero tres differentiae fridionii fecundum 
quantitatem,tribusdifferentijs fecundum qualitatem complicata;, confuga 
iiones noiiem efficiunt,uelut fubiedum eft.Nam una fecundum quantita/ 
tem,multa uidelicet, tribus fecundum qualitatem complicata, durie dico, 

& molli, Si moderata in duricia, tres differentias facit. Et rurfus modica, 
fifdem tribus complicata, alias tres.Moderata uero in quantitate,ijfdem tri 
buscomplicata,alias tres,uelutfubieda tabula offendit. 

. Qualitas 

^ Dura 
Mollis 
i Moderata 
\ Dura 

> 8C*J Mollis 
] Moderata 
I Dura 
' Mollis 
Moderata 
CAP XIX.' 

TNteruods exercitia iucunda ac concinna modulatio nihil ad fanitatem 
f conducit. Verum grauiorum uocS fonus utilis eft. Quare in hoc fe exer/ vocis gnuk 
cete oportet.Sic enim plurimus aer in refpiratione in corpus tradus,&: tho fonus utilis 
racem SC uentre diducit,meatus totius corporis dilatat ac difparat.Qua/ ' 
propter in ipfis ledionibus redundantium humorum excretionesfacit,his 
quidem qui maiore contentione legunt,magis,&per fudoresthis uero qui 
lenius cotendunt,per occultam de tota corporis mole contingente tranipi 
rationem.Contingitenimutpropterattenuationem,multarum fuperflutV 
f tatum quatfcreatu retjciunnir,8£ fputorum,8f muci,8d pituita: excretio ac 
confumptio fiat.Proindehis qui caliditate opus habent, propter frigiditas 
tem,quod nam aliud commodius auxilium contingere poffet, quam adio 
illa in tranfpirationefQuare ffepe legere oportet, toto corpore remiffo, 8d 
carne diffufa,ita ut de induftria arteriam ac reliquos fpiritus tranfitus,ad ra 
ritatem difparemus,8f grauiores uoces fonemus. Vtendum eft autem uo/ 
cis exercitqs Si adionibus,neqi temere,necp inconfiderate.Imone<$ quum 
prauis ac corruptis plent fumus humoribus, neqj in magnis & manifeftis 
ftomachi cruditatibus,ad uocis exercitium deueniendum eft, ut ne maior 
diftributio corruptorum humorum ac uaporum in corpus fiat. 

Dt Idfiituimibui ex exercitijs. CAP. XX. 

T- Affltudo tilcerofa ex recrementorum tenuium fimulij acrium copia fit. 

Tenfiua uero, nullum quidem memorabile recremcntu corporibus in/ 
cumbere indicat. Verum circa mufculos & neruos affedio quardam con/ 
tingit,in qua tendi fibi uidentur.Inflammatiua Uero lalfittido, in qua uelut ujiitudmts 
conmfas aut inflarnmatas fentimus partes, tunc accidere iolet, quum excal Jpcties qua . 
ca' mu f cu *‘ dKtJUid de circumfufis fibi fuperfluis recrementis attraxerint, tuor 
Eft alia affedio quarta, cuius generatio ex eo eft, quod mufculi ultra cjj 
conuenit ficcantttrsadeb ut denudatu corpus,appareat iquallidum ac con/ 
tradum, Si ad motus pigrum. Curationem porro ulcerofalaflitudo ha/ 
bet,recrementorum difcuffionem, per multam ac mollem fridionem cum 
oleo multo,quod nullam adftridione habet. Altera Iaffitudo tenfiua fco/ 
pum curationis habet laxationem. Laxatur autem id quod diftsntumeft, 
mclione modicafimulqj molli,cum oleo uelut ex fole calenti, tequie iteac 
omni quiete,Si balneis temperatis, 8i diutiofeitt aqua calida mora.Quare 
1 et,am Ws Subter ipfum laueris,p!us profeceris* Tertia Iaffitudo inflam/ 
watiua tres curationis fcopos habet,fuperflui euScuationem,diftenti laxa/ 
tionem, Si inflammationis refrigerationem, Oleum itacp multu tepidum, 

,! ' a 3 SC mol/ 



di molliflimx fridfiones,&: in temperatis aquis longiffima moraitalesl J 
tudines fanant. Sic autem 3 C quies multa,& unciiones aflidua;. Q lIart J " 1 < 
fedlio in prima quidem die nihil diuerfum a prioribus poftulatjtoT a ter 0 s 
calidiorem aquam,ut leniter cutem conftringat.In fecunda uero die ex* j 
tio recuratorio opus habet. Exiliant autem ftatim in balneis, infrigida 
quK folia. Omnes porro laffati boni fucci cibo opus habent. ° a ' 

Dr cuttuijhidione. CAP. XXI. ' 

A Dftriflio fit aut ex obturatione,aut ex denfatione meatuum. Et obtur 
tio quidem fit ob copia aut cra(Titudine,crudorum Si inconcocSorfih* 
morum.denfatio uero,aut per (rigefacientia, aut adftringentia,aut ficcan/ i 
tia. Statim autem cognofcitur ubi fe exuerint, ex decolorationealba, un( 
cum duricia ac denfitate corporis. Inipfa uero exercitatione,exeo qaod 
difficulter calefcunt. Curatio huius afredlionis eft calefadlio. Itaqj afliduj s 
exercitijs utendum eft, SC balneis calidioribus. Mora uero infrigido folio 
* nonfit diuturna, necp ipfa aqua ualde frigida fit, .Vbi autem fe induere uo/ 

lent,ex aliquo moderate calfaciente ungantur, uelutioleo dulci ac tenuia 
partium. At uero denfitates cutis fatis fanat oleum anethinum,prafertimfi 
uiridefueritanethum,itemq! oleum ex populo nigra. 

DeUJUtiulimbus jponUnds. CAP. XXII. 

Vandoquidem ob acrium recrementorum uitium ulcerola fitlalfitu, 

. '~-^-do,fi quidem omnino modicus fuerit u/tia tus humor,exercitium fuf, 

SpotmtuJsi f5 c i e trecuratorium. Si uero maior di per profundum, talem no amplius ad 
tuimes exerc itium ducemus, neqj omnino ad ullum motum. Verum quiefeereae 
dormire iuflfum,per totam diem in abftinentia cibi conferuabimus. Dein/ 
de ad uefperam pinguiter undlo,&: temperata calida loto, cibum bonifuc/ 
ci ac forhilem modicum dabimus.&necp a uino ipfos prohibebimus. Vi/ 
Vinicoflo* num enim femicrudos humores,fi quid aIiud,coquit. Si igitur ex relatis fe< 
runis datum fuerit fymptoma,ad confueta munia obeunda pro ratione homote» j. 
ducatur. Si uero etiam poftera die adhuc permanferit, de fortiore auxilio 
iam confyderandum eft.Nam fi uires fuerint robuftte, ex duobus alterum, 
aut uenam fecare,aut purgare conuenit,difcrfmine fatSo utro magis auxi, j 
lio opus habeat.Si uero uires debiles fuerint, uena quidem nequaquam fe/ j 

canda elfifed purgatio moderate facienda-, Si uero crudi humores multi 
fuerint,neqj uena fecetur,necg purgetur,neq; exerceatur.Imb neqs omnino j 

moueatur,neqj fauetur. Verum in omni quiete feruetur.Et edulia di potio/ 
nes ac pharmaca exhibeantur attenuantia ,di fecantia,citra manifeftam cal 
fadlionem. Vidlus itacp fit ex aceto mulio,ita ut aliquando etiam paruptifa 
nar SC aquae mulfar exhibeamus. Quando uero etiam praecordiu omnibus 
talibus eleuatum eft,8c inflatu,&facile inflantur,quicquid tandem ingefle 
rintjpratftiterit aliquid piperis cum alimento dare.Melius etiam fuerit dio» 
ipoletico uti m edicam ento,8f fimplici illo ex tribus piperis generibus co/ 
polito. Sed Si acetum mulfum commodilfimum ipfis eft. Potu uero utantur 
iduorum m* fauorum cremore codtamax.ime ubi exacuerit,8 i uinis leniter addisce/ 
moris potus dulrjs attenuantibus citra calefadionem: qualis eft Si capparis, fi ex aceto 
mulio, aut ex aceto Si oleo fumatur. At uero tenfiua laflitudo,ubi citra 
exercitia oboritur,multitudinem indicat folidas animalis partes diftenden 
tem.Clarum autem eftfi fanguinis fuerit multitudo,optimu effe aut uenam 
iecare,aut malleolos fcarificare.Catteruminflammatiualpontanealaflitn- 
do,neque paucarum horarum tarditatem fuftinet, nedum duoru aut trium 
dierum. Statim enim febrem inducit uehementiflimam,fi non quis pratoc/ 
euparit fanguinem detrahendo.Praftat autem fi id fieri poflit, bis detrahe/ 
re una die,pnore uice ita euacuando,ut ne animi deliquium incidat homo, 
oecunda uero uice neqj animi deliquium uereri conuentt.Atfi ue/ , 

na his fetfta non fuerit,bona fortuna itaaffecSi opus 

habent ut feruentur. 


Vidw 




aclui 


Villiu fenum. CAP. XXIII. 

A CEncdusficca eft SC frigida.Corredio ueroefus fit per calefaciet . 
O m edantia lina cum calefacientibus. Oportet autem &f fricare citra lalli/ 
tudinem.Cibum aute dare debilioribus ter in die; circa horam tertiam pa/ 
rum panis cum meile Attico.Etpoftea hora feptima,ubi defridi, 8Cexerci 
tiis conuenientibus feneduti exercitati,& loti fuerint,primu exhibere qug 
aluum molliuiit.deindepifces autauiculas. poftea in ccena ea qua; optimi 
fucci funt,&r a-gre corrumpuntur. Nec uero prohibeo uinis ex meile pree/ 
paratis uti. Si maxime in his fenibus, in quibus fufpicio aliqua eft genera 
tionis calculorum in rhenibus,aut etiam podagrae. Tunc uero in ipfum in/ 
«ciendum eft petrofelinum. Si uero quandoqs pituitain uentre generata, 
de neceflitate deligamus aliqua illam fecantfa, liatini ad humedantem ui/ 
dStranfire oportet.Danda: uero funt ipfis etiamaturjficus,antereliquuci 
Imm.ln hyeme autem carie», fi nullum fymptoma circa dextrum prarcor/ 
dium fentiatur. Quandoquidem uero feroia ac pituitofa recrementa, circa 
fenum corpus cOaceruantur, midionem quotidie promouere oportet, SC 
uentrem fubdircere,maxime per oleum abforptum ante cibos.CIarum aut 
eft quod omnia oleracea ante cibos edere oportet,ex oleo SC garo. Itemcp 
oliuas ex muria,8Cdamafcena. At aluo amplius fupprefta, etiam mercu, 
rialis fatis eft efficax, SC cnicus. facit SC terebinthina, de hac autem quan 
doqi nucis ponticte magnitudinem fumere oportet, quandocjj duarum aut 
trium.Eft SC oleum per clyfterem infufum aluo fuppreff» commodiffimu. 

Ai rugofum corpus. CAP. XXIIII. 

f^Orpus erugat erui farina, uitialbaeammixta. Aliud imegtna, quo fre 
N-fquenter corpus confricari debet.Ficus pingues una cum bryonia tun/ R 
duntur,ac farina eru i,8C fepi* teftae uftae adijciuntur,atcp hcc modico mei/ le 
le inftillato excipiuntur. 

f Vt iucundum odoremffiret corpus. CAP. XXV. 

A Vo uero iucundum odorem fpiret corpus,ad idem ungentum cupreft o 
comam ammifeere oportet liceam tufam,aut pini corticem. Verum p' 
eius meminiffe conuenit, ut mane poft indutas ueftes parum cali* autfa/ ii. 
bina: deguftcnt. 

Vi recuUfcdt bdbittti. CAP. XXVI.' 

■ AVandoquidem uero etiam habitui opitulari oportet,medicameto de* 
,v ^ fridorio infperfili feruefaciete inbalneo dum lauatur utatur. Habeat 
autem id calamintham,lampfuchum,hyflbpum,baccas lauri, rorem mari/ 
num,lapidem pyriten,falem,fecem uini uftam, nitrum, SC pumicem,fingu/ 
«pro ratione,8d parum linapis,8C ftaphidis fylueftris,&: grani cnidtj. Ve/ 
rum a balneo acopo utatur calefaciente, SC bibat uinum fuluum uetus, SC 
propoma ex uino mulfo,pipere,&ruta,ac fimilibus. P; 

. Ad colorem uitidtum. CAP, XXVII. P' 

(J Orporis colorem uitiatum minuit uita hilaris, SC cibus gratus.cui am- 
milcereoportetradicu!as,8C porrum, SC uiride cicer. Bonum autem co 
lorern facit mali punici dulcis (iiccus abforptus. Bonum eft etiam oleu co/ 
oadmtius inipfo bryonia: radice. Hoc quotj corpus erugat. Caterum in 
niedicameta defridoria ammifeere oportet paftillos fados ex farina aliqua 
detergente,&: ex bulbo narciflt,S<: bryonia: radice. Bonum colorem indu/ c, 
eunt,ii cui copia detur, amygdali amara: 8C radix, 8C frudus, fi in aqua co/ k 
quantur,atcg hac quis pro balneo utatur, 
j' Adlittora. CAP. XXVIII. 

|Juores oboriri in fenibus prohibere oportet,cutem fplorum craflam fa J 
ciendo,ita ut non facile laedi poflit, 8C habitum ualde calidum redden/ 
o.Qiio uero citius decedant, fale utendum eft in balneis addenigratam L 
sU partem. Sed SC fpongrjs raphani aut abfinthq decodo im/ <n 

butisfouere prodeft. 

a 4 Det»/ 


Tercbmtbu 

fupprejfm 



Dentibus pwjeruanan. aaia. , 

p* Entes non difcedent fi quis haec faciat. Vitare oportet primum ciboti 
J—' corruptiones. Vitare etiam affiduum uomitum. Vitare quoque cibos 
' con ' qui dentibus non funt commodi, ficus ficcas, Si mei cotfium ualdedumm 
mn4 a: palmulas qua: argre teruntur ,di omnia qua glutinum habet, Si qua U i x 
franguntur, adcb ut dentes commoneant: Si qua dentibus ftuporem in, 
ducunt, di perfrigida ac putrida omnia. Oportet etiam poft canam, deo, 
tes perpurgare. 

VtnegrauisfitauditiK. CAP. XXX. 

V T ne granis fit auditus,primu fordes in meatu expurgare oportet. Per 
temporis autem interuallumlinametum dropace intindum in ipfutn 
graui demittere,& apprefium extrahere.Nam finiul Si meatus expurgatio fit,& 
torri, fimul auditus prouocatio.Poftea lana ad erui magnitudine obuoluta,mea< 
genite tum ad diem obturato.Et deinde ea extrada,ad dies aliquot oleo amygda, 
lino,aut nardino,aut chamaemclino, aut adipe anferino cum modicofelle 
bubulo illinito.Rurfus autem tempore interpofito,finapi & ficus terito ,Si 
fadum ex his collyrium ad horas duas indito.Et poftea hoc quidem eximi 
tOjinfundito autem oleum in afphodeli radicis cauitate feruefadum. 

Ad caliginem oculorum. CAP. XXXI. 

V Tne caliginem habeant oculi,quum in aquam frigidam te immergis, 
diutius apertis fufpice.hinc enim robur uifui accedit. Nec uero ledio 
s con. nibus talem offendere oportet. Caueant autem a uino craffo ac dulci ,Si ci, 
unda bis qui diutius fuperne manent,& qui aegre concoquutur, & liquidam ma 
teriam generant lentam ac craffam, erucas item Si porrum. Si omnia quo- 
rum acrimonia furfum attollitur. Vitare etiam oportet decubitum fupinu 
diutiorem,& frigus, Si uentos contrarios,»: fumum,»: puluerem. Ipfisau 
tem oculis aquam hoc modo fadlam quotidie inftillare conuenit.Admen, 
viculi fis 8d diei unius fpatium,fceniculu uiridein uas fidi ile forinfecus pice obli, “ 
remor tum mittito ,Si aquam piuuiatiIemaffundito,»:poftea exempto foeniculo, 
aquam repofitam feruato ac utitor. 


T N cibis maxime delinquitur circa repletionem.Nam etiamfi uentriculus 
■*-probe concoquat, uenat tamen nimium impletae affliguntur, diftendun/ 
tur,rumpuntur,obturantur,&: flatu plena fiunt, Si ualde grauantur. Pelli» 
mum autem eft in morbis uenarum repletionem effe. Atuentris repletio 
quandocp furfum euacuat id quod redundat, quandoq; deorfum per fccef/ 
fumt»: in fumma,debilior eft repletione uenarum. Et tamen neqj hac ad/ 

mittenda eft.Verumfiquis plura ingefferit,ftatimuomereoportet.Pericu 

lum enim eft ne fadia concodlione impleat uenas,fld hoc magis fi quis am/ 
Vomitui ratio due circa ciborum ingeftionem intemperans,nullam euacuationem exeo 
gitet. Vomere igitur oportet priufquam cibi corrumpatur. Si uero aliqua 
impedimenta fint ad uomitum,fi quidem fluat altius,fape prodeft ‘. fin mi» 
nus,diutius dormire,»: aquam calidam frequeter bibere. Fadia aittem fuf/ 
ficienti concodlione,»: maximefadla etiam alui egeftione,Iauareoportet, 
S<fomenta adhibere,»: falfamentum modicum edere, 3 C potionem aquo/ 
fam bibere. Si uero necp egeret quicquam,neque cito coquet: Infuperqsre» 
liquum corpus graue, Si agrum ad motum, 8 i fomnolentum fuerit,«P 1 - 
gricies quaedam praeter rationem detinuerintquoque mentem. Haec figo* 
funt repletionis uenarum. Qui uero ob haec lafsitudine premuntur, his 
quiefeere conducit, donec ea quae in uentriculo funt concoxerint, Si P 0/ 
ftea laboribus euacuare. 


vcctmctate. CAP. XXXIII. „ 

. p Brietatedetentisuomitusconuenit ftatimobortus. Oportet autemee 
bnetdtit A^| al .g am a q uam jnfuper bibere,itemcp aquam mulfam,»: uomere donec 
medtu quamplurima reiecerint, Si morfus obtuderint. Poft uomitus autem folio 

utendum 



, 1I(£ . n dum eft,cum larga uncflione. Reliquo uero tempore quiefcendum, ita 
utliib tegmine dormiant longifsimo tempore,donec temulentia foluatur. 

Delinqui cibos corrumpunt. CAP. XXXIIil. 

C Orruptione ciboru in uentre contingente, quibus quidem fubeunt cor 
f upta,hi magnum uiaticum ad fanitatem habent.Quibus aut non fub- 
eunt,his irritatio facienda eft,per ea qua: citra moleftiS liibducunt. Cgte/ . , 

riim ita affetSis uomitus ante cibum conferunt, ex uinipotu, Stldiilciuino Vm,tdiu, “ 
ac pallo indutSi.CpniuIendum aute ipfis el't,ut nullum nidorofum, alit gra mlm ' 
ueolentcm,automnfno facile Corruptioni obnoxium cibum ingerant, fed 
eos qui boni fucci funt eligant. His uero qui hoc modo habent, etiam per 
moderata temporis interualla uentris fubdutftiones conferunt, per ea qua 
moderate purgant. 

. , Devenere . CAP. XXXV. 

P X Venere hac commoda emergunt,repletionem euacuat,corpus leue 
•E'exhibet,& ad incremetum promouet,&: uirilius efficit. Circa animam Veneris utin 
uero,impeditam ratiocinationem foliut»& impotente iram remittit. Qua/ litus 
re etiam melancholico,fi quod aliud, remedium comrnodiflimum eft coi/ 
re.Redfgit item ad moderatiorem mentem, eos qui etiam aito modo infa/ 
niuerunt.Et morbis pituitofis optimum eft. Quidam etiam quii cibos atier 
farentur,ad eos accipiendos promptiores inde (adi funt. Et quidam a femi 
nis per fomnum affidua profuflone liberati funt.Naturae uero ad Venerem 
idonea:funt calidioresac humidiores,atcp ha magis quam alia in Venere 
proclines funt. Minime uero uicflus ficcans ac perfrigerans, & atas fenilis, 

SC tempus autumni. Oportet itacp uidlum humidum ac calidum efte.Sit au 
tem 8C laBorum,8tTciborum moderatio.Quemadmodum autem moderati VenereniftU 
labores conueniunt,fic etiam moderata Venus.Nam & ad opUs excitat,& mulantiu 
facilitatem quandam confuetudini exhibet.Rcquirit autem coitus,fi quic/ 

“ quam aliud,etiam alimenti copiam.Quare edulia que multu nutriunt coni 
modafuerint.Ex pifeibus autem polypi.Nam 8 £ alias ad Venerem irritare 
«eduntur ,Si qutecunqj mollium generis exiftunt. Ex oleribus horminum, 
irio,eruca,& rapum. Et hac uelut medicamenta. Ex leguminibus fabte&: 

ricer,ochri,dolichi,pifa,fupra luculentum alimentum etiam flatu implent. 

Proinde ru ta quia flatus concoquit aediffipat, ideo etiam coitus hebetat. 
Magnopere autem laudo botros uuarum. Humedant enim, & fanguinem RuUnoxii 
flatu implent,qui fanead Venerem impellit.Qui Venere ufurUs eft, reple/ 
tiones SC cruditates uitet. Sed & lafft tudines uitandatfunf, 8Cuomitus ac 


bent.Optimum igitur fuerit coitu uti poft exercitia, & balnea,&: modera/ 
tum cibum.Nam ad robur conducit,&fperfrigerationcs ab eo urgentes 
minus fumt.Tempus autem ad coitum oportunum eft poft cibum uelut di 
: xt,ante fomnu,Obdormienti enim ftatimfedaturlaflitudo. Et hoc tempus uberis srimu 
cttam commodum eft ad liberos gignendos,tum ob alias caufas,tum quod diruptum 
mulier dormiens genituram magis continet. tem L t 

w. " Ad impotentes id coitum. CAP, XxXvi.. 

jJVdcnda affidue unguine illinere oportet, cuipars deradice narciffimo 
; dtea addita fit, aut de cnidio grano, aut pyrethro, aut ftaphide fylueftri, 
,autlemmeurticte, aut anifi. prabibendum aute eft piper,' aut fatyrium,aut 
«uca,aut cnicus,aut omnia fimul. Edere uero oportet ante cibum, bulbos Coitumpra* 
rubicundos paruos affatos,cum fale BC oleotaut fcilla marcidgparum. Sed r 
“ compofttisdeferiptis auxilrjsadhac utendum eft.Quin8Clafciuaferi/ 

■pta f*p e legere prodeft. 

De immodico coitu. CAP. XXXVII. 

Q^V andqquidem ex frequentiore coitu,rarius SC frigidius,&Accius, SC 




SS INEPTAE 


debilius fit corpus,ea quae denfant nimirum, Si calefaciunt, Si humedl ant 
venus immo * ac corroborat,adhibere oportet.His igitur qui immodice Venere ufif um ’ 4 
dicu conuenit tegmen,tepor,quies,fomnus multus, donec corporis concitatio 
remilfionem accipiat,»: feipfos ab imbecillitare recolligant. 

' De feminis redunienti*. CAP. XXXVrtl, 

Q Vidam femen multum calidum coaceruantcs,deinde ad Veneremac» 

- cedentes,ipfumq; excernentes,»: corpus debile habent,»: ftomachS 
exolutum. Si attenuantur ac reficcantur. Si uero rurfus propter haica Ve/ 
nere abftineant,»: capite grauantur,»: anxi] fiunt.Deinde ftatim per fom, 
num femen profundentes, eadem perpetiuntur. Oportetita^ nihil exitis 
qua: femen augent exhibere,(ed Sd Cibos,»: medicamenta accipere, qu*,-, 
Semen mi* pf um corrumpunt.Etpoft balneum lumbos illinere oleo rofaceo, melino, 
nuenti* & omphacinp.Praiftat autem haec ipfa craifiora fatfia illinere, ammixta ce/ 
ra, Si fiicco aliquo ex perfrigerantibus, femperuiui uidelicet,»: folani,8i 
cotyledonis,8 i pfyllq.Et his quidem per aftatem, alijs autem temporibus, 
tum altis,tum laduc* fucco,8i lini femine in aqua codo. Nam Si hocpet/ 
frigerantem fuccum facit. Sed Si lamina plumbea lumbis fubieda,feminis 
per fomnum profufionem prohibet. Et herba frigefacientes cum «Uta,& 
fummis teneris uiticis uirgultis fubftrat* idem faciunt.uiticisitem femen, 
8 i ruta: fi edantur. Vitare autem oportet ne lumbi uchementerperfrigeren 
tur,utnerhenes lsdantur. 

De perfrigeretis. CAP. XXXIX 

Perfrigerutos 'DErfridione multa facSa,ita affedos in calidis locis reclinare oportet, illi/ 
recelcftcietU tos eyprino aut irino. Poftea uero ubi paululum recalfadi fuerint, dan/ 

dum eft piper. Si myrrha, cum uino dulci odorato ueteri '■ aut fuccus cyte/ 
naicus cum uino aut aceto:autpyrethru,aut caftorium cum aceto.Alimen 
tum autem exhibere oportet calidius. 

Bcedufiisefole. CAP. XL • i ; * 

A Duftione in fole fada,decumbere in locis qui probe perflantur conue/ 

P ercelefdHos "^nit.proluere autem faciem,»: manus,»: crura aquis frigidis.Si uerofi/ 
refrizcruntut 11 uexentur,bibere aquam frigidam,quibus idfacerein confuetudineexi/ 
ftit. Atcp h*c paulatim facere oportet,»: non aceruatim. Cibum autem ac/ 
cipere modicum,qui facile in corpus diftribui poffit,atqs eum humidS ma/ 
gis quam iolidum aut frumentaceum. 

Depituiteinfupemouentreredundente. CAP. XLL 
CI unquam in aliquem incidifti,qui nutrientes cibos oblatos auerfaretur, 
^ Si a cibis abftineret,»: fi cogeretur accipere,naufeabundus fieret, folos 
autem acriores (fi tamen»: hoc faceret) admitteret, 8dnecp his deledate/ 
tur,ied uentre inflaretur Si nauiearet,»: folis rudibus paululum alleuare/ 
tur, corrumperet autequandocp etiam ipios acceptos cibos, ea corruptio/ 
nequxfit in acorem: omnino cognoice fummam curationis inhisauxi/ 
Vomituipitui lijsfitam c(Te,qu* uentris pituitam extergere poffunt.Ego itacpnouiquen 
uirediculis dam ita affedum,a radiculis cum aceto mulfo acceptis, craflifflm* pituitx 
copiam fidem excedentem uomuifle,»: eueftigio penitus fanum euaflfle. 
Quomodo quis fecilcuomet. CAP. XIII. 

, . Vandoquidemhisqui afltdueuomSt multa abfurda acciderefolent, 

Vomitus feci* commodum fuerit modos referre,per quos facile uomere datur.Nam 

lius Si pituitam euacuat,&: caput alleuat,»: quandotp etiam prohibet,utis 
auidius cibum accepit,cruditate non laboret, Si qui uinum uberius bibit, 
non laedatur.Sint igitur ea qu* ingeruntur,non acerba &:ficca, fed partta 
dulcioris ac humidioris modi,partim acrioris.Inter h*c aute radicula lau/ 
datur,»: eruca,»: falfamentum uetus,»: origanum uiride,»: cep* acporrt 
parum. Vomitus etiam promouent ex leguminibus, ptiiana mei ammixM 



circa manducationem multum tempus teras,fi uomere uolcs.fint;^ omnia 
* ner codu» 0 » mollitu Manifefti^.uerp eft quod etiam ex uiriis eligenda firit 
dulciora. Haec enim magis innatant. Sed Sd potu tepidiore utendum eft} 

Oportet autem 8d amygdalas meile tindas edere,& placentas tunc gutta» 
re, a peponis ac cucumeris femen madefadum ac tritum ciim meile acci/ 
pere Facit etiam cucumeris radix trita cum meile.Qui uero fortioribus uti 
uolunt,narciffl bulbum in aqua coquunt,3d cum hac uinum mifcent. Vo/ 
mirum mouetquotp irinum ungentium fi quis illitis ex eo digitis proritet. 

Ad uomitiane.m etiam pertinet,non remittere,neque cellare inter uotncri/ 
dum:£d os colluere, £d facieppfcaautaqiia abluere,Nam 2d dentibus cori/ 

fert,8d caput alienat. 

De fubiucentibitsaluum,crurinammoitmtibusm fanis; CAP. XLIli. 

V Etercs quidam ad fanitatem fatis efte putabant, quotidie euacuari per ' 
ucntrem,& urinas inculpate ac fufficienter,pr6cibprumacpotuum 
ingeltorS copia.Etfi quidem euacuatibnes pro ratione fiei?ahr,iau<libanti 
Smminus,opitulabantur midioni quidem,perfcandicem'£d apium,afpa/ VrmaiHmdi 
»gum,pettpfelinum,anillim,calamintham,priganum,abfimhium, «rami uattU 
nisae cardui' radicem,cytifum,adiantum,in aqua codja,ita'u t decodu cum 
iiino bfberetur.Harc enim fanguinem per urinam purgant,»! no exigua m 
utilitatem exhibent. Veriiinuentriopitulabantur,terebinthina dan.tes.oli? 
m magnitudinedeuorandam dormituris. Si uero magis fubduccre uolu/ Tntbmthma 
mus,derheo parum ammifcemus.Commodaautern funtaduentiis fuhdu «daUumfujia 
diionetti,ouaforbiIia,8d ex oleribus bctp,malu£e,2d cochlearum iufculum. prejpm 
EtfortallishKcfuflecerint. Maiorem uero uitn habet mereuriajis in aqua Mmnalmi* 
cum fale coda, 8d in cibo accepta, 8 i decodumipfius in potu. Et fambuci f uti,Kit 
folia eodem modo.Etpolypodii radicis drachmas duas falfamentis infper/ A Itumjitb* 
gercjaut.inptifanaforbere. SedSdladis feru cum fale, aut meile, trium aut ducenti* 

* quatuorheminaru menfura. Et galli ueteris iufculum, tum per fe,tum cum 
cnicidrachmis duabus. Quandoqj etiam aloes cicerum trium magnitudi- 
hempoft coenam fumere prodeft.Gptimum eft 8d epithymu cum uino po' 
tum,poli moderatam coenam. Qui uero uehementiore euacuatioheopus 
habet,ueris tempore mane epithymi drachmam ex aceto miilfo bibat. 
f-r:' v; , pemfuj\spaclyfnm. . CAP. XLIIII.. 

Q Aetetum in hisqui aluum tegre folubilem habent, Sl quorum ftoma, 

Vchus debilis fuhducentia per os non admittit, infufis per clyftere uten/ infuforumpef 
dum eft,pituita in inteftino incumbente,his qug fiunt ex decodo caricaru, clyftere ratio 
&betarumjS<: nitrii&I radicis cucumeris fylueftris,Sd meile, 8d oieo chamg 
melino aut anethino. Si ueroficcitas magis ineft, his quae fiunt ex althaea, 
fanogrgco,chamamelo,&: oleo ac modico melle.Et quandocp oleum per 
«hemina dimidia: menfura immiflum,quod opus eft praftat. Sed neque 
«ocauidue faciendum eft, ne natura his adfudeens, fpontaneaexcretio/ Nimius medi* 
msobliuifcatur. . . ementorum 

v Dtglandibus. CAP. XXV. . funociuut 

V T lm . ur & glandibus faepe,ftercorum excretionis gratia, 2d inhis qiii/ 
faiis id quod per clyfterem immiffum eft no excernitur. Formamur au 
rem glandes ex fale tofto, 8d melleae nitro, Sed S i thymus codo melli mi/ Glaniiu fubii 
icetunFormarttur etiam ex refina terebinthina, & nitro, 8d quandoqj etiam iitiarum ufos 
grano cnidio moderato. Excitant autem morfus. Quapropter oleo partes 
*Sn^ enc * ac funt.Quin 8d pyrethrum aut piper ammifeetur,»: conueniunt 
'nt in fe tlon >bus ex frigiditate. At centaurium mifcetur pici.fid ce 

atOjKeft commodum refolutis pudendis.In infantibus autem 8d falis gra 
, um 'nditur.Effof matur quocp ficus cum nitro. 
j-^fmanfa 1 autnanbusmditaaciUita > pitmtamdcapiteiucani. CAP. XLVI. 

H "mores in capite per fputauacuamus,fi quide modice hoc facere uo/ 

,,,. ‘«erimfis,piper mafticha: ammifcentes.Si uero amplius uaeuare uolu> 


mus; 


,J pAVM AEGl-NETAE 

mus,pyrethrum,aut ftaphidemfyluefttem mandere iubemus. Sed & ane 
mones omnis radix, fi manducetur pituitam prouocat, 8i radicis capp atis 
cortex. Serofum itacp recrementa per talia euacuatur. CrafTum uero 8c p r 
tuitoium.finapi cum aceto mulfo gargariffatum euacuat: aut fapa origano 
<= aut hy (Topo in ipfa cocfio. Ego autem hanc ad finapi tum aceto mulfo aoi/ 
U mifceo. Si uero cerebra a muco expurgari opus fuerit,acribus medicamen 
tis irritantes ipfum proliciemus, quorum aliqua etiam demutationem mo, 
uent. Purgat itaqs per nares anagallidis utriufcj fuccus,3d anemones cuiuf, 
ttis>& betar. Sed 8d cucumeris iylueftris foliorum fuccus naribus infundi, 
io tur,tiim ipfe per fe,tiim cum betarum decodio,aut fucco. Veritm fternuta, 
Iit tio in crudis humoribus circa thoracem 8d pulmonem,8d caput comentis, 
u non conducit. At oris illitio talis eft.Saponem cum beta fucco illinecir, 
ca palatum ac columellam, probe facit. Idem etiam naribusinditur.Sape 
uero ufus fum parabilimedicamento,melanthio naribus illito,quandoque 
pridieacri aceto id macerans, deinde poftera dierurfuscum aceto terens, 
fi i naribus infundenstquandoep oleo ueteri idem melanthium tero,&:fimi, 
liter utor.Atcp fic ipfo utitur 8 C Archigenes in narium obturatione.Priore 
uero cum aceto.Crito utiturin morbo regio. 

Quit mmfes ducunt. CAP. XLVU. y 

Mnia qua urinam cient, etiam menfes ducunt, radicis brafltea deco t 
dium,perfearadix,ruta,chryfanthemum,di(Samn5,erucafemen.Mo 
“* uent etiam iiibdititia ad os uteri appofita,uelut eft ruta trita cum meile,aut 
porri fuccus, aut fcordium tritum appofitum, aut myrrha trita ex uino ,aut 


suim) icu. cap. Xlviii. 

C X fudorificis eft chamaemelon ficcum tritum oleo inlper(um,itaUtcit/ 
■*- > tis contente ex eo defricetur,fefeli,pyrethrum, roris marini femen,ani/ 
fum, fimiliter oleo infperfa, Nitrum toftum & non ualde tenue cum oleo. ! 

ia Salisflosoleo permixtus.SuccusCyrenaicus aquadilutus,addefridlionem 

cotporis aflfump tus, Sd ciceris magnitudineinpotu acceptus. Similiterfid 
Calamintha cum aqua mulfa pota,8d forinfecus cum oleo affridia. 

Deum. CAP. XLIX. 

("'NPtimus aer eft exadle purus. Talis autem fuerit, qui necp ex ftagnot3 
'“-^aut paludum exhalatione,necp ex aliquo barathro uenenofam auram 
remittente turbatur. Sic autem 8 i is qui ex aliqua cloaca magnam urbem 
qui jit o= expurgante turbatur,malus eft. Quin 8d qui nebulofiis eft, bonus non eft. 
*, er»i= Quemadmodum fi i qui in cauo loco undiquaqs montibus altis conduras, 
cc utrCu nullam auram admittit. Qui igiturhocmodo prauus eft, omnem aetatem, 
omne temperamentum fimiliterlardit, quemadmodum bonusprodelt. 
At uero circa qualitatem differentia, caliditatem dico 8d frigiditate,Sdfic/ 
citatem 8d humiditatem, non fimiliter fe ad omnes habet.Nam temperatis 
corporibus, temperatus aer commodus eft. Intemperatis, is qui contra* 
riam temperiem habet. 

Deuquls. CAP. t. / 

Portet etiam aquarum uirtutis ac uittj perita efie.MuIti enim ufusftm 
^ aquae prae omnibus fere rebus altjs,ad omnem uidfus rationem. Nolit 
itaqj oportet optimam aquam omnis qualitatis exortem efle, tum in hp°' 
re,tum in odore. Statim autem haec 8d iucundiftima eft bibentibus, 
diu pura. Quum autem &d de praecordtjs cito fecedit, ne quaerere quidemt' 
liorem oportet.Nam quae in praecordtjs morantur,8d uentre feriunt, a tn* 
flant,&grauant,prauae cenfendae funt. Neq? enim calefiunt cito, necp P® 
frigerantur tales aquae. Sed 8 C quae in ipfis coqiiStur,tardiflitne acpeiuf c0 
quurttur.Praeftat itaqj experimento talem aquam iudicare.Qui uero etiam 
pernotas cognofcereuolet,exhisqua referenturiudicet. Etenimqu*^ 
(septentrionem conuerfae funtjSd a fole auerfae,tarditranfitus funt 3d in £ f n . 

codltlcs* 


k 0< 3il e s: 8 C calefiunt SC perfrigerantur tarde. Qua- uero ad orientem per 
* meatum aliquem,autterram puram excolantur,celerrimecg calefiunt,8C ce 
. r i m e perfrigerantur, eas optimas dTefperandum eft. Bonae funt 8Cqua: 
atetefrigidiores,hyeme calidiores exiftunt. Quidam etiam pondere pro- 
hant,!eues meliores efle putantes. Verum hocfi cum aliis relatis eft,lauda* 
turftolum autem non fatis eft, ut fit bonarum aquarum fignunm Leuiffimae 
autem uelut Hippocrates ait, (unrpluuiales* dulcifflmi item ac IimpidifTl 
ut* 2etcnuilTim;e,eo quod a foleid quod leuiirimum ac tenuiffimu eft ab« 
ripftur.Educic autem'fot non folum ex alrjs aquis* fied etiam ex mari, Qc ex 
corporibus-Quapropter etiam facillime omnium putre fcunt, ut qitae tot di 
iierfis qualitatibus conftent. Nemo uero fufpicetur peflimam efte aquam 
qilsefacile pUtrefcit. Alterationis enim facilitas uirruti magis quam uitio 
adfcribitur.Quarefi aqfia optimarum aquarum notas habens, facilequoq; 
putrefcat,optimam ipiam efleputandum eft. Quum tamen in his qui bibe/ 
rStmutari incipit,raucedinfs&tuftis,8C grauis, uOcis caufa exiftit.Ex ipfis 
uero pltuiialibus aquis,aeftiuaSC cu tonitruo delapia melior eft quam pro/ 
tellofa- Peffima? autem funt a glacie SC hiue. Nam circa aquae congelatio/ 
hem, quicquid tenuioru partium eft exprimitur; Bortum aut? fuerit etiam 
pa!uftres,SC graueolenres,SC eas quae abfurdas qualitates habent,per codu 
ram in melius mutare,atcp fic bibere* itemcjj uino permifcere, adftringetes 
quidem dulciore,reliquas autem acerbiore. Quaidam etiam colare condii 
citjlimofas, SC falfas* SCbituminofas. At ualde frigidas poft cibum bibere 
oportet,& necp acetuatim. Quidam Uero cibos etiam ac potus inuenerunt 
aduerfus aquatum uitia.Et aliqui quidem ciceru decodium praebibunt, aut 
etiamipfumeiceredunt.Aliqui itero caucalidasfimiliter cum aliquo pifcp 
culo coctas: & feniculu eodem modo. Alij uero betas S i cucurbitas prius 
, edunt ciinvialeSCuino diluto. 

8 Bebulncit. CAP. ti. 

T Audo quidem in frigida aqua lotionem, non dico autem ipfam confer/ 
■^rehis qui uulgariuidiu citradelecSfr utunuir,fed folis bis qui exatfteui/ Fr 
tamdegunt,8Claboribus ac cibis prout conuehtt utuntur.Satis eftautple/ “a 
tifqi quando®-perfrigerari amplius opus habentibus* innatare aliquando 
per aeftatem* fi iuuenes fuerint 8C carnofi, SC frieftionibus prius excalefadi. 
Sint autem ne<^ ex Venere,hecp alias delaflati,neqs cruditatem* aut uorni/ 
lum»autuentris euacuati6nem,aut uigilias perpeffi.Periculofum enim eft 
liqutsitafimpliciterutatur. At calidum balneum opttmueft SCtutiffimu, 
bffmidincsfoluens, & plenitudines difcutiens,exca(efacierts,leniens,mol 
liens,flatus diffundens ubictinq; incubuerirtt,8C fomnum inducens, 8C car/ 
hofitateffi exhibcns.Eft aurem SC aptiftimum ad uftim*8c uiro.SCfeminae* 
8Cpuero*8C feni,SC magiftratum gerenti,£C priuato. 

Bebttlnekndturalibiu. CAP. L1I. 

Jh^X balneis naturalibus aliqua funtnitrofa, aliqua falfuginofa, aliqua a- 
luminofa,aliqua fulphurulenta,alia bituminofd,aIiaaerofa, aliaferrofa; B< 
Quaidam uero ex his compofita. Omnium igitur naturalium aquarum uis tu 
wflecatoria ac Calefadtoria in totum, SC maxime conueniunt hutnidis ac 
mgidis,prtuatim uero nitrofa,SC que falem habent,capiti congrua funt,8C 
thoraci fluxione mfeftato,8C'ftomacho humido* SC hydropicis* SC tumori/ 
bus ex morb&SC piturtofis; Aliiminofa uero fanguinis reiedtonibus, 8C 
'ltomaeho uom enti, & mulieribus qiiae inordinate purgantur * 6 i frequeter 
Abortiunt. Atfulphurulenta neruos moIliunt,ac ca!efaciut*8C dolores miti 
gant.uerii ftomaehu effcemtnant ac eiteffunt.Bituminofa autem caput im» 
pient,& ienfuu organa laedunt. Galefaciut aut perfeuerater,8C teporis pro/ 
gfeirumplIiut.Aerofauero ori*tonfillis,tiua:*8C oculis infignifer cotnodat. 
'en-ofa autem ftomacho SC fpleni utilia funt. Oportet aute defeflus in aqua 


Aqiuftciti 

putrefias 



Veris uittus 
AejlrtisuiSlM 


De sidit ternpor ibits dmi fingulls conueniente. CAP. mi 

conftitutio fuerit aquilonaris.Nam fi auftrina fuerit, laborandum n,'a Uu 
eftfimiltter,fed pauciores cibi ac potus exhibendi funt, & in furniria 
pus ficcum faciendum eft penitus tempore humido: quemadmodum C °i-' 
dius in frigido. Edere autem oportet carnes calidas, SC olera, & air 
bere copiofius. Verum uere ingruente, alius per uomitus, alius peruri 
euacuetur.& alius uenam fecans fanguinem detrahat, proutquif® C on! 
tus & paratus fuerit. At teftate quies conducit, 8C laborum SC alimentS 
imminutio:*; ut frigidioris modi fint cibitSC potu largo uti,&omniaf, 
i re qua: adrefrigerationem & ad humiditatem conferunt. Circa aZT 
num uero,quandoquidem penitus eft inatqualis, SC inordinatus, & omni 
genosi inducit morbos,ualde caute ludii conftituere oportet.ita ut neo, I 
circa frigiditates delinquat,&IaVenere ac frigida potione cotinemiflfi 
exiftat.bt manequidem frigidum aerem, in meridie uero afluofumde fc, 
net,3C pomis no nimis impIeatur.Leduntenim no copia folij,fedetiainliu 
moris uitio,« quod flatum inducant. Nam & optima ex ipfis,ficus & uua* 

' rum botri,flatus patiunt,li quis non ante alios cibos accipiat,*: cibos cor/ 
rumpunt.bi uero pr*fumantur,neqs inflant, neqj corrumpunt. Cateriw 
frigidiore euadete aere,pro ratione calefacere corpus oportet, &omniafa 
cere uclut hyeme accedente.Quin BC bonum fuerit poft ttquinodiu»eua- 

inhyemeSolelum^ qU ° fUperflw ' in t0rp0re 

E ViUiis negocioftm uitrn iegentiuni. CAP. L1JI1. 

Vm qui in negocijs uitam degit confiderare oportet, an in pr/oteuita 
exerceri confueuerit,aut iam (e exercens, moderate talem confuetudi/ 
nem ferat:ut ne aegrotet ex eo quod aflidueprobe tranipirat. Talem enim » 
corporis naturam,ad aliam confuetudinem penitus transferre no oportet, 
in his qui ex multo temporis interpolito interuallo aegrotant. Si uero alii/ 
due quis mgrotare uideatur,& hoc ob humorum copiam,fcopus tibifitpet 
totam lalubrem uicius rationem,quo moderatos humores habeat: Si uero 
, ob h i Imorcs uitiatos,quo optimos. Ex his igitur qui humoru copiam coa/ 
j ceruat > eos , qul ™. tlm ba J? eum ingrefli funt, poftea fiidione uti, Sd paruni 
moueri exhortabimur. Qui uero iam talia fecerunt, paulatim etiam ipfos 
haec augere confulemus,uerum de cibis detrahere,*; parQ nutrientes inge 
rere.rt t eorum qut humores uitiatos coareruant,non unus eft fcopus,quia 
nem humorum uitiatorum una fpecies- Quidam enim frigidiores ac pitui/ 
tofiores coaceruant.Qu.dam calidiores ac biliofiores,qu?madmodum alq 
atrabilianos.Abftinendum itacp unicuiqj eft a cibis ac potibus,qui humo/ 
rem eum qui in ipiis coaceruari folet,prompte generant. Verum in omni/ 
bus his commune auxihum eft uentris fubdudio. 

Vidue iter facientium. CAP. LV. 

EJ pr ° fe 5 10nibus quis uerfabitur,fiun(5iusfit,&; no ita comem/ 

r ‘ , clar ’ ‘, nfll perq5 aftate fafeia molli, raritudinis fex 
tom m P ™tfr m i° ngltud ' nis autem non minoris quam quinqjcubi 
, ° Zor^^ ad c a i emmmoII »“dinem circundatus.Sed&blcuto 
Nam «ndediuibuslocis pr*milTus,cor/ 
q - conto fl uoda m (uftentat. fn accliuibus aute, dum quis 
accliuemlocumfaciliorem facit. Quiete 
o 8 blauri ar norni' JS cont * n g™te,un.3io,admodicacibi alicuius aiftwl 

Lri S n:^Crnu, ? U,SlhaC h0ra c °> m,enic: & prandium anteiti ' 

SSS !uero quis proficifci cogatur, Sdfitiat, polentate/ 
Catrerum ardores SC folem ucreri 
oportet ,di ut ne corpus nudum foli exponatur, fed contedum, ut ne in id' 



nerereficcatum induretur.Sic enim SC laffitudo minus contingit,^ relata/ 

A rumaffetftionu nulla fimiliter inciderit. At ubi hyems frigida eft,ante profe 
dionem uentreeuacuato,8fUn(ftioriefa<fta,aIiquemiatis multum cibuhy» 
bernum,&l exiguum potum fumere conuenit,&T circundarc fafcia lorigio/ 
re non folum lumbos,fed bene ac probe etiam fpinam ac petftus, Vbi uero 
quiefcitjfi in tali recreationefrigus multum fiat,neqj ungi, necp cibum, ne/ 
quepotum capere melius eft,necp aliam quampiam refecftionem,fi quis in 
eolocopermanereuelit.Poft longas autem profectiones,^ alios fortes la/ 
bores,etiamfiquis laffitudihe non fentiat; curare ipfum oportet uelutilaf/ 
fatos.Sic enim mirius moleftiarutn acciderit. 

Vidue tuuiguntium. CAP. LVl. 

\ rOmitibus qui primiim riauigantibus contingunt,neqj facile,necp Uti/ 

V leeftrefiftere, plerumcp enim omnibus prodeffefolent. Oportet aute 
poft ubmitunon multa,neq; uulgaria edulia exhibere. Sed aut lente Uti fic/ N mgtntium 
caSfcobla,modicum pulegtj habente,aut pane trito!n uino aquofo ac odo tii(hu 
rato.potu uero utendum eft modico, eocp aut uillo penitus aquofo,aut ace Vomitus pri* 
to mulfo,At lentem coquere oportet, 8 C ubi mollis facta fuerit, probe tere/ mum tuuU 
re,deirideficcare,atcp fic in uafe fictili componere.Si uero ad longius tem/ guntium 
pustiomitus fiant plures, uehementiore cibi fubtractione utendum efl, SC 
ipfopotumodico,autacetomulfocum aqua, thyrrioinipfomacerato, aut 
pulegiotatit aqua cum polenta polline: aut uillo odorato aquofo fimiliter 
cum polline polentae. Cateru ad moleftos in nauibus odores, aut mala co/ 
tonea olfacere oportet,aut thymum aut pulegium. Sed fiC quam minimum 
in mareafpicere oportet,donec ad confuetudinem perUeniat quis conuer 
fationis in mari. Ad aquas item refpiciendum eft, ut necp turbata;, neque 
graueoIentes,neq? falfe fint. 

B fV Vum ad immodicam carnofitatem egreflum fuerit corpus, eliquare 
ipfum ac imminuere oportet. Oftenium autem eft, quod calidior ac 
liccior temperatura gracile efficit corpus. Talem igitur in craflis inducere 
conuenitjfi ad moderationem reduci debent.Didicifti autem quod excrci/ CtmcmimmU 
tiauelocia & ' acuta, SC diaeta attenuans,& eiufmodi medicameta,&: animg nucntU 
curs,temperametum calidius ac ficcius reddunt, SC per hoc, etiam corpus 
tenuius.Qui igitur fit uicfius attenuans,manifeftum eft. Medicamenta Ue/ 
ro uehementiora funt,rutae femen, maxime fylueftris una cum corymbis, 
ariftolochia rotunda,centaurium tenue,gentiana,polium, SC quae ex urina 
cientibus fortiora funt, uelut petrofelinum, Singula enim haec tum per fe, 
tSiiiterfe mixta,humores attenuareac euacuare poffunt. Sed SC fal ex uftis 
uiperis abunde attenuat,&T theriace. difcutit autem SC attenuat oleum illi/ 
tum,cui fylueftris cucumeris radix fit incodta. Itemcp althataeac gentianae, 
panacis SC ariftolochia radix oleo incotfla. Sed & polium & centauriu. 
Oportetautem cibum non (fatim a balneis dare,fed Ut prius dormiant per* 
mittere.Praeftat autem balnei aquam ex difcuffbriam Uim habentibtis efle, 

“ 3 u jdem ex natura talem habeamus,qualis eft aqua Mitylenestfiri minus, AqudMity- 
falis florem aqti* marinae ammifcere oportet,Et uinci utendum efl tenui at Unes 
aJbo.Quin SC fridlio ficca per lintea exterforia crafliora, attenuare poteft. 

At pro exercitiori! ratione, etiam pauciores cibos offerre oportet, prodeft 
alnfolatio carnofis. Oportet autem necppraepotationibus ipfos uti,& me» 
hus eft femel tantum in die cibum capere, quin SC coipus fricandum eft ni/ 

*ro ac (ale afperiore.Nitrum itacp multum in balneis attenuat, Verum mo/ 

«cum irritamento eft ad bonam corporis riurritione. Attenuat 8 C harc mi/ 
xtura,piperis SC petrofelini duplum,afariSCanifi dimidium.Hec 8 i ad uri/ 
nam Sc ad aluum mouendam,commoda eft. 

' Quomoioittcnudtosrensitrireoportcdt. CAP. LVIII. 

(jVos renutrire uolumus attenuatos,his uiriu dabimus craffum.Edulia 



,« PAVM AEG1NETAE 

uero craffi fucci fint, Si exercitia tarda, S£ fritftione moderatam, & ( n f um/ 4 
Victima ma,omnia relatis contraria adhibebimus.Commodu eft ipfis etiam pi Mli 
utilitss per tres aut quatuor interpolitos dies. Si uero ieiunus lauetur, antebalnes 
linteis corpus defricare oportet, donec rubefiat. Et poftea fridiione dura 
non tamen multa,cutem fpi(Tare,quo denfam ac duram efficiamus. Op or l 
inmhccnii tet autem decoloribus Si alimentu non fentientibus iracundiam inducere 
Si commotiones animales. * 

Q&omoio quis psrtcs corporis titenutiti cursrc pofit. C A P. LIX 

Q Vi in quibufdam partibus attenuantur, plericp ob diuturnam ipfarum 
quietem,aut fraciurarum deligationis modum, ad hanc affetSion eni 
dcueniunt. Oportet igitur facul tatein in parte ipfa corroborare, Si largum 
fanguinem attrahere,ex moderatarum fridionum ufu, Si motibus comte, 
aliit sffufio ni entibus, Si moderata calidae aquae affuiione.Haec aute facere oportetdo- 
nis modus nec pars rubicunda facia attollatur,& antea quam confidat definere. Qui n 
& picationem adhibere oportet,iuxta relatos fcopos.Vbi uero frigiditatis 
fenilis circa attenuatam partem fuerit, linteis, Si aliquo calefadorio medi/ 
camento,ipfam confricare oportet. Vius autfum aliquando thapfia,quan< 
doqi cum meile illinens,quandocp cum cerato.' 

Dignotio optimi temperamenti. CAP. LX. 

T Emperatilfimus eft homo,ubi corpore apparuerit exade medius inter 
omnes extremitates,gracilitatem uidelicetac cra(Iiciem,molIiciem ac 


duriciam,ca!iditatem ac frigiditatem,humiditatem acficcitate. Et infunv 
Ttmpcrtiijli * ma,ubi Si naturales 8 i animales adiones inculpatas habuerit. Et ubi item 
mihominis medius eft inter glabrum ac hirfutuin,8dnigrum colore ac alba. Si ubi pi/ 
notx los habuerit, dum puer eft fuluos magis quam nigros, in statis autem uiV 
gore,uiceuerfa. 

Dignottocorporumiijlempcrtiorum. CAP: LXI. , 

Varcuncjj corpora moderato calidiora funt,8d dentes citius producet, 
8ifimiliteraugefcent. Apparent autem tangentibus calidiora,&pitl 
guitudinis minus habent. Veru colore funt ualde rubicunda, Si nigrospiV 
los habent,& moderate hiriuta funt, &T amplas uenas habent. Si uero quis 
fimulfitpinguis ac craiTus,&: uenas amplas habeat,hicpropter confuetudi 
Temperatum* nem,non natura pinguis eft. • At frigidioris temperatura ligna funtifri/ 
torum [impii* giditas ad contadum,glabritudo,pinguitudo. Color aute talibus una cum 
dum sc copo* capillis fuluior eft. Si uero multa eft frigiditas,liuidus quodammodo eft, 
[torum notie plumbeus.Sed Si anguftas uenas habent.Gracilis autem fi quisfit,talis no 
exneceffitate,iedobcon(uetudinemfaduseft. Sicca uero temperies, SC 
durior eft 6 i gracilior quam teperata,&: hirfuta.Duricies itacp penitus infe 
parabilis eft aficca temperatura.Gracilitas aute non iolurn fequituradna/ 
turales temperaturas,fed etiam ad acquiiitas, ex longa cofuetudine fadas. 
Signum autem duriciei eft teger motus, 8 i quod corpus ex lkcantibusfic/ 
cum ac fquallidum redditur. Humida temperatura in caeteris quidem fi/ 
milis eft teperatac,fed mollior ac carnofior.Et ab hac infeparabilis eft tnol/ 
Iicies: quemadmodum etiam craffitudo non ad naturalem folum tempera/ 
tura fequitur,fed etiam fi ex longa quadam confuetudine conflata eft.Pro/ 
prium autem humiditatis fignum,grauari corpus ab humidioribus. C& 
teriim calida & ficca temperatura extreme hirfuta eft, 8 i capitis pilos mul/ 
tum augefcentes,8C nigros,& multos in iuuenili aetatehabet. Progreffuue 
ro temporis eriamcaluiciesfequitur.Etuenteamplaefunt,quemadmoduni 
Si arteria: magnae funt,fimulcg uehementiflime pulfant. Quin Si firmS, K 
articulatum, & mufculofum. Si pinguitudinis exors eft totum corpus: SI 
cutis dura ac nigrior. Atfi frigida & humida fit temperies, thorax atigu/ 
ftuseft, quemadmodum Si totum corpus pilisnudum. Cutis uero tenera 
8 i alba,&: pili fuffului maxime in iuuentute. Si fenefeentes non caluefcSt. 
Statim autem Si timidi funt,&: minime audaces. Si fegniores. Et obfcuras 



ue nas habent.Et crafli funt ac pingues,8 C femoribus ac mufculis imb ccil* 

| eS) & inarticulati. Sed SC blarfi fiunt. Verum humiditate ac frigiditate am/ 
piius aiidla,color una cum pilis fuluus fit:fi uero plurimum augefcant,liui/ 
jus. Calida SC humida temperies, mollior 8 C carnofior eft quam optima» 

Siuero plurima fuerit audia, putredinofis morbis proptc corripitur. Si u er 
ro paulo humidior, multo uero calidiorfuerit, tales moderatis paulo mol/ 
liores funt ac carnoflores,non paulo autem hirfutiores: fed dC ad cotaclum 
non paulo calidiores.Nigri aut funt ipfis pili, SeT caro pinguitudinis exors. 

Si uero frigiditascum ficcitate pariter fuerit aucia,natura durum, SC gra 
c,le,ac album corpus habent,& non mufculofum, ac inarticulatum, SC pi/ 
lis nudum: ad contatSum autem frigidum.pinguitudo tamen ipfis,etiamfi 
graciles fint, per carnem difperfa eft. At capillorum & corporis color, ad 
frigiditatis menfuram refpondet.Mores anima: funt,pufillanimitas,timidi 
tas SC triftitia. Vt autem in fumma dicam,in coniugatis temperaturis fem/ 
pcrqualitatis praedominantis nota praiialebunt. 

Uccdpitbs formatione. CAP. LXII. 

D Artium caput praua cerebri ftrucSura: proprium fignum eft.Magnu ue/ apitis fari 
i ro nonneceffariobona^Si enim propter infita facultatis robur, qua bo mt io 
nam SC multam materiam formauir,facium eft,bonum fignum eft. Si uero 
propterfolius materia copiam,no bonum.Proinde diftinguendum eft iu= 
xta figuram, Sd ea qua ab ipfb oriuntur. Figuram quidem, fi concinnu eft. 
femper enim hoc bonum fignum eft.Ex his qua ab ipfo oriutur, fi ualidam 
ceraicemhabet,reliquisq; oflibus optime diipofitum eft, SC fi neruofum in 
ipfo genus uniuerfum habitius ac plenius eft,&firmum: SC (foculi acrem 
uifum habeant. At acuminata capita,defecSuofam habet circa occiput aut caput tmmU 
frontem eminentiam, aut ulterius quam conuenit auctam. Plerunqj igitur 
uclutmagnum, ita etiam hac capita reprahendenda comperiemus. Raro 
i uero Si'exhis aliqua bona funt,formante facultate forti exiftente. 

Cerchitcmpermenti notie. CAP. LXIII. 

"TEmperatum cerebru animales atSiones moderatas habet, itemij recre/ 

* meta:&; minime ab omnibus externis ladetur. Talibus capilli capitis, Cerciritmpc 
diiminfantcs funt,fuffului,puerisautem fufflaui PerfetSis autem flaui fiut, ratinou 
medium modum inter exacfle crifpos Si fimplices tenentes,non tamen faci 
le caluefcunt. Si uero calidius moderato fuerit,omnia etiam circa caput, 

Si calidiora SC rubicundiora erunt.Et uente oculorum fenfui expofitre. Ca 
pilli uero his genitis ftatim in capite fiunt, fiquidem multo fuerunt calidio 
res,nigri &T fortes,& crifphfi uero non multo,fubflaui primum, deinde ni* 
grcftunt.progreftu autem anatis caluefcunt. Recremeta uero his funt pau 
ca,&: inculpate fani funt. Replentur autem S C grauantur capite, a calefaci» 
eptibus edulljs ac potionibus,3d odoribus, SC forinfecus allabentibus.Ta/ 
s te iupetatur* breuifomno contenta funt,& hoc netj admodum profun 
do. At frigidioris quam conuenit cerebri nota-funt,recrementa,pluracir Cercbritmpe 
caproprias effluxiones, capilli re<Si,fuIui,durabiles.&facile afrigidiscau rmentoruflm 

jisladuntu'r,8<;defluxionibus acgrauedinibtis a(fidtiecorripiutur.Etocu* pliciunuccZz 
Iorum ucna> uifum effugiunt, SC iomnolentiores quodammodo exiftunt. pofitom note 
, oicciorisautem cerebri nota funt, recrementa in meatuum effluxioni/ 
bus nulla jfidfenfuum fi'nceritas,8d uigilantiflimi funt.Et capillos robuftil/ 

- imos, SC citiliime ubi geniti funt, producunt, crifpos magis quam redios. 
rireui autenr caluefcunt. At humidioris cerebri capilli fimplices funt, 8 C 
i§;B2?8j bo caluefcunt.Et fenfus turbulenti funt, 8 C recrementorum copia 
apett,»: iouini multi ac profundi. Cactertim calido SC ficco cerebro exi/ 

, ltente.a recremfntis liberi funt,8d fenfibus integri, ac uigilantiflimi: 8 C ci/ 
u C [ cun *.' Pr . ilna tamen pilorum generatio celerrima ipfis eft ac plenif» 

... /S™ P'l° s nigros, SC calidi funt ad contatSum capitis, SC rubicun 

. ulejj ad uigoris tempus. Si uero humiditas affuerit caliditati, 6d parum 
b r quidem 


,8 PAVLI AEGINETAE 

quidem excefferint ambae moderationem, bonus color adeff, & c ,r . 
in oculis uena: magna;.Recrementa uero plura moderate concoc3a'ft' * 
pilli redi SC fubflaui,8d non facile caluefcunt. Replentur autem 8d na 
tur capite ,'e calefacientibus & humedantibus. Vbi uero ad ampliorem v 
miditatem ac caliditatem peruenerint,morbofum fit caput, ScTfacileb l 
facientibus ac humedantibus la-ditur. Nec uero diutius uigilare poffu t 


obdormierunt,imaginationibus perfomnia tUrS’ 
Et uiiiis caliginofus elt,8C fenfus non finceri. At uero frigide fimulthfv 
-—oeraturte,frieidum ac decoloratum rannrfae.-.m. t. , 1C/ 


ca cerebri temperaturte,frigidum ac decoloratum caput faciunt-Et oed 
rum uena in ipfis non extant, SC a frigidis caufis prompte laduntur 
propter etiam inarqualiter fani funt. Senfus aute ipfis in iuuentutequS 
finceri funt 8C inculpabiles,uerum progreffit temporis cito marcefcunt S 
in fumma,omnia circa caput cito fenefcur.&i capilli ipfis genitis uix emf * 
gunt,atqj hi macri ac fului. Porro humida ac frigida temperatura cere' 
bri,foporofos 8C fomnolentos effi"ciut,8d fenfibus deprauatos,&: recremen 
tis abundantes, 8C quibus caput facile perfrigeratur ac repletur, & quide/ 
fluxionibus aegrauedinibus facile corripiutur.Non tamen caluefcuttales 

Ventriculitemommrntinoty. CAP. LXIIIJ. • 


id quod redundat innatet, OC edultjs liccioribus gaudeant. HumidioHs 
autem,fi non fiticulofifiant,8d uberiorem humorem citra moleftiam ferat 
8C edulqs gaudeant humidioribus. At calidior natura uentriculus con» 
coquit melius quam appetit, & magis qua dura funt,& difficulter alterari/ 
tur.Gaudet autem cahdts edulrjs ac potibus,neqj a frigidis quicquam ladi 
tur, li moderatus fiat ipforum ufus. Frigidiorautcm natura uenter,bent 
quidem appetit,non autem bene concoquit, Sd maxime edtilia qua ane 
, tem alt f ra " tl ' rac frlg ' d:l funt.Facile itaqt in ipfo acefeunt. Et gaudet quide U « 
2 gidtsdaduur autem facile immodico eorum ufu. Cateriim ex morboco/ 
IU Morbi ‘ r? Uent " S mtem P erat “ rac ’ ,n hoc differunt a naturalibus,contrariorum 

m . ml r urn a Ppetentia,non fimilium. Siquidem igitur probe concoquit uen 
contrmo.ap- triculus,temperatus efiSt uero non concoc 1 *"* 


"tocmt ^ IGuI ^^ m P e 7 tus eft.Siuero n ° n concoauf^inteperanis.Verumfiquf/ 
petent dem ntdorofos fecerit rudus, immodicus eftipfiacferuidus calor: Siuera 
acidos,uiceuerfa.Et qui aegre concodilia probe concoquunt, eoruimmo/ 
dictis eit calor.Debilis autem in his eft, qui hac quidem non concoquunt, 
pilees autem coquunt Confiderare autem oportet num ob aliquem humo 
rem aliunde influente,hoc fymptoma fiat. Nam pituitofis rudus acidifiut, 
Biliolis autem mdorofi,uirofi, aut peregrina quadam qualitates.Cotnmu/ 
ma uero fymptomata accidunt,naufeg. Verum fi quidem praui humoresin 
capacitate uentris innatarint, redundant ac uomitu reficiuntur. Si uero in 
frisfalfeTandnTn? ,p(ius eohtineantur,inanibus ad uomittr nati 

XT n e,- Tulmonisdighotid. CAP. LXV. 

M ex uifce- j\JOn fotu uenter fiticulofos SCnonfiticulofos efficit, & frigidi ac calidi 
“ Ftf a nbMh?n P t eten *ft’'*nthorace, cor 8C pullo, 8C hepar, 
rum > S no , a[Irn fitire ceflant,Si frigidus paucus potus fitim ipfo* 

rum magis fiftit,quam multus calidus. Refrigerat aute ipfos etiam multus 
mVio modoTff 1 ^' 1 / 1 ’ al ' euat «nentre fiticulofos. Sic autem fid qui coii, 


“ tuffi expuuntV ^ ^ 


« ‘“ J ; V ert(m pul’iionisficcit a tes fuperffuitatibus carent, 8d tfoce 
M ?, ri hab K enr ’ qi ; Cmadm ° dL ' m humiditates obfcuram Sdrauca uocem effl 
ctuntSd ubiamplms autacuttus Ioquiuolunt/uperfluitates ipfis incurrSt. 

Cordis notie. CAP EX VI 1 

(^Ordisrabidioris fignafunt,refpirationismagnitudo,Sdpulfusuelotf 

tasat 



AB S acdenfitas,qiiaficfocp audacia, ac furioFa ferocia. Eft etiam iptis thorax 
hirfutus,maximepedus,8f qua: circa pracordia his propinqua furit. Ma/ Coriis tenipci 
gna ucro ex parte,o£ totum corpus calidum,nifi hepar magnopere reludie rdmciitorunt 
tur.Q,uin 8C thoracis amplitudo,caliditatis nota eft, nifi SC hic magnopere note 
cerebrum renitatur. At frigidius cor pUlfus habet moderatis minores Et 
tales timidi funt natura, ac pufil!animcs, dc fegnes, 8C glabrum ipfis pedus 
eft. Siccius autem cor pulfus efficit duros, SC animi concitationem n6 fa 
ci 1 em 3 fed feram a?grefedabilem 5 &T pleriincjj totum corpus (Iccius, finon 

hepar reludetur. Humidioris autem figna funt, pulfus molles, SC mores 
adiramprochues, acfactlefedabiles,&: totum corpus humidius,nifi hepar 
obftiterit.Calidi porro ac ficci,pul(us duri funt & magni, ueloces acdeii 
li.Etrefpirationes magna: & ueloces ac dehfe. Et hi omnium maxime hir/ 
futi fnntpedore,a circa prscordia. Verii ad adiones impigri ac animofij 
SC audaces ac tyrannicis moribus pra-diti. Nam 8C ad iram celeres funt 8 C 
inipfa pertinaces. Si uero humiditas cum caiiditate pra-ualuerit, minus 
quidem hi hirfuti funt prgdidis.uerum ad adiones expediti.Non tame fe. 
rus eftipforum animus,fed folum ad iram procliuis.fed 8C pulfus magni Sd 
&C molles, SC ueloces aedenfi. Humidioris aute ac frigidioris cordis pul/ 
fus funt molles.Mores pufillanimes,& timidiaepigri. Sunt aute hi pedo/ 
repilisnudo,&; minime furiofi fiunt, queniadmodu etiam ad iram iio funt 
proclines. Atfrigidumaaficcumcor,pulfiisdurioresacparuosfacit.Hi 
omnium maxime ab ira alieni funt. Verum irati iram eonferuant. Suntau/ 
tem pedore maxime omnium depiles. 

Hepatis temperamenti notei CAP. LXVII. 

TJEpatis calidi nota funt,uenaru amplitudo, flaua bilis coniofior. Terna 
Pote autem uigoris etiam atra. Calidior eftipfis fanguis, & propterca 
etiam totum corpus,praeterquam fi cor reludetur. Praecordia&uenter hir „ . . _ 

6 J«afimt. Frigidioris autem nota funt, uenatum anguftia, pituita copio/ ****** 
lior,fanguis frigidior,totus corporis habitus frigidior,nifi a cotde calefiat. 
praecordia Si uenter pilis nuda. Siccioris uero, fanguis craffior eli,SC pau noU 
eior.uenaedurar,fxuniuerius corporis habitus ficcior'. Humidiorisaute 
nota funt,fanguis copiofior & humidior.uena molliores, fic SC totum cor 
T- r IU m eWr ‘ r At Uer0 ca !t di ficci hepatis figna funt,pre/ 
cotdiumhirfutiifimum,fanguis craffior fimulcj paucior, amara bilisplu 
nma,in uigore uero atatis etiam atra.uenarum amplitudo &: duricics. Sic 
a totum corpus calidum ac ficclitn. Nam caliditas ex corde proficifcens, 

ex hepate proficiftentem fuperare poteft: quemadmodum e* Heparquanii 
rfum ealiditatem. Atficcitatem hepatis cor humidius ad contra/ i corie emeo . 

Im!, ° np0teft, ? anifelium itaqj eft quod ubi amborum princi/ detur 

F, s aff^,r PC r‘rJ‘ demc ° ncarr f i ' nt ( ’ totutn cor P us exadeiuxtail/ 
sficcum n/w ^hdumueroachumidumhepanminusquam calidum ac 
enas &’h a T C °- h,xfuta fac» 1 -Verumplurimutnfanguincm,Scruenasma 
umfo ! au ^“ u U " ,,dt,m f C3lid T fi non cor «lutsftur.S/ uero amplius 
natura,em modum exceffierit,facileputredinofis acma 
ri hummo b,S «'feutfpmmur,^ hoc adhuc magis, fi plurimi* auda fue 
rith m H ! ’ P f U Ulum aut? eahditasiSi uero uice uerfa,modice auda fue 
snum,,. 1 c ^ “J . mum uer0 eahditasjuitioli humores minime.in ipfis gi/ 

I: fano.,;,^ l nSld ‘ US r aUtem a 7 ,1umid , ,LIS h e P ar ,P r Scordium depile habet, 

PUsfim/l.vdr, Prmuofiorem efficit,una cum uenarum anguftia.Et totu cor 
•ur P w„// f ‘ 8 ‘ du,s ac humidius,fi non a corde ad contrarium transfera/ 
ftamm ,,. 8 Um r ero aefieeum hepar, corpus modici fanguinis,8Cangu/ 
&torcoFfuperarit C ' t,&: qUoq!- ^Pr*cordiuni pilis nudum, nifi 

/-riga. Te ft‘ u «t temperamenti iignoiio. CAP. X. XVIII. 

| wm temperamentu calidum, uenereum eft, fcecundumcg ac mafeu/ 

b * lorum 


20 P A V LI AB G I N E T AE 

*• lorum generationi aptum,& cito genitales partes hirfutasfacir 
m K uicinas partes.frigidii uero uiceuerfa. Et humidum Quid°J ' U ^ it t 

> w ti feminis eft ac humidi.Siccum autem pauci ac crafl}. Atcalid S? ul< 
temperatura moderate,crafliffimi feminis eft ac fecudiffima & *1 . J 
ad coitu ftimulat animal ftatim ab initio.Tales itaqj celerrime hir? ic™* 
circa genitales partes, 8C omnes circumcirca litas,furfum uf® ad uml r nt 
deorfum ufqj ad media femora. Multum igitur concitata efttali» c “> 
tura ad Venerem,&celerrime fatiatur,& fi cogatur,Iatditur. g. Peri' 
miditas caliditati copuletur,hirfuti quidem minus tales funt," fed «?*?, 
mineabundanttnon tamen plus quam altj appetunt,fed multa V™ • 
nore detrimento fufficiunt.Si uero ambo & humiditas,& calidi,,*!!'?'' 
fuerint au<Sa, neque fine noxa a Venere abftinent. Atfi humidfcS 
temperamento teftes fuerint, partes circumcirca pilis nuda: f U nr 
rem Veneream agere incipiunt,& necjj ad adlionem prodiues 
fum autem 8C tenue eft ipfls femen, 8d infecundum,ac feminarum 0 ™°°’ 
tioni aptum. Siccum autem & frigidum temperamenta fimileauid!m a 
tn reliquis fuperiori.uerumcraffius eftipfis femen,&omnino modie,™ 
Oeomijiis. < . CAPVT LXIX. CUni ‘ 

^omnium notas nuncd*cerenmlel?nKeSi*iI,quSinlnitgf«fe!cntMm 

** ,h ° dum «‘iocinationem ftcereiubemus,ita ut ex bis qua excemunS 
rehquis lpfarum atSiombus ac fymptomatibus, temperamenta ipfarumco 
gnofeamus Tempus itaque iam poftulat ut ad intemperierum tonS 
poris corredlionem,fermonem conuertamus. mmrotwscor 

Q CdliiU corporis intemperiei conedio. CAP. LXX 

Vandoquidem in calidis intemperaturis bilis fuperatiquidemdeor/» 
-fum lpfa iubierit,manifeftu eft quod nihil moliri oportet. Siueroad 
fupernum uentrem feratur,per uomitus ipfam euacuare,poft exercito* 
e cibum,ab accepta aqua tepida.Melius autem ab iplis exercemrmon ue, 
lox SC concitatum exercitium,fed tardius ac mollius. Quidam uero uebe 
menter calidi,neq, omnino opus habent, fed fatis eft i& l Z w, 1 

ho balneum-Hi autem&poft cibum balneis gaudentM^ueroTumfiS&r 

baln“ &'abftin^mfv *** ° PUS habent ’ CX h ^antibusedS 
r exercitiorum concitatorum ac multoru. Quare per 

eda£tod*Do S tus U m'’ &tUrfusfecundau,ce Poftcibum.PTodefthis 

qu"s cSSanm, r °, et ' am ^ bis ac tcr dentur, ^naturalibus a, 

■ - , , °P em fentiunt. Sed Sdeaqusdefluunt acor/ 

tre OTESS* E?* PCr b3 ' n ^ * eXerc ' tla m «Ita?Sr excretiones 

trigitUmtemperieicorreaio. CAP. LXXI 
^'ouodTn™Zn r ': rUmrrCS Arenti*, quarum peffimaeft flo 

S lotiuie in corpore generantur,omnia excernantur. Venus auten, omnes 


. fi cc { or cs la:dit,8d maxime eos qui cum ficcitate frigidi funt.SoIis autem ca 
* JrL a; humidis innoxia eft Praua funt etiam frigida intemperatura cum 
humiditatc,& ha maxime fluidis morbis corripiutur, Prodeft autem ipfis 
'llmiicsj& exercitiaplura, 8C Uicftus attenuans, Sd undiiones moderate cali 
diores. Qui uero frigidiores quidem funt natura, moderate autem habent 
temperamentum flccitatis ac humiditatis, eorum caliditate excitare ac cor 
roborare oportet,&5in totius uicius ratione, quod ad humiditatem ac Ccci 
tatem attinct,id quod medium eft eligere. • 

Siaieintml>meicom(lio'mumtriculo,uclutexcmpUc<mf4.DemicctumniiqM* 
rummtmpmerum. CAP. ,J,XX1I. 

Cicca intemperies quadam eft, ubi folida eflenriafimilaria corpora fic/ rcmpmmeiu 
u c (ora fiunt,qua etiam incurabilis eft. Altera ficcitas eft effentiae ex lui/ tificacor* 
morecompadfo.Ad has tertia eft, quum propria humiditas ex qua partes rclHo 
nutriuntur,penitus perditur. Continetur autem harc in omnibus animalis 
partibus,inftar roris in ipflsdifperfa.Hancautem ipfis partibus apponere 
impofltbile eft citra alimentum,fid propterea difficilima talium affetftionu 
curatio eft. Alia uero eftiuxta partias arterias ac uenas confiftens.Has ficci 
tatescurarecouenit,(tautfingulasfimilares.partes,eX!iumecSantealimcn/ 
tp,propria humiditateimpleamus.Balneum igitur commodum eft tempe/ 
ratum,tegro diutius in aqua moram trahentCiPoft balneum uero ftatim lac 
dandum eft afininumrcces muldlum. Oportet 5d mellis tepidiparum lacii 
ammifcere,8dpofteaquiefcerepermittereiufqsadfecundumbaIneu.Tune 
autem fricare oportet moderate ac pinguiter, an exatfte confccium fit datu 
lac,ex ructibus ac uentris mole coniedlura fadia.Moderatu autem eft,tem» uone^iimo» 
pusa primo balneo ufqi ad fecundum, horarum arquinodtialiu quatuoraut dulrs * 
quincp,ii tertio ipfum lauare uelis.Sin minus, pluriu.ct Pane illinere ipfum 
5 oportet oleo,antequam induatur a lingulis balneis. Si quidem igitur latfte 
deledlecur,8d a fecundo balneo ipfum dabimus. Sin mintis, ptifanam exa/ 
<5ecodlam,aut alicam inftar ptifana praparatam. deinderurfus quiefeere 
iu(Tum,ad tertium balneum ducemus,aut contra ad cceriam. Panis aute fit 
probe praparatus,clibanitcs,purus.Obfonium autem ex pifeibus petrotis 
aquis degentibus quifpiam,aut afellus ex iure albo. Quo uero in fumma 
de cibo dica,fitconcoau facilis,3d nutricns.minimeuilcofusac ftipcrflui/ 
fatibus abundans.Potus autem fit uinum aquofum album,purum,modicu 
aqua ammixtionctn ferens,modice adftringeris. Maxima; igitur ficcitatis 
hac curatio eft. Verum moderata ita exquifito uidlu, non habent opus, 2d 
pleniorem diatam fufficere licet.Ponatur autem fimilis priori ficcitas, fed siccitucinii 
ammixta fit lpiimodcrata frigiditasjn hac ad calefacientia materiam imi/ 
tationem faciemus,8d relatis apponemus,in ladiis quidem ufu plus mellis. 

Vinum uero minus priore aquofum dabimus. SedSdipla edulia calidiora 

danda funt,non folum ex naturali temperatura,fed etiam a recenti qualita* 

te,Et nardinum unguentu aut maftichinum frequenter illinendum. Quod 

«frigiditas multafit una cum ficcitate,primum quidem affecfiione grauifli 

mam eflefcito.Sd qua: argre corrigi polfiti Verum ijlde utere,8d per ie melr 

lecodlo ac defpumato.Vinum autem elige uetuftius, Optimum aut phar/ p iidforu piat 

wacum in talibus eft id quo aflidue picator'es utuntur, SCex ipfo uentre ii/ mdcum l j6lk 

hnereoportet,8d dum adhuc calidum eft aueilere.prodeft autem talibus & p ialia 

‘Wr carnofus condormient, ut femper fUpernum uentrem cotingat; 

Mifceaturautem confequenteradficcitatem moderata caliditas ln hac siccitocum 
pnmumutdlus dudium feruabimus,ita ut mei prorfum non guftent. Vinu caliiiiitc 
autem accipiant minime uetuftum.Edulia uero tepida, 6d lacftofa hoc eft Ia uaofieiulii 
'etteporis exhibebimus,dduentre omphacitio aut meiino oleo illinemus. 

'--letemm hos contentiofius perfrigerare, periculo non uacat, quum febri/ 
ftnodammodo hrecfit affedlio,ubi caliditas redundarit. Ponatur por/ CuliiiMcuni 
0 rurlus praualerecalidam intemperiem,ammixtam autem effeipfi humi bumiiitittt 
ditatem 



ditatem.Talem intemperiem aquas frigide jaotu curauerimus.Commod» i 
autem eft adftringcntium eduliorum ulus.bint & haec citra caliditatema 
Wmidiut ftera. At humidaintemperaturafoIaconfiftente,ficcantia edulia citrae, 
foU liditatem ac frigiditatem, opitulantur: 8d ad hac inopia confuetorum Po ‘ 

H miiitM cii tuum. Humida uero cum frigiditate inteperatura optima mcdelgiun/ 
frigiditate acria bmniaiadfjciantur autem his etiam adftringentia, ab% hoc ut mani! 

fefte frigefaciant.Oprima uero medela & his eft modicus potus, & hice* 

uinis uehementercalefacientibus. Atcg intemperierum quidemexquj, 
litatibus obortarum,eiuftnodi curationes exiftunt. Quandoquidemiie, 
ro humiditas in capacitate uentris contenta,aut in tunicis ipfius imbibita, 
intemperaturam efficit,commodum fuerit etiam de his dicere, prior itare 
. affccftio fi quidem femel conftiterit,per uomitus purgata facile ledatur. S 
uero rurfus ex alia quadam,aut alijs partibus influxerit,exada cognitione 
opus habet. Curatio uero ftatim fequetur. Vniuerfam enim curationem Io 
co affodio adhibere oportet.prouidere autem in tantum folum his qua: fu, 
fcipiunt,ut non facile influentia fufeipiant. Id uero contigerit per adftrui,' 
gentia,&T per ea qua totum corpus ad bonum habitum perducunt. Atiie 
io uitiatos in tunicis uentris humores,per moderate purgantia educemus: 
quale eft aIoe,'3d medicamentum ex ipla conftans,picra confodio ab amy 
Vicuexuloe r i tuc [ine appellata. Si uero uifeofa pituita uentri fuerit infarda,priusip6 
danda funt qu j hanc fecant.Deinde fic purgandum. Si tamen ad hoc aptus 
fit,a radiculis acceptis uomat. Quod finecp uifeofus necp cralTus fuerithu/ 
mor,fufficit etiam a ptilanaeluceo uomitus,S<r abaquamulfa. BibaturetiS 
abfinthij (ucctis inaqua mulfa. Porro ad hanc proportionem etiam inion 
peries in altjs partibus fidas curare oportet,ita ut humoribus tdoneasefflu 
xiones inuenias.Si uero necp effluxionem habeat pars fenfui expofita,pcr 
refolutionem in uaporem euacuare oportet abundantes in ipfo ferolosat/ 
que reliquos humores-.quemadmodum etiam,fi fpiritus flatuofus fuerit* 
id quod continetur. 

Dc alimentorum facultatibus. CAP. LXXIII. 

Vum de alimentorum facultatibus dodrina,parsfit tradationistuen, 
v -i-dx fanitatis,iam quotp ad praedida de illis fubiungemus, paucisqui/ 
bufdam ante particularem de ipfis dodrinam prjmiflisNamfiquidaliud, 
Alt mutntid alimentorum facultates nofTe oportet.Qiie igitur attenuantem uim habet, 
“li nenti tranfitus meatuum ab obturatione liberant, 8d uifeofa impada detergunt, 
8d cralla fecant ac attenuant. Verum his qui diutius in ipforum efu perfeue 
rant,lerofas ac biliofas fuperfluicates congregant.Etfi adhuc amplius quis 
immoretur,atrabiliarius (anguis redditur, proinde ab afliduo ipforumufu 
abftinere oportet,2d praefertim eos qui bifiofum habent temperamentum. 

_ Solis enim his competunt,qui pituitam,8d crafTum crudumqj ac uifeofum 

CrdJJcfucietitt humorem coaceruarunt. Qug uero craffefactentem uim habent,abunde 
ulimtnu quidem alunt,Sdfiinuentrcachepate couenienter coda fuerint,bonifuc 
ci fanguinem generant. Verum fplenem &: hepar obturant.Ex his auteali/ 
qua funt folumcraflifucci,uelut lenticula: quaedam uifeofa, uelut malu*. 
Quibufdam ambo conrigerunt,ut & cralfi fucci fint, 8d uifeofa, uelut tela 
intedis.Securior itaqj eft attenuans uidus ad fanitatis praeferuationeim? 
is qui magis crafldfacit.Atquum parum illenutriat,firmitateac robur cor 
poribus non addit.Et oportetaliquando etiam multu nutrientia moderate 
exhfbere,ubi quis indigentiam depraehenderit.Maxime uero citra peric» 
Ium haec acceperint,qui exercitqs dediti funt, Sd qui quantum uoluntdoiy 
miunt.Omnes uero qui ante cibos fe exercere nnn ncfTnnt. cralfi fuccialt/ 

Ocium tucitm 


Mediucdutiu 


menta fugiant.ledneepociofi talia alimenta admittant. Maximum autem 
malum ad fanitatis cuftodiam,ocium perpetuum exffKt:quemadmodrua/ 

ne moderatus motus maximum bonum. Qu* uero edulia medium, in** 
cralfefacientia ac attenuantia habent,omnium optima funt,8d moderatu™ 


A compage fanguinem generant. Tale igitur alimentum corporibus noftris 
conueniens eft.Nociuum autem id quod mali fucci eft,quod femper fuge/ 
reoportet.Sed *uarietate alimentoru uitarj melius eft,*pr*ferrim fi ex 
contrarijs funt facultatibus» Nam accepta no conuenientcr cocoqu untur* 
Deoleribut, CAP. LXXIIU, 

T Aduca manifefte perfrigerat * humedat. Quapropter etiam fomnifi/ 
•‘-'ca eft.Quantum uero eius in oleribus exiftit,probe nutriti boni fucci 
fanguinem gigmt.Sed * Intubus frigidi ac humidi temperamenti eft, fed 
minus quamladuca. Malua frigefacit quidem,fed non manifefte.magis 
autem humedat. Vnde etiam uentrem fubducit. Hoc aute etiam ob uifco/ 
fitatem quam in fe habet. Beta extergendo aluum fubducit. Quare etiam 
ftomachum mordet, fi amplior edatur. Obturat autem hepar & fplenem. 

Brafficabis coda fi edatur, uentrem cohibet Semei autem non diu co/ 
daucum oleo,garo,autfale accepta,magis fubducitiquemadmodum fuc 
cus ipfius magis qtiamlenticuljfuccus purgat.Adhuc autem magis mari/ 
nabraflica manuefte aluum mollit, ut quarfalfuginofa fit & amara. Sed 
«Alimum amplioris falfuginoftequalitatisparticcps uentrem fubducit: 
uerum magis quam braflica tiomacho commodat, utpote moderat* adftri 
dionis particeps.Lac autem * femen generat. Blitum * atriplex humi 
da quidem nmt 5 <x aluum fubducuntauerum parum nutriunt. Spinofa o/ 

rnnia,uelutcarduus,&atradyHs,&:huiufimodi,ftomachocom«ioda funt, 

excepta cinara.Hac enim quum dura fit,malum fuccum generat. Quapro 
.pter optimum eft codam ipfam exhibere cum oleo,garo,* coriandro. A* 
pium *hippofelinum,fion,* finyrnium,urinam omnia cient. Veru fmyr 
nium magis aromaticum eft,*acre,ac urinam ciens,& mulieribus menfes , 
mouet.Apuim autem & hippofelinum iucundiora funr, ideo® ftomacho . 

B commodiora. Eruca calida eft,* femen gignir.Quapropter & Venere, l 
• 8£ captus dolorem exettat. Nafturtium & Ocymu, & finapt,calida funt J 

dC acria,8c maxime nafturtium: agre uero concoquuntur, * ftomacho in/ K 
commoda,ac mali fucci funt. Vrtica tenuium partium eft, & aluum fub/ . 
ducit,ac parum nutrit; Gnigidiumfimileeftfcandici.adftringentisafa/ < 
marsnon paucae particeps qualitatis.Eft * ftomacho commodum,ut etia 
abam auerfantibus aptum fit,fi cum aceto edatur. Verum modicu altmen 
tum corpori exhibet. Csterum iylueftria olera extreme uitiofos fuccos 
fbS/',• Ca PP u ar ‘ s a « tcm appetentiam cibi excitat,* heparaefplenem 
ab obturatione liberat,* pituitam fubducit. Vtendum autem ea eft cum a/ 
ceto mulio,aut cum aceto * oleo, ante reliquum cibum. 
nr .., , Dedftdrdgie. GAP, LXXV. 

J^Utt,Iaduc*, atriplicis, malu* & bet* planta humida eft,afparagus au/ 

‘jL Rapum autem *finapi,radicula,nafturtium,pyrethro,brafi 

„2“ calida,plantam ficeam,afparagum autem humidum habent. At 
mataicofarunj plantaru afparagi,* paluftrif&hortenfis, *quiabryo 
laeitjitomacho qu,dem commodi funt,* urinam cient,uerum parum nu 
liter *cbarn‘adaphnesa^ar^!^! S nUtnUnt °l erum aiparagi. Simi/ 

DVn' P*****»#*'*#- CAP. LXXVI. 

”nu« onfm°r & r , ap " m a PP el ‘ a r ttir,biscodum in cibo acceptum,Hdn mi 
gienft V,n, a i ?n ant? nutnt - Verl,m fi afltdue accipiatur, craffum fuccu 
WoLram r m , ?Unt L eXtergUnt,appetentiam£,bifac, '“ nt ’ ftomach5 
Ris ftd min Ul ( Co( a in thorace probe educL,nt - Veru bis codi alunt ma 

£ducS ,‘ am aritudinem abqcientes, Generant * feme, 
cunt,O u ,w ftlmulan , t m «heriore ufu, flatus quoqj faciot ac tormina indu, 
«erant IV er ° cut noleo*gar° eduntur,iucundi(Iimifunr,*flatusnage 
■riradic^ ~ ° be nL » r,unt > acfac fie concoquuntur. Paftinacf, dauci *ca 
a )trunils fi uatri WP* nutriunt,calida aute * aromaticg palam funt, 
&uri< 


VdfietM eiut 
liorum noxii 


Blitum 

Atriplex 

Atrdttyiis 


Gmgidmm 

Cdppaii 



ar urinam cient. Abutentibus autem & malos fuccos gignunt, &Tcomm(i/ * 
ni radicum ratione argre concoquuntur.Quidam paftinacam fylueftredj, 

R dictiU cum appellant,quae magis urinam promouet. Radicula attenuatori*,c 
calida eft facultatis. Verum ante cibum edere ipfamoportet, cum aceto 
Cepi aut garo,uentris fubducendi gratiamequaquampoft cibum. Cepa,alli6 
Attium SC porrum,acrem uim habentia,calefaciunt corpus & attenuant,& craffos 
Porrum in ipio humores fecant.Et bis cocSa quidem parum nutriunt,non codla au, 
tem,omnino non alunt. Alliu tamen magis obturationes aperit,acdifcuf, 
Ampelos forium eft. Ampeloprafon ficcius eft quam porrum,utpotefylueftte, Ia 
pnfon iiimma,ex oleribus qua: cruda eduntur, magis uitiofum fuccum gignunt 

quamco<3a,8dampliore fuperfluahumiditate participant. Qujueroadte, 

pofitionem,muria aut acida muridaflferuantur, ftomacho commoda funt, 
& appetentiam excitant ,Si crudos humores fecant.VerS agre concoquo, 
tur,&T abutentibus prauos fuccos gignunt. 

De tuberibus crfungit. CAP. LXXVII. 

T uber '"TVber fuccum qui ex ipfo redditur,qualitatis exortem habet,frigidiore 
'Pungi -*• autem Sdcraflum. At fungi frigidi funt, & pituitofi, ac mali fucci.Bx 
Boleti his autem boleti innocentiores funt,8d qualitatis exortes, probe cocU Se 
Ammtmiu eundi ordinis funt Ammanita. Caterum a reliquis fungis abftinendum 
eft. Multi enim ex ipfis letales funt. Sed S i ipfi boleti,fi crudiores edantur, 
fatpepericuli caufaexiftunt. 

' Defbmenticeis. CAP. LXXVilt 

Xiionim p Xfrumentaceis appellatis chondrus probe nutrit,8C Uilcofumfuccuge 
-*-'nerat. Verum lotus prauus eft,quoniam prompte craffefcens inconco, 
(Sus manet. Meliorautem eft fuccus ipfius totius probeco(Si,inftar ptifa, 
Ali" nae. AlicainreIiquiscondrofimiIiseft,magisautaIuum cohibet. Tri/ 
Triticum ticumcotSum in cibo acceptum aegre concoquitur,2C flatuofumelWi uero 
concoquatur, alimentum fortiftimum exhibet. Atfiinpanem cogatur, fla/ B 
tuofitatem 8d difficultatem concodlionfs deponit, obfermentuS; falis par/ 
Pmsgcncn ticipationcm.Verum ex panibus magis alit filigineus. deinde fimilaceus. 

Tertio loco ex toto collatus,cui nihil furfurum deceffit. Sordidusautepa/ 
Amylum ms minus quidem nutrit,fedmagis per uentrem fubit. Amylumparunu/ 
nurieum trit,uelutetiam panislotus. Hordeum frigidam 8Cexterforiani uim ha, 
bet,&: cotSum quidem uelut ptifana humetSat.T oftum autem uelut in po/ 
Polcntu l £ nta ficcat. At polenta in aeftate ante balneum pota ex aqua,fitim fedat. 

Panis hordeaceus friabilior eft, & parum nutrit. Maza argrius conco/ 
muzu quitiir,& flatuofior eft quam hordeacei panes. Verum fi mei addatur,alufi 
Auenu fubit. Auena calida eft & parum nutrit. M ilium & panicum,frigida funt 
mhum qc f lcca , parum alunt,8d uentrem fiftunt.Per omnia tamen milium pani, 

• Unicum comeliuseft. Oryzaaegreconcoquitur, SC parunutrit,8faluSfiftit* r' 1 
°WW fana fic coquitur. Vna pars ipfius ad quindecim aquae partes inijcitur,olc/ 
Vtifmcoe umqj moderatum ammifeetur, 8d poftquam intumuit, etiam acetum addi/ 
(tuu ttir . Vbi uero exacSe co(Sa eft, etiam fal tenuis inditur. Irt quibufdam pdt/ 
rum quojae anethum ipfi ammifcent.Similiter autem uelut ptifana,etiam 
Auena,|&: chondrus coquitur. 

De leguminibus. CAP, IXXIX 

unticuk p Xleguminibus lenticula mali fucci eft,& atra bilem parit. Verum ij>(* 
quidem,8dmaxime bis co(Sa uentrem fiftit.DecocSu autem ipfius, ( um 
oleo 8C garo potum,uentrem promouet. Ammifcereaut oportet ipfithym 
Tibi bram,aut puIegium,propter na tuofitatem. Fabte leues funt, flatuof* sat 
TibiAeg >« exterforiae. Faba Aegyptia noftrafe fabahumidior eift, Sd fuperfluitatt» 
J tu gignit. Pifum laxum quidem eft,non tamen ita flatuofum. Cicer futuo/ 
’ fum eft 8d exterforium,8C femen gignit, 8C Venerem ftimulat, ac calculos 

Cicer gtterit.Toftum uero flatuofitatem deponit,fed aegre concoquitur. L U P'' 
ni aegre concoquuntur,&difficulter aluum fubeunt, SC crudum hamorei" 




oiartunt. Fceritim gracum dalefaeit,&: uentrem promouet,fi ante cibum Fcmif grscum 
*ictipianir.--©citri»•phafefiprii!friaeeratiutra'dices'producant,aIuufub/ Phdfeli 
ducunt,ante cibtini‘ttim gsro aeeepti.EtriutriUnt magis quam foentim grg Ochri- 
cum.AtpharibliSqfii^tiam dOHehi appellantur, Ihrttegrt cum Aliquis utri/ thdfioli 
jgsidkntUriniagiSFeWementitiainiuperfluitatemgenerant. Dolichi 

■•mfliCUbusfugdcibiit/ 'CAPVT tXXX 

C Vciirbita fiigefacit Si humedat,&aluUm fubdudt. 'Modice autem nti cucmbiti 
trit.PepOri fotus quidem mali fucci eli, &ftig(dus, 81 humidus, 8i uo/ pepon 
rtiiwrius- Si UeFonon concoquatur, etiam choleram-efficit. Semen autem 
iplitis urinanr'ci'et,&calculos in rhenibus atferit,& in totum abunde exter 
set. Melopepon minus quam pepon omnia hacpoifidet. Cucumisau 
tcm minus pepone frigidus ac humidus ed,uerum magis urinam ciet,8C g/ Cucmls 
greconcoquitur, ac mali fucci eft, etiamfi cOncbqitatur. In futirma uero 
6mnes frigacesfrutSus frigefaciunt, 8i humedtanr, parum hutriunt,SC mai 
Ii fucci fun't- 

Tdefruitibitt Arborum. CAP. tXSXl. 

F rcus&ruuaiielut principatum ititer omnes pomorum ac autumnales fru ?‘ clK 
dius obtinent.Nam Si minus mali fucci funtiSf magis nutriut.Ex his ail/ Va£ 
tcm ficus meliorem fuccum habent,& magis alunt, 8i aluu fttbducuntsuri/ 
namtj cient,&! rhenes expurgant,prafertim ttalde matura-,ac ipfa carica. Unc ‘ 
Flatuofe autemfunt,&: fanguinem non bonumgignunt. Quapropter etia 
pediculos generant,fi quis frequentius ipfis utatur. At uuatTr non fecedat, 
netp concoqutmtur,fed Si crudum humoregenerant.Si uero fecedanr, mo 
deratiores funt. Vua paflfa calidiores uuis funt,8f Horna cho commodio V«e pnjft 
res,6d magis nutriunt,minus autem aluum fubducunt. Mora qua: &fy* mom 
camina,ualdehumedlant,perfrigerant moderate,8f aluum fubducunt pri/ 
ma accepta,Si non ualdeltomacho incommodant,fed parum alunt. Ce/ Cerufi 
B rafa qua dulciora funt, aluum <ubducunt,ledftomacho incommoda funt. 

Qua uero adftridlione participant,minus ftomacho nocent, aluum autem 
fubeunt. Eadem ratio etiam inuuts,moris,ac pluribus alijs habetur. Et in 
fumma,quS; r adftringunt,prima fi fumunttir in cibo aut potu,ante alium ci 
bimifuentremfiftunt. Quibus uerOob debilitatem uenter cohibetur, his fi 
'acceperint ea qua mollire folentjitelut olera,aut pifces,aut huiufmodiqug 
dam,&pofteaihgefferinTadftringentia,perhocqu6d corroborant hac i/ 
pfum,deorfum propellunt,&: ad excrctionem excitant. Pini frudus,ftro< Ptri/radni 
bilus appellatus,bonf ac cralfi fucci eft. Si probe nutrir, non tamen facile 
'concoquitur. Perfica mali fucci funt. Si acefcunt ac facile corrumputur. Pcr/lca 
'Quapropter prima danda funt,eo quod prompte fubeant, & non corrum/ 
panturperihoranrinuentre. Pracocia SdRhodacena 8d Armenia, me/ p recocid 
hora funt Perficis. Necg enim acefcunt, necp fimiliter corrumpuntur. Sunt Rfio iiand 
autem Si iucunda. Mala dulcia alijs funt calidiora, Si facile in corpus di* Amotu 
{tribuuntur,&prafertim fi affentur, aut coquantur. Acida uero frigidiora 
funt.fed humores in uentre magis fecant.Auftera ftomachum roborant, 8i 
umtremfiftunt.Ethis adhuc magis cydonia. Piramagna ac matura, ad p (r4 
h*c etiam magis-alunt. Mala punica frigefaciunt,ac patii nutriunt. Me* j yuUputtici 
Ipila S: forbafriagis adftringunt,8£ fluenti aluo commoda funt. Palmula 
liomacho commodant,fi non ualde fuerint pingues, iterum aluum fidunt, Sor j, 4 
acraflos ac uifcbfbs humores generant,Sd capitisdoloreinducunt. Oli/ Pi) i mu y 
u*drupp*ftomacbo nocent,pinguem fuccum generant.Colymbades au 0 li«<s 
tem muriatp condita,fi ante cibiim fumantur, appetentiam excitant, Si al/ „ 

uum fubducunt i&T amplius qua cum aceto & aceto mulfo praparantur. 

Nuces regia minuS alunt quam auellana, di magis liomacho commo/ Uuasrtgie 
dant.Virides nuces humidiores fUnt,Sf aluum fubducunt. At ficcas fi quis AucIUne 
aqtia maceratas interna membrana denudet,confimiles ipfas uiridibus effi 
ciet. Amygdala incidendi ac attenuandi uim babenf.Quaproprer uifcera AmygiuU 


Pi/I<K 

Sycomori 
Citra muU 


VoUtiliu m 


OaorMlrffe 

Oud fuffecati 


Si thoracem expurgant, & adhuc magis ea qua amara funt. Sim i' 
tiam piftacia,&: amplius hepar obturationeliberant. Damafcena r * 
fubducuncrfi ante cibum edantur cruda, Si in aqua mulfa cofa q Cn ! r ? 

agreconcoquuntur,ftomaeho incommodant, Sparum alunt ' qr* 1 

agre concoquuntur,& aluum fidunt,& malum fu eoum gignunt c' qu * 
«OM perfrigerant Si humedant manifefte. Citrei mali externa ’ Da * V°' 
eft,& difficu! ter concoquitur. Qua uero uelut caro ipfius eft,nuniS 
fed Si ipfa agre concoquitur. At interna pars fiue acida, fiue aqueaT, ’ 
multunj frigefacit. , Glandes alu.it non minus quam frumentacea 
difficulter concoquuntur,K crafli fucci ftint,ac tardi tranfitus dn m 
per opinia his meliora funt. ' ‘ ilt:m£ S 

DemimilibM,crprimumuoUtilibus. ' CAP. LXXXtl. ' r 

A Nimalta uolatilia alimentum minus quam quadrupeda,&Drar,rt' 
lues,exhibent. Facilius autem conco.quirul- ipforumearp,&tnao,vJ 

perdice,&Tattagena,&rpuI!o columbino,gallina ac phafiano^tturdo/ 

rum caro, X merularum, SC auicularum paruularum, inter quas funt eriJ 
pyrgitten turribus appellati,durior eft. Et his adhuc magis turturis, S 
lumbi, QC anatis caro.MuItoautem difficilius concoquitur, SC durior ac fi, 
brofior cmro pauonis eft. Verum anferum Si ftruthocam eli caro, ommTbus 
relatis difficilius cocoquitutj&T fuperfluitatibus abundat,exceptisalis E» 
S 0 ! T,'" us quim aharum auium boni fucci funt. Gruum autem caro 
fabrofa eft Si dura. In fumma,iumora uolatilia uetuftis humidiora funt,(a< 
cillus concoquuntur,SC magis alunt,ac per aluum fubeunr. Coela ueroaf/ 
w a fi,;r/f rta , gmcfr iS f ‘ mil,tcr P r *ft?nt-Et qua exficcis ac montanis Io, 
as funt,facibus concoquuntur, & fuperfluitatibus carent, magis quki ea 
quae in paluftnbus nutriuntur. ^ 

, r eculs ■ 'tScXXm. 

(Allmarum ac piafianarum oua omnium optima funt. Anferumautem » 
Si ftruthocamelorum non bona. Ex omnibus autem recentia uetuftis 
meliora funt.Et tremula quidem magis nutriunt. Sorbilia uero magisfub, 
eunt,cc taucium aiperrtates leniunt. Reliqua omnia a?greconcoquutur,& 
S^St^ fa f Um fuccunl g'g>W.ntrfxeept»s fuffocatis appellatis. 

A Cr ^ d ?. CUm S a ;° & “ino ac oleo fubatfta, SC in duplo uafe 

ffinaaS 

T- v ' a- a CAP. LXXXIIII. £9 

iffucc/l^ r^ aCtranr P ,ra ^? u ' IIacaro %erfluitatibusabundat,&n.a 
& ad r n n;.^ aprm L aCr J S r Cft * ma!i fucd - PelHma autem eft hircoru, 
norfnaSc^^f adfuCC< ^ omtat5 - Bubula attabiliaria eft. Ler 
SictrT±, C : ,fed m,nl ' S t ( 5f m owfll^ac bubula. Ceruina dura eft, 
midiora funr /V ™. c J“ ltur 'J n f } lmm a>rec?ntia animantia ac (uniora, hu« 

T-. V- De ptrtibutdnmulium. CAP. LXXXV 

propterea uifcofe funt, & parum alunt,SCuentrcm fubducuntieXcepti» 

SSte assa 

nwriuntnonminusq uam carnes. Rhenes& teftesuirofiodorisac 
iaporis 


i fjporfs runt,&T aegre concoquuntur. Verutn faginatorum galloru 
;,, m ndi Cunt,SC bonum alimentum corpori praebent: quemadrnod 


„ n teftes 

.. . . t. quemadmodum tau/ 

ronI m,&hircor.u,&arietum,»greconcoquuntur,8d malifucctTunt., Cc/ 
rebrtim pituitofum eft,&: crafli ac mali fucci,tarde tran(it,a-gre concoqui/ 
turjftomachoincommodat,&nalifeam parit.Si ueroprobe concoquatur, 
htis nutrit. Medulla pinguis 8C iiicundior cerebro eft, fed irueliquis fi/ 
milis- Pinguedo SC adeps parum hutriunt,&: ftomacho nocent. Cor SC 
hepar crafli fiVcci fimt,aegre concoquuntur,&: tarde tranieunt.Sed fuillum 
hepar reliquis melius eft. Splen praui fucet SC affibiliarius eft. Pulmo 
facilius concoquitur uelutlaxus,minus autnutrit,&.pituitofus eft. Ven/ 
triculus,uterus,& inteftina,durafunt,&: aegre concoquuntur, & pituitam 
generant.In fumma,fylueftrium animalium alimetum ficctus eft,& minus 
fuperfluitatibus abundans quam domefticorum. Sanguis omnis difficul Smmnk erus 
ter concoquitur, SC praefertim craflus ac atrabiliarius, qualis eft bubultu. ' 

Leporinus autem uelut iucundiflrmus in pretio eft, SC multis hic mos eft, 
utipfum coquant cum hepate.Quidam etiam cum a!t)s uifceribus coquSt. 

Aliqui SC iutienis porcelli fanguinem edunt. At caprarum fangttinem 
ab aliquibus edi,etiam Homerus nouit. 

iteiadf. CAP. LXXXV1. 

T Ac fi concoquatur,nutrit quidem,fed gingiuas SC dentes Iccdit. Quare 
*^poft ipfum acceptum, primum aqua mitlfa, deinde uino adftringcme, 
os colluere oportet.Capitis etiam dolorem inducit,&prrecordiaac uentre u(iis uires 
inflat, SC in rhenibus calculos generat.Et quod quidem liquidius eft,minus 
nutrit,fed magis aluum fubducit.Crafltus autem uice uerla, magis nutrit. 

Si minus fubit.Moderatum autem compage caprinum eft: quemadmodu 
fatte ouillum crafltus.Et ftatim quidem poft partum, tenuius eft.Progreftu 
® autem temporis craflius ac deterius fit. 

DeUtiispotu. CAP. LXXXVII. 

T Ac bibens ab alrjs cibis abftineredebet,donec concodum fuerit, SC de/ 

•‘-'orfum feceflerit. Praeftat igitur mane bibere recens muldum,&: ab ipfo 
a£cepto,cibisabftincre,Si tunc quoqs laboribus nimrjs aliquid detrahere. 

Natn in laborantibus necefleeftipfumacefcere. Quarelentterdeambula/ 

temelius eft,Si interim uigtlantes quiefeere. Sic enim facienti primum fe/ 

cedit,eo autem excreto,aliud bibat.Et fi hoc (eceflerir,rurfus aliud. Ab ini tMpotut 

tioigtiur probe purgat,non quidem ita multu de reliqua mole, fed qua; iw ^ pu L t mi 

tusfuntinuentre.Pofteauero iam ingrediturin uenas,8<: optimenutrit,SC 

non amplius per aluum fecedit. At uero in biliofis fluxionibus, SC in colli/ 

(piationibus ad uentrem nutantibus,lac codum dare oportet. Coquere au Ldftitcoftii* 

ftm oportetprimum leniterac paulatim, ut ne pars quaedam diffundatur, rtemoim 

pars uero confumatur.Poftea uero magis atq» magis coquere, canendo ut 

ne<£ amburas,necp cafeum ex ipfo facias. Optime uero canebis hoc,fi 

molliter coques,quod motu difparatur undicp derades. Mouere aute o/ . 

portet ferulaleui ac tenui:& fi quid ad olla: labia ebulliat, etiam hoc fpon/ 

gia repurgare. Saepe enim hinc etiam reliquum corruptum eft. Hoc igitur 

modo uelut didii eft,lac coquere oportet,donec aequaliter craflius ac dul/ 

cius crudo euadat. Quin SC per ignitos filices in lac immifibs exhauritur Silices igniti 

acconiumitur id quod in ipfo eft tenue ac ferofum. Sed Sihoc alui fluxio/ 

mbus,9i maxime biliofis conuenit,. 


* tiMefcijfo. LAAAvm. 

^Erofa ladis pars a cafeofa,uehementiore ad ignem luculentiorem ac no 
tutnofum codura feparatur. Deinde per colum, aut panniculum exade i^cfdjtum 
«coIatur.Et ad ferum quidem mei moderatum,aut acetum mulfum mode ' " 

. atum,autfal ammifcetur,& ad uentre fubducendum exhibetur,in uigore 
*tatts confidentibus, tifcp ad fextariorum duorum menfuram. Iunioribus 
» ? ut f m ,non minus fextario. Caeterum lac per ignitos filices immiflos,aut 


>S PAVLI AEGINETAE 

per ferri immifltonetn cra(Tefa<3um,&addyfenterias, Sducntrisfl., i 

redle dari poteft. '“Xione* * 

D ecdfco. CAP. LXXXIX. 

' .. . O Mnis cafeus acris eft,&:fitimexcitat,&: aegre cocoquttur,&m a !i c 

afamrts V-/ C i e f) = &;calculosgenerat.Meliorautem eftrecens,&Iaxus,& m tT*’ 

SC iucundus,8d moderati falis particeps.Contrarius uero pedimus. ° 
bepifcibm. CAP. XC. 

Mirn in cU Q Y odpifc ‘ Sfn S ld ' or Y ac hui ™ dloris ‘'«temperamenti, maniff/ 
btsuira V-i '«um eft. Verum omnibus alrjs praftant petrofi appellati,utqmf ac | 
concoquantur,SC boni fucci fint,8d moderate humedient, ubi non habu' 

Pctroft pifces rint carnem duram .Verum ex non petrofis,pelagi) multu prteftant his aui 

PeUgij pifces inlimo nutriuntur,aut ifthtcubiflumina in mare incurrunt. Deterioresau 
tem bis funt,qui in ftagnts,8d mari ftagnante aluntur. AtparticulatimCa 
Capito pito ubi pelagius fuerit,moderate iucundus eft, SC minus agre concoqui/ 
tur,8d bonum fuccum gignit. Verum fanguinem tenuiorem ac debiliorem 
Lupm generat. Similiter etiam Lupus. Sed &Mullus ipfe ii pelagius eft, duri, 
Mutius oralijs pifeibus ac friabilior eft, 8C facile Concoquitur, SC alit, SC iucundus 
eft, 8 C non pinguis. 

beteftdceis. CAP. XCI. 

pifces qui tefta integuntur, falfum Si crudum humorem generant. Ex his 
Pifces teftd autem oftrea molliflimam carnem habent,8C magis fubeunt. Chameut 

intriti ro,8 i purpura,ungula, fpondyli,buccina, cochlea, SC quacuncg taliadu/ 
ra:8C qua molli tefta integuntur,uelut gammari,paguri,cancrf,locufe,a; 
fquilla,agre concoquuntur,&: nutriunt,& lientrem fiftunt,fi fapein aqua 
dulci coquantur.Omnibus autem teftaceis fuccus ineft quiuentre fubdu- 
cit.Quare etiam cochleis terreftribus. At quum hac duram carnem ha/ 
beant,qua agre cocoquitur, SC nutrit, ac malum fuccum generat,quidam , 
. iufculum per oleum ac garum condientes,ad alui fubdutSionem ipfo utun 
Ermacri tur . Cateriim Echini fiue erinacei moderate perfrigerant, SC modice a/ 
lunt, SC urinam cient. 

bcmotttbus . CAP. XCti. 

Motles pifces A/JOlliapifciumgenera,uelutfunt,polypi,fepia,loligines,durafunt,K 
agre concoquuntur,8d magis polypi. Salium autem fuccum tnodicS 
habent.Si uero concoquantur,modicum alimentum corporipraebent. 

c .. . . be cdrtildgineis. CAP. XCIII. 

' 'S cartilagineo genere torpedines, 8C paftinaca, mollem aciucundai# 

Pl carnem habent,8d cito fubcuntem,facilemq, cococSu, aut nutrientem. 
Raia uero SC leuiraia, 8diquatina, ac huiuimodi alia, duriora funt, dC a/ 
gre concoquuntur,magis nutriunt-Nam in nnitrerfum animalia quadu 
ram carnem habent, 8C agre concoquuntur,2C magis alunt. Vbiuerocon 
coquuntur,multum ac folidum alimentum exhibent. 

becetdceis. CAP. XCIIIL 

CeUcti pifal (^Etacea uclut balana,uitulimarini,libella,delphines,&magm'thiimi, 

„ duram SC agre concodtilem ac crafli fucci carnem habent/Siuero fale 
a (Tertiatur talia,moderatiora fiunt.Sed S i ex alqs pifeibus qui humidiorei 
ftintjSd fuperfluitatibus abundant,etiam ad inueterationem magis idonei 
iunt. Vcru in faliamentis talis eft differ?tia,qualis eft piiciu ex quibus f® 
bc uini facultate. CAP. XCV. 

Vmifdcultites O Vi limitati ftudet,eum etiam uini facultatem cogito icere oportet.fu 
v -^-cnim in fumma,omne uinum nutrit. Verum rubru SC craflum magf» 
quidem nutrit,non autem boni fucci eft. Dulce uero SC ipfum quidemnu/ 
trit,non autem ftomacho comodat. Adftringens autem ftomacho quidem 
commodat,agre uero diftribuitur,S<: minus alit. Adhuc uero minus, albtf. 
Optimum autem uinum eft colorefuluum. uetuftius autem calidius eft f 
iiccius,quam nouum.Haec uini facultas eft in fumma. At uero uinum cala* 



rem qui’ in nobis eft fufcitat, Sd propterea concodiones meliores fiunt, 8C 
fanguis bonus. Alimentu autem deducit,ut quod quoquo tierfus penetrati 
Quapropter & ex morbis attenuatos,habitiores efficit. Nam 8d ciborii ap/ 
petentes facit, Si pituitam attenuat, Si bilem per urinas expurgat, 8i bonu 
colorem inducitfied Si animi hilaritatem ac iucunditatem conciliati Si ro/ 
burexhibet. Atqj.horum quidem bonorum catlfa eft uinum moderate po/ 
tum.contrariorum uero,immodicum.Et propterea ebrtj mutantur, 8c dely tirieutii 
rant,2d in grauem fomnum delaburttur.Quate fugere immodicu adeo Uini mtU 
potum oporter.quanquam longiore temporis interuallo interpofito i libe- 
raliter bibere conducat.purgationem enim per urinas largam mouct, 8i fti 
dores profundit. Melius aut eft ad hac etiam uomere,aqua mulfa prtefum/ 
pta,utne minimum quidem ab ipfo laedamur. Qui uero uinipotationi iri/ 
dulget,reliquo cibo non ualde fe expleat. Dum uero potat, interim brafli/ 
cam edat,&T bellaria guflet,praefertim amygdalas. H* autem etiam capitis 
doIoresleuant,£d UomentibUs nequaquam moleft* (unt. Praeftat quoque 
abfinthtj cremorem ante potationes fumere. pra-omnibus enim crapulam 
maxime arcet. Si uero aliqui ex uino morfum percipiant, frigida aqua bi 
bendaeft.Bt poftridierurfus abfinthtj cfemor fumendus. Deambulationi/ 
bus item ac fridionibus,&: balneo,8d pauciore cibo reficiantur. 

BcmeUe crtiquu mulft, CAP. XCVI. 

V| EI eo dium magis nutrit quam aluum fubducat-Non codum, uice iter/ MeBlsuires 
1 fa-Et frigidis quidem ae humidis temperaturis confert, calidis aure irt 
bilem tranfit. Sed & aqua mulfanonualde cOmmoda eft amara bile aburi/ . 

‘ ibilor""*— " ~ ' •.. ‘ 


dantibus,utpotein bilem tranfiens.ipfis.Conducititaquein talibus naturis 


i,atcpfic coquere donecfpumare definatiAffidueue/ 

» to ipumam ab ipfa auferre oportet,ftatim fimulqj ubi oborta apparet. 

Bcfomno. CAP, XCVIt. 

Onfequens eft ut poft omnia de uidlus rationerelata, etiam de iomno 
v - y quiddicamus,eo quod etiam poliremus pmnium pleruntp admittitur. 

Somnusitacp ut breuiterdicam,animalium facultatum quies eftibonahu/ BommtSi 

miditate cerebrum rigante contingens.Quod fi rede admittatur,multa bo 5“'« f aultdi 
na facere poteft.Nam 8 i cibos concoquit,2d humores excoquit, Si dolore ‘umMimdiii 

mitigatdaffitudinesqjIenitj&diftentorumlaxitatemefficit.Sed&ranima/ 

liurn aitedlionum obliuionem inducere poteft. Si emptam mentis ration? 
corrigere. Tempus fomni optimum eft poft cibum. Sed diurnus non om/ 
nibus commodus eft.Non enim fufficit ad perfedam ciborum concodio/ 
nem td tempusin quo dormiunt.In terrupta autem ante tempus concodio/ 
ne,ex meridie furgentes fa*pe rudium acidum habent, fa-pe etiam flatibus 
impIentur.Quidam etiam fludluationes habent, nifi aut ob cofuetudinem, 
aut quod fufficienter dormierat,ha:c ipfis non fiant. Ontimi nem ilint fnm 


aut quod fufficienter dormierut,hac ipfis non fiant. Optimi uero funt fom 
m nodiurni.Ex natura enim nodis humiditas,6d quies,ad fomnum prodi/ 
uis.concodlionem perfedlam efficit-Nam poftnodurnos fomnos,maxime 
au excrctionefeltinamus.Terminus igitur temporis fomni fit, ciboruper/ 
recta cococlia,quae tu ex rudibus,tu uentris cotradlione cognofcitur. poft 
quaneiguigilig inutiles funt,recremetoru ex cocOdlione fecefsuefficietes. 

Beuigilu. .. ; CAP. XCVIJX. 


. lympt 


pili* fio* in agrotantibus iam, aut ob dolorem, aut ob febrem, aut vieifteo&affi! 
l , Tmptoma aliquod acutius fiunt, curatione in tradlatione febrium ha» a f one , 
.hebunt.Verumm.ncde fanorUmuigilia dicendum eft. Siigiturautob 
quide' 3 " 1 ' 3 ^ ? ura ^ ,aut a Equam animalem affedlionem uigilatint, prirnu 


q dem trtftitiam,8d id quod moleftum eft,quantum eius fieripoteft, reci/ 
dur US,p °c e f lam ineundorum ibnorum auditu, cogitatione abillis ab/ 
emus.bt quidam fanefonum aquae placidum ad hoc machinantur, quo 
c i delinit! 



AEGINETAE • 


delirati ad fomnum deducuntur. Sed & balneis maxime uefpertin' 
Somnum ittiu probe cocoxerint,utantur:&; uidu hum etSante, uelut 1 adhicis & fimr k * 
«uti* Etpapauertsnigriquandoquefoliauiridiaobfonijsammifceant.EtnT ‘ 
concodlu faciles edant,uinoqj uberiore,tenui,non uetufio utantur VK- 
ro reclinari uolunt,rolaceo caput ungant,aut oleo in quo papaueris c U ' 
aut mandragoras incofla fint.Quin QC anethinum oleum non uetuft" a 
fomnificis eft. Noui SC poft prargreiTam laflitudinem, quietem derea ** 
fuccedentem fothnum induxiiTe, Sed&T coitus moderatus idem hoc fff'* 
c<t. Alij fi aut caput aut pedes perfrigerentur,facile in fomnum delabunm 
Si uero ob multitudinem, aut inaliciam cibi, ftomacho grauati uieilarim 
nam & hoc fa Aim effe nouimus: quemadmodum rurlus alij preeter c , 
fuetudinemacibo abftinentes,aut modicum cibum capientes uietlarunn 
confiderarehoc,Sf caufam recidere oportet. ° 

Dcfoporegrdui. CAP. XCIX. maM 

A Tfiuice uerfa in profundum ac altum fomnum delabuntur,a freoumn 
[unius /A.[, us balneis ipfos arcebimus, SC a perfrigerante inunAone. Apophle! 
gmatifinis autem pituitam per os detrahentibus utemur.Etinfumma ad 
calidiorem acficciorem 8C modicam uiAis rationem ipfos transferemus 
quum hate affeAo a frigidiore magna exparte,&: humidiore materia ceO 
brumperrigante, oboriatur. » 

Diocfc tpiftoLt prtfrrudtiud. CAP. C 

filOCLES ANTIGONO REGI SALVTEM. 

Migomngk QVandoquidemcotigittibi,utomnium regum maximusMufieusfo 
preftintM SC plunmotemporeuixeris,omniscpphilofophipperitusfis.&inm 
themati cis difciphras primas teneas: arbitratus fum eam philofophixparr 
e He,&rad re priuatim pertinere. , 
Itatp prtefcripfi tibt,undemorbi hominibus oriuntur,&quibus praceden/ * 
... <3“°®ddo quisipfis opitulari pofflt. Nam neque tempe, 

n„ ,nZt '“u 0 C ° nfl f‘ potcrlt ’ non P r;e cedentibus (ignis quibtifdam, 
quae nautae,ac reliqui multi experimenti homines fequunrur: ne* affedio 
£“ snatuf ?confla»Poterit, nonfignoaliquo procedente. 

Humumorbo ,t,T!hisquaeanobisdicumurperfuafus.certitudfnemipforumafleque 
rispurtes mi ueficam.Qimmigmir affeAo circa caput diutius futura eft,uerrigo prtefi' 
Dorum nulf £ r/ ,&: ca P it ‘* doIor > 8 ‘ : ‘ n fapercilijs grauitas,auriufon1tus,tem 
r ,v «*• Z v n OMS : OCU ' mane tument, cum utfus hebetatione, nihil olft/ 

pi aut origam capitibus acceptis,tritis,ac in ollula cum paffi aut fipp hemi 
r™' 3 fomrfafns.Hoc ieiunus forbens os eo collue, &gargariflandt. 

curatione no eft alia leuiorin affe A onibus circaca/ 

an e!nZlT P }'T’? ri,m * ia eol '° cerebri irruptio rgrauedo, 

Thtrtickmor fi/rjim defluxic^capitis ufomtfo^denriumd^ork Auib^^^ 

S fcapu[ ’ s dolo »s fiunt citra occafionem, hiatu» 

riones k’ f E° C IOneS,ficiS;£X f0mno * nim ™ triftis, perfrigera/ 

denter auxfllfr.^^ ^ v Um ^ man o um t . f£mor * Hls aSthoc rnodopm/ 
auxlIlarl oportet. Vomitus fiat quam optime a ccena abfque repte 
non® 



A tfone,finemedicamento. Commodi iunt8iieiuntuomttus,quosaliquiua« syrutifmm 
eant iyrmaiTmos. Oportet aute eum qui ita uomere uolet,radiculas tenues 
pra;fanlere,rta(furtium,erucamifmapi,pottulacam, acq? deinde accepta a/ - 
qua tepida,fic uomere. Qui uero taliafigna contemnunt,eis hi morbi fuc 
cederefolent.pleuritis,peripneumonia,melancholia,febres acutKjphreni/ 
tis,lethargus,febris atdensfingultuofa. Poftquam uero circa uentre affe Veii tfisdffr* 
flio aliqua diutius coflftere parat,ex his aliquid praffignat.Aluus prius co* dumum pr*a. 
torquetur, 3C i pfa in feipfa turbatur. Cibi ac potus amari apparent, genua notiones 
grauantur,lumbosflc(3erenon poliunt, dolores funt totius corpotis, citra 
Sccaflonem,torpor crurum,febricula;parua.Quum horum quid prpfigni/ 
ficarit,aluum mollem praparare oportet cum uitflu, abique medicamento» 

Sunt autem plura Sdfecura, ex quorum ufu falli nonpaflis.BecataquamUl/ 
facocia;,allium codum,malua,rumices,mercurialis, placenta-acdulciaria 
exmelle.Omnia enimaluum fubducurif.Si uero aliquod figntim augefeat, 
cnici fuccum ad omnia decotSa ammifcetO.Iucundioraenim fiunt, 8c peri 
culo uacant Commoda eft& brailica leuis aqua multa Codia.Huius fuccus 
bibitur cum meile &T fale.ad quatuorheminarttm menfuram. Ciceru quocp 
aut erui cotfii aqua, pota ieiuno, eodem modo facit. Qui uero talia figna 
negligunt, has affedfiones incurrere folent, aiui profluuium, dyfentetiam, 
lienteriam,uolUulum, coxendicem,febrem tertiana, podagram, fyderatio/ 
nem,ha?morrhoidas,articularem morbum. Porro ubi circa uclicamali/ vjict morti 
qua affectio diutius confiftereuolet,h.?c prarflgnartt. A' paucis cibis reple/ „ <m Prm0i 
rifibiuidetur,flatus(unt,ru<f}us,decoloratto totius corporis,fomntgraues, tiones 
Urina huida;,& uix prodeuntes, tumores circa pudenda fiunt. Quu igitur 
tale quid prasfignificarit,urina cietibus odoratis lecuriffime auxiliari opor 
tet.Licetautforniculi &apq radices macerare in uino albo odorato,& hoc 
bibetequotidieieiunit maneduoru cyathorSmenfura,tuaqua inqua co/ 
maduit daucus,fmyrnium,hele«l(6,quicqufd talium habueris.omniaenim 
profunt.Item cicera macetatota aqua pota cum uino.eode modo. At iie/ 
gligentibus talia figha.htec fuccedere folet. Aqua intercus, fplen magnus, 
hepatis dolor,calculus,rhcnSaffe<3io,Urina;ftillicidium,uentris repletio. 

Cteteru in Omnibus talibusffgilis,infantib.lenescUrationes adhibere opor 
tet,maioribus cfficaciores.Scripfi auttibietiademutationibus temporum Tmp&rumlli 
per annu,in quibus lingula fiut,S< qua; in cOrpUs afllimere teoporteat,&:a titionibus coi 
■ quibus abftinere.Incipia aut a folftitiohyberno. Solftitiuhybernuauget pontffici 
in hominibus defluxione,ac humidirate,u% ad a-quinodiiu uernu. Opor/ 
tet igitur cibos calidiores afliimere,& parcius bibere,& uinu meracius hv 
bere,« ab origano macerato potare, Si Venere uthiuntautad a-quinodtiu, 
dies nonaginta. AequinodliSuernuaugctinhomirtibuspituitajSeduIccs , 
«rolos (anguinis humores,ufq; ad pleiadu ortu. Urere igitur odotatiflimis 
«acribus cibis,& labori deditus Venere utere.Sunt aut ufq? ad pleia 

dumortuidies quadraginta fex. Pleiaduortus auget in hominibus bilem 
Ati amaros leroios humores,u% ad folflitium eftiuu. Vtendu itaq? eft 
dulcibus aluu foluentibus,& qp minima eoetindir.Sunt aut ad folftitiS 
«um,dies quadraginta quinq?. Solftitiu pftiuu auget in hominibus bilem 
atram,ufqj ad aequipodliu autunale. Vtere igitur aqua frigida, Se odoratis 
ommbusjtXcjjminimu Venereutere,aut minore lefioneSt de Venere feri 
ptumelf,admitte. Sunt aut ad a;quino<Siuautumnale,diesnonaginta tres. 

WtSnale auget in hominibus pituita,ac tenues fluxiones, 
uiq? ad Hetaduoccafum.Oportet igitur fluxioes detrahere^ acerrima ac 
oaorattliima.exhibere,&cp minimeuomitu facere,labori deditu efle, Si 
cottu abitinere.funt aut ad PleiadQ occafum,dies xlvi. Pleiadu occa 
s auget in hominibus pituita,uiq? ad (olftitiu hybernu. Proinde acerbiilj 
iTx ,J b J ere °P° rtet ’ &uin5 bibere cp iucundifllmS, & pinguibus uti, ac 
, «Dori deditu effe.Sunt aut ad folftitiuhybernu,dies quadraginta quinq?. 


In boc libro totius trdilationis fecundo,de febribus totus fermo hal ‘ 
tur:pnmum quidem de bis quas conferunt ad/ignorum cognitionem, ffi 
tam ipfarum curationem. Deinde de uniufcumfp fpecieifebris generat' 
ne ac curatione.Ettertio loco de confequentibus ad febresfymptomatis' 


Praefatio de febribus Cap.I 

Quot &C qua;capita in febrilib.mor 
bis inquirere oporteat Cap.I r 
Principiu morbi quod dicat. Ca.111 
Vnde cognofcendu fafutaris'ne fit 
morbus,aut perniciofus Cap.I i II 
Vnde cogngfcimusacuttj, aut diu/ 
furnum morbum Cap.v 

Quomodo pramofcamus an nidica* 
bitur morbus,autfoluetur. Ca.Vl 
De iudicatorrjs diebus Cap.Vll 
Quod iudicatoria ligna in principio 
apparentia mala iint. Cap.v 111 
Quomodo futura iudicatione pia;/ 
nofcere oporteat Cap.I x 

Quomodo inflantem iudicationem 
cognofcamus Capx 

Quomodo fadlam optimam nidica/ 
tionem cognofcamus Cap. X i 
Depulfibus Cap.xn 

De alui egefrionibus Cap.xn i 
De urinarii fignificatioe. Caxim 
De fputorum notis Cap.xv 
Diariarum febrium cognitio ac cu/ 

Putredinofarum febrium costtiJo 
Cap.xvn 

Putredinofarum febrium curatio. 
Cap.xviu 

Tertianarum cognitio Cap.xix 
Tertianarum curatio Cap.xx 
Tertianarum fpuriarum curatio 
Cap.xx i 

Quartanarum cognitio.Cap.xxn 
Quartanarum curatio. Cap.xxm 
Quotidiana: cognitio. Ca.xxi i n 
Quotidiana: curatio Cap.xxv 
DeHepiala febre, & rigore calefce/ 
renequeunte Cap Xxvi 
Dacotinuisfebribus. Cap.xxv,, 
Continentium febrium cognitio ac 

Ardentium febrium cogniti Ca! 

putxxix a/ 


Ardentiu febriucuratio. Ca.xxx 
Febris ex Eryfipelatis affeclioneco» 
gnitio ac curatio Cap.xxxi 
. Hedlicarum febrium cognitio. Ca, 
putxxxn , 

Hedicarum febrium curatio. Ca« 
putxxxm 

Defemitertianis Cap.xxxiui 
De popularib.morbis.Cap.xxxv 
Depelle Cap.xxxvi 

De his qui ob crudoru humorum co 
pia fyncope incidut. Ca.xxxva 
De his qui ob tenues humores fyn/ 
copen incidunt Cap.xxxvnr 
De alrjs occafionibus, ob quas fyn/ 
cop* fiunt Cap.xxxix 

De dolore Cap.XL 

DecoIIiquatione Cap.xu 

De uigilrjs in febribus Cap.XLii 
Curatio fomnigrauioris.Ca.xmi . 
Curatio doloris capitis in febribus. 
Cap.XLim 

Deflomachi affedtionum curatione 
Cap.x lv 

De immodicis perfrigerationibus 
ac rigoribus in febre. Cap.XtVI 
De ludoribus Cap.XLVli 

De tuifi in febribus. Cap.XLViu 
Dellernutatione Capxtix 
De ciborum inappetentia Cap.L 
Demagnafame Cap.Ll' 

De canina appetentia Cap.LU 
Defit. Cap.un 

De lingua afpera Cap.Liin 
Denaufea Cap.I. V 

De bilis uomitu Capxvi 

Definguitibus Cap.ivii 

De aluo fuppreffa ac laxa in febri/ 
bus Cap.LViH 

De fanguinis (filiatione, &fanguf/ 
nise naribus eruptione. Ca.LiX 
Deanimideliquio , Cap.LX 
Vlcerationis circa os facru curatio. 
Cap.Lxi 


PA VU 




PAVLI AEGINETAE REI medi¬ 
cae MBER II. IASO COR NAR IO 
Medico 'Phyjlco interprete. 

T>elebrtbUs,tx Galeni &dlijs pluribus. CAPVT 1. 

I o S T fanitatis tuendae dodripam, ad a:grotamiumiam 
correctionem progredientes, a morbis Umilarium par/ 
tiiimjUeIutumph'cioribus,initium fumemus. Tales au/ 
tem funt maxime qui febriles appeIlantur.R.urfus igitur 
Oribafij ex Galeno compendiaria tradatione quam ma 
xime,imo etiam aliorum plurimorum utentesjtios quo* 
quepaucillima quadam relida apponemus. 
QSoturquatcdpitdmfibriUbUsmdximemorbisinquirercopor* 

teat. : CAP. f h 

P Rimum quidem inquirereoportet,an falutaris (it morbus, aut pernicio/ 
fus. Bt fi falutaris, utrum acutus aut diuturnus. Atqj hac quidem etiam 
in alijs magnis morbis inquirenda funt.Et tertio, utrum aceruatim iudica- 
bitur,quod maxime febrium proprium eft,aut p,articularim (bluetur. 

Vrmipium morbi quoi dicatur. Ex Galeno., CAP. m. 

\JOn idem eft capitis dolor,8d febrisiquemadmodum neqi uigilia,&: ci/ 

1 y borum inappetentia,et totius corporis grauitas,aut laffitudinis fenfus. 
Verum fingula hac aliud quiddam a febre fanuSC febrem annuncianr. Fe/ 
bris irruens,8d praiertim acuta, neqj nos, necj idiotam aliquem latere po/ r , 
teft.Deturautem,liitauoles,etiamlpfamlaterent mirumfuerit,(iultraho P , 
i ram agrum lateat-Quapropter illud tempus principium morbi effe dice/ 
mus,quando manifefte febrire aufpicati debuerunt. 

Vmfe cognofcenium falutaris ne fit morbus aut pernicio fis. 

CAPVT Ilii. 

pErniciofa figna funt, facies cadauerofa,nafus acutus, oculi caui, 8C rei i/ s ; 
. <l ua a ? Hippocrate relata,0 hac non ex uigilia,aut uacuatione, aut ine/ J 
dia acciderunt. Et lucis fplendorem fugere, aut lachrymari, non ex aliqua 
externa caufa,necg oculis propriam affedionem habentibus: 8d altcruocu 

Ium minorem appareretaut etiam albas ipforum partes rubicundas,aut liui 

das,aut nigris,aut etiam fordes in ipfis t & in fomnis albas oculorum par/ 
tes apparere,palpebris foris hon commillls, nifi multa euacuatio fada fue/ 
nt,aut hoc fymptoma iplis ex cofuetudinefit:&: dentibus frendere, aut de/ 
lirare,autfloccos legere,autfeftucas decerpere. Attendendu eft 8C ad de/ 
cubitum. Nam fupinum decumbere,&: uelutrefolutum, aut etiam de ledo 
defluere ad pedes,extreme debilitatis lignum eft.Et adhuc peius,frigidum 
refpirarcex naribus 8d ore:8d pulfuum obfcuritas, ac denfitas, 8C dtficere 
ipios.tt fudare ad animi de!iquium,perniciofum lignum eft.Si igitur om/ 
marelatalig n a,autplura exhisapparuerint,autetiam pauciora, uerum ua 
hda.ni.llo prtefente falut.s figno,mors euitari non poteft. At fpiratio bo si 
naA pullus bonus,8<: mente ualere,8d bene fe habere ad ea qua offeratur: ta 
et facies 3C decubitus fimilis fanorum, bona Sd euafuri ligna funt.Et in 
iumma,quae maxime funt contraria naturalibus,perniciofa funt. Oua: ue, 

*|utisVpau"6 poft d^cTtUr^ dC P ra:notl ' 0 " e »»m S , a I«i« g eaapnibu S * 

s, , yniecognofcimusacutum,dutiiuturnummorbum. CAP. V, 

M°rb' ‘empus ex quatuor notis cognofcitur, ex morbi ipfius motu, ex 
m n A?a 0tan , t | S habitu,expulfibus,exfebrium fpecie.Exmorbimotuhoc * 
in c l tIIC l cm quatuor particularis exacerbationis tempora, citius 8d r 
imo tempore praterierint,peracutus fuerit morbus, cuius extremus a< 


Morbi ftmilii 
riumpartiumt 
fimplicioresi 



M PAVLI AEGIHETAE 

tcrmkns cftftptimusdfeJ.pl«EScp dcro quarto die Judicafur. Siuero (a 4 
plion' quam hoc eft tempore,fcd ut non excedat duodecim horarumfpJ 
Morbus acu = u m, a c u tu fplaii rfd ifaltfr, cfu i fluta tlbcimumquartdm diem iudicatur.Atfi 
«* ad plures horas fe extendat,ut principiumfolum & augmentum,in mai ot ‘ 
diei ac nodis tempore perficiat,talis morbus diuturnus eft. Quod Gn 0Il 
Morbusdiu» habeat morbus .particulares exacerbationes, fed ab initio ad finemufq ue 
amut uelut una fit exacerbatio,qupmadrnodiim tn febribus cotinentibus, etianj 
hiincdjt acutis eflfedixeHs. Csteritm extegrotantis' habitu hoc cogno, 
fte tuf ,fi fteiesiaut etiam reliquum dorpus^moderatam iam habeat contra, 
diortemUcUtiim morbum indicatiSiUCrdpenituscontratftumnoeftjnea 
. confidit, diuturnds erit."Gopia enim riiateriannditatur longioretempore 
concoquenda?. A tueto' ab arteriarum motufic- Magnus & ueheme$,& 

. ccler,8fden : ftispulfusiaaftlith rttqrbum irtdicar,contrarius diutumu. Ve< 1 
rumex febrium fpecie cogrtaffeitur, quatefius calidae & ardentes, acutum 
morbum indicant.MolIiores &: uelut dclitefcentes intus,diuturnum. 

Quomodoprenofcamsaniudicabituritiorbus,autfoluctur. . CAP. VI. 

P X iam relatis etiam hoc prtenofcimusjriimiru ex febrium fpecie actem 
•*-'pore^8Cfdrta(fis in tottim ex febrium fpecie. Calidae enim & ardentes, 
8d bretiis temporis funt,per excretiones indicari tales folent. Molliora 
indicatio per aute,8d diutius durant, fidin abfcelTus plerunq; erumpunt. Etexrelatisma 
excretiones, nifeftttm fit,quod non iblumquando morbus iudicatur, praenofeimusjed 
pcrabfccf[us etiam quomodo iudicabitur.Nam acutis magis per excretiones contingat 
iudicationes,quemadmodum diuturnioribus per abfcelTum. 

Veiudicatonjs diebus. CAP’ VII. 

i . T Vdicatortj dies partim frequenter, 8C fideliter, ac bene foluunt, perfede 

jit..• , . -‘•itehi,8d mamfefte,5d cum certis notis, partim contrario modo. Verito 
“ S n^s dmus tertius medium quodam modo locum habere comperitur. Et funt g 
tt m quidem ex ipfxs qui iudicare folent,fi uel modicum natura impetum nanti 
fcantur, uelut eft feptimus Si decimus quartus. Multi uero, in uehemennV 
bus quidem motibus iudicant,alias autem non poflunt. Quin neq; omnes 
honi,fimiliter boni funtinecp omnes malijfimilitermali.Netfiuxta ordine, 

, [• utilitatem aut malignitatem habent.Primi igitur ordinis de numero bono. 

Di esmiicit* . nlm f unt fooemodo. Optimus omnium eft feptimus & decimus quartus. 
,m i His proxime accedit nonus, & undecimus,&uigefimus.Ethuicpropeac/ 

cedit decimus feptimus, 5C quintus. Et poft hos quartus. Et poft hunctete 
tius,8d decimus otftauus. Verum his contrarij fecundi ordinis funt hi-Pef* 

fimus.Si cttm periculo Kobfcure tudicans,uelut exdiametrofeptimoop/ 
pofitusjfextus eft.Huic autem fimiliter odlauus SC decimus.poftquosduo' 
decimus, & decimus (extus,8ddecimus nonus. Inter hos autem mediS Io/ 
cum habet decimus tertius,utquinon fimiliter reijcipoftit, uelut hi qui in 
fecundo ordine funt,neq) fimiliter his qui primi ordinis foluere funt foleat. 
Atqs fioc quidem ordine dignitatis Galenus ufus eft. Veru iuxta numeror 
ordinem boni funt,tertius,quartus,quintus, feptimus,nonus, undecimus, 
decimusquartus,decimus feptimus,decimus o(3auus,uigefimus.Maliuc< 

ro,fextus,odlauus,decimus,duodecimus,decimusfextus,decimusnonus. 

Medium autem locum habet decimus tertius. Ex his iudicatorqsqui<M> 
etiam aliorum indicatortj funt,quos Hippocrates etiam contemplari iu®, 
contemplandos nominauit,eo quod iudicationes in alio iudicatorio die 
futuras,praejudicent, 8C contemplandas exhibeant. Velut eft quartus,qui 
futuram in feptimo die iudicationem pra?iudicat,fi fudores aliquos,authu 
nuditates,auteiufmodi quafdam particulares euacuationes, aut fignincv 
Quartus dies tlones priits tibn fatftasefficiat, aut etiam concodhonis figna oftendat. At 
' fexti index 9 a ' cnl,s et,a * T1 ^ extl fndicatorium efte dicit diem quartum,etiamfi illenon 
• fit bonus Vcrum undecimusdecimiquarti indicatoriuseftjfid decimus ter 

ptimus uigefimi.Itaqi ufqj ad decimumquartum diem contentfdfifll®?® 



X. I II R. I I, , JJ 

dicationes fiunt.proxime uero ipfis accedunt,qua; u% ad uigefimtim fiSt, 

* Qatdero poft UtgifimtmUtfqj ad quadragefimum,paulatim contentione 
«mittiirit. Sunt aut prima: dignitatis.uigefimus feptimus, trigefimusquar 
ws , &rquadragefimUS. Pofthds itero uigefimus quartus, trigefimus pri/ 
mu s,a: trigefimus feptimus. Sed reliqui intermedia multitudo,a uigeiimo 
ufeadquadragefimum,in totum n5 iudicat. Quemadmodum omnes poft 
quadragefimum diem, penitus exoluti funt, concdtfiiotiibus magis ac ab/ 
fceflibus, noHtiudicatiombus, foluehtes morbos, Proinde reliquos poft 
quadragefimum diem,penitus contemnere indetur Hippocrates. Sexagefi 
mi tamen ac o<3oagefimi,8C centefimi Uigefimi ratione habet.Pofthos aut, 
alios morbos in feptem menfibiis,alios in feptem annis indicari dicit,aIios 
iituerifimileeftjinduoDus aut tribus ahnorum feptettarijs. 

'" '' •hyodiiidicitbmfigMlnprtnapiodppdrmhd&dUfiHt. CAP Vili' ‘ 
n Ontoffiprtis figna nunquam male apparent. Omnis enim cocotftio Ha/ Sim cScoflii 
'-'tura praualentexontingit, SC propterea femper bona exiftif. Pii iudica n^fmper 
toriafignaquandoqs male apparent,eo quod indicatio ambigua eft,SCmo bona 
do bona,modo ma!acontingit:quemadmodii antea deiudicatortjs diebus 
diflum eft. Necp igitur in prin C ipqs,neqj in augmetis,ipfa apparere opor/ simindicata 
tet,fed in uigonstempore,fn quonatura morbo fupetior euadu. „„ auando 

. Quomodo fiituramiudiCdtidnmpTMofcertopMedt. CAP. IX. boiuflnt 

01 augeanwr,& anticipent exacerbationes,& multo uehcmeriotes fiant, ' 

°SC per tertium diem fignificationem de feprabeanr, SC figna concodio 
nis in urinis,aut alui egeftionibus,aut etiam lputis comperiantur,omnium w/ ,.. 
maxime breui morbus iudiCabitur.Si uero lentbmoueantur,&: eadem ho/ h c \ 
ta irtuant,quotidie contingentes exacerbationes,poftlongius tempus fit/ 
turam iudicationem Cxpeda.Sed 8C eorum qui a rigoribus uchementerfe* * 
bricitant, ut folutio fiat, fieri non poteft, antequam rigor mitigetur. Nam 
I hoc nihil remittente, contingere nequit, ut iam uigorem morbus accepe/ 
rit,quapropter multo minus declinationem fperare oportet. 

V ' - Ouontodomfldntmiudicdtmmcognofldmus. CAP. jc. 

TV1 ® le( ^ a morbl ’ tolerantia omnem iudicatiortem praccdit. Et fi quidem 
. md,e indicabitur, nodu prmcedit. Sinnodu,ifldie,Etfymptomata 
acteduntjufckit eft capitis doidbqui prius non fuit, SC collum condolet, 8C iudicatioiiis 
praxoraiinn rcue!litnr,2C fpirahdi difficultas repentina,SC alia multa diffi/ inflantis noti 
ciha lymptomata prius non fada apparent.Et fi his contingentibus,pulfus 
«on concidehnt/ed magis in altum tollantur, SC Uehementiores fiant, coii 
ttfrnetq) etiam infiipenudicatorius dies,& hic maxime ex beneiudicanti/ 
bus,non folitm futuram iudicationem,fed etiam bona ipfam expeda.Nec 
Wtoiiltefherii inter harc,fidelirafitcm hominem aut exilietem uideris. 

Nam SC hae lationis humorum furftim ueffus figiia funt, quemadmodum 
furlus deorfum alia,fit imi uentris morfiis, SC tormen circa umbilicum, SC 
.lumborum dolor,SC murmuratio.Quandocp etiam alia eiuidem geheris fi/ 
gnaapparet.Et ad haec fi perhxmorrhoidas ager tiacUari confueuit, etiam 
nuius circuitus tempus concurrit. Similiter 8C de mehfibus,fi mulier fuerit 
qiiK agro tar,nihil abfurdi eft per talem iurfus euaciiatioriem, fieri iudica/ 

none.&ed&fudores,ex pragrefiisuelutuerifimileeft madoribus, ecpra, 

lertim m die indicacorio fadis,£C ex meatuu apertione pranofeendi (unt. 
t *r CrUrn enacuatioriem per fupernas pattes, 8C his maxime cognoue/ 

Cn ‘ m / ani ad P ra:dW,a Oportet, etiam agrotantis faciem, 3C fi 
4 n ipla pars palpiret,aut uena in temporibus pullent,autgeha, aut na/ 
ms,aut oculus rubicundiorfiat,magis fperartdum eft. Si uero etiam inditi 
nn« r ^ mentu r:aut etiam iplendores oculis obuerfari imaginentur. St ma/ 

C.i Mn n lcs adhibeant,uelut fcalptuti, tunc quidem non amplius fluxura, 

■ ►wJ, nentem fanguinem uidebis. Vbiefiim iemel atqj iterum fcalpfe/ 
si jerumpit. Morfus autem ftoniachi,&: inferni labi) tremor, iudicatio/ 


nem per ubrnftu (xpe nobis indicauetunt. EchtecquldemfiiEciui* *' 
cedit autem ad hxc,K sgroti aetas, & natura, fpem confirmans, & i n L' * 
a ani tempus, SC prtefens conftitutio. Si enim adolefcens fuerit sgro , u , 1 

aut alias natura calidus,atit multi fanguiijis, adhuc magis fperabis. Si aem 

etiam antea ipfi fangpmis euacuatioi aut stgrotanti, aut fano contigit, C 
lut antea diximusihocuel folum fufFicies eft,ad fangu.inis eruptionis M 
exhibcndam.Quod fi etiam tempus anni uideris arrtatem,autnoquj(L 
a:ftatem,fed alias calidam prtefcntera aeris conftiturionem:&: fgpcill 0tetn 
pore per fanguinis eruptiones fuerint iudicatii&plenum fanguinecgmus 
fuerit,8f confuetarum excretionum fuppreflio:& haec fpem tuam augere 
poterint. Similiter autem &C de reliquis euacuationibus ratiocinarj opor/ 
tet. Si uero horum quidem nihil uifum fuerit,uerum molefta morbi'toli 
rantia,iri quodam iudicatoriopoftuigefimum die fiat, 8C Hocmorbo inui, 
gore conliftenteiSf dolores in quibufidam articulis,aut circa aures,atitetii 
* inahjspartibitsfiant,autnon quidem dolores, fed fudores particularesiu, 

K xta aliquam partem afltdue oboriantur: per abfcelTum iudicationemexpe 
■£ dare oportet,8f circa illam maxime partem abfcelTum futurum, ubi fudo/ 
res aut dolores,aut tumores fadli fuerint. 

Quomodo ftftm optimum iudicationcm cognofcamus. CAP. XI. 

GI quidem euacuatio conueriiens poft concodionem fiat,& febris folua» 
^ tur in eo oui iudicatur,8£ idem ab aliis (vmotomaiis liberetur.Si nrn ra, 


^ tur in eo qui iudicatur,8f idem ab alijslymptomatis liberetur,8C prora» 

* tione euacuationis coloratior fiat,&: pulfum meliorem habeat, 8 C adexur/ 

* gendum robuftior euadat,&quod omnium fecurilfimu efi, bona toleratu 

* tia cofcquaturtharc optima eft iudicatio. Si uero quid ex his defecerit,taiu 
tum ab optima abeft,quanta fuerit uis eius quod deficit. 

T>cpulflbus,cx<3dcno. CAP. XIL 

F) Vlfus eft motus cordis 8 C arteriarum,per diftentionem ac contradlione 
; t *■ contingens.ufus eius duplex eft. Per diftentione enim,quauelutexpan/ 8 
ditur ac aperitur arteria,frigidus aer ingreditur,uentilans ££ fufcitansuita» 
1 , lemfirmitatem. Vnde etiam animalis fpiritus generatur, per contractione 
autem,qua arteriarum extremitates ad medium coniuent ac confidunt,ex/ 
| 0 cretio fuliginofarumfuperfluitatum contingit. Hae uero arteriae oblpn/ 
ga funt uafa caua,uelut uenae,8d duas tunicas habent,tum propterrelatum 
motum,tum quod fanguinem 8d fpiritum continent: 8d enafcuntur qulde 
ex corde,diiperguntur autem per omnes corporis partes. Omnes igitur 
arteria eodem modo pulfant,Sd inter fe, & cum corde, ut ex unadeomni/ 
bus rationem inire poffis: non tamen fieri poteft, ut omnium motum quis 
fimiliter fentiat,fed earum qua funt in excarnibus corporis partibus protn 
‘ l ptius,obfcurius autem earum qua funt in carnofis. Neq; autem decentia» 

* rem,ncqj ufui commodiorem aliam attigeris,fi eas qua ad manufl iundu/ 
l - rasfuntomiieris. Eft igitur primum genus pulfuum, quod circa motus 
“ tepusjSf in diftentione,&r in contraflione confideratur. Differentiaipfius 
f « funt, uelox, tardus, 8fmoderatus. Nam quicquid mouetur, aut ueloctei 
s aut tarde,aut medio modo, in tempore mouetur. Velox itaque eft, quii! 1 

modico tempore, per multum fpattum mouetur. Tardus, qui in multo 
tempore, permodicum fpacium mouetur. Moderatus, qui medio mouo 
circa motum fe habet. Alterum genus eft, circa diftentionis quantitate; 
Quandoquidem enim omne corpus tres habet dimenfiones, longitudine, 

latitudinem,&Tprofunditatem:corpusautemeftetiamipfaarteria:tresna/ 

bere 8C hanc dimenfiones necefle eft. Verum dum fecundu naturam, feh*/ 
bet animal,moderate tpfam undequacp diftendi compcries. Vbi uero pr? 
ternaturam fe habet, aliquando deficit, aliquando excedit aliquid, fari» 
quamcunq; tandem dtmcnfionem.In hoc autem meminifreoportet,quaus 
eratpulfus naturalis.Etfi quidem latitudine maior comperiatur,latum uo» 
care.Si uero longitudine,longum.Siprofunditatc,altum. Clarum ueroeit 


• j etl - am contrarios ipfis,3d naturali minores,iuxta eandem ratione no/ 

A ^"'riare oportet,anguftum,breuem,Sd humilem. Ex his nero qui in omni/ 

Z dimenfionibLis fmuliter ad ftatumprster naturam mutantur,is qui pe* 
nitvis imminutus dftiparuus-quiaudus,magnus appellatur. Tertium ge 
. ^ pulfiium e fi circa facultatis firmitatem.Differentiae ipfius tres funt,ue* 
heitiens,languidus,£d moderatus. Vehemens cft qui tadum medici robu/ 
fteferit.Languidus qui aegre SC debiliter. Moderatus qui medio inter hos 
modo,quem quidam naturalem effeputauerunr. Nam ex ira S i exercitiis, Pulfus iuhm» 
uehementiorem fieripulfum dicunt,qui non fit naturalis. Verum his Gale lispuutut 
ntts fe oppofuit,non durabilem,fed qui prompte tranfmutetur, effe dicens 
cum pullum,quiolj non naturales caufas uehementior efficitur.Qui igitur 
iiehementior eft, Sf non prompte mutatur,hic naturalis SC moderatus fue/ 
rit. Quartum genus eft circa inftrumenti,corporis arteria: dico, compa - 
eetn.Differenfis huius item tres funt.Aut enim durius eft naturali inftru/ 
mentum,8f uocatur pulfus durustaut mollius,& mollis dicitur: aut medio 
modo fe habet, & iuxta hoc moderatus appellatur. Quintum genus pul« 
fuum eft iuxta quantitatem humoris arteria, differetis: ipfius funt, plenus, 
uacuusjJx moderatus. Nam 8C omne uas, aut plenum eft, aut ttacuum,aut 
moderatum humore habet-Plenus igitur pulfus eft, uelut Archigenes dcfi 
nit,quifolidiorem exhibet arteriam, & occurfum ipfius humore refertum. 
Vacuusautem.qui bullofam arteria excitationem facit,ut ad digitoru im/ 
preffionetn, progreffus per uacuu occurrat Hac quinep pulfuum genera 
iuxta unum arteria motum confiftunt.Quandoquidem uero qualitas calo 
ris cordis, magis quodam modo manifefte circa arteriam apparere uide/ 
tur,uolueruni&:hocgenuspulfuumfextumadpradidfa annumerare. Ex 
reliquis generibus,tum qua iuxta unum,tum qua iuxta plures pulfus fu/ 

. moritur,eft 8d quod circa quietis tempus cofiftir,&: quod circa rythmum, 

B 8£ quod circa aqualitatem acinsqualitacem,&f quod circa ordinem ac or/ 
dinis turbationem. Quod igitur circa quietis tempus confiftit,&:fepti/ 
mum eft a primo,diuiditur in denftim,rarum,Si moderatum. Quum enim 
arteria duplici motu moueatur ex cotrarrjs motibus compofito,necefTe eft 
ipfi etiam duplices quietes coincidere,alteram poft diftentionem ante con 
tratSionem,alteram poft contradhonem,ante diftentione.quam etiam fen* 
fu percipi poffe quidam negauerunt. Quare interduosmotus,una quies 
media intercedit. Cui igitur multu eft quietis tempus, hic rarus eft. cui bre 
fte,denfus.cum medium,moderatus. Odauum genus pulfuum circa ry/ RytbmusquH 
thmum confiftit.Eft autem rythmus in fumma,habitus aut proportio tem/ /» 
p,oris ad tempus.In pulfu uero,uelut aliqui uolunt,temporis motus ad tem 
pus quietis,uelut diftentionis contradionis, ad aliquam intercedentem 
quietem. Verum iuxta aliorum fentetiam, temporis motus ad motum, ue/ 
lutdiftentionis ad contradfonemtaut quietis ad quietem,uelut interna: ad 
externam. Differentis rythmi primae dus, pulfus boni'rythmi, & fine ry/ 
thmo.Quum autem dico fine rythmo,nonnullum habentem rythmum di/ Voces m pri • 
cbtlidc enim fieri no potefttfed eum qui malum rythmu habettquemadmo uutioncm,fci 
durhfirie uoce,& fine collo effe dicimus,eum qui malam uocem,&: malum corruptione 
collum habet. Pulfus autem finerythmo triplex differetia eft. Alius enim flgnifictmtes 
praterrythmiim eft,moderatam habens boni rythmi perirerfionem. Alius 
alterius rythmi,amplius peruerfus. Alius extra rythmum,qui bonum ryth/ 
mum penitus corrumpit. Velut exempli gratia, fi in puero notas colligere 
rietis.proprius stati puerili pulfusitixta rythmum cotfngens, boni rythmi 
• pulfus appellatur. Qui uero rythmum corrumpit, fine rythmo. Et corrum/ 
pens qui quidem propinqua: statis rythmum affumit, pulfus prster ryth/ • 

•riu appellatur.Quiuero statis uigoris, alterius rythmi dicitur. At qui ne/ 
que huius statis rythmum conferuat, extra rhythmum nominatur. No/ 

,h’> m,fn genus pulfuum cft quod in omnibus relatis generibus reperitur,circa 
d squali/ 


AEG IN ETAH 


Syftemdticum 

pulfuii genus tunae quo ueiui iujiiiiuuuh 

qui confequenter squalis eft,aut magnitudine,aut firmitate, aut ueloci» 
te,aut aliquibus alqs generibus,aut etiam omnibus.Inaqualis uero eft m 
confequenter inaqualis eft.Si enim uerbigratia,omnes confequenter 
gm'tixdineaqualesrfuerint,aqualis magnitudine talis pulfus uocatur Siu 
ro primus 8£ fecundus 8£ tertius squales apparuerint, quartus autem in*' 
qualis,clarum eft quod talis pulfus magnitudincinsqualis appellatur.H™ 
Intermittens iusgeneris funt, 8C Intermittens& Intercidens. Non enim folumcirca 
pulfus unum aut plures magnos, unus apparet minor :fed aliquando etiam to, 
intercidens tus motus penitus perit,&- intermittens pulfus dicitur: Quemadmodum 
pulfus alter intercidens huic contrarius, quum expetSata quiete intermedia,uti 
lut fuperfluus quidam incidit.fiucro fecundus paulo minorfiatprimo 
&: tertius fecundo, & quartus tertio, in squalitate, &: hoc ulteriuscon) 
Miuruspulfus tingat,'tales pulfus Miurizontas SC Miuros,hoc eft decurtatos appel/ 
lant, a figuris in acutum definentibus nomen transferentes. Et qui qui, 
dem exipfis perpetuo minuuntur, Sc nunquam a tali affedioneceffanlfo 
D ecurtdti dcfi abfolutam motus interceptione definunt:&: uocamus ipfos decurtatosde/ 
cientes pulfus ficientes.Qui uero ceflant,duplicem differentiam habet. Quidam enim ex 
ipfis.paruitatem eam in qua primum ceffarunt,feruant femper.Quidamue 
ro rurfus augentur,aut ad aqualem ei qua ab initio fuit magnitudinem te/ 
deuntes,aut ad minorem,aut ad maioremiatcp hi decurtati recurrentes ap/ 
i )ecurtiti re* pellantur.Fiut etiam in unius pulfus inaequalitate decurtati pulfus, dequi/ 
currentes bus paulo poftfuo loco dicetur. Ac huiulmodi faneeft congregatoriaap/ 
pulfus pellata pulfuu inaequalitas. Quae uero inunopulfu confiftit,autcircauna 
arteria partem,aut circa diuerfas contingit, uelut in tempore motus, circa 
unam quidem arterif partem inaqualitas dicitur,quum aliter inceperit,8£ ! 
aliter defierit moueri arteria,circa untim digitum, incipiens quidem uelo/ 
cior,definens autem tardior,aut uice uerfa.filoc autem trifariam confingit, 
aut cotinuo manentemotu,autintercifo,autrecurrente &C ueluti bis ferien 
te. Siquidem igitur continuus manens,non intercifus,auelocitateadtar 
ditatem,aut uice uerfa mutatus fuerit,inaqua! iter uelox talis pulfus eft, 5i 


dicitur.Si uero intercifus quieuerit,2d de catero uelocior appareat, dorca» 
Dorcudijfms diffans appellatur, metaphora a dorcade animante accepta, qua faltando 
puljus iublimis in aere confiftit,8f improuifum quendam fecundum motu priore 
uelociorem facit. At fi poft diftentionem recurrerit, 6C prius quam contra/ 
hatur penitus,iterum tadlum ferierit,talispulfus bis feriens appellatut.Hu' 
Vis feriens iufmodfuero quippiam & in incudibus fieri uideredatur, quG mallei quit 
pulfus dem femel per manum incuffiipfos ferierint, uerum incudis renixu relili, 
simile rurfus aut etiam tertio feriant. Non folum autem circa motus tempus,in» 
aequalitatem circa unam plagam,inuna arteriaparte fieri contingit,fede* 
tiam circa facultatis firmitatem i non autem circa dimenfionum quantita/ 
tcm: no enim fieri poteft ut idem pulfus in eadem parte,magnus ac paratu 
fiatrnecg circa aliud pulfuum genus,ied in partibus diuerfis. CaterS cir/ 
ca diuerfas arteria partes,in unopulfu inaqualitas duplex fit. Quandoque 
continuo manente motu,8d circa aliquos digitos arteria uelocius mota, Iu 
xta aliquos tardius.quandoq; uero etiam intercifo, ut aliqui digiti motum 
nutuntes deprahendant,aliqui non. Sed & circa diftentionis quantitatem, inaqua/ 
pulfus litas mpluribus partibus manifefta eft. Cuius generis funt decurtati circa 
tinam plagam 5 af nutantes ac circumnutantes. Si enim circa interiorcdi/ 
• gttum,magnus txqui in gibbum eleueturpulftis occurrens, hinciuxtara/ 
Myurondsa tionem minuatur,ita ut circa exteriorem arteria partem,ad agroti pollice 
e m m 'u™n minimus appareat, Myurus id eft decurtatus appellatur, ad ftmilitudineffl 
pufum cauda animalis murisraut Miurus, quod inftar cauda decurtetur ac immi 

nuattiq 



A nuatur.Si aero cfrca medios digitos,magnus &T qui in gibbo eleuetur oc/ 
currens, utrincp minuatur minor apparens: hunc Archigenes natantem & 
c ircumnutantemappeIIauit,claredeclarareuolenscirca diftentionem bre 
uitatem,cum utriufqj extremitatis uelut nutatione. Non enim uelut acer/ 
uatim recifis,fed uelut innexis utrinqj partibus ,ad brcuitatem contradus 
eft,quum ftt magnitudine decurtatus circa utrafqj partes. At ubi insqua 
litas circa magnitudinem,ut aut maturius aut tardius contingat aflitmpfe/ 
fit,i X undofi,& uermiculantes pulfus fiunt. Si uero etiam pofitus difFcren/ 
t(am affumpfertt,&: conuulforij,» agitaiorij appellati conftituuntur. Itici/ 
piendum igitur eft ab undofis,in quibus non fimul apparet circa talem in/ V 
squalitate,tota arteria difteridi,fed aliqua ipfius pars primo, aliqua fectin/ 
do,aliqua tertio,alia quarto,motu continuo manente,ad eleuationis unda 
rumfimilitudinem.Et quidam in diredum tendentem undam habent.Qui 
dam ad obliquum declinantem. Et quidam in breui fecundum longitudi/ 
nett) dimenfione,altitudinem magnam habet.quidam uice uerfa. Et aliqui 
latitudinem,aliqui angiiftiam. Similiter autem 8d circa uelocitatem Sd fir/ 
mitatem insqualiterlehabent.Siueroundofus totus ad paruitatem immi 
nuitur, uermiculans appellatur,uermiculi grefliii fimilis. Quemadmodum 
autem undofum pulfum minorem fadum uermiculans excipit,fic uermicu 
lantem formicans,quum pereuntibus motibus multis,in unum & eundem 
penitus partium delierit. Appellatus & hic eft afimilitudine ad animal for/ 
micam,tum propter paruitatem,tum propter motus fpeciem.Eft enim ual/ 
de paruus formicans,quo minor alius non exiftit. Simfliter aute & langui/ 
diffimus omnium ac denfi(fi'mus,non tamen ueIox,uelut Archigenes puta 
bat. Huic propinquus eft pulfus Hedicus appellatus. Quemadmodum e/ 
nim febris hedica,ita etiam pulfus hedicus eft, qui nullam magnam muta 
donem facit,fedfemperfimiliter manens, connedensqj uelut ab initio in/ 

* capit, &: nunquam definens,toto habitu morbofe mutato. At Uero con/ 
uulforij pulfus,du m utrinqj ab extremitatibus retrahuntur,8d tenduntur a c 
conuelluntur,uelut chord* cuiufdam intenta fenfum exhibere uidentur. 
Verum in agitatorrjs nihil tale eft,fed maior in his diftentio eft, ut qu jdarn 
arteris partes uno SC eodem tempore furfum ferantur-Et fane motum ipfo 
tum iaculis quis maxime affimilare poffit,que uehementer emifla.ditm ui- 
brantur ac agitantur,celeriter ferutur. Porro pulfus fecantis quippiam mo sa 
dofe habens,tunc eft quum pars aliqua arterig diftenta efte apparet, aliqua 
uero non,duriore nimirum ipfa apparente.Habet etiam quid agitatortj hic 
pulfus,&: uelox quidem eft ac denius,non autem femper magnus. Deci/ 
mumfupra relata pulfuu genus eft,quod ex insqualitate generatur, & cir/ 

ca ordinem ac ordinis turbationem confiftit. Nam ordinatus ac inordina/ 
tus,(edo inaequali, in squalem iuxta circuitus, SC in penitus insqualem, 
ex utrotp fegmento generationem habent. Ordinatus quidem circa squa/ 
htatem circuitum.lnordinatus autem rurfus circa abfolutam insqualitate. 
etenim squalis pulftts penitus eft etiam ordinatus, fi quidem confequen/ 
ter aequalem ipfum efte diximus. Insqualis autem non penitus inordina/ 
tus.Si enim squalitatem corrumpat,circuitum autem aliquem feruet, ue/ 

•ut uerbi caufa,fn quantitate diftentiohis,fiduos contingat fieri magnos, 
«unum paruumideinde rurfiis duos magnos,unum paruum, & ficcon 

• lequenter;uocabitur talis insqualis quidem, uerum ordinatus. Si uero ad 
noc quod squalitatem corrumpit,neq) ordinem alique insqualitatis con/ 
eruet,fupra insqualitatem etiam inordinatuseft. Similiter etiam in alqs 
generibus. Csterum ex inordinatis quidam per totum inordinati funt, 

eqj minimum quendam circuitum conferuantes: quidam uero iuxta cir/ 
cumis ordinati.Nam in quantum continuum ordinem non (eruant, uoca/ 
untur inordinatum quantumuerb perlongum, circuitum quendam fer- 
f’ 1 ' ant ,tuxta circuitus ordinati. Velut fi cotingat duos fieri magnos,Si duos 
d » patuos; 


VermicuUmi 

pulfus 

TQrmicm 


Conuulforij 

pulfus 

Agiutorij 


paritos.deinde tres magnos &: tres paritos. & quatuor magnos,& t0 „, . 

paruos.Et rurfits uelut refle<3etes,duos magnos,3d duos paritos a-?, " 1 * 

gnos ac totidem paruos.Et confequenter eodem modo.lllud oorrd S? 
Mtdijpulfui cltjuniiifciiiulqj aliorum contrariorum medium quendam effe V„„ u 
quorum fint, qualis SC inatqualis medius nullus efttnecp ordinati &T inordinati n»? * 
cr quorum no fi i U xta circuitus ordinatum,medium dicere uelis,inter ordinatum 8/ 

dinatum.Etaliorum omnium medtj,fecundum naturam fehabet e* lnot 
eo quifnter uehementem & languidum medius eft. Inter hos uero 3S 
folum fecundum naturam eft. Altj autem pratternaturam, &in*quaB 
ordinatus,&inordinatus-Hatc funt genera pulfuum omnia, & differenti 
ipforum fecundu genera. Quidam uero etiam alia duo adha-c annum ",a 
alterum circa politionem arteriae,iuxta quod furfum ac deorfum, &adde, 
xtra,8fadfimftra,traduda elfe uideturtalterum quod circahoc ut aut matu 

nus,atittardius contingat,con(ifttt.Ex quibus undofos &: agitatoriospuh 

fus efte diximus.Et nos quidem breuis copendij ergo, fimplices tantu diff 
renttas tradidimus. Verum ex relatis facile has componentes,etiam cono' 
fitas inueniemus. Catterum confequens fuerit etiam caufas pulfus rm, 
tuljhum tantes referre,ad quas fequitur etiam prenotio qua ex ipfis contingit.ini 
«ufr tiumautemamagmtudtne fumemus,quoniam hacalijs manifeftior exi, 
fttt.Magnus itaqj fit pulfus,aut ob urgentem neceili tatem, qua eft calidi, 
tas in corde redundans,externam appetens refrigerationem, 8f uelut lienti 
lationemiaut ob corporis gracilitatem,uelut paulo poft oftendemus. Au, 
gelat autem cahditas,aut propter naturales caufas, uelut atatem uigoris, 
aut piierilem,aut (impliciter calidum tempus,item & regionem,& tempe/ 
raturam calidiorem. Aut ob caufas non naturales,uelut aerem nos arnbien 
tem calidiorem,balnea calida,exercitia,cibos, uinum, medicamentacali, 
diora. Aut proptercaufas prater naturam, uelut intemperiem calidam, aut 
humorum putrefadionem,aut iram,autfimiles. Difcernes autem fingula, * 
, m pulri ! m, . £ . x eo ft uod ca “ f * naturales,durabilem 8d qug agre 
‘««magnitudinem faciut.Refiquauero facile mutabam,adeb 
PimZ- fepe ’ a « omnino paulo poft, penitus difcedat. 

“3" cp!,dem Pullus propter balnea calida, etia mollitudo accedit: 
quemadmodum rurfus his qui ob calidam,maxime cum ficcitatecoiun- 
es fu ‘? t ’ dur ‘ c,a * Qui uero moderate fe exercuerunt, 
^ nt ’ medlom ° d o p chabenuirca duriciemac molliciem. Ve, 
.-.i fl , clrca pecxus calidiores magishabent,quodfaneetiairatiscon/ 
pU fi a US o u,num ’ aut «bum,aut iram,ad magnitudine 

hdtim arrpnir mc d*cjpermiflionem: quemadmodfi ille qui ca' 

Jhim 2 medicamentum, 6C calare id uo!mtmed,'cum Omt.1 cum ta- 
fasaTft US A= nte “. !hlS ad ma 8 n itudinem etiam manifefta intrqmll 
ferunt ad dronn?, ° < ^ Iam a 'g r ° tl mores ac con fuetudo,no parum con/ 

autem imnmK?^^V ConflI - tlido < l u, ' dem medicamentis dedita.Mores 
d fufpicIon e eximendam callidi. Qui uero ob humo/ 

tete obauamom^“^ C,em aC Auda itaque in corde calidi/ 

Sd tardi ac rari Dulfus f~ fi ^ e c t,et ‘ a !“ ' denflta,cm aiTumit. Parui aute 

, deind« 



deinde tardus.poftba etiam paruus. Si uero amplias deuenerit.ad tarditate 

* a'cparUitatem,rurfusraritasindenfitatem tranfit,quoperipfam ncccffitas 
perficiatur. At<p hc quidem funt magnitudinis,&uelocitatis ac denfitatis, 

SC contrariorum ipfis,pulluum caufce. Coniungenda uero his eft, & muta/ 
lio pulfus circa unam folutndimenftonem.Latitudo igiturfolum augetur, 
propter humiditatem maxime redundantem, aut fecundum naturam, aut 
etiam ab externis daufis. Quemadmodu altitudo propter inftrumenti mol 
liciem,facultate ad hoc coadiuuante.Longitudo uero ob ficcitatem,8d cir/ 
cumfitarum carnium eliquationem,manifeftb fit, altjs dimcnfionibus coi/ 

' lapfis.Non enim longiorem quam fecundum naturam, fieri arteriam con/ GncilispuU 
jingittSd talem fanepulfum magis proprie gracilem quis appellarit, que/ [ut 
admodum contrarium ipfi,fecundum latitudinem ac profunditatem folum 
audlum,amplum. Contrartjs autem haru affedionibus pulfus quandoqt AmplutpuU 
incidit, fifiuxta aliquam, aut aliquas dimenfiones impeditur,humilisaut fus 
anguftus,autbreuis apparens,quum talis nonfitifedob pinguedinis alicu 
IUS craflttudinem,aut carnibus aut membranis iinpedientibUs.Quandoqt 
etiam totus paruus apparet, quum reuera non fit paruus.Et languidus fimi/ 
liter.Et quid dicofSaepe enim abfoluta pulfus interceptio quibufdam cfle 
uifaeft peromnes arterias,quum reuera non efiet, 8f prafertim negligen/ 
tiustangentibus,fedproptercarniucopiamlatentemotu,qui ucrelangui' 
dus exiftittNon enim fieri poteft,ut perfedla pulfus interceptio contingat, P ulfumno i*« 
Uiuenteadhuc hominetquemadmodum rurfus in excarnibus etiam pulfus tmipipmu 
parui,uidentureiTemagni.Eliquato igitur uehementercorpore, & que cir ^uiumtt 
ca fpinam cft arteria,faepe contingentibus fummum uentrem,motum figni hmint 
ficati&:quadam alia in artubus,qua prius inconfpicu j erant.Quapropter 
omnes caufas diligenter animaduertere oportet, ne qua nos lateat digno/ 
tio.' At uero pulfus uehemens prg robore facultatis fit,fi nulla ex reliquis 

* caufis reludetur, uelut necefifitas exoluta,aut inftrumentiduricia. Langui 
dusautem pulfus debilis facultatis uel folius foboles eft, etiamfi nulla alia 
caufa adfit.Nam uehemens pulfus omnibus caufis opus habet ad fui gene/ 
rationem. Verum languidum uel fola debilitas efficit. Qui igiturab initio 
uehemens eft,ad aetates, 8C tempora,8d regiones, &T temperaturas tempera 
tasconfequitur.Languidus autem ad intemperatas.Qiti uero exlanguidi/ 
tate ad uehementiam tranfit,facultate ex prargrefta debilitate corroborata 
contingit.Cbrroboraturauteuel perea qux in ipfo funt corpore,uelut hu* 
morum Cocodionem,aut excretionem,aut iramtuel per externa, uelut ui/i 
na,cibos,exercitia,qua: intemperiem corrigunt.Exoluunt autem facub 

; tatem,inedia,UigiIiae,euacuationes immodicm,triftitis, cura, dolores ma 
xime animi deliquia inducentes,& qua intemperie efficiunt. Quidam ue/ 
roinexercitati durum pulfum putaueruntefte uehementem. Verum qui ra 
tiocinatione,&: tatftu exercitatus eft,eum nonfefellerit. Nam uehemes ple 
rurnp cum magnitudinem altum tollitur,robufte tadium feriens.Durus au 
tem magnitudinem non fufcipit,propterea quod arteria agre cedit. Durus 
itacp fit pulfus,propter inftrumenti duriciam.Hancautem frigiditas immo bufiupulfict 
dica,autficcitas,aut tenfio ab inflammatione, aut conuulfio efficit. Statim 
aute ad duriciam,& paruitas,6f uelocitas,quandoqs etiam denfitas pro ma 
gnitudine,6bneceffitatemconfequitur. Atmollis pulfusadhumiditate MotittpulfuS 
arteria: feqtiitur.Hanc autem humidiorem efficiunt, ex his qua: prxter na/ 
turam non funt,cibi humidiores,8f balnea plura, 8C fomni multi, SC nictus 
delicatior,& animi iucundiras.Ex his uero quae pratter naturam iunt, fopo 
fts,lethargiiihydropes,&r reliqui morbi pituitofi. Porro plenus pulfus,aut 
humorum copiam,aut ciboruj aut uini potus redundantiam indicat: que/ 
admodum uacuus contraria.aut enim inediam, aut uacuationem. Qubd 
ficalidius6ecitrratatteriatcorpus,muItam in cordecaliditate,reliquo cor/ 

, i poreperfrigefcente.aut conuulforiam aliquam arteriarum affedione figni 
d i ficat. 


4t PAVH AEG IN ET AB 

ficatjperuiolentum motum Calefcentium. Verum Archigenes dicit arte; 
Otochorum r ix locum proprie in ftupore correptis 9 catochis appellatis, calidiorem re/ * 
fulpu periri, uelut quibus conuulfio imminet cum graui in fomnum delatione. 

At uero rythmi ratio fi aqualis eft in motu ac quiete,totius corporis t e ^ 
periem indicat,quantum in feipfotaut non magnam mutationem, uelut ia 
puerili £tate,&corporibus alioqui temperatis. Si uero longius fuerit qui e , 
tis quam motus tempus,caliditatcm prsdomitiari indicat. Velut in aetate 
uigoris,Sd his uicinistquemadmodum fanetn fenilibus corporibusatqua/ 
liter frigtdisi longius eft motus tempus quam quietis. Id autemfciendunt 
eft,inaequalitatem circarythmum menftiram e (Te eius qus circauelocitate 
ac denfitatem confiftit.Hanc autem uelut materiae rationem adrythmuob» 
tinere. Intermittentes 8d intercidentes pulfus fiunt, dum premitur Sd ue/ 
lutgrauatur facultas. Verum intercidentes,minorem lgfionemtdeficientej 
maiorem indicant.Etin fumma, facultas qus premitur acgrauatur,adio/ 
squalitatem ac ordinis turbationem,pulfus mutar,tum aliam omnem,tum 
ad eam qus circa uehementiam8d magnitudinem contingit. Quumau» 
tem decurtati pulfus duplices genere demonftrati finttaut enim in congre/ 
gatoria insqualitatc,aut in ea qus fit circa unum i dium reperiuntur: defi¬ 
cientes quidem extremam facultatis collapfionem indicant. Redeuntes au 
tem Sdrecurrentes,etiam ipfi imbecillem quidem,fed adhuc repugnantem, 
5d refiftentem.ac renuentem declarant. Qui uero circa unum i dium decur/ 
tati funt,8d nutantes ac circumnutantes appellantur, in his qui paulatim.e» 
marcuerunt maxime funt,8d in inflammationibus no folutis: imo 8d in plti 
rimis quomodocuncg marcefcentibus exiftunt,dum corpora circa arterias 
confumuntur. Inxqualiter ueloccs 8d dorcadiflantes pulfus,adfebriles 
maxime caliditates confequuntur. Verum fi quidem principia diftentionis 
exoluat pulfus,8d finem ipfius, accontradlionis principiumacceleret;pu/ 
tredinem prjualentem indicat,natura ad fuliginofarumfuperfluitatumex/ B 
cretionem feftinante. Si uero uice uerfa, cotradlionis principium exoluat, 
ad diftentioiiem autem magis feftinet,caliditatem magis prsdominarifci/ 
torefrigerationem appetentem. Coniequiturad hosinfebre etiam denfi/ 
tas plerunqj,quandoqj etiam magnitudo,finofacultas,aut indrumemidu/ 
ricia impediat.Augefcente uero arteris duticia, & facultateno debili exi/ 
ftente,bisferiensfitpulfus. Atundofusad humidioresaffedlionesmaxi/ 
me fequitur, 8d ex his magis ad hydropes fubtercutaneos, 8d lethargos, Sd 
peripneumonias.Vbi uero folui inesperit facultas, adhuctamen interim 
mod/cerefiftit,undofus inuermiculantem tranfit. Extreme uero ipfa colla 
pia, 8d hunc formicans excipit. Hedlicus pulfus proprie tabefeentibus, 
£d alioqui marcefcentibus adeft. Conuulforius pulfus fit,neruorum prin 
cipio inflammatoriam quandam affedlionem habente, uelut in phrenitici» 
Omituwmor & comitiali acuto correptis, quando etiam moriuntur ita affedli, dum ad/ 
biacuti huccalidi funt,contrario plane modo his qui fyncopecorripiutur.IHi enim 

a ‘° dum multum frigidifunt,adhucuiuunt. Agttatoriusaute fit pulfus, qua 
Sy "&n S nece ® tas quidem opus habet magna diftentione, 8d robur uitale operari 
djjtaio p 0 teft,foIum aut arteris corpus contradicit, quod prs duricia ad magnam 
diftentionem eleuari non poteft-.quemadmodum in inflammationibus»» 
gnis, 8d diuturnis obturationibus. Porro pulfus fecantis qutppiammodo 
ie habens,in totum inflammationem fignificat,8d maximealicuius neruo/ 
fs partis.Non minus autem 8d pleuritidis proprius eft,fi remiflus eft, <n o1 ' 
lis Sd facile concoquendsifi Intentus,difficilis 8d sgre cocodlilis,qusciim 
debili quidem uirium facul tate,acute periculofa eft: cum forti uero, diuwt 
no tempore concoquetur. Aut enim in ftippurationem fspe tranfit, aut ta/ 
bidus marcor ipfam excipit. Illud autem nofie oportet,qupdad insqua' 
Iitates,ordinis turbatio fequitur.Raro uero inuenire datur insqualem pue 
fumordinatum.Etfane minores Isfiones, insquales 2d ordinatos; mam/ 




res inaquales 8d inordinatos pulfus efficiunt. Atcp ha quidem funt (impii/ 

A '.jgpulfuum caufaac praenotiones. Ex his autem 8d compofita nondiffi/ 
culter inueniuntur,uelut etiam in fermone de differentijs ipforS diximus, 

Dc duiegeftionibut. CAP. XIII. 

A Lui egeftio optima eft mollis 8d compacfta, 8d qua; tempore confueto, 

/\quo in fanitate prodibat,egeritur.TaIis autem eft fubfulua,cum conue 
nienu compage,&non ualdegraueolens. Quauerp,prater hac eft, bona 
non eft. Qu? igitur fimilis colore eft his qugin cibo accepta funt^Sd tenuis, 

&; fine humorum exfuccatione,8d cito progre(Ta,incoda eft.Qua uero fui Egcjliciwm 
ua,K meraca,inprincipio quidem biliofiorem indicat morbu. Si uero cir/ duintio 
ca declinatione talis excernatur, corpus comode expurgari indicat. Cum 
u/rore pallida,aruginofte bilis nota eft.Nigra,aut atra bilis, autfanguinis 
ifthic adufti.Liuida,ffigiditatem quandam, fid internarum partiumnon le 
uem mortificationem indicat. Pinguis,colliquationis pinguitudinis qua 
eft in corpore nota eft. Quemadmodu rurfus uifeofa deterior pingui eft, 8d 
animalis partium colliquationem indicat.Que uero ualdc graue olens eft, 
non exiguam fignificat putrefatSionem. In omnibus autem his, fino iuxta 
acceptum cibuSqualitas fuerit eorum qua egeruntur,hoc modo affetflio/ 
nemconfiderare oportet.Omnium uero peffima, 8d pernicioiaeftalui ege 
ftio,qua nigra eft,& liuida,&: pinguis,&; cito progrefla. 

De urinarum fignificutme. CAP; XIIII. 

/~\ Vemadmodum in alui egeftionibus,lic etiam in urinis,regula fanoru 
'“4-ufi,deagrotis fignificationes fumemus. Vrina itaqj optima eft, qua vritu que 
fanorum urinisfimillima eft.Talis aute eft fubfulua 8d fubflaua. Statim ue optimo 
ro 8dcraffitudinem moderatam hac habet.Quum autem triplex urinar 
turbatarum differentiafit, aut enim mitfta tales paulo poft fubfidunt, 
perpetuofimiliter manent,aut pura excernuntur,8d poftea turbantur: 

* tia ex relatis mala eft,prima moderata,in medio autem ambarum fecunda. 

Qua uero extreme cruda eft,hoc eft qua exatfte aquofa eft, uelut defpera/ 
taconcodlionis fymptoma uenofi generis eft. Vbi uero etiam cito exit, u/ 
tina profluuium,quod diabetes uocatur,oboritur.Atqjhac ex crudis uri/ Diabeta 
nispeffima eft. confeques eft tenuis adeo ac alba, uelut aqua. His proxima 
eft alia urina,qua in multis morbis apparet, prope admodum accedens ad 
uinum tenue ac album. Ab hac confequiturfubpaliida. Pallida uero fuerit 
etiam fubfulua,gC concoquitur iam pro coloris ratione. Verum 8d craffitu 
dine in tantum ab aqua fecedereipfam oportet, fi probe concoqui debeat, 
quantum colore. Si uero colorem fecundum naturam exadle feruans, fubfi 
dentiam albam ac Ieuem,8d aqualem ac multam habet, concotftionis qui/ 
dem exadla nota eft, uerum copiofum crudum humorem expurgari indi/ 
catSed 8d ft moderate crafliorfuerit,8d fubfidcntiam aliquam habuerit,n5 
penitus iam cruda eft. Si enim aut farina craffiori, aut laminis, aut furfuri 
fimiles, aut liuidas,aut nigras, aut pallieantis uiroris, aut graueolentes fub* 
fidentias habuerit,prater hoc quod omnis huiufmodi cruda eft,etiam alias 
perniciofaexiftit. At uero urina boni coloris,fimuIm aut fubfidentias ab= 
bas,8d Ieues,8d aquales: aut nubeculas quafdam confimiles: aut quadam 
■n medio inna tantia facientes,omnium urinarum optima funt, £d maxime 
quarum fubfidentia talis fuerittfecundo loco funt, quarum innatantia talia 
funt.Tertio,quarum nubecula. Et infumma, qua in urinis utiliter ferun/ 
tur,quanto magis deorfum (ubfiderint,tanto meliora exiftunt. 

Defrutorum notk. CAP. XV. 

QVacunqj (puta fubflaua lunt,Sd fubfulua,Sd fubfputnofa ac tenuia, fo 
hus cruditatis nota funt,8d nullum grauius maln indicant. Qua ue/ 
romeraco modo flaua ftint,8d fulua,8d fpumofa, 8d cum uirorc pallida, ui/ Sputor» ratb 
fcofa^ ac rotunda,8d his magis adhuc nigra,mala funt. Nam fanguine fo/ 
filtn excepto,quifquis aliorum humorum meracus fuerit, malam affedio/ 
d 4 nem 


nem indicat,qua: ex flammea caliditate ortum habet. Cruenta igitur f pm , t 
moderata funt.flaua: uero aut atra: bilis,horrenda. V eru infpicere inE 
oportet etiam edudionis ipforum modum. Si enim facile exfpuanturjiL' 
nifeftum eft talia effe bona,contraria uero mala. Perfed j itacp cocodlioni. 
nota cft,fputum leue,album, Si aquale, Si compage necp liquidum,netsni 
mis craflum. Abfolutg uero cruditatis nota eft,id quod omnino no exfpuj, 
tur.Si uero exfpuatur quidem,fed tenue,concodionis languida fignueft. 
Sin autem meracum fuerit,fuluum aut flauum,non bonum eft.Si ueroliai 
dum,aut aruginofum,aut nigrum,perniciofi(Timum. 

Didriarumjibrium cognitio ac curatio. CAP. XVI. . Mi 

■pEbrium diariarum proprium & infeparabilefignum eft urinarum conco 
dio in prima die. Sed Si caliditatis iucunditas,proprium ac infeparabilt 
talium febrium fignitm eft. Verum poft primam febris folutionem, cenio, 
rem cognitionem habebis. Nam & arteriarum motus tunc per omniaaffi/ 
milatur fanorum motui,quum nulla alia febris ad naturalem ftatum reum 
taturiSd agri bona tolerantia, magnum etiam ipfafignum eft. Facileuero 
'<i s his febribus corripiuntur hi,quibus defluxiones corporis non funtuaporo 
r - fa,fed acre quiddam, Si uelut fumofum habent.Hi autem funt calidi acfic, 
u* ci temperamento, Si omnino ex amara bilebiliofl. Eos igitur qui exlaffitu 
dine fcbrieriit,pinguiter fimulcj mollirer fricare oportet,ac lauare.Quiup 
ro ob ficcitatem,minus quidem illis fricare, fed plus lauare. Ex curis au/ 
tem,8d moeroribus, Si uigiltjs,8d ira illapfos,lauare non f*pe,fedoIeomuI 
to tepido minimum adftridionis participanti parum fricare, Si ut mos eft 
Iauare.Ex ardore uero febri correptos,ftatim ab initio frigefacientibuscu» 
rare oportet, Si balneis pluribus. Minime autem oleo largo, ac fritHionc. 
Frigefacientia fint rofaceum,&f oleum omphacinum,abfcg fale prasparatii. 
Verum hatcipfa uehementer frigefada fincipiti affundere oportet. Si de¬ 
clinante febre lauare.Si uero quis perfrigeratus febrierit,& hunc lauareo/ “ 
portet in declinationibus. At fi una cum grauedine ac defluxione febriant 
prius quam concoquantur illae,lauare non oportet. Verum eos qui ex ardo 
re febriunt,etiam illo praefente lauare couenit. Qui uero ex frigiditate,his 
caput rigandum eft moderate ca!efacientibus,uelut eft irinum acnardinS. 
In quibus autem meatuum cutis coardatio febrem efficit, his conueniunt 
balnea dulciumaquarum temperatarum, Si fridio rarefadoria,&exerci/ 
tia, 8d uidus fucci dulcis. Si uero ob inediam fiat febris, prima exacerbati/ 
one inclinata ad balneum inducantur,6d oleum plurimum tepidum afiim/ 
datur,Ienifltmecgdefricentur, Si plurimum temporis in folio calido immo 
rentur. Vbi uero egreffi funt. Si uires refecerint, ad balneum rurfus indu/ 
cantur.Erpoftea calidam aquam bibant,&; ptifana fuccum,quandotp«H 
ladiuca.Sd tenera carnis pifces fumant ex albo iure. Communis autemui/ 
dius fpecies in omnibus fit,boni fucci,facilis cocodu, nufquam circamea/ 
tus harens. Vinum dandum eft aquofum,8d afpedu, di facultate. Oportet 
autem circa primu prima exacerbationis febrilis infultum, aliquandoho/ 
rum aliquos nutrire,in quibus corporis intemperies ad caliditatem acficci 
tatem emota, febres accendit. Qui uero ex glandularu inflammationibus 
febriunt.ne interrogant quidem medicum quid facere oporteat. Veruul/ 
ceris ex quo inflammatio oborta eft,prouidentia habita,circa exacerbatio* 
nis declinationem lauantur. Conuenit autem ipibs prohibere a uinojdo/ 
nec inflammatio fuerit foluta, & tenuiore uitSu uti. i '™* 

Vutrcimofarumjibrmm cognitio. CAP. XVII. a» 

■it TJVtredinofarum febrium cognitio contingit exeo quod nulla externaI» 

De X ceffenscaufapraceffit.Sede<:qubdarigoreincoepit,neq!ardore,neque 

frigore uehementi praegreflb,proprium Si hoc ipfum eft febrium putrida- 
v runuquemadmodum etiam pulfus compreifio. Sic autem nominat, quu" 1 
io. incipiente exacerbatione fatis paruos,acipfos injquales habent pulu> s ‘ 


IUBR II, 4J 

i Hoc enim prtscipue talium febrium proprium eft. Quin &T maxima putri/ 
darum febrium nota eft caliditatis qualitas.Fumofa enim eft, ut tatftu per/ 
rodat.Proprium item maxime harum febrium eft,urinare cruditas, 8i lan/ 
guida concodio- Magna uero &memorabiIis nota cocotftionis, in primis 
urinis,nunquam in talibus febribus apparet. 

Vutreiinofarumfebriumcuratio. CAP. XVIII. 
rluires robufta fuerint,febrieti ex putrida febre ftatim uena fecanda eft, 
cJfiabfit cruditas uentris. Verum uiribus debilibus, aut artate impedien/ TebrkputrU 
te,uenam non fecabis.Poft fanguinis autem euacuationem, putrefacta ex/ u curatio 

purgare oportet,per urtnas,uentrem,&: fudores.Si uero fuafpontealiquS/ 

do impetum ad os uentris fecerint,etiam per uomitusralioqui prarter natu/ 
ramirritarenonoportet.Eligenda uero iunt materia,qua citra hoc utcal/ 
faciant ac ficcent, relatas euacuationes efficere poliunt, uelut eft ptifana 
fuccus,aqua mulfa, acetum mulfum,fauorum cremor cotftus, Sd aptj radix. 

Quum autem aluus non fubit, aquam mulfam cum oleo per clyfterem in/ 
funde. At totum corpus rarefacere non conuenit,ante euacuationem.facta 
autem euacuatione, rarefacere licet aliquo tepidam habente caltdttatem, 
quale eft chamatmelinum In hoc tempore etiam uinum aquofum potS om 
nesexcretiones mouet.Et balneum temperatum ex aqua dulci.Cgteru ubi 
magnitudo febris refiftit,necp uino, necp balneo utendum eft, necp uncSio' 
nibus rarefacientibustfed frigida aqua in his febribus commode bibitur,fi 
in quid impediat etiam hanc- Si igitur facultates uirium robuftte fuerint 


acficca,&: in folium aqua frigida ipfum immtTeris,non Iadetur. Modera/ 
tauero fi eftfebris, uires robuftar, una cum concotfiionisfignis, talibus 
t balnea profunt,&: uini potus,8d rarefacientia ungenta. 

Tertianarum cognitio. CAP. XIX. 

TEbris tertiana quq ex flaua bile mota generatur,ftatim ab initio rigorem 
n° n exiguum inducit.qui a quartanario rigore differt, eo quod pungi ac pdgork tertii 
uulnerart corpus uideatur.In quartanis autem infultus uehementem perfri ac quarti* 

gerationem habet.Verum quotidianasfebres necg pratcedit rigor,fed per/ n£ diflhentii 
frigerantur folum.Eft autem & in tertianis ordo pulfiidm exadius.Infert au 
temfttim, circa uigorem, uehementem, hominem perurit, fidpaulopoft 
inuigore confiftit.a: calor undiquacp arqualiter extentus eft. Si uero manu 
adhibeas,iuxta primum occurfum caliditas multa & acris occurrit.qua ue 
luteum uaporequodam effertur. Vinciturtame paulo poftiitb manu eius 
quiperfeuerat. Vbi uero bibit,ftatim fane copia calidiuaporis per cutem 
exurg/tnuncians fudores. Vomitus autem bilis comparet, autuenter deor 
Ium erumpit, cc biltofa mingunt. Poft harc ad febris quietem definit, ubi 
exacerbationis tempus non plurium quam duodecim horarum fecit. Eam 
tgttur qug intra duodecim horarum tempus quiefeit, tertianam exquifitam Tertiana er* 
nomtnamus.Qti* uero diuturniorem exacerbationem habet, eam iimpli/ auiRta 
Citer tertiana tlnrami,<!n„»5„fptn InnnrtDml...,»,,,-. r" 


citer tertians uocamus.Quac autem longifltme extentam exacerbationem t., 
nabet,exiguum uero in.teruallum,eam rurfus uocamus tertianam extenta, tenta 


^pErtianatn exquifitam uelutaflaua bileorientem, humetSareacffigefa/ 
cereoportct,S<r quod in uentre confluit,per uomitus, ac deorfum eua/ 
«uare,(ed&per urinas ac fudores uta aperta deducere. Venter itatp molli/ 
n«s tnlufis moueatur. Vrinte uero, apio 8C anetho in potionibus macera/ 
«sptomoueantur.Etficoncodionis ligna appareant, confidenteriam etia 
abltnthtum dato.Balnea ex aqua calida potabili conueniunt,&ineqs nitru, Abfmthij 
«fial,neq;finapf,inbalneisafpergaturtfedoleoqtjam maximecalidoaf/ potus 
I, , circumcirca,in folium immittito.Eos autem qui balnea amant etiatnfi 
■ s laueris,nihil deliqueris. Si uero etiam concoctionis morbi ligna appa/ 



4 « PAVLI AEGINETAE 

reant,non peccaris fi fepc laueris. Vinum prius quam concoquatur „ 
bus penitus prohibendum eft. Vbi ucro concoqui inccepit,tenue 0r ' » 

ftim ac modicum prima diedato‘.& cibi qui luimedant ac friaefaeiW^ 0 ' 
vmm mu modifunt. Abftinendum eft a meile, finapi, falfamcnto, & natu «& 
Atc P hac c l ludem ueterum curatio erat,& nihil miri eft,quum illiu ‘ W !> 

. ris homines in exercittjs, & alimenti inopia degerent. 1C i 5 ‘ e ™P° 
# pcruerfo,bilis ut plurimum pituita; ammixta rlperitur^ProindeplSa 
tertiana, aut citra rigorem fiunt,aut ualde partitis rigor ipfis cotinci, S 
que etiam curationis ratio euariat.Neqi enim balneum,neq, plenK' 

Ssagasa sg^" - ■ . " S WS 

TertimrumftmrUrumcurtUio. CAP. XXI. 

T ertune T Aua >; e in teetianis fpurijs in principijs commodum non eft,fed q U and„ 

. 'amfignacoeocftionisapparent: ncqjquotidienutrire,fedfatiseft a l tf “ 

ms diebus. Quies autem & calefadio partium circa pracordium [pfiscon 
ducit,arforbitiones concodu faciles, & infufa ad infonam aluumnonua! 
de molha.fctfi fanguims detradione opus lit,necp hac relinquenda eft. To 
tus autem uidtis ftatus,nonin totum perfrigerans ac humedansfit jfedet 
tiam de modo qui magis fecet infuper affumat. Maxime autemconuenct 
rit ipfis ptdante fuccus,pipere infperfo,aut hy flbpo,aut origano, aut nardi 
fpica.Sed,&: aqua mulfa piper inqcito, 3 i codam bibendam dato, itemi 
A^imfhATm 031 ^ clent,e * cc P ns uehemetercalefacientibus acficcantibu! 

~ . QBirtdiurum cognitio CAP. XXII. 

grSssssiSBS! 

£®E" a ^° B !! teS leniter tradare oportofni medicamento ali, 
dJalr etiacuationem, finon fanguis ualde redun- 

fxorte^^l l qUand °,^ nfc T am f «areconuenit. Vidum autem flatus 
uentrem per confueta mollire. Siuero%c 
bus A" nnrrin/ * S ? erc ^ €r€m uti,moIlibus primum, poftea ueroacri 

ftim «r “‘‘W' Pwhibeamur, &ab omnibus qua uifcofa 

Cuenteram^ m ^ faUS P ro P^dum per mollienti! & laxaJgo* 
ruerinttuner^S"T cle ” t,bus mendum* &fi concodionis figna appa 
femelfolum frd far, f, U n’^, atros humoreseuacuantibusutendum,non 

miicmZuM peris midSme^Sf “ e , h V nen '«" a «™ purgationen^-«uf 

cxfuccocyn* eft &: illud familiarenoL's,*& omnium* faudanWm.^m 


cxfucco Cyre* eft &C illud famiff far*n a ^ a ta ^ es febres laudantur, inter < 

**i Sum recT;!‘ t ? en ° blSl '* ° mn ‘ um ' a «datiffimum,qt.odfuccum 

Quoti/ 


,etiam ex ui' 

,interqu* 
nCy/ 



t I B E R 


Qttotidiane cognitio. CAP- XXIIII. 

A /'y Votidiana nequaquam cum rigore irruit prima die,fed progreiTu tem q uotidiatu 
VX poris perfrigeratio magis quam rigor fit.atgre autem calefcit, & diu/ cp rls 
turnum incrementum habet. Non tamen aegrotos perurit, neqj multam ac ' i 
denfam refpirationem facit,net? efflare,aut frigidam bibere cogit-Fiunt 8C 
pituitofiuomitusj&.quaper uentrem euacuantur,frigidiora,crudiora, &: 
aquofiora,in his febribus comperies-Et circa primos dies minime exudat, 
ne -pad febris quietem deueniunt. Sed & expallido albidus eft his color. 

Vrina uero tenues & alba,aut crafia,& turbata ac rubra. 

Quotidiane curatio. CAP. XXV. 

Q Votidianam curantes primisdiebus aceto mulio utimur, &T his qua 
-urinam bene promouerepoflunt. Et uniuerfa uiclus ratio incidendi 
uim habeat. Verum circa rigorem uentri profpicere oportet, &i prafertim 
ofculo ipfius.Deinde etiam uomere iubere,a radiculis ac cibis acceptis, S C 
pituitam fubducentibus uti multum ac diu donec fedctur. 

' DeHepialofebre, esr rigore calcfccrenequeunte. CAP. XXVI., " 

\ Vitrea pituita omnium pituitarum frigidifltma, fi imputrefacla manes, vituitamtrcA 
V in toto corpore redundarit,rigorem calefcerc nequeuntem abfqs febre 
efflcit.Nam infebribus qua ex humoribus accenduntur, putrefadlio quam 
maxime febrilem calorem accendit.Si uero putrefcar,atque hoc per totam 
ipfam contingat,quod rarum eft,propter immodicam frigiditatem,qiioti/ 
dianaefebris caufa fit.Quum autem ex dimidio computruerit,non per tota 
edendam fuam aqualiter,fed partibus quibufdam putrefcentibus,quibuf/ 
dam imputrefadlis manentibus, hepialom febrem efficit,in qua riget fimul Kepialot 
acfebriunt.Et imputrefacla quidem humoris partes,per totas uenas diiper fibris 
fe,aut etiam per reliquum corpus, rigorem faciunt: putrefadla uero febre 
accendunt.dicitur autem hepialos translationea uoce £C«a<Jf,id eft a Hepiabsun* 

’ miti,Si mari fadatquum mite quidem appareat mare, horrendum aute fit de dia* 
ubiperturbatum eft:autabeoquod47nWdeftleniter,«Asiurshoc eft cale 
facit-Proinde & hac febris quum quotidianarum generis fit, nimirum a pi 
tuita oborta,illarum curationi fubqcitur fecundum fpeciem, praeterquam 
quod tanto calidioribus ac magis fecantibus auxilrjs,quam p radici a quo¬ 
tidiana opus habet,quanto hac pituita frigidior quam illa exxftir.At rigor 
ille qui calefcere nequit, adhuc magis calefacientibus opus habet quam Rigor non 
hepialos febris.Medicamentum itacp ex tribus piperis generibus, & quod calefietis 
excalamintha conftat,8C quod ex fucco cyrenaico paratur,his conueniut. 

Et qua ex caftorio ac fimilibus parantur auxilia. Latiorem autem horucu/ 
rationereperi.es capite XLVi.de immodico rigore ac perfrigeratione.Por 
■ ro lipyti*8£fumofa,&:quacunqspreterrelatas,febrcsdicuntur,quumex L ipyrie erju 
relatarum genere fint,curationes quoqs de illis didlas acdicendas exigunt, m fefibres 
De continuis febribus. CAP. XXVII. 

pEbres continua eiufdem generis funt cum fingulis intermittentibus: cu 
tertiana exquifita,ardens:cum quotidiana,ea qug quotidie exacerbatur, 
uerum ad febris quiete non definit. Sic cum quartana,ea quae quarto quocp 
dieexacerbatur-Namfebris ardens exquifita,omnia alia tertianae exquifi/ 
te figna feruans,in hoc folo ab ea differt, quod cum rigore non irruit, neqj 
adfebris quietem definit. Et ea quae quotidie exacerbatur, omnes notas fi/ 
mfliter uelut exquifita: quotidiana habet,uerum eo quod non definit in fe* 
bris quietem,ab eiufdem generis quotidiana differt.Eodcm modo etiam ea 
quae quarto quoqjdie exacerbatur,fed ad febris quietem non definit, ei uft 
«em generis eft cum quartana.Continua igitur febris eft qu j ad febris qui* Contimafi* 
«tem,prius quamperfedle foIuatur,non definit. Quum uero nec bris qua jit 

; declinatio aliqua apparuerit,generis quidem arden/ '■ / 

tium & haec febris eft, uerum acumine 
ab ipfis differt. 


Continen/ 


§<§j 


4 , PAVLI ifftflfcfeTAE 

ContinentiumfebriumcognitioAccurntio. CAP.: XXVIII. 

C' Ontinentium (fynochcs graci uoeant) febrium generatio exfangij ' 4 
* VneefLquandocpferuefado folum,quandoqj etiam putrefado.obdbt» 
is rationem. Quapropter exacerbatio ipfis ad finem ufcp una eft. Signa u et0 
funtipuifus maximi Si uehemcntes,&: ueloces ac denfi,& aquales,nomo, 
daces. Vrinte a naturalibus non ita ttalde deficientes.Curatio eft,perue® 

r fedionem,ufcp3d animi deliquium.Si ttero talibus uena feflanonfuerit,! 

-bricuances ad extremum peri culu m deuentunt. Qiiod fi quid prohibeat,ut 
euacuatio per rieffatn fedam fieri non pofTit} alijs atixilijs obturatione^ 
rantibus uti oportet,qua Si multitudine (anguinis euacuant,&febris fe t . 
■uorern mitigant.Quum uero in ipfis concodionis humorum natas uidj, 
ris,8d necpin principali parte inflamatio aliqua, aut tumorlaxusautduras 
i* fuerit,neq; pars aliqua frigida,ut adipfam lafio irruat ac decumbat, con& 

In denterfrigidam dato,&: maximefl atger frigidat potor fuerit. 

Aricntiumfebriumcognitio. CAP. XXIX .'M 

„ UEbribus ardentibus hac fymptomata accedunt, lingua ficca.afpera at 
A nigraiMorfus ucntriculi,egeftiones alui pallida,fitisuehemens^igilij, 
quandocp uero etiam delyrium. 

Ardentium febrium curAtio. CAP. XXX . i./i-fOT 

■rj X duobus alterum fieri neceffe eft,fi ardens febris perfedb folui debet. 
■‘-'Aut ut biliofi humores excernantur,aut extinguantur.Excemuturigi, 

■k turperfudores,aut uomitus,aut infernam alitum. Extinguunturper frigi/ 
die potum.per quem nos omnes ardentes febres curauimus.Verumhacft 
bre affedos,neqj ex aqua folum, necp ex aqua mulfa fola, uidum inftituere 
conuenir.Scd aqua mulfa aquofa coda ipfis danda eft.Oportet enim ita t/ 
grotantes ex folis potionibus uidum haberc.Balneum uero his folis cout/ 
nir,quicitra inflammationis auteryfipelatis tumorem febriardente labo/ 
rant- Si Uero etiam concodionis figna habuerint,multo magis ipfis condit 5 
cet.Qui Uero ob falfum humorem,ardentem febrem habent, eisnoncoa/ 
ducit.Hos uero etiam ptifana fucco nutrire conuenit- 

febrium ex ery/ipcUtie affettione cognitio ac curatio. CAP. XXXL 

PEbres ex cryfipelatis hoc eft ignis facri, circa uifcera affedione, cogno/ 
icuntur ex loCi Si feruore excellenti, 8C dolore uehcmenti.Infuperqjwi, 

" ac ardore tmmodico.Et in fumma,exfignis acerrimie bilis cum pauco fan 
' e guine putrefeetis. Curare uero oportet hoc modo-Abftinerequidemabal 
neo in totum oportet. Aqua uero frigida circa uigoremmorbi utendumelt 

maxime contentiofa,hoc eft frigidiflima. Verum inprincipiOjUtendunra 

no eft,fedforinfecus imponenda frigefacientia. Etfi nihil effecerint, etiam 
intra corpus ut ea eger fumat cogendus eft. Maxime aute ipfis conueniunt 
Iaduca,&( qua his parem ttim habent.Forinfecus aute Si ipfeladtucato 
cus commodus eft,imo etiam femperuiui, Si quacunque aliafrigefaount 
Optimo uero quam maxime utimur tali. Liquorem alicuius frigefacien™ 
expreflum in mortarium inficimus,cum portulaca. Deinde contufa OfV 
mimus.Vfusuero tempore,ammixtamodica polentafubigimus,aj¥ 

in uasindita,infrigida aqua immifro.uafeperfrigeramus. Et poftea lM le 

duplicatu in his imbutu forinfecus pracordqs imponimus,no diu imtno" 
rifinentesjfed aliud frigiduimponentes. Mifcemus aliquando 8doleuow 
Medicarum febrium cognitio. CAP. XXXII. (phactn 

■is pjEdica febrisno in humoribus Si ipiritu folo confiftit,fed folidis ena 
1 •‘partibus. Verum doloris exors eft, 8i febrientes necp febrire omm» . 
fe putanr.Neqj enim calorem fcntiunt.omnibus partibus atqualiterin ip 
excalfadis.Duplex autem febrium hedicarum fpecies eft. Quadameni 
exardentibus febribus pleruncp fiunt, aut ufqj adeo extentis, ut teV ?P 0 'j 
progrefllt humorein corporis cordis confumpfcrint: aut etiam manete 
huc multo. Illa itaque non folum hedica funt, fed iam etiam marc0 Qj,* 



liber ii. 4 , 

« Quf uero manente adhuc humiditate fiunt,h* cordis corpus occupantes, 
* hinc incendunturiquemadmodum lucernarum flamma ex funiculo,mane* 
teadhuc in lucernis oleo.Et ha:c quidem una eft ipfarum generatio. Altera 
uero,quum ab initio ftatim irruerint,primam generationem diartjs fimile 
fortita:,obtriftitiam,& iram,&: Iaflitudinem ampliorem (imul cum ardore 
fadam-Has igitur non difRcile efl: curare.Eas uero qua: ad marcorem deue 
int,fanare impoffibile efl. Et fanc qua in marcorem incidit Hediica fe. 


ri]t autem ut eoioris ipforum uttaiis nos, oc irons licca elt ac circumtenia. 
Et pleruncp palpebris nieflant,quemadmodum ad fomnu procIiucs.Eft au/ 
tem hac affedho non fomntis, fed uigilandi impotentia. Et tempora colla/ 
pfa funt.Et quid nam aliud quam offa di cutis folum exiftuntfEtfi denuda 
tas infpexcris partes circa uentrem,necp aliquod inteftmum,neq5uifcus a/ 
liquod faluum efle putes, &T pracordium uehementer retradum efl, & cu/ 
tis ipfis extreme arida efl. Pulfus gracilis efl, & denfus, ac durus. Calidi/ 
tas autem circa primum occurfum languida. Verum paulo poftuim acrem 
ac erofiuam declarat. Quandiu igitur aliquid humiditatis feruatur, hedica 
febris folum efl. Vbiueroadid periculi deuenerit; utnon amplius quicip 
emfmodi humiditatis fuperflt,exquifitus iam marcor conflftit. 

HeUicurumfibrium curatio. CAP. XXXIII. 

OEdica febrelaborantes ftatim ab initio alimento opus habent,propter 
1 1 humorum tnordacitatem.Maxima autem medela eftuidushumedas. 
Oportetitaqs quam maxime perptifan*fuccum,3fperah'cm forbitiones 
nutrire,paneqi infiiperexhibito, a:grum moderato frigida: aqua'potu eti/ 
rare,ubi necp inflammatio aliqua tplt aderit,necp humorum putrefaeflio. Et 
t fi magnam indelafionem fore coniedes,ffigid*quidem exhibitionem in/ 
hibereoportet, uerum auxilijs frigefaaortjs qua extrinfecus imponuntur 
uti.Sed Si balnea ita affedis per omne tempus commoda funt. 

. Dr fcmitntimk. CAP. XXXIIII. 

Q Vum tertiana quidem cui» rigore irruat,quotidiana uero fine rigore, 
febris qua ex utrifej mixta efl, horrorem inducit, qui rigore quidem 
minor res efl,maior autem perfrigeratione,&: fane dum temperantur extre 
mitates confiftit.Itacp ne<£ abfonum nomen huic febri indiderunt, qui he/ 
mitritaum hoc efl femitertianam appellarut. Duplex autem efl generatio/ 
nisipfius modus,aut duabus exacerbationibus uno tempore coincidenti/ 
bus,aut ambabus ftatim ab initio inter fepermixtis.Quum itaque tertiana 
,praeminatur,horridiorfebris fit, 3C circa acceffionem etiam aliquid rigo 
Jis aifumit.Statim autem talis &: calidior efl, Sd ardentior, Si quendam bi/ 
lis uomitum,aut alui egeftionem,aut fudorem inducit. Vbi uero altera pi/ 
tuitolior praualet,extremarum partium frigiditates pradominantur, pau/ 
ci autem iunthorrores,non tamen ffticulofi funt,neqj aftuofi. At fi aqua/ 
les magnitudine fuerint,tertiana intermittens,&: quotidiana continua,ex/ 
acerbationis quidem infultus cum horrore fit,&: quum pituitofa pradomi 
naturfebris,contraclionesfiuritachotrores. Si uero calidiorpraualuerir, 
ateruatim excalefcut. Ac talis quidem efl femitertiana exqui(ita,ex arqua- 
Uter lort; duarum febrium mixtura oriens, tertiana intermittente. Si quo/ 
patana cqntmua.Qua uero exquifita non efl,aut biliofum humorem ube/ 
norehabet,aut pituitofum, qua fani? etiam magis facile curaripoteft,quff 
Pauciqrhumorpromptefuperaripoffit,tumabuberioris pradominio, tu 

attis auxilio.Si enim pituita praualuerit, auxiltjs de quotidiana relatis 
maxime utimur. Si uero bilis flaua, his qua de tertiana diclafunt, 
ita ut in uniuerfum.aduerfus id quod urget infte/ 
mus,SC tamen neque alterum omni/ 
no negligamus. 


brebeCHct 

confequcns 


Febrkmixtt 


Depo=>, 


f» tAVLI AEGINETAB 

DepopuUributmrbit. C<tp. XXXV. 

TopuUns populares 8£ communes morbos nominant eos qui in multos fimuliV * 
morbi duntrquorum ueluti generatio,ita etiam caufa communis eft, Comniu 
nia igitur edulia praua, tales morbos pariunt. Communis item aqua u j t ,' 
ta potus,& labores immodici,»: labores confuetiintermiffi,indigenti*A 
ac replctioncs,ubi uel fames graiTata eft, uel largiorreru proultuscotieit 
Sed Sdocoritnaturacomunes morbos f^peinuexerut, quadoqjpalufojs 
quadoqs barathrauicinuhabentiu,quodexhalatione uenenofamacprauj 
rcinittit.Atqj hac quidem frequenter contingere folent. Verum ambiens 
nos aer mutat temperamenta, fiue immoderate calidior, fiuefrigidior,aut 
ftccior,aut humidior fiat. Nam reliquis caufis neqj omnes fimul obnoxij fu 
Atrii mbien* mus,necp per totum diem occuriamus. Aer uero nos ambiens, 8C extrinft/ 
tisnosnccef* cus omnibus circumfufuseft,»: per infpirationem attrahitur.Necefleaute 
fm eft una cum ipftus fecundum temperamenti! alterationibus,etiam animam 
tium corpora coaffici.Qiii igitur hac nouit,non folum futuros morbos ex 
unaquacp conftitutione pranofcet,fcd etiam fieri prohibebit,adimmode/ 
rata ambientis aeris temperamenta,contrariam uicius ratione excogitans. 
Quacuncp igitur corpora propinqua ad hoc funt,ut morbum aliquemincl 
dant propter propriam iiitemperaturam,eaafimili ambientis nos aeris te/ 
peratura laeduntur.Qua uero contrario modo temperata funt ad aerem, fu 
pra hoc quod nihil iniuria accipiunt,etiam meliora fiunt,temperameti im 
modeftiam contraria immodeftia caftigante.Et qui hoc nouit,fanitatecon 
• j feruabit,contraria corporibus adhibens,qtiando^ refrigerationibus utes, 
Aquem «= f; lta 0 p us fuerit,quadocp calcfadorrjs, ita utaqua indudiionibus, 8iocio, 
tona & ciborum inopia,»: potus redundantia refrigeret: tegumentis autem k 
laboribus,&T cibo uberiore,& potu parciorecalefaciat.Sed & rogoingen 
ti extrudo ac incenfo,aerem ad caliditatem ac ficcitatem multum tranfmu 
AamAgri'- tare quis poterit,fi antea humidus ac frigidus fuerit,quemadmodum Aero I 
gentmut nem Agrigentinum fecifle dicunt. 

Depefle,nc Rufifcriptit. CAP. XXXVI. 

Tcjlis bonm « C_^ Mniahorrendilftma in pefte fieri poflunt,8d nihil occultatum manet, 
iijiima quemadmodum in fingulis morbis.Ndhi 8d delyria fieri poftunt,8ibi 

lis uomitus,& precordiorum diftentiones,doIores,(iidores multi,extrema 
rum partium frigiditates, profluuia alui biliofa, tenuia, flatuofa- Vrinsa/ 
quofa,tenues,bi!iofa,ntgra,malas fubfidentias habites, SC ea qua in me/ 
dio innatant pe{Tima,fanguinis denaribus ftillationes, ardores in thorace, 
lingua torrcfjda,fmcuIofi funt,anxij,uigilantes, conuulfiones uiolent*, 
Vellit pu* “ a,la mu * ta P ra " a Si uero folerti ingenio quis praftet, futuram peftepr?/ 
notio no ‘ cet ’ attendens &:temporibusprauis, & ftudijshominumadfanitatem 
non conducentibus, 8 i alrjs animalibusprius pereuntibus. Quum itaque 
haec confideraueris/iniliper S C illud tecum expende,quale fit praferts tem. 
pUs. qualis item uniuerfus annus. Hinc enim comperies quomodo ui/ 
dius rationem optime conftituas. Verbi caufa, debebatefle fi rederes fie/ 
ret,tempus liccum,nunc uero humidu fadum eft, neccffe igitur eft per ui/ 
clum reficcare, quo excedens liumiditas confirmatur. Habenda autem ef? 
SC alui cura.Quibus uero fupernus uenter pituitam habet,uomitibus eu» 
cuare oportetrQuibus autS fanguisexcedit,uenamfecare. Commoda di 
etiam per urinas purgatio, 5C quacuncp alite, 8d qua fit pertotum corpus. 
Si uero etiam ardore afttiet ager,»:flamma ad pedus uicg aicendat, no v 
tnhx Iienum fuer, 't=.Sd frigefadoria pedori adhibere, 8d frigida potum exhibe/ 

^acerudtut c^ ,non P au * atl ™, plus enim exurit, ied aceruatim, ut flammam extinguat. 
Si autem ardor internas partes occuparit, extrema uero partes 5i cutisM/ 
perficies frigida fuerint, & pracordium diftendatur, & uentriculus colh/ 
quameta partim ftirlum,partim deorfum mittat,»: uigilia affuerint, «de/ 
lyrium,» lingua aiperitates,his calefadorns opus eft,quo caliditas ad fu/ 
perficit' 1 » 





erficiem corporis trahatur, Si fi quo alio modo fieri poflit, ut caliditas ex 
profundo ad externas partes educatur. Vtendum BC hac quaprafumitur 
potione. Aloes partes 11 .ammoniaci thymiamatis partes 11 .myrrh* parte Potioquepre 
j.Heec trita in uino odorato faba magnitudine dentuf, quotidie uidelicet. ferunt upejle 
Haud fcio inquit Rufus, an fit quis qui ex hoc potu non a pefte immunis ac 
fupcrior euaierit.Hgc quidem Rufus. Verum Galenus ad peftilentes putre 
clines, armcniacu bolum in potu,8C fimiliter ex uiperis theriacam, magno* B °l“ ! arme» 
pere prodefleait. profedlo in pefte qua Romagraflata eft inquit, omnes «wo» 
mortuifunt,quibus neutrum horum profuit. 

Dehtsquiobcruiorumhumorum copium fyncopcnmcidunt. CAP. XXXVII. 

/x Vidam febricitare incipiunt,ex magna crudorum humoru copia coi* syncope ex 
'-4^1eda,una cum hoc quod os uen triculi male aflrecftum eft. His inflatum crudis bu = 
pracordium,& totum corpus maiorem naturali molem habet.Et color moribus 
alijsad albidiorem & aquofiorem fpeciem mutatur, alrjs ad nigriorem ac Ii 
tiidiorem. Nulli talium fanguinis decradtio citra maximum detrimentum 
fieri foIet,&: quide cum opus habeant euacuatione. Imo neqj uen* fetSio- 
nera,neq! purgationem ferunt,ut qui etiam fine his derepente animo conci 
dant.Curare igitur ipfos oportet per friciione. Incipere uero ftatim ab ini/ 
tio morbi conuenit,primum a cruribus iuperne deor(um,per lintea mode/ 
rate afperiora. Deinde etiam tot* manus confricentur fuperne deorfum. 

Poftquam autem artus fatis calidi apparent,& timor fuerit laffitudinis fen/ 
fus,oleo laxante utendum efttabftinendum aute ab adftringentibus. Hye/ 
mis uero tempore etiam diicuflorio utendum eft, quale eft oleum ficyoniu 
ac chamamelinum.Defricftis autem iam plurimum artubus, oleum quide 
detergeatur.ueritm ad fpinam totam progreflus fiat, & h*c fimiliter frice/ 
tur.deinde rurfus ad crura tranfgreflio fiat,2<T ex his rurfus ad manus,8C po 
. ftea ad fpinam,ita utper totum diem id agamus. Commodiflimahisefta/ 

B qua mulfa, in qua cocftum eft hyflbpum. Et necp cibos ipfis, necg forbitio/ 
nem,neep aquam dare oportet, necp permittere ut omnino largius bibant, 
fed fola aqua mulfa contenti fint per primos tres dies,ita ut per fucceflione 
fricemus,&illud folum tempus remittamus,in quo fomnus ipfos occupa/ 
rit.Siquidem igitur pulfus ipfis ualde paruus, dC fortiter in*qualis eft, ex/ 
tremum periculum imminet,&facere oportet ea qug dicfta fiint,nihil aliud 
curiofius conando. Si uero firmitatem moderate habeat, 8( no probe pro/ 
deant alui excrementa, infuium per clyfterem confidenteradhibe. Si uero 
fuperfluitatum impetus amplius quam oportet in uentrem fiat, primu qui/ Aquumulfu 
dem amplius aquam mulfam coquito.minus enim fubducit.Si uero adhuc dm P C0 “ 4 
amplius aluus fubeat,necp fic fiftere oportet,uerum pro aqua mulfa ptifang 
fuccumdare.At fi adhuc ferri perfeueret,forbitione ex alica nutrire. Quod 
fi debilitatem ex pulfu didicerimus,&uires collapias,panem ex uino dilu* 
todare conuenit,necp uentre,necp hepate inflammato. Namfi inflammat* 
fuerint h* partes,corpore crudis humoribus repleto, defperatus eft *ger. 

Si uero quandocp perceperis fatis craflos efiehumores,acetu mulfum fem/ 
perpro aqua mulfa dato,fi quidem *ftas eft,aqua frigida potorfit ager, 
frigidum acetum mulfum huic dato: hyeme uero calidum. Aduerfiflima 
funt his balnea,&T aer nos ambiens multus calidus,aut frigidus. Hac igi/ 
tur facienda funt 'a prima die,ubi ipfe inceperis curatione. Si uero ubi iam 
animo concidunt,uocatus fueris,partibus his dequibus dixi no inflamma' 
tis, panem quidem dato ex uino non multum, ftatim autem ad fridlionetn 
procedito,&: iuxta relatum modum utitortporro in quibus propter flauam 
bilem,qua os uentrislafit,fyncope contingit,frigidum potum aiTumereo* 

Portet, uinumcp tenue,fuluum ac uetus exhibere. 

W Plebis epiiobtcnueshumoresfyncopenmcidtmt. CAP. XXXVIII. ^ . Syncope ex te* 

(~) Vi uero ob tenues humores animo concidunt, cotrario pradicftis mo 
v ^-do curandi funt.Nam 5C figna notoria contraria his coperies. Nutrire r jj w 
e » igitur 


Jt fAV LI AEGINETAE , 

igiturpaulatfm afltdue oportet. Sed & hos incurabiliter affedfos effe pu tln * 

dum eft,quum hepar ipforum aut uenter inflammatione habueritjlammm 

tibus iamuiribus lnhis aflFedlionibusIetalis coftitutio celeriter fit in g ci . 

Et fane nutrire ipfos neceffarium eft.Similiter etiam fuperficiem corpotij 

deniare, quemadmodum fuperiorum rarefacere. Parandus quoqp aer Frigt. 
dus,8d adftririgentibus inungendi funt. Cibi dandi funt no ualde difflui 
tes.Dandus itaq? panis eft,& forbitiones cxalica, 8d frudlus aufteriquj 
gre corrumpuntur, tum per fe, tum cum pane. Commodum his eft uinum 
aquofum,quod ftatim ab initio poft cibos affirmatur. 

Vedtijsoccijionibm,ob<pusfyncop/efimt. CAP. XXXIX 
Syncopen tu C Vnt 8dalia: occaflonesob quas homines animo concidunt, quatuor na 
riisoccttfio* ^ mero.dolor uehemens,uigih'ae,euacuatio immodica,&in delyrantibus 
’ nibm aliquando ipfe motus. His quintam fi uoles adde, principiorum intempe. 
Cordis afjedi riem. Celerrima igitur pernicies inftat corde affedlo, confequenter autem 
pernicies cerebro, parum uero hepate. 

, Dedolore. CAP. XL. 

Votorum rYOIor igitur ftupefadorius ob frigidam fit affcdl/onem. pulfatoriusaot 
liceies '^proprius eft magna; inflamationis. Si uero uclut ab aculeo infixo, aut 
" uelut a terebello forari fe quis putet, craffi inteftini hate doloris fpecies eft. 

Veru in rhenibus cum grattitate quadam dolor eft, in uno locofirmatus, 
circa lumbum dextrum autfiniftrum,retrorfum magis. In colo uero dolor 
ex loco ad locum tranfit.Pundiorius confiftit circa pelliculas. Perfultans 
dolor non folum uehementilfimis alterius tantum capitis partis doloribus 
contingit,fed etiam antiquis capitis doloribus,cephalgis appellatis.Eftau 
tem dolor perfultans,quum uelut a radice primario affedlae partis initiu fii/ 
mens,cito in circunfitas fertur. Diftendentes utrincp dolores,neruorum 
flint, quando 6d dolent,8d ad ambas extremitates diftenduntur.Minimee /1 
nim ad latitudinem diftentos dolores nerui ipfi habent. Tenfiuos aute& 
ftupefadlorios dolores inducit membrana fub cute extenta. Qug uero in/ 
ter carnem ilint membrana:, dolores uelut diuellentes faciunt. Sunt enim 
multat,&; inaequaliterinfitae,8d iplam carnem ambientes. At circunfitariS 
olfibus membranarum dolores profundi funt, &: ipibrum olTium dolentiS 
imaginationem inducunt. Quum igitur nulla externa doloris caufa ap/ 
parueritjpratgreffum uieftum confidera. Aut enim fuerit praeter confuetudi 
nemociofior, aut cibis pluribus homo ufus eft,aut multum nutrientibus, 
aut conliieta excretio fupprefia eft. Si enim quicquam horu,aut etiam om/ 
nia apparuerint,humorum multitudo caufa eft doloris, 8d quam celerrime 
hominem euacuato.Sic enim cum omni fecuritate tibi licebithis quaefhi/ 
xiones repellunt uti.in partibus dolore affectis.Si quidem igiturfanguinis 
multitudofueritquaediftendit, ftatim uena magna fecandaeft prope affe- 
diam partem. Vitiofis autem humoribus folis infeftantibus, purgatio fiari 
Ambobus autem concurrentibus,utrifep euacuationibus utendum eft,ue/ 
VeMfedio na prius fedla.Si uero his fadlis dolor remanet,manifeftu faneeft circa par/ 
nntcpurgd* tem affedlam impadlum elfeid quod moleftat.Manifefta eft etiam curatio, 
tionem per difcuftbria futura medicamenta. Eodem uero modo Sd dolores obna/ 
tuofum ipiritum obortos curabimus,placantes ipios magis attenuantibus 
edulr)s,infufisq; per clyfterem,cataplafmatis,irrigationibus ac fomentis,ta 
refacientes corpus illum continens. Si uero tumor grauans aut premes do/ 
lorem efficiat,tumor curandus eft.Si ob mordacem humore dolor fiat, ad/ 
uerfilfima his funt attenuantia ac calefacientia. Anethum igitur in oleocq 
dium,dolorem exxmit,&; fomnum inducit,Sd uiride magis quamficcum* 

Vecottiqiutiono. CAP. XLI. ' it 

CoHuputio V um quid per uentrem excernitur, non a cibo aut potu accepto , M 
ex humoribus ex toto corpore in ipfum confluentibus, quod (leniit 
quidem'eft bili,quae alfidueperuomitum rerjcitur,acper aluum 6c««® 


A differt aute ab ipfa, fae toris graueolentta, SC quod egeftio fuluior apparet, 

% craffitudine habet ftrigmeiuitiam,aIiquando etiam oIeolam,autadipo/ 
fe ^^ ntexfejtUftcolKauatio appellatur morbus. Nam recens compatSa © 
pinguedinis ac carnis euentia,a febri ardete refoluitur ac colliquatur.Diu» 
tius liero perfeuerante maIo,exipfis etiam folidis partibus aliquid collique 
f c (t,ir» bac pefltma febre frigidg potus remedio eft,ex frigidiifimo fonte pe 
tiK.Talia uero elfe oportet etia cataptafmata, SC epithemata frigefacietia, 
tu thoraci, tu pracordijs impofita.perfrigerates quocg cibi exhibendi funt. 

D cuigilijsmfebtlbus. CAP. XLil. 

S I uigiiitenimiuinfe(taucrint,manusSL crura deligari iubebimus,eo tem „ 
pore quo ad fomnum couerti folent, SC uigilare. Tunc autem aperire SC ' 
ctauderepalpebras cogimus,donec fuificienter fuerint fatigati.Deinde re¬ 
pente (oluimus ligamenta, 8 C lucernam tollimus, SC multam quietem eife 
iubemus.Quod fi fortiter incumbant uigtltg,in exacerbationis remiffione 
facies proluenda eft papaueris nigri capitum decoiSo.Idem etiam olfacten 
dum eft.Et papaueris albi corticem toftum,tritum, SC mandragora: radice 
tritam,aiquis portionibus,ciim uino SC rofaceo,tn malagmatis formam re* 
dige,ac fronti impone. Serpillo item cum meliloto in paflo codo utere, Si 
hoc in ipfis quocp exacerbationibus. Aut trita papaueris capita pane exci/ 
pientes, cum rofaceo aut cerato imponimus. Sed SC cibus quodam modo 
curiofiorfitA forbitionibus papaueris albi femen adqciatur,trium cochle 
artorum menfura. Olera nero paretur,papaueris nigri fi affuerint, folijs ad/ 
iecSis uiridibus,quantum tribus digitis capi poteft; fin minus, tria aut qua/ 
tuor capita ficcafimul incodta eximantur. Siuero neqjficin iomnumde/ 
ferantur,papaueris fucco, aut mandragora: fucco oblinantur. Sed SC ecle/ 
gmaquodaddelingendumex capitibuspapaueriscomponitur, SC maxi- 
meidquodcxfapacoftat,fi tochlearrjuniusautdimidij menfura bibatur, # 
8 fape fomnum cpnciliauitjn quibus autem caput non facile repletur,uten/ 
dum eftfiuigilfjs infeftentur,in declinationibus tali fuffumigio. folrj,amo/ su 
mi,colli,zarnabo,fingu!orum unciam unam, carpobaliami drachmam ut r 0 
oam.ftyracis,ammoniaci thymiamatis,bdellrj fcythici,radicis mandrago/ z 
rx,fucet papaueris,tantundem,fuffi to in lignis cupreffinis, 

Curdtio fomiti grduiorid. CAP. XLIII. 

TAciem fpongia pofca ladei teporis imbuta detergere oportet, SC extre/ 

1 mas partes fortiter deligare. Odorameta adhibeantur inciforiam uim ha • $c 
b.entia.Et in exacerbationum remiffionibus cucurbitmdorfo acfpinxefftV * 
caciteraffigantur.Perfeuerante uero morbo,etiam fternutatoria in exacer 
battonum remifiione adhibeantur. Sit autem SC ciborum materiafecandi 
aediuidendi ui prodita,uelut in ianitatis prateeptis diximus. 

, . Cutdtioioloriscdpitismjibribiu. CAP. XLIIII. 

P Apitis dolore in febribus uexante,poftconuenientem fuperfluiuacua g 
^ tionem,circa exacerbationum declinationes, undione capitis utendu 
ell,primum ex oleo communi acerbo ac crudis adhuc oliuis exprefTo, aut 
rofaceo,ammixto ad ipfum etiam aceto paucifttmo,aiftate quidem A in fe 
breardente,frigido:hyeme uero A in non ardente febre,calido aut tepido. 
Coquatur aliquando in oleo etiam ferptllt acpqlygoni fuccus. In aiftate e/ 
tiam calices papaueris,aut ipfum papauer, quemadmodum rurfus hyeme, 
peucedantparum.PerieuerantedoIoreinfrontc,fifinciput nudum luerit, 
cataplafma huic adhibendum eft ex polenta: polline, A polygono, aut ex 
panefimiliter ac rofis,aut modica myrto,aut ferpillo.Quofdam etiam pule 
giutn ammixtum magis leuauit. In quibufdam uero etiam quum fertioris 
fenfus e(fet,pfyllium polenta ammixtum profuit.aut etiam per fein codtu* 
j»ad uifei formam redadum, SC affldue permutatum. Et coriandrum fimi/ 
'der cum polenta,Sed SC aloe cum aceto illinitur.Et myrrha A ammonia/ 
wmfimiliter SC crocomagma. At pulfatiles dolores ruta SC menta cu pane 
v ‘ r' e ; difflat, 


PAVLI AEGINETAE 


difflat,adfiillato etiam rolaceo. Si uero ad relata dolor non celTerit -. 

caput ad cute attodere oportet.deindepinguioribus irrigationib 
pfumutendumcft.pofteacucurbita:affigendaefuntoccipitio,&X,. 
>artesdeheandaac confricanda;. Commoda. funt _ tr “ n ? 


iplum utendum elt poltea cucurbita attigenda funt occipitio, & ev,. 

Hirudinum partes deliganda ac confricanda. Commoda funt & hirudines annor"* 
ufm Cateriim fidefluxio aliqua,aut grauedo illapfa, capitis dolorem acerna 
fit,his qua ad hac proprio loco deferibentur auxiltjs utendum eft Siu 
a locis circa ftomachum uapores exhalantes caput laferint, etiam hisnm, 
iptciendum eft,quemadmodum ex ordine fubfcriptum habetur. F 


T‘r7.r“'“ CA u ‘. u “ 1 *> ,UD ^ r 'P tum ha betur. 
Ttejimdchidjjiaionumcurdtioiu, ' CAP. XLV. 

CI imbecillis fuerit ftom achus,cataplafmatis corroborare potentibus i». 
' mur.quahafunt qua palmulis conftant,uino,polenta,croco, maftiche 
5C aloe.Irrigationesautem adhibebimus exabfinthio,8foleomelino ma 
ftichino,nardino,&uino.Btfiftomachus exuratur, ammifeenda fumetis 
frigefacientiaaliqua,ueluti eft cucurbita fuccus,& la<ftuca,&portula» 
& foIani,8f intybi,8d uua acerbp.Si uero aliquid inflammati circa uifcera 


- ini,oc inty bijtx uua acerbp. Si uero aliquid inflammati circa uif cer j 
appareat,etiam exlaxatorijs qujdam ammifeenda funtlad irrigationes qui 
Bd* H" ,nUm 3C c yP r ‘ num: ® < - adipe,gallinaceus ac anfe 


«ppaiciujciuiu cxidxaiorijsc 

dem,(deum chamamelinum ac cyprinumi&T de adipe,gallinaceus ac«... 
rinus.BdeIliumitem autammoniacum,autfimilia.Ad cataplafmatauero' 
apq ac foenigraci femen,althaeae ac chamaemeli flos.Etin fumma.copofitl 
hac facultate habeant, ex laxatoria tenuin partiu,& amara,ac adftrineete. 

De immodicis perfrigmtionibiu ic rigoribus tk fibrt. CAP. XLVI. ° 

Rigor indica. T?Igoribus qui iudicatorio modo fiunt,refiftere non oportet, nem certa/ 
toriiw nien exoIueretfedSf perfrigeratio qug ex fudore oboritur,promptefe» 

datur,« nihil moleftat.Si ueroperfeueretrigor,aut perfrigeratiofa frisf 
diore uero &T multa pituita maxime oboritur) primum artus pluribus mo/ 
dis conftringendi funt. deinde primum illinendi oleo chamemelino,aut c» 
prino,aut irino.bi uero maiore auxilio opus fit,piper quocp oleo ammifee , 
dum eft,aut roris marini femen,aut adarce, aut caftorium. Et fridio mollis 
totlus «rporis adhibenda eft.Quo uero non.facile oleum defluat, nonin/ 

J «P tum eft cerae parum in ipio liquare.Quod fi rigor recalefcere nonpoffir, 
tortioribus etiam acopis exhis compofitis,&: dropacibus,acfinapifmis u. 
tendu elt,cCahainfuper fomenta conuenienter excogitanda.Sed Si aerio/ 
raodoramentaconueniunt,calaminthe,pulegium,hyfropum.Quin&:an/ 
te teb n sacceuionem,aqua mulla bibenda eft,in qua piper 8C rutafintinco 
cta. Et fitcci cyrenaici milij magnitudinem codlo meile efformari, duabus 
a ote exacerbatione horis dabimus. Similiter SC filphij fucci.Sed &id quod 
cdiii ad < J uart ?.j a * ex f occo cyrenaico componitur,multis profuit.Et qui in olei 
multi calidi folia ledimilerint,inquit Archigenes,rigores pertinaciterhae/ 
rentes excluferunt. At Galenus ante acceffione febris,cutem abrotono do/ 
fricare iubet,aut calaminthaficca,aut conyzae foliis & floribus, aut collo, 
aut pyrethro,utrifeg his cu oleo:& aut omnino no,aut falte minus rigebut. 

Suiormitd, C Vdores mdicatorios admittere oportetufqi ad fufficientem euacuatio/ 
torm ne "V ta ut etiam adiuuemus moderata caIefa<3ione,ac quiete,ut fudord 

non abftergeamus: Alius enim alium ducitiSC calida oris collutione ac for 
bitione^of fomno. Sed 8C remiflos fudores fimiliter ut iudicatorios aditiua 
bimus.Quae igitur fudores ducunt auxilia, libroprimo capite quadragefi» 
mo oclauo fufficienter relata funt. Poftquam uero fudores amplius proni 

“ adduxerint. Tenue igitur fit amiculum & madefadlum, BC aer frigidior, fo/ 

uftaffij 


4 ulfem,tum in his, tum ra rigore recalefcere nequeuteaflumit. Ambo enim 
harc inquit,dum mcalefcunt reficcantur. Irrigare etia medias corporis par» 

tes iuberfuceo plantaginis,aut coriandri, autportulaca, aut braffica-, quo 

compadx fadores arceant.In fomno uero, in cimolia terra aqua diflbluta, 
pinguefiunt linteola ,,BC fubqctuntur dorfo ac thoraci. Illinendum eft: au/ 

tem totum corpus rofaceo,aut mehno,aut myrtco,aut lentifcino, aut cera/ 

tis ex his paratis. Idonea enim magis funthis pinguia,eo quodobfcuros 
meatus obturant,humoris tranfitum prohibentia. Manifeftii uero eft quod 
H cibusfecior his conducit,&uina moderate adftringentia. Veruml plu 
ribus potiombus,&: pratfertim humidioribus,& i frequentibus oris collu/ 
tionibus abftineant.Si uero id fieripoteft,etiamgeftationes affumantur,in 
frigidiore aeris conftitutione.Extrema autem partes his maxime perfhee • 
rentur.Qui uero per expreflionem fiunt fudorestHi autem ob dolores, aut SuJoM P» 
conu-Ifione, continguntteos Sc deIigattone,&fotu extremarum partium, cx f re fi 
$C panniculorum laneorum defridione leuiter curare oportet. 

L*,-.. CAP. XLVIII. 

T Wl febribus,prgfertim curigore orientibus,reftftere eportet.Nam TuRk - M n 
i per uffis inftantiam labans alioquifebris erigitur. Dandi igfmr fimt 
confedionesfub lingua tenenda,ex mellecodocoada,quaIingua fubdi 
K eliquantur,atm jnde hypoglottia uocantur, &T id quod bonam ipiratio/ a~ t0 „ut t u 

nem .mped.t d.lfpluunt.Tempus ufus ipfarum eft circa exacerbationem'/ V S 
goresA deinceps ufcp ad modicum tempus ante acceflionem. Detur item 
aqua mulla coda.ln quibus uero neruoru genus fufpedum non habes,tem 
pons progrefur confidenter etiam acetum mulfum dabis. Sin minus, hyflb 
pt decoctum.Hoc etiam rigentibus auxiliatur,Dabis item caftorium, fi fe/ 
bns non Iit arden s.Hoc & neruorum generi conducit. Eclegmata uero de. 
lingantur ex pini & ftrobuli nucleis, iride, femine lini, amygdalis amaris, 
aiurticsfemine.Pleraqi exhis etiam cibis ammifceantur. £ed SCrelina te’ 

““ a m f u .° decur.Forinfecus aut thoraci ,BC partibus circa arteriam, 
lanafulphurataimponatur.oleum uero aut rutaceum fit,aut irinu, aut ane/ UtufMtu 
qU0C * robuftum in ,on S« m d 4atum, tu fles exa/ uu 
aexohibet-m d ! c ? , ? c ™ rcmis partibus. Nec pra-ter ratione eft, 
mffisgratiaut. ftaphyde fylueftri,ita ut una cum tmis paflis, aut cum mafli 
fimf n r( A m ^ r extren J‘ E partes defricanda, contredanda ac de» 
liganda funt.Deinderurius exoluenda illa in contrarium protradio. Si 
dum eft '•'^° n r am “ lffi S>'rritat,gargarifmate ex a ft tIa te P‘ da 

rem! t d ^ frigida iaepe profttit, Conferunt 8C ex pofca gargarifmi, 6d 
“P“mularum, aut tofarum, aut radicis dulcis decodo. Viiceribus autem 
eipli cordi ea qua moderate frigefaciunt imponenda funt. 

OT • Vefternmtionc. CAR XLIX. 

rZ! m turbationes inducunt. Quareipfis reftftere oportet. i r / oUenM 

of«"tlt^ ^5 rnu I tat . 1 °" em c °l?i b et c ° n fr/<3i° n afi,frontis,a<:ocuIorum, 
ESf- pa,lt ' diligens fridio,rudus,laterum mollitudinis tatae 
imlomm a' 1°? °" U , ad |atus,(ummarum partium cotredatio,mu 

SZ? tet r ' U » nU “ Ao ’° lri ca,,di '' n aures «nfufio,puIuihi cali 
tation^n f fubdlt 1 10 - Vltare autem oportet repentinam ex fomno exci» 

t*rn™:p m r !puaereiac , n ' 0res odores ’ P''P eris ’ caft °rq, finapis, men- 
Idemt °£°X ma, ‘: ac pofentae. Nam fternutationu elapfum obtundit, 
nem l - nt * a P° n S ,x marinanoua. Caterum impetu ad fternutatio/ 
resnS^. m/ ■ ftemu ' a tione non prodeunte,labia quiefcant, 8C aerio/ 
tes odores aflidue experiatur,8i mens remittatur. 

S' ob humores cXruminappeten^oboriatur, cibiacpotus illi 2^ 
e 4 dandi 



PAVLI AEGINETA 


dandi ipfis fnntjqui tales humores detergere, & aut per uomitum 
infernam aluum excernere folent: aut temperare, 8f meliores effifce ' U — * 
funt.Horum materiam habes in praecedente hunc libro, quiprimus^fl? 0 '' 
tius operis.Si uero ob uirium debilitatem inappetentes funt,quand n ,w!?- 
omnis uirium facultas propter partium intemperiem debilis eft int U 
riei fpeciem per contraria curare oportet. Varicgationem itaq;4 ,’S^ 
tentia traflattonem,inter ftomachica libro tertio trademus. Verum in/' 
bridtantibus ftatim ab initio appetentiam odoramentis recuperarem/'' 
dum eft,maxime aqua in qua polenta fubafla eft, aut pofca, aut uinn di 
to,aut frutfius alicuius odorati ac adftringentts decodo. VncSioneiteml' 
ni,&: moderata totius corporis fridiionc ac contredatione, & faciei Drnln' 
,ttone,ac modica: aqua abforptione. Sed& digitorum immiffione 
chus lancinatus,conuerfus quodam modo ad hoc eft,ut cibum admtttem 
8C prdertim ubi biliofum quid aut acetofumedudium eft. Poft primos di» 
ettam cataplafmatisforinfecus-ftomachus inuitetur,qu*paratafinteXte 

muhs,mahs,oenanthe,ablinthio,aloe.Cibi uero praparenturplures 

plices.&frumentacA&.qui ex alia materia alterationes quafdam habeSt 
non tamen procul ab ufu febrium reccdant,inter quos fiurtus quoqmomn 
rum numerari poftimt,qui non facile acefcunt, neqj ualde dulces funt, fed 
ma turi,&non ufqs ad fatietatem, fed folum ut appetefitiam ad alios cibos 

irritent. Adfint autem ipfis dum cibum capiunt,qui lenifiimifint,8icompe 

icere ipios ac cohibere poffint,Remotis iam febribus,fi etiam in refectioni 
bus inappetentia permaneat,fifarum cocium cum aceto mulfo, Sdafttca, 
a: oliuae muria condita,& capparis,& falfamentum.SCbuIbi, Siquicquid 
ftomacho commodum eft excogitetur, ita ut & illos cibos in memoriare, 
uocent,in quibus dum faniefTent,maxime immorabantur. Deambulatio, 
nes etiam ac geftationes,&uociferationes,&dropacifini, &fridiones, & 
Vr*t>ou- exercitia afTumantur. Sed & pratpotationes fucci abfinthij, aut aloes. Ace 8 
tiones t! quoq; icillim myltri menfura abforpta probe facit. {$$ 

De magna fame. ^ * - * - 




?d magnam famem, bulimon appellatam, ciborum inappetentia 
magna deueniat,hoc eft ut excellenter animo linquatur,hos reuocabimtts tum 

Bulimos 3 T °dpr a mentis,tum futilis carnibus aflatis.&hcedinis. Et in fumma om 
mbusmdorofum odorem habentibus, nimirum ubi acumen febrium tam 
„ 1 eX 5 re S. ,tateS „ ,pforum deligare,ipfost^ excitare oportet, Si ma 
xillas pungendo,&: capillos aut aures uellicando. Reuocatis autem, pane 
ex uino diluto dabimus, aut aliud quid ex his qua facile diftribui pofTuiit. 
T-, „ r • r De canma appetentia. CAP. LII. 

= il/ ■ r h0C , y m P tom ® "0 ita ualde in febribus accidat, fed aliquando poft 
. ipfas, tamen tum alias,tum ob cognationem m.am „ A ,.l, inanne, 


petentia allas ’ u ' m ob cognationem quam ad ciborum inappe/ 

malum fuerit,&de immodica dicere appetentia, quum 
ambm modu excedant. Quandoquidem igitur b pituita acida hac affedio 
ir S q ^ a ’, hanc f £ , cant ac detergent utendum eft. Sunt autem 
taha dulcia & falfa, Sf alloqui deterforia calefacientia. Vinum igitur ipfis 
dare oportetlargum, & multum calfaciens, talia autem funt fulua colore, 

fidam^OuLim^?»^ 0 ^ 0 " 6111 ^!^ 3 ^ 18 U£ro duIc, ' ora danda funt > etiamfi n3 
nn r ; ad P rand,l >m accedunt, primum pinguia ipfis dareo/ 

habentk H*c em' m “ Ito r ol£0 pr*parata,nihi! aufterunfaut adftringens 
habentia. Hatc enim etiamfi non palam ipfam impugnent caufam, tametn* 

tu°«7nX e macho °T S l''S ?etUm deluunt. VerL?abftinentiaabhis> 
uero/redtcS^m'J°'Et falfamenta danda funt. Pofte* 
uero prgdicta mna large bibat. Si enim Iogiore tepore ita fecerint, fedatur. 
SitfeMB&er mr ■ j , ^ CAP. LUI. » 

curatio S a 5,!dnm , eft^/ rLI o IT ' : P r0 P rcr becitatem,aut caliditatem partium f e/ 

putandum eft,per quas potus humor ex ore ad tientriculum defertur. 



LIBER I Is ST 

A Pt medela quidem decitatis,eft fomnus.Calid/tatfsautem, nigili*. Aliqui 
E menfiticulofi cx uino fiunt,& ob eduliorum caliditatem, & horum me/ 
d b eft frigid* potius. Appetunt autem tutiofas qualitates, quemadmodu 
tbm cibos,iuxta rationem pra/dominantis uitiofihumoris. Ceterum in/ 

C vtinpnibdi eorreptosfiti,ex qua etiam mortui funt, aliquando uidi quof/ sitimortul 
j q H i uiperas dipfadas appellatas ediifenr.SC qui uino iteteri fe inebriaft 
lennatcp hos qui in naui,in qua aqua deficeret, eftent: nam qui ex ipfis ma/ 
rinam bibere aufi funqomnes perierunt. At in febribus fitim,mitigare fo* 
let capitis irrigatio ex ffigidiflimo oleo, aut rpfaceo, quae cum delapfione 
intorfalientis aqua;contingit. Optimeuero ad fitim facitIaduca: nigra 
femen commanfum,8£ glycyrrhiza appellata,&T cucumeris femen ore de/ 
tentum.Dato etiam fitim eximes catapotium hoc.Cucumeris fatiui drach. 
Vin.tragacanthadrach.il ii.T ragacanthamouorum crudorumrecentiu 
albumine diffolue,&; ubidiiToluta fuerit,ad cucumeris femen antea tritum 
adnce,£f ex fimul tritis ac emollitis catapotia efforma,eaqj in umbraficca, 

K unum fub lingua tenendum pratbc, ita ut diflblutum liquore abforbeat. 

Dato etiam cremorem malorum Cydoniorum,aut pirorum,aut mefpiloriJ, 
aut pampinorum uitis abforbendumtaut mali punici fuccum. 

’ De lingua dfatrd. CAP. LIIII. 

T Inguaaiperitatem humedare oportet, ita ut feminis lini decodum at/ Lingua dfte* 
I^gros in ore Continereiubeamus.Efficacitis autem erit,fi myxa; cum lini ritus 
feminefuerintcodae.Sed 8 i digito inhoc fucco tindo,&lingua confrida, 
os aqua pura colluant,aut fpongia detergeant.deinderofaceo illinant. Sed 
&ipfumrofaceum melli am mixtum egregie efficax eft. Et portulaca fuc/ 
cusoredetentus,8f rhusqui obfontjs infpergitur,aqua mulfa mixtus pro/ 
befacit.Et damafcenorum,&: my felit), hoc eft myxa offa in ore retenta. Si Myxdrum 
5 lingua obuoluta. Si Iaduca: cauliculus. Archigenes uero fal Indicus in/ ojfi 
quit,colore'quidem 8i compagefimilis communi fali,fapore uero mellito, Sd I ndicus 
lentis magnitudine,aut ad fummumfaba,arrofus, uehementer humedare 
poteft.Decumbant autem in latus: fupinus enim decubitus reficcat, 8 i os 
claudant.Nam 8fhiare,humoremficcat. Sternutationes quocg accerfita, 
omnibus altjs magis efficaciter linguas humedant. 

DeN dufcd. CAP. LV. 

QVum abfqs eo quod aliquid quod uomitu mouet ingeffit, naufeabun/ mufaai* 
-dus fit ager, manifeftueffe opinor,ut ratiocinemurprauos humores ratio 
uentriculum infeftare. Quidam uero lancinantur quidem, non autem uo/ 
mnt quicqu'am,in ipfis tunicis humore imbibito. Si igitur pituitofi funt hu 
mores,coquere ipfos oportet,homine in quiete,2e inedia,ac fomnis ferua* 
to. Si uero tenuiores, uomitus ipfos erjcit, qui aliquando ex ptifana fucco 
contingit,aut aqua mttlfa. Qui uero uifeofi funt ac craffi,attenuantibus o/ 
pus habent,quale eft acetum mulfum. Si fimilia. Quod fi humiditas praua 
in tunicis imbibita eft,amara ex aloe confedio commoda eft. Verum quae 
adftringunt,plurimum ladunt. Quem admodum rurfus ubihumiditas mul 
ta eft,citra prauam uitiationem, qua adftringunt commodiffima funt. V e/ 
rum medicamentum ex aloe ad marcorem perducit. At fi frigiditas humidi 
tati adeft, ad adftringentia ammifeenda funt etiam calefacientia. Signum 
autem frigidam effe affedionem, eft non fitiremecg ardorem fentire. 

D c bilis uomitu. CAP. LVI. 

Dllem uomefitibuscataplafma adhibendum eft ex palmulis, malicorio. Vomitus bilis 
^galla,codis in uino aut pofca,pane fimul contrito- Sed Si acacia, & hy/ 
pocifthis,& balauftium,8C rhus cataplafmati ammifeeantur. Et cucurbita 
cum multa flamma affixa magnopere prodeft. Cibum uero fgpe,paulatun, 
dabimus. Casteriim in his qui atram bilem uomunt, 8C ftomachum infla/ vomitus dtr* 
tum habent,fpongias aceto acerrimo calido imbutas impone, aut hedera 
folia in uino coda appone. 

De fin/ 


st PAvi.1 AEGINETAE . M 

Dcflngultibus. CAP. LVII. jj 

Singultus Q Ingultus fit aut ob repletionem,aut ob euacuationem,aut humoribus, * 
caufc & eribus ftomachum mordemibus,quibus uomttu reiedlis fedatut. Mult' 
uero etiam ubi medicamentum ex tribus piperis generibus conftansaccJ 
perunt,fi ftatim uinum infuper bibant,fingultiunt.Qubd uero etiam aliqui 
cibum corrumpentes fingultiant,ex confeffis eft. Sed & a rigore multi 4, 

■ gultiunt.proindein his qui ob plenitudinem aut mordacitatem finguUiJt 
iufficientem medelam elfe uomitum comperiemus. Calefadlionem autetn 
in his qui ob frigiditatem.Quum uero ob repletionem fadlus fuerit fingul, 
tus,uio!enta opus habet euacitatione.Hoc auteprteftat fternutatio. Atfin, 
gultus ob euacuationem,fternutatio non fanat. Dare uerofingultientibus 
oportet,rutam cum uino,aut nitrum in aqua mulfa, aut fefeli, aut daucum, 
aut cuminum,aut gingiberim,aut calamintham,aut nardum celticam.At? 
quehtec quidem funt auxilia eorum qui ob ciborum corruptionem,autob 
frigiditates,aut ob repletionem iingultiunt. Verum his qui ex plenitudine 
fingu!tiunt,ob frigidos ac uifeofos humores,caftortj obolos i n.datoexpo 
fca bibendos.Idem etiam forinfecus cuti ad ftomachum impolita prodeft, 
cum oleo ficyonio aut antiquo-Conuenit etiam acetum icillinum,aut ace/ 
tum mulfum in potu. Sed & detentio fpiritus magnopere commodat. 

De aluofupprejfd ac laxa infebribus. CAP. jLVIII. ,, 

QVae reficcatam aluum promoueant,in primo libro relata funt, quantS 
-opus erat.Quandoquidem uero fid infebribushanc humedaricoun 
git,hic dehoc dicendum uenit.MuIti enim non pro febris ratione,fedpro/ 
Aluushumem pterfolum hocfymptoma perierunt. In principio igitur fuftinere oportet 
(Uafluii* ea qua: prodeunt, ita ut nihil refiftamus aduerfus ea quae ex corruptione ac 
cruditate efferuntur. Veru ubi ultra modum euacuatio contingit,cohibere 
conuenit.Et fi quidem acriora prodeant, oportet ea qua exhibentur boni 
fucci e(fe,6C alioqui etiam crauiora.Talia autem funt, forbitidnes ex alica® 
ac ptifana. SedfiC balnea his commoda funt,poft morbi concotSione. Vbi 
uero pituitofiora & fluida feruntur,uiceueriaficciores fintac calidiorescb 
bi,quantum febres permittunt.Tales autem funt qui ex condimentis calfa 
cSorrjs parantur. A' balneis autem his abftinendum eft,fi non quid aliud co 
gat.Quodfi debilis fit concotftoriafacultas, adftringentibus edultjs&au/ 
xiltjs utendum eft.Edultjs quidem,in quae maxime mala punica,aut poma, 
aut pira,aut mefpilafintiniedlatautetiS his ipfis,£C uino tenui odorato ad« 
ftringente. Auxilrjs autem ex cataplafmatis polentae, palmularum,abfin/ 
thio,rofis,mym' baccis,&: confimilis materiae. Confiderandum uero in qui 
bus maxime partibus imponenda fint cataplafmata, circa ftomachum di/ 
co,aut infernam aluum. Quandoque etiam circa lumbos imponimus .At 
cruentas excretiones reprimunt ac reficcant cataplafmata ex thure. Aut po 

IentaepoIIen cum thure.aut manna,uino aut pofcafubada. Acriorem uero 
humiditatem per infufum clyfteris edulcare oportet, quandocpper folatn 
aquam,quandoc^ perptifanK,autalicae,autoryzae,auttragi fuccumtatqs 
hocnonfemel,fedfepe. Pofteauero ammifeendae funt SCrofaeficcae,aut 
myrti bacc*,aliquando etiam gallae. Et ouum una cum rofaceo,Sd uino te/ 
Glomeris ex nui adftringete.aut rofaru decotfto infufum,aut etiam fedi appofitu,prom/ 
flaminibus ptittrdine ad excernendu hebetat ac retundit, ubi uero freques cotingitaa 
ufus egeredu furre<3io,glomer ex calidis ftaminib.ad fede efformatus apponat* 
T>e[anguinis fliUatione,er[anguinis e naribus eruptione. CAP. LIX. 

Sanguinis Vandoquidem fanguinis ftillatio plenitudinem in toto corpore, aut 
ftiUatio V ^-- in capitefignificat,ob expreflionem contingens, autob meatuu den 

fationemiAmpIior autem excretio plenitudinem Iaxareacminiierepptdj/ 

„ . . tuxta rationem uero ipfam facere licet inde, undenatura impetum habet. 

Typnatujiis Hac ratiocinationefacfta,aufus fuiin deftillationibus quarta die cotinge”/ 
tibus.per typham uelut mos eft,uafa in naribus fauciare. Verum no opor/ 
tetmo/ 




LIBEH III ,» 

, tet modico fluxu contentum effe,fed iuxta uires detrahere. Cactetum fpon 
[an eas (n febribus per nares (anguinis eruptiones,!! iudicatoriomodo fiat, SungumH 
fuftinere oportet. Si uero immoderate (anguis feratur, reprimere conari, eruptio 
Deligentur igitur primum ualide extrema: partes, Si teget ita figuretur ut- 
fublime caput habeat. Videtur autem & preputii pudendi uirilis deligatio, 
faliguirtis e naribus eruptiones peculiariter cohibere. Non autem emun/ 
gat,ncqi irritet locum,fcd grumum congelari finat. Et nafus fpongia poica 
imbuta detergeatur, 8i cuneolus ex linteo in narem unde fanguis erumpit, 
indatur,faiSa prius illitione ex aliquo (anguinem fiftente. At horum medi/ 
camentorum materiam,ac reliquam curationem, in tradatione de locis af/ 
feciisjlibropofthunc fequenti abunde proponemus. 

De mimi deliquio. CAP. LX. 

TTIs qui ex cholera,bilefuperne ac inferne prodeunte, Si ob alui proflu/ timidi* 
f d-uia, Si propter alias multas Si aceruatas euacuationes exoluuntur, a/ Uq u i un t 
quam frigidam afpergerc oportet, Sanares apprehendere. Si os uentriculi 1 
confricare ,Si ut uomat iubere,ftoma e humcp lancinare aut per digitos,aut 
per pinnas immiflas.Scd Si fortiter multis ligametis deligare, ubi quidem 
per infernas partes euacuationes fiunt,manus: ubi ucro per fupernas, cru* 
ra.Excogitare infuper in his quibus fanguis erumpit,figuram furfum uer/ Figura jkrjum 
gentem citra dolorem. Eli Si cucurbita affigenda, ita Ut ad contrarias his ungent 
qua euacuantur partes retrahamus. Sanat etiam uinum aqua temperatum 
exolutiones exaceruatis euacuationibus obortas, fi non uifceru inflamma 
tio,autcapitisuehemcnsdolor, autaffcdio aliqua mentem emoucns, aut 
febris ardens,in morbo crudo prohibeat. Nam in his uinum magna detri/ 
menta inducit.Et fi quidem teftas fuerit,aeger calidi temperamenti,&; a/ 
qua frigida: potor,frigida danda efi. Sin contra,calida. At uero hisqui ob 
fudorum copiam animo linqtiuntur,cutem denfare oportet, uelutantea di 
’ (Sum eft,&natuum frigidorum acceffus excogitare. Verum fluxionibus 
inuenttem nihilhorum comienit,pratcrquam ut uentri Si ftomacho Cor/ 
roborantia adhibeamus, & hos lauenuts.Balnea enim fluxionibus in uen/ Balnea quihiei 
tremcommodiflunafunt.Sed.fanguiniseruptiones Si fudores uehemen/ commodo es- 
terexafperant.Cmterum eos qui ob plenitudinem animo linquuntur, & ui/ incommodo 
no&cibo abftinere oportet,&: a balneis,fi febricitarint.In potu detur aqiia 
mulfa,in qua thymus,aut origanum,aut pulegium,aut hyffbpUm fint ineo 
<Sa,Commodum his eft Si acetum mulfum.Si uero propter prauos humo/ 
res in ftomacho cotentOs animo linquantur, uomere ipfos iubeto ex aqua 
& oleo,digitorum a^ut pinnarum immiflione.Si uomere nequeant, oleum 
optimum bibant.Hoc fiepe etiam per infernam ahium euacuat. Sed Si ab/ 
finthium his prodeft. At fi ob ftomachi debilitate eXOltiarttut, his quae tot/ 
roborare ipfum pofllint utendum eft, uelut antea in capite de ipfo didutn 
em Si extremas partes defricare oportet, Si eos qui ardore exufti funt, ad 
balneum aucere.perfrigeratis uero,medicamentum ex tribus piperis gene 
nbus conftans,&: ipfum quoqp piper dare. Qui uero ob ampliorem calidi 
tatem,aut ob folis ardorem,aut quod in balneis moram diutius traxerunt, 
animo !inquuntur,eos curabis frigidam aquam afpergens,&: ad uentu co* 
uptens,&ftomachum fricans,8d uiniimac cibos exhibens. Siitero pro/ 
pterinflammationis magnitudinem, aut malam febris atflidiionem, in ac/ 
canonum infultibus animi deliquium incidant ,Si perfrigeretur,artus fora 
'“^fricare oportet, 8i calefacere, ac deligare, Si uigilareiubere, 8i kcibo 
abftinere.Hmc autem Si ante exacerbatione facienda funt. His uero qui 
Propterficcitatem animo linquuntur,duabus aut tribus horis anteexacer/ 
bationem cibus dandus eft, aut alica fuccus, aut panis ex aqua, cum mali 
Punicigranis,autpomis, aut piris. Si Uero magnum periculum timeatur, 
etiam uinum detur. Sed & in lus qui derepente animo linquuntur,ita fa/ 

£Ien dum eft.Et ubicp caufam, ob quam animi deliquium contingit, confi/ 
derars 





So PAVLI AE SINET AE 

dcrare oportet, aduerfus hanc inftare. Quandoqj tame etiam fy mpt . . 

tis maior cura habenda cft.fi quidem periculum,aut mortem minetur. ** 

ylcerdtionlscirciosfdcrUmctiutio. CAP. LXI. 

Offis ftcritx^ P Thaec affodio in febribus maxime diuturnis,propter decubitus diutu 
ulccYdtio -‘-'nitatem contingit. Quum igitur locus rubicundus fleri incipit, c i rcu u 

laneum iuftae magnitudinis loco fubdemus.Pqftda uero rofaceum autmv, 

teum ceratum,quod fpumam argenti,aut cerufam recipit,imponemus.!,' 
flammatfone autem oboriente, panis cataplafma cum folano,autpolys 0 / 
no,aut plantagine, aut brafiica tenera. Si uero ulceratio pafcendo profer, 
pat,lenticula coda cum malicorio imponatur. 


CAPITA TERTII 


In boclibro, qui tertius edi huius Operis, de affedlionihusfecundum 
locos Jermo habetur, cuius initium a fummo capite edi, Q? ad extremos 
pedes terminatur. 


De oris affedionibus. Cap.xxvi 
De angina,8d huic uicinis affedio/ 
nibus, ubi & de his qui ftrangu, 
lantur, aut alias quomodocuncf 
fuffocantur Cap.xxvu 


De alopecia,ophiafi ac caluicie. 

Caput I 

Quae crifpos capillos faciut, 8f qu* 
eofdem tingunt. Cap.il 

Deaffedionibcutiscapitis.Ca.nl 
De capitis dolore Cap.iin De grauedine,&defluxu, &!dearte 

De cephalaea,capitis dolore anti/ riacis,acdetufti. Cap.xxvm 
quo,Sfde hemicrania, dimidie ca De reda ceruicis fpiratione,anhela 
pitis partis affedione Cap.v tione,acfpirandidiff/cultate.Ca, 8 
Dephrenitide. Cap.Vl putXXlX 

De cerebri inflammatione. Ca.vn Deperipneumonia. Cap.XXX 
De cerebrieryfipelate. Cap.vm Deianguinisfputo. Cap.xxxi 
Delethargo. Cap.ix Defuppuratis di tabe.Cap.xxxn 

De catocho,id eft foporis detentio/ Depleuritide. Cap.XXXlH 
nc,fiue uigilantefopore. Cap.X De cordis affedionib.Ca.XXXini 
Deamifliohememoriatacrationis, De affedionibus circa mammas. 
&T de fopore ac fatuitate. Cap.xi Cap.xxxv 

Deuertiginofis Cap.Xll Adgrauemalarumfcetoremacexu 

De morbo comitiali. Cap.xm dationes. Cap.XXXVI 

De melancholia, infania, & his Deaffedionibus circa ftomachum, 
qui numine afflati putantur. Ca/ prascordiaacuentrem. Caput 

putxmi xxxvii 

De incubo. Cap.X V Deuetris inflatione. Ca.XXXVUf 

Delycaone,autlycanthropia. Ca/ De cholera. Cap.xxxix 
put x vi De leuita te inteftinorum, 8£ ccslia/ 

Deamantibus Cap.XVH caaffedione. CapXt 

Deiydcratione,femifyderarione,fi/ Detenefino. Cap-XU 

uerefolutione Cap.xvm Dedyfenteria. Cap.xUl 

De conuulfionibus Cap.X ix De colica affedione. Cap.x«!< 

De tetano, ideft diftentione, eiuscg Deuoluulo. Cap.XUiH 

differentiis. Cap.xx Derhenumac ueficteaffectionibus 

Detremoribus Capxxi Cap.XLV 

De oculorum morbis Cap.xxn De hepatis affedionib. Cap.X^ 1 
Aurium affediones Cap.XXIIl De malo habitu. Cap.X^K 
Denarium 6C olfacitis affedionibus De aqua inter cutem. Cap.XtViH 
„ Defplene. Cap.XW* 

Ad tactci anedtones. Cap.xxv Demorbo regio. Cffi| 



. Deumbfliciprolapfii. .Capxi : ; Deabfceflfu uteri. Cap.LXV 

^ Quomodo quis impubis ac imber/. De ulceratione uteri. Cap.Lx vi 
^bis diu permaneat. SC de pttden/ De caricrq uteri. Cap.Exvii 
doriitn ac ieftiupv cuftodia, SCSI',, Defcirrho ac tumore duro. Ca/ 
Bnilpfilothra. Capxn. putLXVin 

Dqhet*|i*.ipe;eiebus, Capxni . Demola. Cap.LXiX 

De teftium inflammatione,itemqs ‘De inflatione uteri. Cap.LXX 

, 'fcorti, SC de altjs ipforu affedibus De uteri ftrangulatiorie. Ca.LX Xi 
' Cap.Liul . De uteri prolapfu- Cap.LXXll 

De feminis profluuio,8deiufdem in De obturamento in utero. Ca? 

famnis effufione. Cap.LV putLXXin 

Defatyriafi. Cap.Lvl Non concipientium curatio. Ca/ 

Depriapifmo. Capxvil : put Lxxnn 

Demembrorum genitaliumimpo/ Defifliiris,condylomatis,achgmor 
tentia. Capxvin.,'. thoidibus uteri. Cap.LXXV 

Pudendorum ac (edis affediones. Dedifficili partu. Cap.LXXV! 

Cap.Lix De coxendicum morbo. Ca> 

De uteri affedionibus. Cap.Lx put.LXXvji 

Demenlivifuppreilione. Capxxi De podagra&morboarticulari,ar/ 
Denimia purgatione uteri, Sdfan/ thritidedidlo. Cap.LXXvni 

- guinis ex eo eruptione. Ca/ Ad pernionesin plantisae pernis. 

. putLxn Capxxxi x 

Defluxu muliebri. Capxxni Adclauosaccallos. Cap.LXXX 
De inflammatione uteri ac declina/ DeafFediionibus circa ungues, Ca* 
tione. Capxxiin putLXXXi, 

PAVLI AEGINETAE REI MEDI* 

CAE LIBER III. I ANO CARNARIO , 

! K Medico 'Pbyfico interprete. 



CAJI1LORVM AFFECTIONIS V S. 

.CDc alopecia,ophidJi,itccduicie. Caput I. 

1ADH ODVJ1 planta: aliqua? ob humoris inopia simile 
if reficcata: corrumpuntur, aliquaruero ob humoris alieni 
1 ab ipfarum natura attradiibnemJta etiam in capillis fle/ 

1 rt folet.Nam ob humorum inopiam caluicies contingit. Caluicies_ 
Q propter uitiatos autem humores,alopecia SC ophiafts,fi* ophiafis 
f gura folum inter fe differentes: nam in ophiafi ferpeti fi/ Alopecia 
alrhilfc pars la-fg apparet: uerum alopecias ex eoquodhgc 
' .affedio frequenter uulpeculas infeftet, nominaueru t. Ex colore igitur cu/ 

; tis,redundantem humorem coniedantes,euacuationeper purgatoria me¬ 
dicamentum, prius utimur, deinde localibus auxiltjs curationem abfolut/ 
mus. Si igitur color cutis nigrior aut albidior facitis fuerit,per hiejam an/ 
fldotum purgamus, qua; SC pituitam, SC atrabiltamrtn humorem euacuat. 
Siijetppallfcnor,catapotia ex aloe dabimus. Vniufcuiufqj ex his deicripti» 
onem inlibro de compofitis medicamentis reperies. Poft totius corporis 
euacuationcm apophlegmatifmo pituitam per os detrahente utendum eft. 
non femel,fedfape,exaceto,finapi ac meile.Melius aute eft ii in aceto ori/ 
ganum quocp aut pulcgium,aut thymus,aut hyflbpum maceretur. Sed SC 
in altjs circa caput affedionfbus, eadem methodo utendum eft,ita ut pri/ 
mum redundantem humorem euacuemus, aut per purgationem, aut per 



ti PAVLt AECSI NETAE 

uen*fedlionem 5 fietiamfanguinis redundantia fuerit, deindefic adi » 
lem curationem procedamus. 0cw * 

Ad alopecias. Vbi nitro prapafafti, & linteo afpero, aut not.,,* i 
exreriifti, SC ad ruborem defricuidi, Uerbenacam in fole cum aceto triri’ 
line. Aut alcyonium arperrimum ullum ac tritum, cum oleo lucernari m i 
line. Aut arundinis radicem,aut amygdala amara cortice udum, oleo* 
adipeurfino exceptum illine.Moderata igitur funt hac. fortiora ueroau J 
ex cuphorbio 8C thapfia,&: adarcc,cum oleo laurino trita,aut pice liquida 
Aliud. Herinaceorum marinorum tedas udas urfino adipe excipe 
loco ex nitro ptaparato illine. Aliud. Piperis,dercoris oiiilli flcchir/o, 
nis,feminis eruca, Ungulorum drach. 11 n. ueratri albi drach. 111 .dercotis 
murini drach. i.excipefeile taurino,aut hircino aut fuillo. Aliud, expeti 
. „ mento cognitum ad alopeciam. Radicis mandragora,aridolochia,tadii 
Rxungtdno cis ari,cera,picis liquida,fingulorum unc.Vi 11.axungia porcina nonfal 
„ ■ * a ’ nett l herba cordis Ime interna partis parum. Axungiam &neruim rn, 
Hcrmitiherba quitodonecherbaflaccefcat.dcindefaaaexcolatione herbam abijeito^f 
reliqua ad axungiam adijeito ac coquito, podea ceram & picem liquidam 
addito,8d confidenter in fole utitor.Et ubiulcera ad cicatrice perdudlafue 

rint,caput uulpeculaurifo.a; cum ipfo alcyonium,anchufanigre folia,o. 

mnia trita fupra illitionem fuperne inijcito,quo capitipili fuccreicant. 

Aliud. Capitis muris udi partem unam,tedarum buccinorum marino 
rum partem unam,cum axungia porcina in olla cocdis utere, potes & ficca 
ipfa inlpergere. Medicamentum ex thapfia,ad omnes ueteres afFetditx 
nes.Euphorbij,thapfia, baccarumlauri,fingulorum unc.l.fulphurisuitrf 

unc.dimidium,ueratriunc.dimidium,ceraeuncdimidium,oleilaurini,aut 

cicini,aut ueteris quantum fatis ed. In fortioribus etiam nadurtij unc.i.St 
alcyonij unc. t.Hoc no folum ad alopeciam, fed etiam ad omnem diuturna 
Trxpmtio perfrtgerarioncm facit. Vbicp uero praparatione per nitrum, & defridlio, # 
per nitrum ne utertdumed in alopeciis. Etpiliadidueradendi. Multos enim nouiper 
folamdefritdionem,8tadiduatnrafutampifosproduxifTe. Adcaluiciem 
& pilorum augmentum,ex Critone. Leporum uentres quinqj ficcatos^n 
tedaceo uafe diligenter torreto, & ad hos tertiam uirgultorum myrti parte 
accipito,acacia-fructus,acaciar fticci,rubi canini, fingulorum tantundem. 
adiantiunc.m.Hatc omnia tundito,ac tenui cribro excernito, deinde adi/ 
pis urfinillibris 1111, additis, & adipis phoca; totidem contundito,8t pium 
l-py-jereceptaferuato. Vfusautem temporequocuncxuolesungento 
diiToluito. Conferuantia pilos. Polytrichipartem I.ladani partcstr.®' 
fio « myrteo oleo excipcac utere. Aliud. A nemonarflorem trifacum 
oleo illine.Idem etiam pilos nigros facit. Aliud. Verbenacam reclam 
cum radicibus Hecatam ac contufam renui cribro excute.Sd ammixto oleo 
utitirtgtjientitiam craflttudincm accipiat, in aeneo uaferepone. Etliquefa/ 
, s pr ?.°L eo ut f re * Aqua pilos augens, eadem etiam nigrcfacit. Aquae 
pluutahs fextar.v i .rhois Alexandrini fextar.i 11 .polytrichi trientem, her/ 
irmut ba labina trientem.Iadani unc.l.myrti unc.t.cucurbita; flecte uricJ. Han 
ad dies uiginti in uafe uitreo madefeereftnito, bis per diem ttedacea fpathfl 
VtlUnkufus Ia mouens,Deinde pedlinem in aqua tinge,ac quotidie utere. Sed 8f altha?' 
fementn balneo affridlum,capillos conferuar ac auget. Similiter & oledit' 
litumdn quo althaafemen codfum autimpofitumluit. Pilos attenuati/ 

tia. Foliorum flci,corticisuitisagredisafba-,pumicis, tedarumbuccino 

rum,terrae cimoliar,fingulorum minam unam. Omniain ollam notiam crtl 
dam immida,8t olla luto oblita,in camino torreto, ac terito: Sd apfironitd 
mina dimidia,gallis omphaetnis triginta, adiedlis ac tritis excipe ac utere. 
Aliud. Aphronitri mina dimidium,pumicis torrefadtimine quartam 
partem, aluminis fcifli, iridis ficcar, coma myrti fyluedris nigra, radicis 
bryqnia,flngulorumdrach.nn.lupinonim crudorum molitorum congi) 

quartam 






LIBER. III. 


n 


quartam partem.uterefine pingui. Ad defluos capillos. Aloen cum ui/ 

* no mgro auftero illine. Aut purpura; opercula cum oleo coda. Aut myri 
rham a ladanum cum irino,» oleo myrteo. Aut caprinum ftercus in tefta 
udum tere;eum oleoq; prarafis illine. 

criffos capillos faciunt,a- qute cofiem tingunt. Ex Clcopatr<e[criptis. 

Caput II, 

D EfritSo prius capite, fpondyltj radix cum uirto meraco capillis ilfind/ Crinit capitiis 
tur. Aliud. Pra-rafo ac confrido capite, nucem pineam recentem faciendis 
fnmito,2f in cinerem exurito,& in mortarium confectam terito, myrteum 
ungentum affundens,donec mellis fpiilitudo fiat,atcp fle illinito. Aliud. 

Baccarum myrti ac beta pari menfura utere, cum oleo affricans. Aliud. 
Gallasuiginti,adiantifextantem,inaquamarinaadmellis craffitudine te/ 
re,Sdubi capillos urina aut lixiuia prius confricUerit,&. aqua calida ablue/ 
rit,ad biduum medicamentum hoc illinat,& ubi ipfum continuit ita,tertia 
dteabluat, Si ficCatos capillos ungento myrteo inungat. Hoc tenerum fa/ 
cttjSd crifptim ac nigrum capillum. Crifpior autem fiet, fi prarafus utatur. 

A' canis praferuantia,&T alia denigrantia. Olei acerbi fextar.i 11. fpi/ 
c<e nardidrach.I.unguis aromatici drach.mi.floris iurici rotundi odorari 
drach.llll. coquito cum oleo, Sdfeorfim habeto acacia; fucci unc.l.uino 
diflolutam ac probe tritam. Quum autem olei tertia pars reliqua fuerit,ex/ 
colato Si ad acacia ammiiceto, uafculo excipito, ac utitor quotidie illines. 

Aliud. Nucum uiridium corticis quadrantem, radicis ilicis quadran/ 
tem,uini nigri fextar-1 ii. coquito ad tertias,exprimito,Ai quodfupereft cSt 
oleimyrtini fextario uno commifceto. tijits efi quotidianus. Aqua capi! 
losdenigrans. Galla fextar.i .rhois coriarij iextar.i I.baccarum myrti n v 
grarurn fextar.i i.liguftri foliorum tantundeni,cinnara manip&lum, capi/ 
tum papaueris tantundetn,aqua lacUftris fextar.XII. Ad multos diespra/ 

6 macerata ad tertias coquito, Si prius defridlis illinito. Quin 8C ficcatos ca 
pillos cimolia acetabulo uno,8d calcis uiuapari menfura illinito. Hac au 
tem betarum codlarum fucco dilfoluta illinantur, deinde cuftodia gratia, 
betar folia fuperneimponito.Etubi fatis diu haferint, in balneo abluito. 

, ; Vtfului pili tingantur, flaui fiant. Myrrha partem I. floris falis par 
tem i diligenter tere,Si fadla ftrigm,enti fpiflitudine,prafridum caput me/ 
dicamento illine, Si perdiem acnodlefine. Si tunc abluere iube. Aliud. 

Lupinos crudos cum aqua illine. Aliud. Spumaargcnti drach.l.terra Tcmcretic* 
creticadrach.il n.calcisuiuadrach.i.cum aquaad ftrigmenti craflitudi/ 
nem redadla illine, Si beta folia fuperimpone ad duos aut tres dies, Si ab/ 
lue. Vtnigri capilli flaui fiant. Vini fecem in balnei ftrigmenta mitti/ 
to,6r cerati craffitudine fadla illinito,ubi dormire uoIes,8d mane flaui fiiit. 

Aliud. Liguftri folia in herba lanaria fucco macerato, Si cremore utitor. 

Tindluraaurii referes. Alum inis drach. vi.fandarachp drach. VI.croci 
drach.I I.thapfi qua tindlores utuntur,quaRomani herba rubiam uocant, Ttupfas, que 
drach.v11i.lixiuij pileatorijfextar.II11.Lixiuium Si thapfumcotufamad rubia 
dimidias coquito, 8d liquorem exprimito. Si cum hoc alumen, fandaracha Uxtiumpu 
^crocum diluito,6d in uas uitreum mittito. Vfus autem tempore prafri/ tutorium 
«is illinito. Vbi uero combiberint,ex foenigraci, ordei, ac cumini deco/ 

«o abluito, ita ut aqua tepida fufficientifaponeaddito prius obleueris. 

Aliud. Fecem uini uftam,8d oleum balaninum,fimul mixtapilis illine. 

Aliud. Saponem Gallicum cum aqua fingulis balneis affricet. Aliudl 
ualdeprjftans. Rhois rubri fextar.i.gallarum fefquilibram.ftercoris mu 
tinifextantem.herbaauricolorem referentis,quam Romanirubeam uo/ R “ 6,<< attrica 
cantjfextantem.polytrichifafciculos Il.abflnthtj fafciculum I. lupinorum loremreferens 
decorticatorum cyathos ii. aqua fextar. vn.omnia in uas uitreum conie/ 

«a,ad dies ix.macerari finito,per diem bis agitandouifu uero poftulante, 
fiuod fatis eft excolato, & in hoc fpongiam imbutam capillis affricato, Si 
f a hume/ 


AE GIN ETA 


aqua dfffoluto abluito. Vt pili albi fiant, v erbalci albi Horem utitojf 1 
aceto fubigitoA ad fmegma ammifceto. Aliud. Verbafci feminis dracb 
i. aluminis drach.i.corneis raphanorum dracb,I» contundito, 8cglutinis 

taurini drach.i I ii .ammifceto. 

De affiaionibus cutis capitis. Caput Iit 

bepotriginefiiiejiirfurihis. 

Porrigo pOrrigo tenuium ac furfuri fimilium corpufculorumcx capitis, aut e * 
furfures reliqui corporis fuperficie eliquatio eft,citra exulcerationem.Fit autem 

uiriofo humore ad caput allato,aut pituita falfa, autbiliofo, aut atrabiliario 
fanguine. Poft euacuationem igitur totius corporis, uelut didlum eft, fo],, 
feriptis compofitionibus utendum eft.Cimoliam aqua pratmadefadiamad 
beta; fuccumammifce,illme,2C donec reficcetur fine, deinde ablue,&ttiu s 
culn uino ac oleo tere ac illine.poftridieuero ftaphidem fylueftrem eunto, 

leo illine. Aliud. Nitri,fecisuiniuftae,myrobalanorn,(ingulor51ib,i. 

ftaphidis fylueftris fefquilibram.Vino difioluta capiti affricato.Si uero re» 
ltquum corpus pruritum habeat, ficca. Verum ad humidioresporrigines 
muria,aut lupinorum decodo, ad abluendum utere. Huius multam expe/ 
tfydracia tientiam habeo. Ad pfydracia puffulas capitis. Pfydraciapantatex» 
tuberantia funt pullulis limiles,in fuperficie ac fumma cute extantes, Pu, 
ftula uero fuperficiariae funt ulcerationes, fubrubicundae, &C afpcrat. Anr, 
bo uero curantur fubiedis compofitionibus.Spumj argenti drach.lm.ee 
rufa drach.i 111 aluminis drach. II .foliorum ruta uiridium drach.il, aceto 
fif oleo myrteo trita illine. Aliud. Rutam 5C alumen trita cum meile,ca 
pitiprarafo illine. Si uero cutis capitis difcedat,oIea folia coda cum mei/ 
Ieimpone. Aliud. Spuma argenti,cerufar,Angulorum drach.XlI.ful/ 
phuris uiiiidrach.vi 11.cerato myrteo excipe. Ad capitis ulcufculaden/ 
ia ac rubicunda, paruis papillis itmilia, h quibus fames eliquatur, pratrafo * 
capite,& cum aqua ac nitro prefrido.fulphureuiuo cum urina humanatii 
t to utere. Aut melanteriam cum aceto illide. 

Deachoribusjd eft ulceribus cupitis manantibus,cr cerijs,id cS fastis. 1 

Ador E x affedionibus qua in capitis cute fiunt, eft 8 C Achor, ulcus manatis, 
quod tenuibus ualde foraminibus cute erodit per qua faniesredditurui/ 
Certo» icofa.Similis ipfiin fpeciem afFcdia eft,quamcerion, ideftfauumttocanf, 
eo quod foramina habet maiora,melIeamhumiditatem continentia, uelut 
apum faui. Generatio his eft ex nitrofa ac falfa pituita. Vidum itacj conSi 
tuant ex boni fucci cibo, ab omni acti ac falfo abftinentes, & pratfertitnfl 
inflammatafit affedio.Ef poft couenientem redundantis humoris euacua/ 
tioncm,pra>rafispilis, bisautter, autfarpiusfomentum aquae calidatadhf/ 
be,in qua coda fit myrtus,autrubus,aut Iens, aut lupini amari, aut afpara/ 
gi radix.Quu uero amplior fanies fluxerit, falicisfolia cum aqua,aut cum 

lenticula,pro cataplafmateimpone.Illitionesautemfint,terracimoh'a,aut 

cretica,aut famia,autpompholyx,autipodium,aittargeti fpuma,autcad/ 
mia,aut charta ufta,autficcum ex charta medicamentum, omnia cum ace» 
P crdicias to. Smegmate uero utendum eft hoc. Sulphuris, herbae perdiciadisA fq>® 
herba nis, aequales partes.Compofita ha-c funt.Spumae argenti drach.XVI,folia 
rG rutae drach. vii i .ftaphidis iylueftrisdrach.l 111. atram enti ftttorij drach. 
II.cum aceto ac myrteo oleo ad ftrigmentifpiflitttdinem redadailline. 
Sandix Aliud. Sandicis drach.r 111 .myrrhee drach. 1111.fulphuris uiui drach. 
Ii. mannae thuris drach.iIII.cum oleoueteriilline. Ad Achorasfanienft 
nantes,recrementum argenti,aut plumbaginem tritam infperge- Aliud, 
ad achoras 8£ humidam fcabiem.Rofarum rododaphnes trientem, fulph® 
ris uiui trientem,picis liquidae trientem,picis ficcc trii ntem,ce/ 
ra fexuncem. olei myrti quod fatis eft. Verum in 

pueris ladeexoluta illinito. 9/ 

Defici 



D eficls. 

Ficus nominant emptiones ulcerofas,rotundas, fubduras, rubicundas, 
ad quas confequiturdolor.Nafcuntur hatplerunqj in capite, fed SC reliquo 
Corpore.Opttmum in his medicamentum hoc eft. Aluminis fcifli, floris 
risKrffcglutinis taurini, Angulorum aquales partes, cum dupla aris fqua/ 
ma, terito cum aceto, & illinito. Commodant 8 C menarum capita ufta, Si 
bulbi codli,fx cinis aceto permixtus. Ad ficofas in capite ac mento pu/ 
ftulas,medicamentuflccum, Mifyosdrach.is.chalcitidisdrach.ns.ftMia/ 
aris drach.i .aluminis fcifli drach.l.Hoc flccum loto large imponeTac 
fine. Sequenti die rurfus loto,ac ipongia deterio impone. Crafllflimum e/ 
nim ulceris tediorium decidit.Et rurfus feqqcntibus diebus idem facito,in» 
tra paucos dies abfcp cicatricefanat- Verum non parum uexat hoc medica 
mentum. Ad pediculos in capite. Lupinorum in aqua cocftorum cre/ 
mofeconfricareiube. Aut ftaphidem fylueftrem,aut fandaraeham, aut am 
bo tritajcum oleo ueteri aut aceto illine. Aut piperis parum, utne exulce/ 
rei,cuirioleo.A'ut hederae fuccB cum meile. Autfinapicum aceto. Aut ce/ 
driam,aut picem liquidam, cum alumine. Aut baccarum lauri exprefliim 
retrimentum. Aut oleum raphaninum. Ego aute ftaphidem fylueftre cum 
aceto Si oleo tritam illetii, Si femper iucceflum fenfi. 

• De capitis dolore. Caput im. 

p Apitis dolorqiii graulflimu fymptoma eft,aliquando ex fola qualitate 
^intemperata oboriturtaliquando etiam ob humorum copiamtaliquan» 
do ex utraqj daufa.Quandoqs uero 8i ob externam lacelfentem caufamtue 
lutobardoremextrinfecum,autfrigiditatem,aut ebrietatem, aut plagam. 
Veliementiffimi igitur capitis dolores per adliuas ac efficientes qualitates 
fiunt,& maxime per calidam. Qui uero ob ficcitatem fiunt, uehementiam 

nonfimihter habent. Athumida qualitas, quantumin ipfa eft, omninodo» 

* loris exors efttpraterquam fl cum caliditate,aut frigiditate,aut humoru co 
pia,coniund}a fuerit. Itacp de capitis dolore in febre contingente,in pratee/. 
denti de febribus libro didtum eft.Dealijs uero nunc dicemus. 

De capitis dolore ex ardore folis. 

His qui caput ex ardore dolenr,cutis ad contadium calida, fidficciorfta 
timad primum occurfum apparet:&" oculos rubicundos habent. Gaudent 
etiam frigidis pcrfufionibu^acungentis,a: ex his ppemfentiunt. Curatio 
uero his conuenit ea qu* ad dolentes caput in febribus relata eft. perieue/ 
rante uero dolore,fubfcriptiscataplafmatis utendum eft. Fronti actempo/ 
ribus adhibita conueniunt,panis ex pofca Si roiaccotquandoq; cum amy/ 
gdalis,aut rofls ficcis aut teneris,aut cum menta pulegio ammixto. Aut pa 
nts cum Perfici foltjs, facit Si ocymum tritum cum aceto 8i roiaceo. Aut 
hedera corymbi aceto codi, cum rofaceo triti. Autad ferpjlli in aqua 
decoctum,farinam triticeam ammifeeto. Aut cardamomum toftum ac tri/ 
tum cum aceto Si rofaceo. Aut fermentum cum rofaceo. Aut iris ficca cum 
aceto. Singula uero ex his aflidue permutentur. InefFicadaenim funtubi 
mutius moram traxerunt. 

Paftilli ad capitis dolorem, ob calidam intemperiem. Croci drach.v. 

atrametifutorijdrach.x.aluminisdrach.xvi.myrrhaedrach.vii.ompha» 

ci| drach.m.chalcitidis drachmas ni.gummi drachmas in.uiniaufteri 
quod fatiseft. Vtere cum pofca. Siueroetiam uigilise adfint, ex fomnifi/ 
^ ahquid ammifee. 

De dolore capitis ex frigidamtemperie. 

, ctfigna 8 i curatio eoruqui ob frigiditatem caput dolent,contrariafunt 
isqui ob ardorem. Nam Siincontrada Si decolorata ipforum facies eft: 
‘rigidis necjj gaudent,necp ex ipfis opem fentiunt. Horum autem cogni- 
confirmabunt,Si uidus ratio,Si reliqua eiuidem ordinis.Inundlio 
gttut lit,oleum rutaceum,laurinum,irinum, nardinum, aut etiam balfami 
f l fuccus, 


Ticus qua /h,t 
eruptiones 


FicofapuJluU 


Pediculi eat 


Capitis dolor 


Qualitates a* 
diuacrpafi 

flU£ 

Humiditatdoa 


Capitis dolo. 

riscaufe 

uarix 


Zdfamijbccm 



te PAVLI AEGiNETAE 

fuccus,»maxime fi crafflores » uifcofae fuerint fuperfluitates.Oportet 
tem fronte exhoc illinere,»: ex his quoqj qua: ex pipere acetiphorbion * 
rantur.Dandum eft Si uinum tenue, Si iubendum ut motu utantur & h T 
neis calidis,»: quandocp etiam uomitu a radiculis acceptis. In quibus uem 
qualitas eft abfcp IiumorS copia, diutius durans, uteris 8C hoc medicam'™ 
to.piperis albi drach.i i.croco magmatis drach. II.euphorbij recetis drac^ 
viii s.ftercoris columbini drach. I s. aceti acerrimi quod fatis eft.Loco m 
frido illine affedam partem. 

Dehisquiob biliofum humorem caput dolent. 

Signa quidem fimilia funt his qui ob ardorem. Verum accedit ipfis 
iqr morfus,»faciei pallor, SC quandoqg etiam oris amaritudo. Aetatibus 
autem 'uigoris, 'SC temperaturis calidioribus,»uitac curis onerat», &his 
qui bilem flauam coaceruant,haec affedio magis contingere folet. Balneis 
igitur temperatis,»: ungentis,» aquofopotu,in his utendu eft. Etuniuer, 
fa uidus ratio humidior, ac boni fucci aflumatur. Caterum biliofushu/ 
mor euacuandus eftabfinthtj cremore, aut per aloen, aut perpieramanti/ 
dotum per feipfam, aut cum modica fcammonia, » per catapotia eaPSIoe. 
frons autem illinatur paftillo croceo,aut trigono,aut aliquo confimiii. 

De dolore cupitis per confcnfum. 

iis Si quidem ex toto corpore per confenfum afficiatur caput, illi profpiei, 

endum eft,ita ut SC aduerfus intemperiem, SC contra materiam fuperantem 
inflemus. Etli quidem plenitudo fuerit,»: maximeinuenis,uenamfecabtV 
mus.St uero magis qualitas,purgatorio medicamento utemur. At 11 alicui 
parti per confenfum coafficiatur,uelut hepati, aut uentri aut ftomacho,his 
auxilia adhibenda funt.Etfiquidem calida in ipfis fuerit intemperatura,pa 
nem exuino aquofo dabimus,aut etiam forbitiones ex alica, forinfecusau 
tem irrigationes moderate refrigerantes ac corroborantes adhibemus, ue/ 
lut antea didum eft. Si uero propter uiicofbs 8C craffos humores in (lom/ J 
cho contentos,caput doluerint,etiam hos expellemus,acetum mulfum hi/ 
Dereexhibentesjtumfimplex, tum Iulianium* Et decoctionibus ex hyflo/ 
po Sj: origano, QC calidioribus adhuc quam ha? fant, QC quae magis fecare 
poliunt utendum eft. Vomitu item a radiculis, SC irrigationibus calidiori/ 
bus, oC cataplafmatis» 

Se dolore capitis ex umo. 

tis Si lncoaum adhuc maneat uinum, iubendi funt ut uomant ab aquate/* 

m picte potu.Si uero etiam poft concodionem caput doluerint, refrigeranti/ 
bus acrepulforrjs utemur,uelut eft rofaceum,&: per fe,& cum aceto,auth< 
w dera: aut brafllcaciucco.Sed SC ipfa braffic* folia calida aqua rigata, &ca- 
no piticircundata ac alligata, naturaliter ebrietati refiftunt. Quin Si feruefe' 
dam brafficam edere oportet.Et lenticula his prodeft,» prafertim his qui 
humidiorem uentrem habent. Alicam item,»: mala Punica,»' pomaacpt' 
raedant,»aquam bibant. 

_ De dolore capitis ex plaga. 

ra H a qi " P* a S am ca P ut dolent,fi non omnino in fuperficieplaga coi»/ 

nttit,ltatim uenam fecabimus,» conuenientibus capiti irrigationibus lite 
mur,ex lanis nimirum oleo dulci imbutis, capite™ ex ipfis comedo. A' av 
no autem »cibis folidioribus abfttneant,maximefifebriant.Etin fumma, 
uelut ad inflammationem partium neruofarum, & maxime cerebri mem/ 
manarum, curationem adaptabimus. Si uero etiam uulnus fadum fuerit. 
oC hoc conuementer curabimus. . 

„ Mubginnadcdpitk dolorem. 

t-era: drach.vn.olei amygdalini quadrante, terebinthinae drach.VUI.' 
wugimsraf^amoliajchalcitidisjfingulorumdrach.im.pumicisdrachr 
* xris u ft 1 5rquamas ftomomatis,iinguIorum drach.n.Si uero duriusefle 
mdeatur,oIeo amygdalino molliatur. 


Dece* 



A De CephiUd cdpitk dolore Antiquo,er ie Hemicnnii,dmidue cupitis pirtis 

dfjiaiont. Ciput V. 

X/Traqp harum affedionum perfeueras capitis dolor eft, qui ftrepitibus, ceebd/t 
V clamoribus,clara luce,uini potUjSdhis qui caputreplet, odoribus ex/ tfemimri: 
acerbatur.putant(fcitaaflFe<Sifibicaputp,erctttr,-'aIiquitotum, aliquialtera 
parte,quos etiam Hemicranicos nominint.Et quibus quidem intra calua/ 
riam affedlio confiftit,his dolor ad oculorum radices pertingit.Quibus au» 
tem extra eft,circa ipfam caluariam dolent. Dolores igiturcum grauitate, 
plenitudinem indicant: cum morlu,humorum aut uaporum acrimoniam: 
cum puIiationibus,inflammationem: cum tenfione, fi quidem ab fcg graui¬ 
tate &!tmlfufuerint,fpiritus tenuis ac flatuofi copiam: fi cum pulfu, mem/ 
branofi corpufculi inflammationem: fi cum grauitate, plenitudinem intra 
membranas cotentam.Si uero etiam putrefadus humor calidior fit, etiam 
cum febrecaputdolent.febriuntautem omnino 8i quiob inflammatione 
dolent.Proinde ubi totum corpus humoribus plenum eft,menam fecare o/ 
portet,uirium refpedlu habito:&: infulis per clyfterem uti acrioribus. Si ue 
ro adhuc redundare fanguis uideatur,ctiam per nares ucna aperta euacua/ 
di funt,quantum fatis efte utdebitur.Deinde hiera exacuta danda eft,Si de» 
indeutendum apophlegmatifmis pituita per os detrahentibus, Si euacua/ 
tionibusper nares, inditis in ipfas errhinis appellatis, uelut eft elaterq.fuc/ 
cus,quicum ladleinfunditurtautetiamficcumelaterium,quodinfufflatur. bm hditme * 
Item cyclamini ac porri fuccus. Compofita uero harc funt. diemenu 

Errhinon ad diuturnos capitis dolores, lippitudines. Si morbum comi/ 
tialem. Melanthi) drach. v 111 .falis ammoniaci drach.iin.elaterrj drach. 
ini.trita excipe oleo ficyonio,aut irino, aut cyprino, ut cerati craflttudo 
fiat,&: nares inde continge. Errhinon quod infufflatur. Cyclamini ficcg 
- drach. vii r.nitri rubri drach.n n. Si uero pro nitro elaterium conieceris, 

* adhucmehuseft.perftipulaminfufflato. Vtere quoq; epithematis capitis m 

& ungentis,ubi diuturnior eft affecftio,his. Epithema ad cephalaea. Vn» 
genti irini,peucedani, caftorrjjfingulorum drach.l. baccarum lauri drach. 
li.ramulorum rutae drach. i ii i .Excipe cerato rofaceo, 8C rafo capiti per to 
tum ipfum impone. Caeteriim mulier qftacdam in hemicranicis etiam hoc mlicrm* 
ufa,mirificefucceflum fenfit.Radlcem cucumeris fylueftris uiridem in te/ 
nues partes concifam,& abfinthi£t,in aqua 8 i oleo donec flaccefcerent co/ 
quebat.Et aqua quidem cum oleo calidis affedlam partem moderate riga/ 
bat.Radicem autem & abfinthium terebat, atep ita trita imponebat. Et per 
hoc folum hemicranicos Si cum febre,&finefebre curabat.Si uero exacer 
batio confequatur maxima,ut dolorem ferre non pofflnt,utere etia his qug 
«itigare,& ex alto euocare ac meatus tranfmutare poliunt, quale hoc eft. 

' Vngentum ad cephalaeam. Succipeucedani drach.xvi.fuccipapaue 
fis,anifi,hyofcyatni,croci,myrrhae,fcammoniae,fingulorumdrach.n.Exci 
pe aceto, SC fac paftillos. Vfu uero expetete,cum aceto autpofea illine eos 
jjulob cralTos humores, aut fpiritum flatuofum dolent. Sed Si dropace, 8£ 
hnapifmo utendum eft.Itemtp ex thapfia paftillo’. Quin & medicamentum Atnmctifcri* 
«xatramento feriptorio mirificein eadem caufa auxi!iatuf,&:utendum eft ptorijmdicm 
ro m his,uelut in libro de compofitis medicamentis dicetur. Sed & hoc mi mentum 
tandum eft ad hemicranicos ob craflum ac uilcolum humorem.Euphorbij 
partem i. caftorlj tantundem,aqua excepta in aurem inde,eam quae eft a do 
lente parte,& in balneum introire iube,Sf ubi paululum immoratus eft ita 
affumare,8d confueto modo lauare. Hoc modo experientia cognitum eft. 

Non abfurdum autem fuerit etiam oleoipfa excepta, in aurem inftillare. 

Et medicamentum ad coxendicum morbum deferiptum, diuturnos quoqs 
«apitfs dolores, 8 C hemicranicos perfedle fedat. Ad hemicraniam diutur 
" am ‘ Alltj drach.in i.cera:drach.n.axungiteueteris drach.n. catithari/ 
dum drach.n.uelperi impolita,pernodtare fine.Mane uero pullulam rum/ 


pe,8fparygro appellato emplaftro cura. Aliud. Baccarum lauri der 

ticatarum drach.ir.foliorum ruta: drach.li.finapisdrach.i.aqua diltit' A 

pone. At uero his qui a frigidis caufis infeftantur comodiffimum hoc eft 
adeo ut ikpe femel ante balneum illitum,cito affedionem percurarit ita 
poft balneum penitus fanus atgereuaferit.Olei fabini Iib.I.cer* quadran' 

tem,euphorbqunc.l.Ex hoc dimidiam frontis parte illinito, iuxtatenmn 

ralem uidelicet mufculum. Verum in quibus non multa frigiditas eft oal 
\x SC crocomagmatis atquales partes uino tritas illine.His uero qui 0 br! ( 
dos uapores aut humores caput dolet,medicamenta ex euphorbio neadhi 
beto. Apophlegmatifinus pituita per os detrahens ad cephalatam Si< 
napis triti Sc in fuccum redadi cum aceto Sc meile trientem, ftaphydis fvl, 
udlris drach. 11II.pyrethri drach.i 11 i.tufa,cribrata Sc mixta,in folegarsa 
rtuanda prabe. bi uero ob biliofum humorem, aut aliquam iritemperiem 
cephalaea fit diuturna,antea de capitis dolore relatis utendu eft.At fietiam 
poft h|c dolor perfeueret,& necp cucurbitulis,neqj hirudinibus pretermif- 
,ls >® diftributio per arterias fufpeda fit,nihil abfurdi eft,etiam arteriarum 
retro aures fedione uti. Verum inhumidioribus etiam balnea naturalia 
rede alTumuntur. 

... -De phrenitide. Caput VI. 

PimnitK pHrenitis membranarum cerebri inflammatio eft, aliquando etiam ipfo 
cerebro fimul inflammato: aliquando caliditate prarter naturam in ipfo 
confiftente.Caufa uero morbi eft,autfanguis redundans,aut flaua: bilishu 
mor.Qtiando^ «ero etiam flaua bilis fupcraflata,& in atram tranfmutata, 
quando fanegrauiffima phrenitis exiftit. Aliquando etiam cerebrum ex 
lepto tranfuerfo per confenfum affedum,per diiperfos in ipfo neruos,affer 
dionem fuftinet. At uero qua: circa ardentiflimarum febrium uigores. SC 
Kentlsemotio qua: ex ftomachi per confenfum affedione contingit mentis cmou'o,phre/ 
Toclyrium nuis non eft,fed iolum delyrium.Confequutur in his qui proprie phreniti/ V 
ci iunt.uigilia: quidem in totum. Quandoqj uero etiam fomnus turbulcn/ 
tus,adeo utexurgant,Sf exiliant,&furiofeclament,qui quidem obfangui 
neum humorem afledi funt,cum rifutqui uero ob flauam bilem, cum fere- 
ctaiqucmadmodum quiob atram bilem, furioleadeo ut contineri no pof/ 
fint,obIiuilcunturqs SC eorum qua:dicuntur, SC quj fiunt ab ipfis.Dt oculos 
languinolentos habent, ipfosqj fricant quandoqj fquallidos,quandoquela 

Grmiein chry,nantes aut gramqs oppletos-Etlingua exafperatur, 8C ei nafo fangui 
oculis nts deihllationes fiunt,6f floccos Iegunt,8f feftucas uenantur,& febrem a< 
cutam habentpertotum morbi tempus,febre in alto maligne latitante.Et 
pullus paruos ac languidos cum quadam duricia habent. Et refpiratio ma/ 
gna eft SC rara,cerebro primario affedo. Si uero per confenfum ex fepto 
tranfuerfo phrenitis fiat,SC refpiratio inaequalis eft, &: praecordia reuellun/ 
tur, SC cahditatem multam habent. Sicut rurfus his qui ex cerebro affedi 
. u _? r ’Pf^5 sc ‘ r ^ a faciemcalida:, SC fubfanguinolenta funt,&: plenas uenas 
habent.Quod fi etiam pituitofus humor ammixtus fuerit biliofo,quemad/ 
Sopor uU modumcaulam, i ta etiam nomen compofttum acquirit. Vigilans enim fo/ 
giUns por appellatur.Biliofo etenim humore fuperante,tales uigflantes phreniti 
Cdtochos hhilnh,, v U ° o lIer0 ^ r , fus P r:edomi ' n ante,foporoferurfus in fomnS de/ 

“ 1 C \ m{i , l0tes Ga ^ enocacoc fion„deftioporis detentionemappel- 

Utoehe lauerunt.Catochen uero SC catalepfin,id eft apprahenfionem,recentes. 1 
q. Curatio phrenitidis. 

"T*permittunt,uenam,cubiti;fecare,oportetftatim, SC mh 

r U ^ d *^ germanum non porrigat, aut 
“ P° rri gat,timorlit fangumiseruptionis,dum pofteuacuationetw' 
Vcn*frontis cante*uen^mf/mM’fi!ff;°- qi, ° d £ urio [ e *g £r turbatur:redam infrontefe/ 

ceo,aut 


LIBER. II Ii t, 

ce o,autrofaceo cum aceto caput inungemus, aliquando calida aqua prius 

* ipium perfundentes: &(medicamenfum ex papaueris capitibus dabimus, 

(fnon uires debiles prohibeant.Sed SC alia ad uigilias, ex fupra relatis huc 
transferenda funt.Decumbat autem a-ger in loco Ilicem ac temperiem mo/ 
deratam habente,Si in quo non (intuaris piCiura-. Ha enim turbationem 
inducunt. Ingrediantur autem eo ad ipfum amici grati, SC commode com/ 
pellent,quandoqj leniter placantes, quandoqs etiam aufterius perterreres. 

Alimentum uero primum fit aqua mulfa.deinde ptifana: fucetis, SC forbiti/ 
ones ex alica, cum aliqua iucunda potione, ueliit eft fanorum cremor, aut 
hydrorofatum,aut rhodomelum,aut dulcehydromclum. Nam quod a Ce= Ccbyratimm 
byra affertur hydromelumuinofum in paruis uafis.reprobandu eft,ut quod hydromclum 
peiora detrimenta quam ufnum in talibus inducat, &: prteiertim in capitis 
affe<Sionibus,8<: antecohcodiionem.Et.panem ex aqua lotum exhibemus, 

SC intyba ac ladtucas codias.Si uero multus fertior fit, etiam cruda hac dan 
dafunt, SC cucumeris internam partem dare conuehit itemq! peponis, SC 
rhodacena,ac confimilia. Ab aqua frigida hos abftinere oportet,maxime R hodacend 
Gexfepn tranfuerfi confenfujcaufam affetftionis compcrerimus.Si liero ii/ 
rinaipfis ob dementiam,uelut uerifimile eft,fupprimatur,fomentum adht/ 
bebimus,&oleo SC aqua calidis pediine ac ueficam perfundemus. Deinde 
digitis manus ad locos admotis,ad micStonem irritabimus. Et decumbeii, 
tibus ipfis reliquum corpus oleo calido illinemus. Nam in quiete, quantO 
eius fieri poteft,conferuandi funt,fi ualde diuites Fuerint,ut a famulis con= 
tineantunfin minus,uinculis conftridi.Vires enim concidunt ex inordina 
io motu. Sed SC propter alium modum,ligamentis pedes prius perliiii ccn 
ihingantur ac contretfentur, reuulfionis uidelicet gratia. Si uero iongior, 

SC agre iolubilis fiat affedlio.ab his qug foporem inducunt abftinendu eft, 
addenda uero ad capitis irrigationes ea qua difeutere folent,uelut eft men 

* fuccus,aut ferpilli,aut calaminth*,aut rutae.Et tunc quom errhinis in ira 
fum datis utendum eft.Poft feptimum uero diem, fi uifcera fuerint inflam/ 
mata,cataplafmatis ex femine lini, Si cruda ordeacea farina, cum aqua SC 
oleo mitigabimus.Poftea uero etiam cucurbitas leues, aut etiam cum fca/ 
rificatione adhibemus, tum his ipfis, tum occipiti ac (pinae. Si uero cor/ 
pus fquallidum SC aduftu effe coniefiaucris,etiamfi adhuc febricitent,bal/ 
neis aquae potabilis,&largiore illitione utendum eft: SC uirium dandu te/ 
nue,ac parum aqua: ferens,ad uirium refocillationem, nequaquam uerert/ 
domentis emotionem ex ipfo,uelutpareft,futuram.Autenimnon con/ 
tingit,declinatione inftanteiaut etiam fi fiat,facile fedatur. procedente ue/ 
ro declinatione, etiam geftationibus utendum eft, SC conueniente uirium 
raectione.faciendae iunt autem uirium refetftiones, ita ut caueant ebrieta/ 
tes,iras,ciborum corruptiones, SC prae omnibus (olis ardores. 

De cerebri inflammatione. Cap. VII, 

(^Erebrum inflammatum ffpe intumefcit'adeo,utfutura ih capite difpa/ c enbri injteU 
rentur.Et dolor maximus acperfeuerans confequitur,& anxietas mul- mt ‘° 
taiarubor circa faciem multus confiftit cum fiimore, SC oculi pronui fiut, 
a caput intumefcit.His uenam fecare oportet, SC de cubito euacuare- Sed 
. ex naribus, SC uenis fublingua, fanguinem euacuareoportet. Vtere e/ 
nam irrigationibus 8C cataplafmatis ad capitis inflammationes idoneis, 
qua: humecSare ac concoquere poflunt. 
p r . . De cerebri eryjipeUte. Caput VIII, 

T 1 “■ cr yfipelas,id eft ignis facer,in cerebro,&T aeger hac patitur.dolet ea Dryfipeli* 
|(i ,u “ otS > s f flamas in ipfo efle putat.EtfacieS agroti frigida eftac fubpal «reW 
a,K os ficcatur.proindeita afretfto uena (ecato,&; maxime uenas fub Iin 
gua diducito, frigefadloria adhibeto, quibus etia ad alia eryfipelata uti/ 

T p De lethargo. Caput IX. (mur. 

l_cthargus qui latfio eft partis animat rationalis, locum quidem eundem lethargiu 
habet. 



habet,quem etiam phrenitis, cerebrum dico,materiam uero con ariam R t 

' pituita enim lutmidiore ac frigidiore Cerebrum perrigante oboritur C " 
fcquitur lethargicos febris dcbilis,non ualde mordax,cum delationeiivrl 
porem. Pulfus his magni SC rari ac undofi funt.Refpiratio ualde rara ac d ' 
bilis.Et fomnolctiti femper funt, 8C agre excitari poffunt, & difficulterr 
fpondent etiamfi interrogentur ,SC obliuiofi funt, ac mente moti. Hiant f 
fidue,& quandoqi hiantes permanent, uelut qui os claudere obliuiicantut 

Egeruntpef alnum pleriqjhumidiora. Quibufdam uerouiceuerrauente 

reliccatur. Vrinas mingunt quales funt iutnentoru. Quidam etiam tremft 
it 8d exudant. Porro foporis fpecies quit caros appellatur, quum ex eadem 
rt fit materia qualethargus,ab hoc differt,eo quod febris foporem illumpre 
cedat,St uehementior efttfequitur aute ad lethargum, difteruntitem in eo 
quod fopor etiam ad alia fymptomitta fequa.tur.Nam & adfebrium exarer 
bationes fgpe accedit,St admorbum comitialem,&ad cerebricompreffio 
nes,aliquando olfein fradluris, aliquando membranarS cuftode, anteriore 
cerebri uentriculS conftringete.Lethargus uero propria quanda conditu, 

tionem habet. Curalio lethargi. 

Permittentibus utribus etiam hic uenam fecemus. Si uero non perntit/ 
tantjinfufis per clyfterem acribus utemur. Aegrum aute in domo amplia, 
re reclinabimus,qug moderatam habeat lucem, SC caput irrigabimus oleo, 
cui caftorium fit ammixtu. Quidam pro oleo, rofaceo cum aceto, una cum 
caftorio utuntur,corroborantes fimulqj calefacientes per hoc caput. Reli, 
ia quum uero corpus,&maxime extremas partes,oleo ueteri illinunt,fetui, 
* nitro tofto,aut pyrethro, aut pipere,aut grano cnidiouellicat.Poteft&ci 
ratum ex his cum caftorio fadum in ufum aflTumi.Odoramenta ueroadhi, 
bebimus thymum,aut origanum,aut pulegium aceto tritum.Os autem,S 
partes circa palatum,finapi trito cum modico meile illinemus, ita ut etiam, 
per digitos pituitam affixam audiere conemur. Si uero adrmferinr, etiam B 
apophlcgmatifmo utere aceto mulfo,cum hyflfopo, autpulegto,autor/ga. 


Catoclm. 


poica,inmuuurnis ac rrctnuiis etiam caitoritim dandum eft 5 fcrupulonim 
duorum aut trium pondere. Si uero copia humoris fit, SC non aliud quidim 
pediat,etiam fcammonia fcrupulum unum caftorio addemus.Perfeueraw 
te uero affediione,rafo capitefomentum adhibereoportet ex falefemilio, 
ac fimilibus in faeculis, finapiimis item in capite, Si fternutatorijsuti. De, 
inde cucurbitas occipiti affigere, partim leues cum multa flamma, partim 
cum fcartficatione. Naturales etiam excretiones aifidue irritare oportebit 
infufis per clyfterem, 8C urinam cientibus. Petften autem oleo rutaceo, aut 
itcyonto,cum modico caftorio rigetur.Frequentius quoqj irritandaeftde/ 
glutitio,ita ut calida aqua aliquam ex iucundis potionibus, maximefauo 
rum cremorem ammixtum,per angufti oris uafcula inftillemus.Etfialicu, 
bt etrea medias partes inflammatio aliqua fuerit,etiam hec curanda eftper 
irrigationes ac cataplafmata. Naribus autem admouendum eft finapi ace, 
to trttum,aut caftorium uftum. Alantur ex ptifana,auena, aut alicae fuci 
co,cum aceto mu!fo,aut fale,aut pulegio,quandocg quotidie,quafinflBI 
ternis dtebus. Poft cibum extremapartes deligentur, aut etiam multStc/ 
h ingantur:& crura uellicentur,&: quandoq; pili ex ipfis uiolentius euellaf» 
tur,quo excitetur.Sed Sii rubificationes fcemorS ac cruru fape comodant, 
Declinate uero affedione,ftatimgeftationibus couenientibus utendilelt, 

SC ad balneu deducatur, 8C refedoria dtata dudlus couenienteraffumatuf. 

T Deatocio ’ iic ®f°porisdctentionc,lluemgil<intcfopore. ap. X 
]-JVius morbi conftitutionem in capttede phrenitideiam diximus. StV 
gna uero ut in fummadicam,communia quodam modo funtphrenitfr 
dis ac lethargi, tuxta materiam pradominantem cuariantta, particula 111 " 



A autem hac-Detinetur ager fupinus,extentus,&T quandoqs fubtiimidam ac 

liuidam moderate facie habet,ueIutlethargia':quadoqjnibor in lpfis efflo' 

refcitjSd fupernam palpebram fibi reuulfam effe putant ac eminere,ut neqj 
niflare poffint. Nequaquam autem reipirare uidetur, fed tielut mortuus ia 
cet.Pulfum habet partium 6C Ianguidum,&: uehementer denfum. Et urin?, 

Sdalutis fupprefla funt,aut modice feruntur.Et qui moderatehabent,infu/ 
funi aliquem liquorem deglutiunn Vidi uero, ad nares relidut. Qui igitur 
pituita bilem fuperante a flecti funt, eos a lethargicis difeernimus, eo quod 
neqi tument,neqtlitiidum colorem habet,tielut lethargici,praiterquam mo 
dicefane, &quod moderate exudant. In maiore uero periculo uerfantur, 
quibus uigilia’ multa adfunt, 8C urina fupprimitur, 8C fpirandidifficultas 
intenditur, 8d exudant, Sd quibus potus ad nares reliditur. Atfi mulierita aiicii AiMi 
affeda fuerit,difeernetur ab ea qua uteri ftrangulatione correpta eft, ex eo mh <tk~titr 
quod naturaliter iacere uidetur, & Ioquentes ftntiat, 8d quod excitatur, 3C riftnmL 
rurliisinfomnum delabitur. Aliquando uero ioporis detentione,aliud effe tione 
dicunt a uigilante fopore, quodnon amplius compofitani, fed fimplicem 
quandam cairfani habeat.frigidiorem enim 8C ficciorem materiam,quae po 
Aeriorem cerebri uentriciilumobturauit,eam affedione efficere. Qua cor, 
reptus ager derepente,in illa figura man?t,in qua correptus eft,ftans uide* 
licet,aut fedens,aut claufis ocuIis,aut uidentibus SC apertis.Quapropter & 
tiam catochos id eft detentos, ipfos ueteres appellarunt. Recentiores aute Cetodii 
catochen,8dcatalepfin,id eft appraehenfionem ac detentionem appellaue/ Otoche 
tuntafFedionem ipiam. Curatio uero fimilis relatis eft, fed euatians iuxta 
fymptomatum diuerfitatenft 

Curdtio Cdtocbi; 

Eimincqtiocg uenae fedionem adhibere bportets & maxime in quibus 
B lacies rubicunda eft,uiribusrurfus confentientibus: aut infufis perclyfte/ 
rem uti.quandoqj excitantibus,pituita prardominanteiquandocg mirigan/ 
tabus,bile redundante. Eodem modo etiam aliorum auxilioru dudlu uten/ 
dum elt,a hmiliter nutriendum,quandotp quotidie, quandom alternis die 
bus.blt autem ualdepericuloia affeciio,fiob aliquod cibi aut potus pecca* , 
MmnaMnhisitaq; cogere ipfos oportet,ut ftatim uomant,-8d in cibicon/ 
tracnonecuflodire,8d ahium irritare,&: irrigatione uifceru ex cumino, aut 
ruta uti. Qui uero propter ebrietatem affectione correpti funt, poli follita Efrfeatcsnp 
crapula,hunudiore alimento curentur,talis eft ptiiana fticcus.Capttt quot cutocbi 
que conuenientibus illitionibus rigetur,fl aftas fuerinfrigidisifi hyems,te= 

pidis. si itero crapula nequaquam fotuatur,neqj ad fobrietatem redeat, pro 
delperato relido ipfojonge fugere oportet. 

A/IB Se ?' n ‘fi‘° nc,ncmor '' e ‘‘ crdti °nii,cf it fopore dcfttuiMc. Cdpl X/. 

jyjcmofiaE amifllb aliquandoper fe contingit, aliquando etiam cum ali/ Memori# 
Moneiquemadmodum etiam rationis Iaeftoperfeprius dmifio. 
conting | t,& : deinde mcmorialafio fequitur. Vtrifcp uero afFedis, fatuitas Ratiosii Ujti 
ppellata confidit. Caufam Uero habent comm unem, confidentem ac con ^dtuitM 
ituentem ipfas intemperiem. Verum fi hac humida folum fuerit, S £ me/ 
nl sr !tloms uitiationem inducet,&: totpores, & in fomntim delatio/ 

‘^nos longos ac profundos. Si uero cum frigiditate, fopores & Ie/ 
wgos.fcodem modo etiam ficcitas,fola quidem uigilias induciticum ea/ 

(0 ’ ue f°)delyria, S C phrenitidas. Confiftant autem ha intemperatura 

Us 0 ^''” lumof| bus : quandoqs in cerebri uentriculis, aut in ipfius ua/ 
d| fp«rfa humiditate,aut in ipfo cerebri corpore,aut etiam mufeu/ 

■ us ta ' e c l tIld perpeti entibus. Si uero humores fuerint inter fe' 
cotrm X p . am affedionem talem inducent. Vtrum autem fimplex fit, aut 
fc« s? 1 ta ‘ n i cm perics efficiens, ex eorum qua excernuntur fpecie cognct 
nm,'.a m V ,0 *wewoif* Sc ratioriisamifflo, exfrigiditate prouenia», fci/ 

• Aniiero cum humiditate aut fiecifate coniundafit,ex his qua excer/ 
ntinfur 


nantur difcemus,» ex a:gri habitu ac temperamento,» cx Uiclus ratione * 
temporecfc anni ac regione. Curatio. Si quidem frigida fuerit intem, 
peries, calefacereoporter.fi uero cum humiditate,etiamficcare. Sirurfm 
cum ficcitate,hume<3are fimulcp calefacere. Eodem modo etiam in fntem 
perie calida,frigefacere: fi uero etiam ficcitas fit, etiam humedlare. Si cum 
humiditate,frigefacerefimulcg ficcare In quibus autem fanguineumhumo 
rem redundantem compereris, uenam fecare, aut infufis perdyfterenuiti 
acribus,deinde etiam hieram dare, » apophlegmatifmis uti, » undiiones 
/adhibere capiti, frigefacientibus ac ficcantibus ad oleum ammixtis,rofis 
inquam,ac myrto,» lentifco, acfimilibus. Sed »toti corpori profpicien, 
dum eft.Si uero ex ardore folis ac Ia(Titudine,oborta fuerit intemperies, u, 
tendum eft irrigatione capitis ex aceto » tofaceo,» reliquo du<3u frigido 

* ac humido,tum alias,tum in cibo ac potu. Si uero foporis fpecies carosap 
es pellata,ad fatuitatem, aut obliuionem accedat, etiam huic profpiciendum 

eft.uelut antea inlethargicis diximus,ubi ctia difcrime ipforiS expofuirtuis 
Deuertiginofis. Caput XII. 

"VVErtiginis affecftio ex frigido acuifcofo humore cerebrum occupante 
, 0 ' conflatur,unde ex parua occafione prompte etiam hi cocidnnt,quati, 

• docg dum circumagi qua-dam ufdent forinfecUs,uelut rotas, aut turbines: 
aut dum etiam ipfi circumaguntur, quandoqs uero etiam capite calefadi, 
dum commonentur humores in ipfo, aut etiam fpiritus: Aliquando uero 
dum anteriores cerebri uentriculi comprimutur,circa caluaria: fradlaepep 
forationes.In quibus etiam uchem entes dolores fiunt, praecedit aute in bis 
qui cx primaria capitis affedlione afficiutur, dolor in ipfouehemens,8Cfo/ 
por,» aurium (onitus. Et quibufdam olfadlus laeditur, quibufdam gufttis. 
Qui uero ex oris uentriculi confenfu afficiuntur,eos cofequiturofculiuen 
trts morfus,» naufeae quocp concomitantur. Curatio. Vertigino/ s 
fos in aggreflione confidentes excitare oportet,» idoneorum odoramen/ 
torum u(u,» fridlionibus,» confini ilibus. Vbi uero in remiffione funt,ad 
deflruendam affedlionem, uenam primu fecare oportet- deinde per hieram 
purgare. Et tempore interpofito, infufo per clyftcrem acri utendum eft, ex 
centaurq aut colocynthidis decotfto.Poft tales autem euacuationes, lanci/ 
nandum eft caput localiter,per cucurbitas occipiti affixas cum fcarificati/ 
one »poft haec,pituitam per os detrahentibus ac fternutatorijsutendum 
eft.Verum in quibus caliditas capitis,» aurium (onitus eft,utpoteuapo/ 
ribus ealidioribusperarterias allabentibus,etiam arteriarum fedlionemal» 
fumimus retro aures,quemadmodum in chirurgica tradlatione dicetur. 

> De morbo comitiali. Caput XIII. 

, A/j Orbus comitialis qui conuulfio eft totius corporis,cum principalium 
-*-adlionum Iatfione,aliquando in ipib cerebro confidentem caufam ha- 
m bet:aliquando in ipfius uentriculis uniuerfis. Haec autem eft quandocp pi/ 
tuitofus,quandocp atrabiliarius humor. Quin & propter os uentriculi per 
confenfum oboritur:quemadmodum etiam in colicis, uelutin tradatione 
de illis dicetur. Aut etiam ex aliarum partium diftributione,auraaliquatri 
gida ad cerebrum perueniente, aliquando a crure, aliquando a digitis ma/ 
nus. Vifus eftquoq; aliquando ab utero in aliqua muliere,quo tepore pt» 
gnans fuit.poft partum autem fedatus fuit.Fit haec aftedio maximepuerii) 
•iap » ex his amplius recens editis.poftea uero etiam adoleftentibus, & i® Ul ' 
gore confiftentibus:minime autem adultis » fenibus.praeceditigiwrinf 0 
m mitialibus corporis » animae feditio.inuoluntaria,»trifticia,» famiha/ 
rium obliuio,» infomniorum uifiones turbulentae,» capitis dolor, SCttr 

■ pletio capitis aflidua,maxime ex iracundia,» faciei pallor,» linguae l®9 

■ tnsinordinatus. Quidametiam ipfani mordent. At inhisqui peto?®“j 
io. funrexftomacho afficiuntur,etiamjpfius ftomachipalpitatio praecedite®. 

hi agitatio ac morfus:» in inedijs,aHtdiIatis cibis exacerbantur.Inftante uc/ 


, ro iam fymptomate,co!Iapfio ipfis derepete contingit,& couulfio, & quan 
do? nihil fignificans exclamatio. Praecipuum ueroipforum fignumefto/ 
ris fpuma,quum reliqua etiam alijs morbis quodam modo communia fint. 

Quibufdam autem etiam urina 8C ftercus inuoluntarie excernitur, aliqui/ 
tms etiam femen.Quum igitur in aliquibus acutiflimafit affedio.cito ocei 
dit,tum exacerbationum afltduitate,tum fymptomatis uehementia. Jn qui 
fcufdam ueroin longum extenditur,adeo utfi non circa pubertatem,aut Iu 
nares purgationes,aut imprygnationes foluta fuerittautfi poft hoc tempus 
contradafuerit,plerunqj commoriatur, praeterquam fi conuenientem cu- 
rationem coniequatur.DecIarant autem comitiales fuffita haec,bitumen,Ia 
pis gagates,cornu caprinum.In cibo uero acceptum hepar hircinum, &C he 
patis dum affatur odor. Curatio. Si adhuc puer infans fuerit qui av 
grotat,nihil curiofe moliri opottetmam 8 C aetate ad biliofiorem ac ficciore 
conftitutionem tranfeuntc,& uidiu ad moderationem commutato,plerucp 
fuafponteafFediofedatur. Oportet autem uidus rationem nonfoltim in/ 
fentibus,fed etia nutricibus ac ladantibus proipicere. Qui Uero poft pue/ 
rilem aetate in comitialem illapfi funt,his conuulfas ac diftortas partes pin 
guiter irrigareoportet,deligaret? ac dirigere.Deinde difparato ore, digitCS 
aut pinnam oleo irino illitam immittere,ad pituitae edudionem. Oportet 
etiam odoramentis fenfum irritare,ueluti peucedano, fucco cyrenaico,bi/ 
tumine,pice cedrata.Poft exacerbationes/; nihil impediat,utcndum eft ue 
na: fedione in cubiti flexura. Si uero nihil remittat exacerbatio, extremae 
partes finapifmo integantur,8tT cucurbita praecordiis affigatur.Si neque ad 
haec remiftio contingat,minimum fpei eft.Bttamen confidens medicus ca 
ftoriumperuimori infundat, SC cyrenaicum fuccumcum melle&Taceto. 

Ecper fedem infundateentaurrj decodu,aut colocynthidis.Qui uero exur 
t guntabipfo morbo comitiali,poftrefedionem, purgatione per hieram e/ 
uacuandi funt. Atqj ha j c fane eft recentis Se acuti morbi comitialis cura/ 
tio.Confequenter autem qua* ad inueterati deftrudionem commodant tra 
demus. Affedos itacg in aqua potu diu continere oportet. Et in curationis 
aggreflioneucna fecare,fi nihil prohibeati&interpofitis quatuor aut quin» 
que diebus corpus reficere,3 C fic purgatorio medicamento euacuare,maxi 
me quidem ueratro nigro,aut colocynthide, aut certe fcammonia. Opor/ 
tet autem ueratrum citra internam partem tufum ac cribratum, aquy mulig verdtri nigri 
cyathis quine? tiel fexinfpergereiautmelle codo excipere cum modico pi pnepmtio 
pcre.Colocynthidem ueroeiedofemine, medullamadhuchabentem paf/ Colocynthidk 
foexple,&rper totam nodem fine.Manc uero paflum euacuatu bibendum pnepmtio 
ptabe. Vtendum etiam purgatorio medicamento ex ueratro albo,eft aute 
hoc.Baccarum lauri depuratarum drach. vm.piperis albi drach.vin. aly suMcmitunt 
ptadts drach. v i ii .euphorbrj drach. v 111. ueratri albi drach. v 111. haec pro ponderis[u* 
una uice praebe,cu pafTo quod eft in colocy nthide.probeper uomitus pur/ 
gat.poft (officientem purgationem , Iauare ipfos oportet. Tertio poft die 
cucurbita affigendae funt cum fcarificatione praecordijs ac dorfo. Deinde 
multisdiebus interpofitis,8<: corpore refedo,hiera ex colocynthide danda 
aieu ea ca P‘ t, ac occipiti cucurbitae affigantur. Sequenti die cataplafma 
adhibeatur ex pane codo in aqua mulfa, & contrito cum amygdalis ama/ 
m,autferpin 0 ,autmenta,autcalamintha,autnita:8f ad tres dies hoc faci/ 
cudum eft.Et poftea caput radatur, 8C peucedani fucco in aceto diffoluto, 
inquo fpondylium codum eft,illinatur. Interpofitis autem rurfus aliquot 
® i®' corpore refedo, antidoti ex colocynthide obolos ix. in aqua 
mulla dato.Et rurfus interpofitis diebus antidotum dato.Deinde fternuta/ 
orqs utere.Et poft quine? aut decem dies caftorium in aqua mulfa praebe. 
fl e ! Ut . | nter P°fi t0 tempore centaurij & colocynthidis decodum per cly 
tu" w tunde.deinde rurfus hieram praebetSf confequenter pituitam per 
»«nares detrahentibus utere.deinde finapifmum capiti adhibe.Oportet 


- AE SINET AE 


Acnmefm item acrium efu tempeftiue uti. prodeft his & acetum mulfum falli,i cum 4 
quotidie bibere-Et mei in qua (cilia contabuit cochleari) menfura. Vifaj 
ratio his conuenit incidendi ac attenuandi uim habens, & proinde canna, 
ris K faliamentum allidite in cibo competit. Abftineant autem a carnibus, 

& leguminibus,8i uino largiore, Venercqj multa, acabalneis, SCafinapc 
&C a potu ftatim poft balneum,praefertini uini merdci. Vtantur exercitiis ac 
fri(lhonibus,ita ut ppftremum omnium caput defricent. 

Contio comitialis exftomacho oborti. Si uero ftomacho primario af,' 
fecfto affedio fiat,bonam concodionem aegroto profptcere oportet,8c c ir,' 
ca tertiam horam panem diligenter prgpara tum exhibere,ex uino dilutole 
uiter adftringente ac albo.Dato etiam his de medicamento exaloe,bis aut 
Veonk uin terfingulisannis.Nouiautem inquit Galenus,puerum quendam.quiom- . 

dsic coUofu* nino non correptus fuit a morbo,ex quo radicis parontjgeftabat magnam 
jflcnfio ac recentem partem de collofufpenfam. Sed 8C agaricu comitialibus pro/ 
dcftjfefeliq; ac fpondyltj feme ac radix.Et ariftolochia rotunda ex aquapo, 
ta. Auxiliatur etia his magnopere fcarificatio cruru fi frequenter adhibeaf, 
Curatio comitialis ex aliqua parte oborti. Quum fymptoma futura eftj 
ubi fenferint partem,flue manus fit,flue pes,laqueo ftipcrpofitam partefop 
titer apprshendcre oportet.In remiflionibus autem curationem moliri,ex 
uftortjs medicamentis aliquod parti adhibendo,itelut eft lepidium,qui- 
Aat» mulfum ex cantharide conftant,Sffimilia. Acetum quoqt mulfum lultanium comi/ 
lulimium tialibus magnopere prodcft,particulatim materiam excuties. Poft omnia 
relata,&theriaca,&: balnea naturalia, locum habent. Per totum itero uire 
tempus caueant maxime cruditatem,5: nutrimenti ingeftionem ante con. 
codionem,8f cibos crafli' (ucci,& cibi dilationem,Sf uehementem ad Ve 
nerem impetum, Si multi uinipotum, 8C potum poft balneum, uelut didS 
eft, prefertim uini meraci, Sf uma ualde uetufta ac cra(Ta,&i acria odoram & , 
ta,od qure caput replent,& ne intente inipiciant ex alto, & ne diutius mo/ • 
ram trahant in balneo,&ne caput ardori folis exponant. ■ 

Dc mcUncbolid,cr mfdnia,C!‘ his qui mtmine afflati putantur; Caput XIIII. 

Melancholia A/j Elancholia delyrium quoddam eft citra febrem,ex atrabiliariohumo/ 

A -(-re,qui mentem occupauit,maxime oriens,quandocp ipfo cerebro pri 
mario affedo,quandocg una cum toto corpore permutato,Sed Si tertia me” 
Hypochondria Iancholiat fpecies eft,quam flatuofam & hypochondriacam,id eft pracor/ 
acamclan » dialem nominant, ex inflammatione praecordiorum circa ftomachuobor/ 
eholia ta, quae aliquando auram quandam prauam, aliquando etiam de humoris 
edentia partem, ad cerebrum tranfmittunt. Signa omnium comuniafunt, 
timor,triftitia,hominum auerfatio,&l quod putant aliqui fe animalia bruta 
e(Te,&d illorum uoces imitanturtaliqui uero uafa teftacea ie efle putant, SC■ 
ne frangantur timent.&l quidam ex ipfis cupiunt morte, quidam uerorur/ 
fustimentnemoriantur.Etaliquifemper rident,aliqui plorant,Quidam 
uero etiam putant fe ab aliquibus maioribus poteftatibus impeti, St fatu/ 
mrimeafa « praedicere,uelut numine afflati,quos etiam priuatim numine afflatos no 
flati minant.propria uerofigna melancholicorum per conlenfum totius corpo» 
ris funt, gracilitas corporis, 8t nigricia, 8t hifpiditas, & habitus atrabilia/ 
rius.aut ex natura,aut acquifititius,per curas quafdam,aut uigilias, aut ui/ 
tioforum ciborum ingeftiones,aut h aemorrhoidum aut menfiu fupprefho/ 
nem.Eos autem qui propter praecordia melancholici funt,cruditatesdeda 
rant,St acidi ructus,Sd ardor ac grauitas ipforu: & quod reuulfutn eftpr{' 
cordium,8t aliquando etiam inflammatu,maxime circa initia.Deindeubi 
haec maiora fiunt, fequuntur melancholica fymptomata .Et hac leuantur 
concodionibus, autexcretionibus, autflatibus pluribus, autuotntM us > 
aut rudibus. Nullo uero ex his, aut omnino paucis ex ipfis cotingentibus, 
figna melancholica apparentia cerebrum primarioaffici indicant,ex atra/ 
biliariohumore.Siuero aliquando flattae bilis nimium affata, mutatio<“ 


A atram fiat,infaniam,tnamam appellatam, inducet tin qua ferino modo fii/ infimi 
riunt,ade6uteosquiminusprouidecum iplisconuerfantur interficiant. 

Curatio. Eos igitur qui ex primaria cerebri affedlione melancholici 
funt,per balnea a[lidua,& boni fucci ac.Iiumiduntilidium curare oportet, 
una cum conueniente animi iucunditate, citra aliud auxilium, Ubi nonda 
ob temporis longitudine, humor affligens difficulter euacuari poteft.nam 
fi contra habet,fortiores 6: magis uariegatas medelas adhibere oportet. 

Purgare igituripfos conuenitabinirio, epithymo, aut aloe. Horum enim Moiufiiqui. 
etiamfl rtiodicuDnguIis diebus acceperint, maximeprodeft,8d leniter fub/ tidUni 
duCit.Purgatione igiturfatfa,uelut didum eft, abfinthium dandum eft, ita Akfinthij 
ut rtibdo herba in aqua maceres SC coquas, SC inde cyathos duos exhibeas: potus 
modo fucci drachma; dimidium aqua liquefacias,'ac affidue prmbeas. Sed 
«aceti acerrimi parum infuper forbeatdormitu iturus, pleraqs etiam ob/ 
fonia in hoc tincta cdat.prarftat autem aceto ammixtam effefcillam$& pO/ 
liuni, Se tenuem ariftolochiam. At uero ubiin incipientem morbum pro/ 
pter totius corporis confenfum,uelut dicSum eft,incideris,& corpUs fuerit 
compactum,omnino a uens fcdione incipiendum eft.poft fetSam aute ue* 
nam,refedis uiribus deorfrfmpurgare oportet,per cucurbitam fylueftrem, 

& per ueratrum nigrum,medicamento dato.Sed SC hxmorrhoidum ora a/ 
perremus,££menfes proliciemus, fi obhorum fupprefltonem affedio fue/ 
rtt oborta.Commod* funt etiam urinam cientes facultates, & fudorii pur/ 
gationes. Si uero ob praecordiorum afflidionem conftiterit affedio,etiS 
horum curam habere oportet,Sdfoilereipfa irrigando,rutm, anethi, abfin/ 
tbtjjpulegtj,feminis uiticis, & baccarum lauri decodo. Nam ha-c £C dolo¬ 
res mitigant, SC flatus minuunt.Coquantur autem in oleo, SC imponantur. 

Habeant etiam horum cataplafmata,eaquaeadflatus faciunt,apium,aut a/ 
nilum,aut cunynum.Nec malum eft SC. cyperum,&: itidem, Sc rorem mari/ 

* num,in cataplafmata addere. Sinenda uero funthiec,utdiu incumbant, e/ 
tiam per diem,8f ubi cibum accepit,&: ubi ieiunus adhtic eft.Poftquam au 
tem detraxeris,aliud operimentum,lanam latam imponito.Sed SC cucurbi 
tis utere,ad flatus quidcm,Ieuibus:ad dolores uero 8 C inflammationes fca/ 
rificatione fada. Cteterum curationi attendendo, necg linapis obliuifce/ 
re,uterecpetiam acribus fmegmatis,8d dropacibus, SC in dorib, Sc aduen r 
trem.In inucteratis porro optimu auxilium eft purgatio ex ueratro per uo« 

Blitum.Vjdus autem omnibus melancholicis boni fucci, SC moderate hu 
midusconuenitjitaut uitent bubulas ac ceruinas carnes, 8f lenticulam, Sc Atrmbilm 
braflrcam,& Cochleas: uina item craffa ac nigra, S C in fumma, omnia qua gtrmmtU 
atram bilem generant. 

Curatio infante. Infanientes quoqsflmiliter ueluti melancholicos cu/ 
rabimus.priuatim uero horum capiti tofaceum,&acetum ac rofaceum ad/ 
nibebimus.Et uena ipfis feda,per picram antidotum purgabimus.Hirudi/ 
nibus quoqj ad caput utemur. Maxime autem ipfts prodeft hipponiarathri 
radix ac femen/i in aqua bibantur. Bryonia item radicis drachma una cu 
aqua quotidie.Si uero delyrantes ad purgatoria medicamenta bibeftdain/ 
duci nequeant,ammifeenda funt ipfa latenter,quandoq: edulijs iploru, ni/ 
mirum buccellis,aut caricis,autpaImulis:quandocp etiapotibus.pra om/ 
mbus uero aut uinciantur in ledo,ut ne mali quippiam faciantfibtjpfis, SC 
his qui ad ipfos accedunt: aut intra fportam cancellatim textam codufi ,in 
lecto ex alto fuipenfo,in altum attollantur. 

pc incubo. Cdput XV. 

j^l hialten id eft incubum, aliqui a uiro nominatum effe dicunt,aut ab eo Epbukti 

quod hi qui in hac afFediione cortftitufi funt, aliquem fibi infflire ac in/ 
cumbere imaginantur.Themifon autem decimo epiftolarum libro Pinga/ Pi ngdioii 
honem id eft Suffocatorem nominauith fuffocando uidelicetnomine im/ 

A P ollt °.Confiftit aute circa crapuIofos,Sd affidua cruditate laborantes, His 


■tticUbusno* 
ilunm comis 
tiilkmvrbtK 


7« ;. PAVLI AEGI NETAE 

uero qui in hac affedlione conftituti funt.adeft a>ger motus, 8 C tom(d u r 

fus in fomnis/uffocationis imaginatio,8<: uelut irruente aliquo opnre S (r * 

cum exclamandi impotentia,autuociferatfonenihilfignificante.Quid’ 

uero imaginantur etiam audire fe eum qui in ipfos irruit, &Ven'erem a 
petcre,uerum fugere,digitis ad apprsh endendum contradis. Canendum 
igitur e (i malum ab initio. Nam ubi diu durat ,alfidue node irruens m 
gnos morbos,fyderationem,autinfaniam, aut comitialem denunciat uM 
ad caput feratur caufa. Qua; enim comitiales interdiu, ea incubo oporeni 
dormientes perpetiuntur. Oportet igitur uenam fecando, & purgationes 
adhibendo,totum affedi corpus euacuare. Maxime autem opitulatur hia 
ueratrum nigrum drachmae unius pondere,fi fcammoni* obol.lii.ammi! 

iceas,8dqua:dam odorata,anifum,daucum,petrofelinum.Sed&ex' C ucur> 

fi bita iylueftri hiera magnopere auxiliatur. Eft aute Rufi. Vidusfittenuis 
& flatuofa uitare oportet.Opitulatur ipfis 8C pteonig femetex eo uero quin 
dccim grana nigra cum aqua trita,affrdue bibenda dato. 1 

Bchycdone.duCLycdntbropid. Cdp. XVI. *• ? 

'■ Vilycanthropia corripiuntur nodu exeunt per omnia lupos imitari/ 
n v -*-tes,8<:addiemufcp circa monumenta ueriantur.Cognofces autem ita 
affedum ex his fignis.pallidi funt,&: obfcure uidentj&ociilos fjccos,& lin 
guam ficciflimam habent,&: faliuaipfis omnino non prodit. Sunt etiam fi/ 
ticulofiiSd tibias eo quod frequenterimpingant,incurabiliter ulceratas ha 
bent. Ac talia quidem funt figna. Verum noffe oportet melancholia fpe/ 
ciem eiTe lycanthropiamtquam curabis tempore accefltonis uenam fecas, 
& fanguinem ufcp ad animi deliquium uacuans,& boni fucci cibis agrum 
nutriens. Vtatur etiam balneis dulcibus. Deinde Iadis fero ad triduu ufus, 
etiam purgatione per hieram ex colocynthide iterum atqs iteruutatur.poll 
purgationesaureuheriacaquoqteLiiperisutetur, Sdreliqutyjuaidemelan/ 
cholia dicta (unt adhibebis.Inuadete uero iam morbo,irrigationibus fom/ * 
nu inducere folitis uteris,opio quoqj nares illinfs du ad fomnufe couertut. 

Becimmtibiu. C dput XVII. 

6 AD cerebri affediones etiam amores adiungere,nihil abfurdi eft, quum 
0 j < curae cjuaedam exiftant.Cura autem animteaffedio eft,rationeinmotu 
U delanante conftituta.Comitantur autem amantes hsc, Oculi cauifunt, SC 
non Iacbrymantur,ueru apparent uelut uoluptate fint repleti. Et palpebra 
-ipus frequenter mouentur:& quum reliqua: corporis partes non collaban¬ 
tur,loli oculi in amantibus contrahuntur ac concidunt. Pulfus aute amaa 
tium proprius nullus efr,uelut quidam arbitrati (imt,fed qualis eft curiofo/ 
rum. Vbi uero eius quod amant recordatio incidit,aut per auditum,atitui/ 
lum,ix praefertim derepente,tunc anima turbata,pulfus alterari contingit, 

. nem squalitatem fecundum naturam,necp ordinem conferuare. Hosigi 
tur triites 8£uigilantes,quidam ignorantes affedionem, illuuie&quiete, 
ex tenut uicui cotjftimpferunt. Verum fapientiores compertoamore,ipfos 
adbalnea,auini potum, geftationestj ac fpedacu!a,&: ad audiendas taba 
las ammS ipforumi abducunt.Quibufdam uero etiam timorem impendere 
oportet.iNam qui femper amori uacant,sgredefinentem affetfionehabeti 
Oportet igitur & contentiones aduerfus aliquos excitare, pro uitte afinga 
lis dcletfta propofito,&: in totum ad alias curas rationem transferre. 

‘-‘ c P imnone {^mifyicirdtionc,jiutrcfolutione. Cdp. X.VIII. ‘ !i 

10 Cr T' n ,X U ° rUm P r ‘ n cipio affedo, quum ex hoc omnes corporis 

partes fimul8c motum, &: fenfum amiferunt,apopIexia id eft fyderatio 
appellatur affedho,ita ut fimul etiam principales adiiones lafiefint. Siue/ 
ro circa alteram partem obturatio fiat, femifyderatio & refolutio uocatur. 
fi* i. c ‘ rc u unam aI ‘ft uam partem Iafio conftiterit.illius partis affedio dice« 

rirde,r HiPP u CtatC r a ! r5fyderatumi P fic ‘' usfu ' t ' Se i'uaturigiturinfydera/ 

t s breuis quaedam tefpiratio,qute fi multum a naturali adlione euariauer/t, 

maximam 


A maximam affetSionem inducet. Sin parum, breuem. peflima uero eftquu 
intcrmittit,aut etiam cum magna uiolentia contingit. Conftituitur autem 
affectio aceruatim,frigida pituita principalifltmos cerebri Uentriculos im/ ' 
plente.Siuero medulla (pinalis principium totum ita affetftum fuerit, offl/ 
nes infra faciem partes refoluentur,ipfa illaefa manente,eo qubd fenfum SC 
motS partes qua in ipfa funr.a cerebro accipiunt. Si uero ex dimidia partes 
femifyderatio illarum partium oboritur. At fi olfadlus patiatur,aut anterio 
ribus cerebri uStricuIis intemperiem adeptis,aut meatibus inoffibus, qua 
inftarcoli(unt,obturatis,talis affectio contingit. Syderatiitacj iacentfine 
uoce.fine motu,fine fenfu,abfqj febre.pracedit affetSionem, capitis acerua 
tus SC acutus dolor, SC uenarum iugularium eleuatio, SC uertigo, SC fplen/ 
dores oculis obuerfantes, SC extremaru partium frigiditas prater ratione, 
palpitationes^ totius corporis, & ager motus, SC dentium ftridores inter Dentium Ibi* 
dormiendum.Minguntcp uelut aruginofa,&: nigra pauca, SC farina craffa dores inter 
fimilem fubfidentiam habentia lotia. Contingit autem affetSio circa artate domicttdU 
■fenilem,pituitofioribus temperamentis,&tali uitffu ufis. Si uero quando^ 
in iuuentute,& tempore aflatis oborta fuerit,magnam neceffitate indicat. 

, Curatio. SyderationisafFe<3ionunquam,autrarocuratur.prafentem Sydcratioed 
enim mortem minatur.Si uero etiam foluta fuerit,plerunqj cum partis ali/ i «curabilis 
cuius corporisreiolutione difcedit.Eis itacp qui qtiomodocuq; curari pof/ 
funt,ftatim uena fecanda eft.&T fi remifltonem aliquam habuerint,repetita 
fediione detrahere fanguine oportet,eadem aut fequenti die. Ventre quo/ 
queacriinfufo per clyfteremfubducere,muriaac meile permixtis. Deinde 
oleo multo fulphurato totum corpus illinatur.Et caput oleo champmelino, O lnon PAbhs 
autanethino,inquocotSumfit(pondylium,autcalamintha.Inftillandaeft rutum " 
quoij aqua mulfa.Et odoramenta adhibenda,opopanax, fagapenum, gal/ 

, banum,autcaftorium. Oportetetiainoreuiolenteraperto, digituantpen/ 
nam immittere oleo imbutam,ad eqciendum ea qu#in ipfo hacrent.Perun 
genda etiam eft fedes his qua: flatus educunt.dandumcgacetu mulfum, aut 
aqua mulfa in potu. Vtemur item pituitam per os detrahentibus,ex thymo 
aut origano cotflis in aceto. Remiffione uero cotingente,tenerum SC fuc/ 
culcntum,& qui facile diftribui poflit, cibum exhibebimus. Atuocis pn v vocispriuutio 
Uatione permanente,&uiribus permittentibus, etiam cucurbitas occipiti r 

affigemus cum fcarificatione,& fi fieri poflit etiam prtecordrjs.Deinde ge/ 
flentur fella.autletSica,aut penfili letffo. Frequetius etiam adhibenda funt 
-ftemutatoria,8d pituitam per os detrahentia. Poftdiemdecimumquartum 
ad reliquas geftationes perducemus,& uocis ac loquela: cura habebimus, • 

<x ueterem fauorum cremorem dabimus,cum micis panis,aut alica.Etpo/ 
ftea dandum eft etiam modicum de hiera.Poft uigefimam primam diem ad 
• balneumducemusj&utnum uetus bibendum dabimus,calida aqua inftil/ 
lata. Et de catero per balnea SC undiones faciemus refedliones’Degant au 
tem fi id fieri poflit,in maritimislocis. 

Curatio relolutionis. At fi refolutio fuerit partium omniu, aut aliqua/ Kefolutiotili 
f™,citra principalium atSionum affetSionem ac Itefionem, etiam hic mo/ curatio 
Ir 4 tem ,mmorcm euacuare oportet, qualifcunqj tandem fuerit. Deinde 
®nda hiera, qua SC caftortj partem habet, initio fatSo a dimidia drachma, 
tum pauco meile & aqua calida difloluta,aut pef fe,aut piperis fcrupulo di 
^/fuo^ddito,deinde quatuordiebus interpofitis exhibeatur drachma per/ 

Kitr.SC poftea fefquidrachma.deinde dua: SC tres.Et rurfus totidem diebus 
interpofitis dentur drach.n It. fi modo ager fumere poflit, adietffo mellis 
cochleario uno.Ipfis autem partibus imponere oportet medicamenta qu 
«am difcuflbria,una cum his qua: rubificare poliunt, adietSo ad hate cafto/ 
o,aut pipere,aut pyrethro,aut roftnarini femine,auteuphorbio. Ad haeq 
prolunt irrigationes ex oleo rutaceo,aut ficyonio,aut ueteri. Cibi fint fru/ 

" entac t(jforbiIes,autaIioqui concotSu faciles, & non recrementicij. Cu/ 
g } eurbitaff 


. 7 3 PAVLI AEGINETAE • 

curbita: affigantur partibus refolutis,fi multae fuerint,particulatim i 
cx, uni. Poft cucurbitas cataplafmata conueniunt expice,autrefin a a U ." A 
manna thuris. Optime uero facit artemiliafimul codaA calaminthaj&c * 
nyza A nitrum. Ammifceatur 8f aquaeparum,quae & ipfa in codura CO n* 
fumatur. Aluus rurfus fubducatur per aloen, aut polypodium, aut fcammo 
p uls excolo* _niam,aut per pultem ex colocynthide. Fiant etiam pingues illitiones ex 
cynthiie oleo uetufto,in quo Icilia inueteratur ad dies quadraginta ad folem. Si ue 
ro hoc non adiit,coques in oleo fcillce fcxtantem A illines. Autrorifmati/ 
ni feminefimiliter prxparato utere, dC cerx unciam adde, ut ne diffluat' 
Quod fi etiam galbani,caftorij,euphorbij,adarces A nitri, fingulorum le, 
muncia addetur,medicamentofius reddetur. Commodat etiam exquifite 
batrachium herba, fi in oleo coda ad folem inueteretur. potiones conue 
niunt,caftorij drach.i.opopanacis magnitudo fabtedeglutita.Mirificefa/ 
cit SC fagapenum erui magnitudinein aqua mulfa. Et caftorium cum opo/ 
panace.Et fucci cyrenaici milfj magnitudo.Prodeft S>C ex tribus piperisge 
neribus antidotus. Vtemur etiam acopis calefacientibus, & pituitam per 
os detrahentibus.poft decimumquartum diem, folidiorem uidum exhibe 
mus.Etmultaoborienteutilitate,ad balneum ducemus. Poft trigefimum, 
dropacem adhibere conuenitAad balneum ducere,Sei de extero catsplaf. 
mata ex finapi imponere,ita ut in his quibus & motus A fenfus perijt, at/ 
tendamus nenimium adurantur,eo quod fenfum non habent.ln his autem 
qui fenfus participes funt,rubificationes folum adhibere oportet. Verum 
poftquam intumuerint, ad balneum ducere oportet, 8C ceratis mollibus cu 
rare. Sed Sia uena uomitu utantur, & a radiculis prafumptis. Geftentur 
quocp fella,aut curru, qui manibus aut iugo trahitur, de extero uero ad na/ 

... - turalia balnea ducantur. Vidus autem conuenitliCciorAmodicustpotus, 

c ejiu frictio.Siccos itaqj cibos edant, 3C fitim quantum pofiunt ferant. 

mrcfolutkpcrlaxationcnt,autiiftcntioncm. * 

(Quandoquidem partes refolutae aut conuelluntur, aut laxantur: & hoc 
aut a repletione, aut ab euacuatione,rurfus attentione opus eft, quando fan 
guinem detrahere oportet,St quando non-Et deinde in laxatis,adftringeti* 
ad laxantia ammifcereAfridionem intentam facere.In contrarijs aute,la/ 
xantibus folum uti,unacumhocut molliter fricemus. Habeat autem oleff 
• in laxatis, parum nitri, 8C fecis uini uftx tritas additum, perfundantur aut? 
uehementer aqua calida,8d maxime marina, in qua coda: fint lauri bacca, 
Natationes a ut uiticis germina,aut fampfuchus,aut tale quippiam. Si uero atftas ftt,na 
mrm % tent etiam in mari.Rubificationes autem his maxime conueniunt. Ptoin/ 
de cadantur etiam partes ferulis,aut urticae ramufcults. Si uero permaneat 
refoIutio,carnem inter articulos mediam laxatam attrahere oportet,cau 
terps paruis ac tenuibus tranfmiffis urere. Contradis autem partibus afli/, . 
due dropacem imponere oportet. 

De refolutionc infingulk partibus conjlftcnte. 

aemdiuifio Kelolutio partium qua: ex nerui diuifione cotingit,incurabilis eft.Qu* 

incurabilis uero ex intemperie,aut humore aliquo oboritur, in comuni quidem ex re/ 
latis remediorum facultatibus opem fentit. Sunt aute 8 i propria: quartani 
Ciwna con* ad fingulas ex ipfis,quas fubijciemus. In his igitur qui canino modo couel 
Capyrd “ ntur ’ ma * il L am tn contrariam partem percapiftri deligaturam reduces. 

ligatura 

refoluta 
iMguarc* 

foluta ... cucurmtx mento attigendae, 8C apophlegmamn»» 

ex lmapi utenduA exercitqs Iingux. Q uo d fi uocis inftrumenta refolu» 


'-onuemt cc languints detradio a uafis fub lingua A cucurbita: primo uer 
ticulo affixxA pituitam per os detrahentia,&purgationes per narium i» 
tl IL a -! NlolIe 1 S , f ur oportetnon eam maxillam qux diftorta apparet,refotoa 
e(Te,fed oppofitam. At fi deglutitio refoluta eft,cucurbitas mento affige' 
re oportet,&: medicamenta illinere ex caftorio A fagapeno, ac fuccopar/ 
thico.prodeft & acrium gargarifmus. Si uero lingua refoluta eft, kcunr 



LIBER. III* 79 

A fotit,thoraci adhibere auxilia oportet,& fpiritus deletione,ac uocifetatio/ Vocis mlku* 
netiti- Atinfupereilibrum,aut palpebrarum refolutione, undiones G/ meti refoluttu. 
militerprofunt.Adfinemueroetiamfuturafurfumuerfus. Siuerouefica Supercilii 
refolutaeft,fiue fupprimantur urinar, fiue inuoluntario excernantur, pedi/ refoluti 
ni SC intercapedini inter anum SC fcrotum, medicamenta adhibeantur. In vcfiarc* 
fedcm uero oleum rutaceum infundatur,aut licyonium cum butyro,& ca/ foluti 
ftorioacgalbanoiautopopanacesautfilphijfucco.Sedadinueficam tranO 
nuda Inc per colem,magnifice profuerunt,aut etiam fola fuffecerut. Quin 
SC ex centaurio ac colocynthide in inteftinum infufa per clyfterem, cum 
oicoficyonio commoda funt. Commodant etiam urinam cientia in-potu, 

SC caflorium fimiliter.Et pr* omnibus, catheteris inftrumentum immirten cubcter ‘ni* 
dum eft, in hisqui nihil urina; emittunt, 8C infeflus, S i cataplafmata ex Ia/ 
xantibus adhibenda. In his autem qui inuoluntarie excernunt, aftringen/ ' 
tcduclu utendum eft per corroborantia auxilia. Cibis uero ficcis, 2d aqua: 
frigida potu. Verum in refedionibus,etiam rubificationibus, &C naturali/ 
bus balneis frigidis utantur. At uero eos qui in fpina refoluti funt, ex uul/ spinter efo* 
nere,autcafu,aut luxatione uerticuli,filetalium lignorum concurfiones lutio' 
adfint,curareimpofIibileeft. Si uero coles refolutus fuerit,his quaradue/ co lesrefo* 
(icam relata funt utendu eft,&ad eafdem partes,& ad lumbos. Infuperau/ lutus 
tem SC tentiginem cientibus tnemur.Incomodum his eft Iac,cafeus,&T reli* 
qu;eplacetai,laduca: item, ac reliqua olera. Redo porro inteftino refolu/ inteftmirctU 
to,in quo aliquando inuoluntario ftercus excernitur,aliquando fupprimi/ refolutio 
tur,fjfdem utendum eft,8C quandoq; perclyftereimmittenda,nunceaqua; 
adftringunt,ue!ut eft cUprefli,Ientifci,rubi decodumtnunc ea qua: laxant, 
ueluteft adeps fuillus,& anferinus,8f oleum maluaxinterdum autem mor* 
dentiasuelut eft muria,aut colocynthidis, aut fimilium decodum. Nihil e, 
s nim ita ad motus prodeft,uelut uaria moliri* Si uero frigiditatem fentiant, 
etiam acopon ex euphorbio oleo dilutum per clyfterem immittatur. Catr Artus refoluti 
teriim artus refoluti,cum communi curatione,fledantur,ac fricetur, SC ex- 1 

tendantur iuxta relatum modum.Plurimum enim fpeiin fridionefitii eft. 

De refolutione ex colico morbo oborti. 

Noftra aetate colicus quidam morbus homines uexauit, in quo abfoluta Colicus mor* 
motus priuatio in artubus confcquebatur, SC maxime in his qui fuperftites bustemport 
etiajuri effent. Verum fenfus tadus illxfus conferuabatur, uelut uerifimile Pauli 
eft,judicatoria quadam tranfitiorteexalto contingente. Vnde fua (ponte 
tedijtplerifque motus temporis progrelTu. Qui uero difficilius curari po/ 
tuerunt, his fimpliciores ex relatis illitionibus profuerunt. Praecipua uero 
ad ipfos comperta funt acopa, & id quod ex populo nigra fit, SC quod ex 
abiete paratur.MuItis uero etiam corroborantia, 6C moderatefrigefaden 
tia magnopere profuerunt. 

' De conuulfionibut. Csput XIX. 

/yD tradationem de refolutione, de conuulfionibus fermo confequitur, conuulfu) 
eoqubdambteneruorum funt affediones.Quapropter etiam de tremo 
nbusconfequenter dicetur.Quum igitur ab initio,aut non longe poft ini/ ■ 
tium morbi, exorfae fieri conuulfiones permanent, ex repletione genera/ ' 
nonem habent.Quum uero poftfudores multos,aut uomitus,aut alui ege* 
lnones,autfanguinis eruptiones, aut uigilias, aut famem, aut motus mul/ 
tos SC uehementesjobeuacuationem fiunt ac confequuntur. Et ubi alique 
lanum derepente conuelli contigerit, necefle eft a repletione fieri. Si uero 
cxfebribus ardentibus reficcatum fuerit totum corpus, 8C nerui: S C dein/ 
ueobiiccitatem conuulfi fuerint, maximum hoc malum eft, SC fereincu- 
rabile. Primum igitur delegare oportet partes, qua: contrahuntur ita 
«t cedant, SC, inordinatis refiftere motibus,defricare'que oleo rutaceo, 
utlicyonio, aut ueteri, aut aliquo huiufmodi, SC aquam mulfam praebi/ 

. wndam dare.Et qui quidem obeuaeuationem conuelluntur,oleo,aut 
g 4 aqua 



ts PAVLI AEGINBTAE 

aqua Si oleo calido perfundendi funt. Nulla aut re prohibente, etia adi, 
neu abducemus,teperatoifc folio utemur,cum oleo ac fridione molliff' 1 
Nutriemus ipfos forbitionibus ex chondro Si alica, SC uinum tenue anT' 
fum,&: quod facile diftribuitur dabimus,preeterquam fi febriant: tue £ 
ptifangfucco utemun&T fomnum conciliabimus. At uero conuulfionesoh 
plenitudinem,aut inflammationem obortas, curabis plenitudine euacu 
do,inflammationem autem proprqs ipfius auxilfjs perfanando. Fit etiam 
Conialpo tx conuulfio quum uomentes uehementius lancinantur. Opitulatur autecon 
uchcmcnti uulfis acanthij radix,&fpin* alba: femen potum, itemqj fpina Aegypti*™ 
uomitu Sed & centaurrj tenuis fuccum quidam bibendum dant, quum ob repletio 
nem conuulfio contingit. Non folum autem bibendum dato, fedetiamfo/ 
rinfecus ad cutem illinito caftorium cum oleo ficyonio. Si uero nohfedc 
tur,cucurbitas affigito cum fcarificatione, fl quidem crura cotrahantur ad 
coxas SC ultimS uerticulum: manibus autem conuulljs,& dorfo, & primo 
ipfius uerticulo,& ei quod humero fuperincumbit. Si tamen toto corpore 

ab affedione immuni, labium contrahatur,aut palpebra,autlingua,grane 

iymptoma putandum eft, 8 C quod magnos timores afferat, etiamfi affed* 

partes parua efTe uideantur. In his igitur detradiones fanguinis ab occipi/ 

tio,a: a primis uerticulis facienda: funt. 

De tettrnM eft iijlentione,dttscp iiffemttjR Caput XX 
Tttumtt T EtanUS c ' uum ^ ‘P^ e conuulfio quadam fit, uelut compadis corporis, 

• 5 C maxime fpina mufculis oboritur, exfrigido humore intrinfecus ac 
forinfecus concreto. Vnde affedi ne<$ feipfos fledere poffunt. VerumquS 
Emprofiho* in anteriorem partem corporis, partes tendutur, affedio Emprofthotonos 
tonos appellatur: quum in pofteriorem, opifthotonos. Vbi uero a-qualiter in u/ 
Opiflbotonos trancp partem tenduntur, tetanus affedio nominatur. At pelops has affe/ 
diones tentionem Si diftentionem effe dicit mufculorum ac neruorumcir 
ca collum,per quos inclinatio,&nutus,Si conuerfio capitis contingit. Ve * 
rum.fi circa pofteriores colli mufculos confiftat affedio, opifthotonos er 
contingente:fi uero circa anteriores,emprofthotonosffi circa utrof<£,teta/ 
nus appellatur.Caufam autem repletionem elTe dicit mufculorum, ex fpi/ 
ritu SC aere craffo ac nebuIofo.Dicit autem frigida ualde ipfum efle ac con 
gelatum,8d propterea tegre mobilem. Vnde non ficca potius his fomenta, 
fed humida conuenire.Atqj hx quidem funt tetani differenti*. Caeterum 
febris com= curatio communis quasdam eft,a iuxta has differentias non euariat.Opti/ 
tnoia mLI m igitur omnium auxilium ipf is eft febris inliiper accedens,qu* ab ini* 
tio non fuit. Signa horum funt refpiratio fufpirabunda, Si pullus ratus ac 
R ifusSttr* paruus.Et quandoq; etiam rifus Sardonius ipfis cotingit. Et rubor in facie 
<iom'i« eftjSfoculi ipfis in mole maiore apparent.Et aut omnino non mingunt,aut 
uelut aqua ipfis emittitur,aut urina fubcruenta, bullas quafdam habens. Et 
aluus reficcatur, Si uigilantiores funt, Si pr* conuulfionibus fspe pericli' 
itantur ne ex ledo excidant. Et quandocp etiam fingultire incipiunt. Et do/ 
lent alq caput,altj fcapularum nexus,& lumbos.Quidam exipfis etiamtte 
muh hunt. Facit porr6'affedione,quanquam raro,etiam laffitudo, & Hu/ 
mi dormitio, cxgrauis oneris eleuatio,&cafus,&: uulnus,&: uflio&plaga. 
jf a,la eandem Isfionem neruis inducere poffunt. Curareuero ipfam 

i* oportet uelut conuulfiones ex euacuatione obortas. 

Curatio tetanorum. Qui tetanica diftentioneconueIIuntur,in princi/ 
pio uenat ledionem adhibeant, & partes lanis oleo imbutis tegant, ficyo/ 
mo,aut caltorio cum oleo ueteri. Aut etiam ueficam amplam oleum calida 
habentem tendinibus imponant,&cucurbitas cum fcarificatione.Natnle 
ues noxia: funt. Affigantur autem Si ceruici,& utrinm ad fpinam,&: mufeu 
loboribus pedoris partibus,8dpra:cordijs, Si ad uefic*ac rhenumlocuni' 
Nec parce detrahendum eft, ita tamen ut non aceruatim detrahamus, (d 
particufattm.Sudores autem lanis oleo imbutis excipere ac abripere optf 



UBER 1 I r St 

4tet,utnelatenter nobis non animaduertentibus perfrigerettt. Sitiero diu/ 
turnus fiat tetanus,bis in die in olei foliam demittantur,non tamen in ipfo 
moram trahant.Nam olei folium maxime uiresexoluit.Inpotudanda eft 
aquamulfa tepida ad dimidias decodla,8fpanacis drach.i.robuftis,fin mi» 
nus,obOl.n i-aut minimum obohl. Nam quod ftomacho incommodat, id 
itiipfo quis uereri poffit. Dandum eft 8i ammoniacum, & facci cyrenaici 
eruimagnitudo,codio meile oblita deuoretur: & radicis filphq cochlearia 
n.tribus aqua mulla cyathis infperfa dantur, aut cum ipfius decodio. Aut 

myrrha drach.i.exaquamulfa,aut hyflopidecodio. Minime omnium ue/ 

to offendit, 8C efficaciffimum eft,ut demus caftortj cochlearia ll.autlll.di» 
uifaipfius copia.Non enim offendet etiamfi poft cibu ex ipfo dederis. Sed 
Stipium potum,& reliqua,lente aepaulatim accipiant. Nam quudifficul/ 
terdeglutiant,innares potum relidunt,undeuehementer lancinati ad coti 
uulfionem irritatur.Sedes oleo rutaceo cum opopanace illinatur, Si eadem 
per dyfterem immittantur. At uero frigida affulionem,ue!ut Hippocra tes Rigida affia. 
dicit,quum maxime temeraria fit,&: propterea a pofterioribus damnata,e/ fi» Hippo» 
tiamnos reprobamus. Vngentum. Nardinifextar.i.cerx fextanfem “‘ ‘ ' 

fnin.amomi.ftvrdcis.maftiehes.ftnotiini-frimc.i.__i. 


. Radicis panacis,piperis albi,coftfcmyrrhc, 

P' papaueris,finguIoru aquales partes,dato araci magnitudine ad fom/ 
..jm.facit 8i ad recia ceriiice fpirantes. Sit porro uidlus his attenuas, & qui 
facile coqui ac diftriblti poffit,&T penitus finerecrementiS. 

D etvmoribm. Caput XXI. 

Txemorinuniuerfumquidemobneruorumdebilitatem fit.Hoc autem T 
teftatur fenilis stas. Verum particulatim multa caufa hunc efficiunt, a 
j Nam Si ob frigidam fit intemperaturam,&: ob frigida: aque potum,6fpre/ 
fetim in febribus intempeftiue accepta.Infupcrqj ob frigidorum ac utfco 
forum humorum abundantiam,8£ob copiofiore uini ufum. Qui igitur ex 
delictis palam trernunt.ab his quaelaferunt abftineant. perfeuerante uero 
tremorem febribus,primum totum corpus oleo fabino irrigetur. Verum 
maccemonum retniffionibus, uetufto aut ficyonio. Extrema; uero partes 
praillita,lanis mollibus integantur.deinde affigantur cucurbita;, a primo 
toticulo ufqj ad fpina S C lumbos, inteciiS antea partibus una cum praeor/ 
di)s,cruda ordeacea farina. Tegantur autem dihx partes lanis ueteri aut fi/ 
cyonio oleo imbutis.Si uero diuturna; flant febres, alternis diebus in olei, 
autaqux Si olei folium infideant,&T mollibus fridhonibus utantur.Si uero 
alteclioprorogetur,&frigiditasfltfufpecSa, aquamulfa cum caftoriopra/ 
bibenda detur,Sf calidis Iocisgeftatio fiat. Cateru cibum qUifacile cort 
coqui ac diftriblti poffit dabimus, primu ibrbilem, poftea etiam uoiucres, 
«pifces mollis carnis. Solutis autem febribus lauent,ita ut frigidj folium, 
j.“mipotum uitent- At ficrafforurtac uifcoforumhumorumcopiafue/ 
nidecantibus Si attenuantibus utendum eft: quale &: hoc eft,ruta ramulo 
tum,lpondyIq, Angulorum quantum tribus digitis prahendi poteft.cafto/ 
|nim,fingo, orurn obol.i i.Dato quotidie cochlearium unum cUm aceto 
mulio,adtriduum ieiunis. Autpanacis 8i piperis,finguloriim grana v.iri 
bih *? j c y atho uno bibendo prabe.Simplicia ueto qua tremulis prj» 
VaF - j an /? r P r ° rimt hactcaftorium, leporis cerebrum in cibo, althaa fi 
tamas decodtum, damafonq foliorum drach.i I u - in aqua mulfa, eupato/ /5 
um cum aqua, hi uero pradominetur frigiditas,etiam zofimi iingento,&: 
copis adrefolutiones deferiptis, 8C untSionibus ac rubificationibus Lite» 
^etwddjs item ac defridiionibus. Bos uero qui ob uini potum tremut, 
amo abttinere oportet,donec penitus liberentur. 

_ Dc oculorum morbis,&primum ie dehsre,ex Galeno. Cap. XXII. 

, um “olores uehemetiores in oculis fiunt, confidera ex qua nam affe 

" diione 


lUrldtioOCUu 

Oculis 'mU 
Lippitudo 


Inflammatio 

oculorum 


Ttkcrocd coU 


Sz PAVLI AEG I NETAE 

«flione oculum dolere contingit in inflammationibus. Aut enim eo qu' a 
mordentur uehementer ab influentium acrimoniatAut quod replet* tun' * 
cx tendunturtaut propter crafforum humorum,aut fpirituttm flatuofomm 
intenfionem,dolores uehementes in ipfis fiunt. Morius itaqj per purgato 
ria uaCuando curare oportet,&ioui candidum infundendo.Concodla° uc / 
iam inflammatione,&corporea fuperfluitatibus libero, conuenientiirim° 
his funt balnea. At inflamm ationes ob repletionem, & per fanguinis eua/ 
citationem,per uentris fubdudlionem,& infernarum partium fridlione. 
curare conuenit.Intenfiones autem, toto corpore prateuacuato, & hum 0 ’ 
rum momento deorfum reuulfo,confequenter localibus difculTortjs curan 
da: funt.Fomentaigitur ipfis adhibere oportet,& fceni graci decodhtmin/ 
fundere. Verum in quibus intenfio eft fanguinis craifi in oculorum ticnii, 
lis,citra plenitudinis affecflionem in toto corpore,his uini potu utendueft 
quod Si percalefecere poteft,&: euacuare, & obturationes referare. ’ 

. Se turbatione,cr Ophthalmia,id e!Hippitudine,propriedppellatd. 

Turbatio quidem humiditas eft oculi, caliditas cum rubore pratet 
naturam,qu* non ex corpore,fed ab aliqua forinfecus caufa contingit,ue, 
lut a fole, fumo, puluere, uento. Quare etiam citiflimefoluitur,dum caufa 
fummouetur.Eft Si lippitudo quadam perturbatio, non folum forinfecus, 
fed etiam citra manifeftam caufam oboriens, Si permanes ufqjad tertium, 
aut quartum,aut quintum diem.Curatur aut facilime, forinfecus irritantis 
cuftodia,paiici cibi ufu,aqug potu,deambu!atione,& facili alui folutione. 

Se inflammatione. 

Si uero inflammatio relicfta fuerit in oculis, poft totius corporis euacua/ 
tipnem,fublitionibus utendum eft,per ea qua humorum allationem repel 
lerepofTunt,Sf irritationem mitigare, quale eft collyrium Nili exrofis,aut 
etiam Chtacum,&:Nardinir.Inflammata uero tunica agnata, collyrqs mo/ j 
nohomeris ab unius diei uiijappellatis utendum eft,cum oui candidoinfa 
fis. Poftridie fi non inflammatio intendatur, nardinum illinatur. Fomento 
uero utendum eft ex decofilo meliloti ac fceni graci. Quod fi craffus fit hu 
morquilippitudinemferit,medicamentisutemur quanccp meatusobdu 
cunt,necp humores craflbs faciunt,fed diffundere, Si humedare, acexcer/ 
nere poflunt,uelut eft collyriu Chiacu. Si uero circa caput impadli funthu 
mores,cucurbita occipiti affigatur,autfcarificatio fiat,aut hirudines fron/ 
ti adhibeantur ad dolentem oculum. Et cataplafma fiat ex pane puto aqua 
tnadefadfo,cum modico rofaceotautex polenta in capitum papauerisde/ 
cocSo cod?a,eodem modo. Sed S C efficaciore utendum eft cataplafmate, ex 
croco, Si, meliloto, Si palmularum carnibus, 8dcoriandrifolijs teneris ,SC 
ouorum pitellis afratis,&: micis panis fapa madefefifis, fi i modico rofaceo, 
tontritishfs in papaueris capitum decotfto. Sed 8d papaueris feme aliquan 
do a rnmifcemus,doloris fedandr gratia. Si uero magna fit doloris neceflt < 
tas,etiam.opfj minimum quiddam ammifeendum eft. Verum citra maxi/ 
mum dolorem,reprobanda funt qua: torpefaciut. At fi moderata fuerit in/ 
flammatio,aloenperfe,aut aqua,aut oui candido di Ablutu illine. Quo ue/ 
ro etiam paratum fit auxilium. Croci drach.vi.aloes drach.xvi.gumnu 
drach.rx.aqua pIuuialiexcipe,&:collyria effinge.Quin Si ex crocodia/ 
croca appellata collyria,ad lippitudinum initia commoda funt. At in qui/ 
bus tumor eft laxus Si exalbidus, di circa palpebras. Si circa tunica agna/ 
tam,citfa tunicarum l*fionem,benefaciutSf liquida uocata collyria, qu® 
ex croco, 8 i atramento futorio, ac meile parantur. Sed Si hoc optimi 
CoUyriumliquidum dolorem eximens. ; < • 

Melanteria: coriari*,meIlis Attici,fucci fceni gr*ci, squales (IngulorS 
partes,coquito ad fpiflitudinem mellis.deindeperfpecilli nucleumfiueca 

put iummum ambos angulos continge. 



r 


III, g, 

j. , Ai fluxionum dilationem impctuoptin* 

4 Ad fluxionum impetuofas allationes in principio conducit inedia, &T a/ fluxiones hi 
qugpdttlSj&Tprar omnibus Veneris abftinetia-Et aluus fubtrahatur,&: po oculosimpc* 
feuquofa facies proluatur,maxime fi feruens fuerit fluxio: Sin minus, a/ tuofe 
tramento futorio cum meile,frons &palpebrie illinantur.Quidam uero a/ 
tramentum futorium aqua dilutum proluendum exhibent. Verum in his 
qui abfqs inflammatione fluxione infeftantur, aut cum inflammatione, ta/ 
menut (iipra caluariam ftrudura affedionis coniiftat,agglutinatorijs uten 
dum eft in fronte,flmplicibus quidem,uitis folrjs uiridibus,autrubi fucco, 
aut portulaca;,aut malorum cotoneoru fucco, cum tenui polenta, aut galla 
mia cum uino,ac tenui polenta,aut cicuta,autpfyllio cum aqua, aut iola/ 
no,aut cochleis una cum teftis tritis impolitis a tempore ad tempus: 8 i in 
fummaadftringentibus 8d perfrigerantibus. Compofitis autem hisPolIen 
tritici ,di myrrha,aut thus, cum oui candido illinatur. Aut famia terra cum 
myrrha,&r manna,fimiliter cum oui cartdido- Verum in frigidioribus flu/ 
xionibus,fulphuris uiui,bituminis,picis,colophonia?, Angulorum drach. 

Il.Mufae item paftillus,& After,Sd coniimiles probe repelluht.Et theriaca 
uino adlfringente diluta,8d fronti illita,frigidas fluxiones fiftit.Hgc tamen 
etiam pota magnifice his prodeft.Supra ipfurn uero oculu, lanam, aut 1 in/ 
teum tenue oui candido imbutum impone.Et cafeus recens fimiliter oculo 
-impolitus, acres maxime fluxiones cohibet. Et collyria fiftentia appellata 
illita, Si aquofirinftillata,hoc faciunt. Si uero per profundum, 8 i fub calua/ 
riaconfiftat humor ,Si adlongum tempus extendatur,poft uniuerfales eua 
cuationes,8d errhinis,&: apophlegmatifmis,ad pituita detrahendam uten/ 
dumeft,3drafura,&f rubificationibus capitis. Veru inhis etiam chirurgias 
in capite aflumunt juaforum uidelicet difledlionem, 8 i arteriarum fedio/ 
nem,8d hypofpatliifimim,8d circum caluariam incifionem, &£ uftionem in 

1 uertice ad os ufcp.Sed Si cucurbitaefincipiti affixa cum fcarificatione, in/ 
fluxionem reuellerepoffunt.Signa uero fluxionum extra caluariam funt, 
diftentiones uaforum circa frontem 8d tempora, uelut tiinculumcapi/ 
tis. Et quod (iccantia agglutinatoriaprofunt. His uero non prafentibus, 
influxione moram trahente, di fternutamentis aliquando uexantibus, fub 
caluaria humorem efle putandum eft. 

DeChemofl. 

Chemofin dicunt,quum pr* inflammatione uehementi,ambf pafpebrg chrnoSt 
euerf*fuerint,ut oculi uixabipfis cotegantur,8d candido oculi fublimius 
fueritquam nigrum,Sd rubicundum,Sd multam nigri parte occuparit.Cu/ 
rareuero ipfam oportet uenae fediones&: medicamento purgatorio, 8d coi 
lyrioexrofis albo,&fpodiaco,cumIacfte muliebri,autcandido oui. Eo/ 
aem etiam oblinenda funt palpebra, tempora,8d frons. Fomentis quo* 
que Si cataplafmatis utendum eft mitigatorfjs. Remittente uero inflamma 
tione illinantur acriora,ucltit eft uiride ex rofis. 

De fugiUationibtu ac 'mflationibufi 


■"uueDre calidu modi co thure cum ipio trito. Aut . 

lerttm qua eft ex Cappadocico fale. Etfomento utere ex decotfto hyliopi. 

Verum ad tumores circa oculos fadlosob plagas, facit fomentum afliduu 
“pofcaiSc fpongia ex pofca incumbens.Medicametum uero illitioniac/ 
commodatum hoc eft.Lapis fpecularis uftus,8d columbinu ftercus, aquis 
portionibus uino,aut aceto trita. Catdplafma autem fit ex caleo receti, aut 
apnani cortice,aut uua pafla exemptis uinaceis.firigulis in pofca, aut in a* 
quamulfa,Eadem faciunt etiam ad inflationes. Inflatio 


palpebras 


g+i PAVU AEGINETAE 

palpebrae fcabiescft, ex fialfo ac nitrofo humoreoborta. Conueniti S i hl .ji 
,-pfi i pofca,& lentium decqchnn,itemqj rofarura,ut his fomentafiant.Coi. 
lvrium autem liquidum hoc. Aeris drach.v i .mifyos tofti,myrrhs,(i ne ub 
rumdrach.in.croci drach.is.pipcrisdrach.l.uinichij, SC palTicreticiffln 
gulorum fefquicyathum.coqutto ad mellis fpiffitudine. Hac eftEraflftrati 
Panchreflos panchreftos ab omnimoda utilitate appellata, faciens etiamad angina, & 
Lrafifirati ulcera in ore,&T in pudendo ,SC ad auriu dolores.Inungant aute & oleopaj 
pebras,ubidormire uolent. Abftineant ab acidis, 8dfallis,&acribus. F 
Dcdura lippitudine,crdeliccalippitudme. 

Lippitudo Lippitudo dura duricies eft,6ddifficilis oculi motus, cum dolore acta 
dura bore,citra humiditatem.Fouere igitur ipfos aflidue oportetfpongijsex a/ 
Lippitudo qua calida. Et ad fomnu ituris imponere palpebris ouum cumrofaceo,aut 

ficctt anferis adipem,ita ut fugiamus frigida fiurindurantia.Tegaturautem&un 

gatur caput,& aluus fubducatur. Lippitudo uero ficca,eftpruriginofao, 
culorum affe<3io,citra fluxionem. Curare oportet ipfam balneis,&undio 
nibus,&: boni fucci uidu.In communi uero utrifqj coueniunt medicamen* 
ta acria,ut SC Iachrymas prouocent, per quas & duricies remittetur, &fic/ 
Diaccntcton citas humetftabitur. Talis autem eft SC panchreftos Erafiftrati,& collyrium 
collyrium diacenteton appellatum,& quod ftratioticum uocatur. 

Stratioticum T>e palpebrae euerfionc. 

collyrium Palpebrae euerfio contingit,autob cicatricem, aut ob nimiam carne ex' 

Valpcbrte crefcentem.In diuturnis igitur euerfionibus ob nimiam carnem excrefcen 
euerfio tem,aeruginem rafam toftam tritam adhibeiaut plumbum uftum & lotum: 
aut utraqs pariter,aeruginem SC plumbum admoue.Nam ex cicatrice obor 
tam palpebrae euerflonem,fi quidem omnino curetur,chirurgia fanat. 

De Aegilope c r Anchilope. 

Aegilops Aegilops abfceflus eft inter magnum oculi angulu 5 C nafum,qui8f ruiii g 

tochilops pittir,8£in fiftulam abit,finegle(Susfuerit,uiqueadosipfum. Priufquam 
uero in ulcus eruperit, abfceflus, Anchilops uocatur. Bene igitur faciunt 
Perdiciis glaucium SC crocus,fi cum perdiciadis fucco imponantur. Verum affi/ 
due alterare oportet,&T ad tranfmutationem non peruenient. Aliud. Ali 
cacodlain aceto, SC probe trita, non iolum incipientes, led etiam in pus 
tranfmutatos fanat,& rumpit,&: ad os ufqj fubit.Huius ufu nonmodoAee 
gilopas, fed SC Anehilopas curabis. Aliud. Ruta fatiua cum lixiuio 
Lixiuiuproa protoftadlo, ex cinere calce adietfta parato trita, coefla ac impofita,ualde 
tofiadum probe extirpat aegilopas, SC adosufep fubit,ab initio mordens,poftea non 
item,&:quodmiraeft,necpcicatriceindecoramindeferunt. Aliud. Co/ 
chleas c« teftis tritas impone,aliquando etia aloen SC myrrha ammifce,aoe 
tea cp in pus atgilops tranfmutatus fuerit. Sed Sdpofttf ruptus fuerit,fota 
DeTrachomate,Sycofi,acTylofi. (reuccat* 

Trachoma Trachoma afperitas intra palbebram eft, huius intenfio ut uelut induc 
Sycofis ras habeat,fycofisa ficus fimilitudine uocatur. Vbi uero diu durauit &cal/ 
Tylofis Ium contraxit,tylofis id eft callofitas nominatur. Collyrqs itaqs utendum 
eft,tum eo quod ex uino, tum eo quod ex duobus lapidibus paratur.Sed 
SC ipfo harmatitte lapide per aquam loto ac fubiecSo, palpebra confricatur. 
Quin Sd Harmation collyris,cum modico cygnario,auteo quod ex croco 
conftat,ad haec etiam fcabris lippitudinibus citra exulcerationem condor 
cit,fi inuerfa palpebra illinatur. Si uero durus fit callus,&: his non cedat,®' 
uerfam palpebram per pumicem rademus, aut per fepiar teftam,aut8c ito/ 
xlepharo* Iijs,aut etiam per inftrumentum blepharoxyfton ab hac opera appellatum 1 
xyfton De grandinibus. 

Grando oculi Grando lenti humoris circa palpebram concretio eft,cui ammoniacu® 

aceto tritum cum galbano illines.facit SC terebinthina cerato excepta. 





. Oportet igitur ipfum cera alba fouere,aut de mufca capite abiedo,reliquu 
A corpus affricare, aut ofdei cremore perfundere. 

Ad pediculos in palpebri. 

Expurgatis prius pediculis,aqua marina tepida proluere oportet; de/ Pediculi pdpe 
indemargtnemfubfcripto medicamento contingeret Aluminis fcilTi pat/ brnrum 
tes 11 .ftaphydis fylueftris partem I. tritis utere. 

De Mcidurofraut Milphofb 

Defluuium pilorum palpebra hacaffedio eft. Poft totitis igitur cotpo/ 
ris curam,fmegmatis calliblepharis,ab ornandis palpebris uocatis,uteret HI , pfco « s 
Aut terra ampelitidis, croci, celticoe,ladani,fingulorum aquales partes te* t^blephnrii 
reacutere. Aliud. Stibqtoftilotidrach.i.plumbiufti lottdrach.ini. r 
crocidrach.nn.nardi Indica drach.ni.tritis utere. Hoc etiam fcabiofos 
oculos fanat. Aliud Neapolita, ad milphofos, & diuturnas palpebraris 
affediones.Stibtj cadmip,chalcitidis,mifyos peregrini,Ungulorum partes 
equa!es,cotundtto craffiore modo,& meile fubacia torreto,ac tritis utitor. 

Ptilofis crafficies eft palpebrarum callofa, rubicunda, quibus confingit ptilofls 
etiam fapepilorum defluuium. Prgterrelata igitur etiam hoc fummefacic. 

Stercus murinum uftum ac meile contritum illine. 

Adpilorum fuperciliorumdeflmiA 

Oleo aut adipe anferino illitis digitis plumbum confricato, 5 i hoc illi/ 
nito. Aliud. Hoc etiam fubnigros facit. Nuces auellanasuftas cum ca 
prino aut urflno adipe confricato. Aliud. Hoc etiam ad barbarum alo* Alopeciae bur* 
pedas facit.hyofcyami drach. 11 .ftercoris murini drach. I .polytrichi drach* burum 
i.ungeti irini cochlearia 11 ii . Ad reliqua probe trita ungentum ammifee, 

Kfomento prius adhibito illine.Si uero prteraferis,magis efficax eft. 
g ; Ad pilos palpebrorum pungentes,Trichufinappetlatam, 

Pilis pungentibus praceuulfis,locum (anguine ranarum per (e ftatim il/ T richiajls 
line,aut cum cinere chamatleonis albi. Aut cimicum fanguinem,aut fuma/ 
rite inter ord eum nafcentis fuccum, cum gummi. Aut tellinarumfalfaruci/ 
nerem,cum cedria. Aut loti cinerem. Aut alumen liquidum, phorimum ap 
/ pellatum. Autricini a cane auulfi fanguinem.ualde efficax eft* Ricimsicane 

Pilos agglutinantia. 

Pilos introrfum refrados glutinat bitumen,maftiche,colophonia,gluti* 
num, cochleae glutinofitas. 

De cumis in ungulo magno incremento >tc decremento , 

Encanthis naturalis in magno angulo caruncula: incrementum appella * Encantfk 
tur.Et rurfus huius decrementum Rhoeas. Incrementum igitur his quae ad Ahceus 
palpebraeeuerfiones relata funt,&fimiIibusuftort)s,aut corrodetibus cort 
fumpferis,non tamen totum,ut ne rurfus decrementum fiat: ied ad natura/ 
lemufep magnitudinem. Decrementum uero, tota quidem carne confurn/ 
pta,aut a parum artifkiofa chirurgia,aut per medicamenta, incurabile efle 
fetas: Ouero pars ipfaru imminuta fuerit, moderate adftringentibus 8 C in* 
carnantibus ipfamrenutriueris.Qualia funtquae fiunt ex croco, glaucio, 

Sialoe. Et collyria ex croco. Ethyofcyamos in uino codus ac impofitus, 

^modicum alumen cum uino. 

De ulceribus. 

VIcerum in oculis genus quidem unum eft,differentia? uero particula/ viem ocu* 
res plures.Nam quod in corniformi membrana cauum, SC anguftumacpu lorum 
rum ulcus eft,Bothrium id eft folfula cognominatur.Quod uero latius bo Botbrion 
thrioeft,minus autem profundum,Cceloma itocatur. Atgetnon autem ul/ Cceloma 
cus dicitur iniridis circulo obortum,circumcirca occupans, ut circa exter/ Argemon 
nam iridis partem rubicundum appareat.Circa internam uero album.Epi» Epictum* 
cauma uero ulcus eft fordidum,& impuru,ac cruftofum,quod dum repat/ 

... gatur,facpe humores in Oculo effluunt. Sed dC alite plures ulcerum differen/ 


ia funt,de quibus in communi dicemus. Si igitur cum inflammationenl i ' 
usconftiterit,etiam curatio perca qua inflammationem mitigare accoli 


coquere poliunt,fa cienda eft,un'a cum proprietate qua ulcus requirit*’?!! 
lia uero funt collyria,libyanum,&: cygnus,&: pelaria appellata, Si afte t , £ 


fimilia: Bi qua ex amylo, terra famia aftere dida, Si cerufa componunt* 
Omnibus autem magis dolore fedarenouimuscollyriumNilatnonis f«j 
n (piius ufu nondiuimmoramur,propter uehemente ftupefaciendi facul 
atcm. Optimum eft Si collyrium ex decodis,quod necp habet uim ftupefi 
ciendi. Si uero cum fluxione ulcus fuerit,ex collyriis ad illam commodis 
aliquod ammifcebimus, quale eft quod ex hydria fit, & chiacu, & cygnuj 
fuluus,8£ quacuncp repulforiam non mordacem uim habet.Quodfi fordi, 
' ra fuerint,aqua mulfa moderate aquofa, Si fcenigraci decodtoi 


Suppurulen* 
Vnguis oculi 


Cicatrii 

Albugb 

Nubecula 


<ia ulcera fi—.- ; , - . - 0 ..^ 

mur,tum per fe,tum cum collyrtjs ad hoc facientibus, acrioribus quideul/ 
certbus exiftentibus, Seueriano, Si eo quod ex fceni graci fucco paratim 
noacribus aut,diafmyrnisSd nardinis. Veru purgata ulcera probe ad ciear 
trice perducere folet collyriu Cleon,ad hoc quod etiam cicatrice cocolora 
De proUpfu oculi. (efficit, 

Prolapfus eftpronuetia tunica acinoformis,ex corroflone,autruptione 
corniformis tunica oborta.Qua ianeubi adhuc parua eft, ut mufeacapi/ 
ti fimilisfit,Myocephalon uocatur. Amplius autem auda, ad acini uua-fi' 
militudinem,Staphyloma.Plurimum uero,ut ultra palpebras excedat,Ma 
lum.Si uero callofum fadum fuerit,hoc clauus appellatur. Si igitur modi/ 
ce ad capitis mufea fimilitudinem prolapfus fadus fuerit, reftringentibus 
ac repellentibus compofitionibus utendum eft, chiaco uidelicet collyrio, 
Si fufco,&: nardino,& Theodotio, Si eo quod ex oleafrodibus fit,& quod 
ex cornu. Spongiam quoqj pofca aut uino adftringente,aut rofarum deco* 
do imbutam, aut etiam fplenium, citra compreffionem deligare oportet. 
Principatum autem habet adprolapfus,6f ulcera omnia,olympiacum iiue® 
Olympus appellatu collyrium, cum fucco ole*, aut polygoni,aut polij.Ea/ 
dem haic etiam Malis conducunt,& ftaphylomatibus, prius quam inalbe/ 
fcant.Vbt uero albaaut callofafada funt, incurabilia exiftunt. 

De fuppurulcntit. 

Suppurulenta fit aliquando corniformis tunica, quandoqj per profuit/ 
dum,quandocp in iuperncie,ut ungui fimile figura pus fit. Quare etiam affe 
dionern unguem appellant.Scopus igitur curationis eft,aut pusdifeutere, 
pereaqu* moderatehoc faciunt, uelut eft aqua mulfa, & fceni graci fuc/ 
cus,Si quae ex ipfo parantur collyria, SdLibyanum, Si quae ex thure fiunt: 
Aut rumpere S i repurgare per fortiora, qualia funt collyria diafmyrna,8£ 
hygidium appellatum. At uero ad purulentos abfcp ulceratione, etiam hoc 
liquido collyrio utendum eft. Atramenti futorq, croci, fingulorum drach. 
Vili .myrrhae drach. 1111 .mellis libram I. Quin Si puftula quum fit corni/ 
formis tunica; eminetia,humore quodam ftrias ipfius fubexcoriante, puru 
lentorum curationi (ubrjcitur. Liquidum Bafli,ad oculos fuppurulentos. 
Croci,aloes,myrrhf,fingulorum unc.I.uini quadrantem,mellis optimi fe/ 
xuncem. Crocus cum modico uino teritur, deinde aloe, Si myrrha,&ubi 
craffa fada fuerint, adijeito mei, Si unita in uitreo uafe repone. Vtere au/ 
tem bis in die. Si uero res urget, ter.Nam oculum fimul Si purgat, Si ineat 
nat, ac cicatrice includit. 

Deacdtncibutdcdlbugmibu!. , , 

Qua in fuperficie in oculis fiunt cicatrices,quidam hoc ipfo nomin e 
Ium cicatrices, quidam Nubeculas uocant. Qu* uero in profundo conii/ 
ftunt,albugineiHorum medela funt ea qu* affrida detergent.Nubeculas 
itaqj anemonesYuccus deterget,&T parui centaurij fuccus cum meile. Diu/ 
turniores autem cedria attenuat,& ars folum aqua tritum uelut collyriu" 1 ) 
Si collyria exterforia,quale eft id quod cx cornu fit, Si quod Rinario" ap/ 
pellatut) 



A pellatur,&Hecatombe,&fimilia. Albugines uero nitrum cum oleo ueteri 
tritum diligenter,ac illitum,probe exterit.Etfept* tefta uffa, & cum meile 
(fita.Ex Collyrijs autem hoc probe 8d leniter exterget.Mamcra:,ammohia/ xumtns 
c i thymiamatis, myrrhi trOglodyticac,ftercOris crocodili/inguldfu cequa/ 
les partes.Fac collyrium 8d utere. Aut crocodili terreftris flercus aqua tri/ 
tum, ac in collyria redadum illine.Bene aute feceris,fi falem Cappadocicu 
aqua dilTolueris,8d cu hac aqua collyria ad albugines comoda inftillaueris. 

Cicatricum tmttura. 

Galla?,acacfa:, fingiilorumdrach.i ni.atramenti futorrj drachJ i.utere; 

Colly«i* m uerohbc.FIomm mali punicMd eft Gyrinorum, atramenti futo* 
fijjacaciJ>gummiifingiiIorum drach.i m.ftibrj, gallae, fingulorum drachi 
ii.terecu aqua.Siflores mali punici non adfintj meiribranofum illud quod 
intus inter grana in malo punico eft admiTce. 

'. v ' De ptcrygijs, ‘ 

Pterygium,unguis‘a quibufdamuocatus.neruofacft tunica: agna ts e/ Vngute 
minentia,enafeens quidem ab angulo, progrediens autem ad coronS ufq;. pterygioti 
Vbi uero nimium auda fuerit,etiam pupillam tegit. Magna igitur 8d diu/ 
turna pterygia perfolam chirurgiam excinduntur. Recentiora uero £d mo 
derata magnitudinis,etiam exterforia auxilia conftimunt,qualia funi qui 
adafpretudines ac albugines adhibetur.Exfimplicibus igitur funt is uftu, 
autatramentu futoriu cu felle porcino.pfobe hac faciut.Efficacius aut hoc 
elf. Atrameti futortj parte x , gummi parte dimidiam. Vino trita illinimusj 
autetia collyria formamus.Quidam etiam fel caprini? meile mixtu illinut; 

Ad ptcrygia,ey purulentos oculos,acl>cbctm uifum,Oribaftj. 

Lapidismagnetis,aruginisrafa,finopidis,ammoniacithymiamatis,fm 
gulorum drachmas mi. croci drachmas n.mellis Attici cochleari) dimi- 
: 8 dium, facit Sd ad albugines. * 

pyc carbunculatione er carcinomatis. 

Carcinoma elf affedio tunicg urniformis,quadoloremhabet,diflentici Carcinoma 
hem,ruborem tunicarum,dolorem pundorium ufq; ad tempora, 8d magis 
ficoncufft fuerint. Cibum etiam non appetunt,fid acribus exacerbantur.Et 
fellhac affodio incurabilis, 8d tamen lenire afFedos oportet Iadis potu, 8 C 
frumentaceoruad alias boni fucci eduliorum exhibitione, citra omne acri/ 
moniamtSd collyriorum teneroru infi]iione,ueIut elt (podiacum, Seueria/ 
num,8d fimilia.prouidendum quocp eff ut bonum fit totius corporis tempe 
ramentum. Carbunculatio uero etiam ipfa malignum ac crullofum ulcus CarbunctU 
elf,aliquando in bulbos aliquando in palpebra, quemadmodum Sd in alijs latio 
corporis partibus confiftens.In bulbi igitur carbunculationibus, abirtitiO 
per clylterem euaciiare oportet primum, deinde per lac codum moderate 
purgare.Poftea fomento per fpongiam adhibito,farinam erui aut tritici in 
aqua mulfa codam imponere,Sd aliquartdo etiam irideni tritam addere: 8d 
oculum lade eluere. Si uero proferpant ulcera,lenticulam cum meile tmpo 
nere,aut cu malis cydonijs codis. Si uero amplius depafcendo proferpant, 
ole* folia coda,aut malicorium codum in uino, tritum cum meile. At fe/ 
data nome proferpente,8dcruftaelapia,pef dicendi medicamentiimpofi/ 
tibnem,8dpuris fadis ulceribus,cataplafina ex uitellis ouorum afTatis,cum 
crbcb 8d meile tritis imponere oportet,ufq; ad cicatricem indudam. Medi 
camentum uero hoc efl.Spodtj drach.i 111 .myrrh* non ualde tofi atdrach; . 

i U.obolos 111 .Tritis in uino aminato donec ficcata fuerint,paffum creticu 
netus ammifce,8d fimul trita liquida pyxide fidtli excipe,Sd inunge. Cg/ 
terum ad carbunculos in palpebris,malum punicum acidum totum conci/ 

•um in aceto coquito,8d flaccidum fadurn ac probe tritum in linteu inditot 
ac utitor,bis aut ter permutans in die,8d femel in node. 

De Kydriafi,ideHpupiUa: dilatatione. 

Vfiwm pupilla colore quidem nihil alterata apparet,uerum multo latior MydriaJIs 
h * quam 


Tabes oculi 

Macies oculi 

Myilalopes 

Glaucoma 

Sufjufio 

C ulices oculis 
obuerptntcs 

objufcalio 


88 PAVLI AEGINETAE 

quam pro naturali modo, Si quandot^ mTum in totum impedit, q lIafl{J 
multum,& qua: uidentur ab ipfis omnia minora effe putStur, M^riafi * 

pellatur affeclio. Caufa uero eius fuperfluus quidam humor eft. Curare’ 3 ') 
tur ipfam oportet uena in cubiti flexura fecfta,aut purgationet fln minus n 
tem in angulis uenas diuidere. Deinde cucurbitam occipiti affigere 8? 3 
qua marina faciem Si oculos proluere.Si marina defit,muria aut pofcautT 
Medicamentis uero ad puftulas conuenientibus utendum eft. ' 

De tube, & macie. 

Tabes affetftio eft pupillae, quae anguftior Si hebetior ac rugofior fit & 
qua: uidentur maiora Ius apparent. Caufa autem eft denfatioaficeitatetnj 
gis oborta. Differt tabes a macie ifchoc,quod tabes anguftiorem pupillant 
facit.Macies autem totum oculum minorem ac humiliorem efficit,Curare 
hos oportet exercendo,8f diligenter fricando. Si caput ,Si faciem, Sioea. 
los,Sf facie aqua proluendo, Si caput ungento aliquo calefaiftorio ungen/ 
do.Oculi uero rarefaciente 8 i acriore medicamento fublinantur,qualeeft 
fubfcriptu. Ammoniaci drach.l.crocomagmatis drach.llll.crocidrach. 

11 .aruginis drach.l 111 .trita in aqua in collyria efforma ac utere. 

De Syflalope. ....... 

Nytftalopas dicunt,quum interdiu quidem uidere contingit, occidente 
uero 1'ole obfcurius,8d notfte penitus nihil. Curare igitur & hos oportet e/ 
uacuando,8f de cubiti flexura,de angulis, deinde purgando,aut per cly 
fterem uacuando.deinde pituita per os detrahenda, Si demutationes mo/ 
uendae.Dandum eft ante cibum hyffopum bibendum,aut ruta. Si uero no 
cedat,rurfus dandum purgatorium ex fcammonia ac caftorio. Oculi uero 
illinantur meile defpumato, Si claudantur, ita ut etiam comprimant ipfos 
ad continendum illitum liquorem. Aut aluminis ufti partes It.falis foffiis 
parteml.tritacummelleillinito. Aliud. Hepar hircinum affato,&fa/ , 
niem inter affandum colletftam illine. Ipfum uero hepar edendum prsbe. * 
Eidum coquitur uaporem oculis apertis admittere iube. 

Dc glaucomate cyfujfuftone.BxRufi. 

«Glaucoma Si fuffiifionem ueteres unam quandam affetftionem effe ptf/ 
tant.pofterioresautem glaucomata humoris cryftallini affetftiones effepu 
tauerunt,qui prarhumiditateadglaucedinem tranfmutaretur. Suffufioncs 
uero effe praeterfufionem inter tunicam corniformem. Si cryftallinum liu/ 
morem.Sunt autem omnia glaucomata incurabilia. Suffufiones autemfa/ 
nantur,fed non omnes,Curandi igiturfunt qui fuffulione tentantur, antea 
quam confiftat affetftio, fanguinis a cubito detratftione, Si purgatione, & 
infulis per clyfterem acrioribus, uelut funt qua: fiunt ex centaurij aut cucu 
meris amari decotfto:8f alui folutione frequentiore. Affigendae etiam cu/ 
curbitat occipitio cum icarificatione. Oportet etiam aqua bibereperom' 
nem ui<ftum,8f uti cibis attenuantibus.progreffu temporis conferet SC pb 
tuitam per os detrahentibus uti per aliquot dies. Quibus uero ueluti cu* 
lices oculis obuerfantur,ex uitioio aliquo humore,aut uaporibus bilioOo» 
ribus allatis,his amarum ex aloe medicamen tu affidue dabimus, aut edant 
per hoc purgamus. Ad oculos uero medicamentis utendum eft primam 
fimplicibus,uelut melle.Si oleo,cum foeniculi fucco, Poftea etiam eompo 
fitis,quale&: hoceft.Sagapeni drach.n.fucci cyrenaicijueratrialbhfing 1 * 
lorum drach. Vtiteruntur in mellis heminis otfto» Nos autem inquit Oriba 

fius,iiibfcripto utimur.SuccieaucaIidum,chamaedryos,coronopodis,fin/ 

guloruparibus portionibus contritis. Faciut etia collyria,&: quod exfuc/ 
co foeniculi paratur,& proteus ,Si Thalafferu appellatu, 8 C quod fit ex opo 
balfamo-Sed qug ex his praeparatur prodeffe folent.Et foeniculi decocti 
in principijs afFufum prodeft.SC quod ex fuccis fit 5 & opobalfamo, & *n d/ 
Ie,ac oleoj&ifimilibus. De obfufeationeac hebetudine. 

Obfufcatio eft perfeiftum ut plurimum uidendi impedimentum, ctM 
manirc* 



r 

I/ I B E R I II. 89 

jnanifeftam circa oculum affedlione. Hebetudo uero eft obfcuritas uiden/ Hebetudo 
A di,ab occulta aliqua caufa oborta. Curatio couenit in communi ea qua; eft 
adfuffufosrelata P rluaa ’ m uero.fanguinis ab angulis euacuatio,8d hirudi/ 
nu m ad tempora admotio,3d infernam partium tridliones. Temporis pro/ 
greiTu etiam fternutatorifs utendum eft, Si uomitibus dum ieiuni funt, Si 
fublitionibus,primum quidem ex meile & oleo paribus portionibus. De/ 
jndefubfcriptocopofito. Crociobol.n.fellis hyaena;drach.i.piperis coni 
munis grana LXXXV.iucci fonticuli drac.X vI .ammoniaci thymiamatis 
drach.idiccts tritis cu fucco,melIis cochlearia i I n .adde,praepara, Si area 
pyxideexceptis utere. Ante illitionefoueatoculos ipogia aqua marina ca 

lida imbuta. D e Strubifmo. 

. : Infantes exnatiuitate ftraboties,curantur laruafaciei pretenta,quo in di Strabijim 
reclum intueantur ( eft enim ftrabifmus comiulforia affetftio mufculorum 
bulbum mouentium ) 8 i lucerna e diredlo pofita,&: no ex obliquo allucen 
te:8dubidd nafumoculi nutarint,floccos puniceosagglutinare angulis 
ad tempora oportetjquo ad illos intenti oculos corrigant. 

- De exprejlione oculorum. 

Exprimuntur aliquando oculi, ut prominentes permaneant. Eis igitur E xprcfio ocy 
quibus ex ftrangulatione exprefli funt, uena in cubiti flexura fecanda efti lorum 
Si uero aliquo alio modo id acciderit,purgatio facienda eft tieratro nigro, 
aut fcammonia. At uero exprefliones oculorum ex doloribus partus, &pe 
quidem purgationes in partubus iuccedentes ibluunt, quare has procura/ 
reoportet. Verum in utris poft uena fedlionem,fi non fedetur, cucurbitam 
occipitio affigere, 8 i lanam meile illitam imponere, aut floccu cum aqua, 
fupernctjs linteum duplicatum leniter deligare. Conducit his etiam aqua 
marina frigida faciei affufa,fid intybi ac polygoni fuccus cupapaueris fuc/ 
co illitus.fiem alia qua: conftringere ac contrahere poffunt. 

Dc.confuflone. 

Confufiones ex plaga obortas, uena- in cubito iedlione, 8 C totum ocu/ Ccm/a/ii) oculi 
lum replendo fanguine recens madlati turturis,aut in illius penpria,colum 
ba,curare oportet. Deinde lanam mollem, ouocum uinoac rofaceocon/ 
quaffato imbutam imponere, ac deligare. Poftera die idem faciendum eft, 

& tertia fomentum adhibendum, & lac inftillandum, Si qu* commodant 
imponenda.deinde fublinenda quae ad ueteres affectiones pertinent, qua/ 
ie eft collyrium chiacum. 

DcMyopid. 

’ Myopes dicuntur qui exnatiuitate ea qua: propinqua funt uident,qtiaj Myopes 

uero longe diftant,cernerenon pofllmt.incurabilis eft autem hgc affedtio, 
pr« uifiui fpiritus debilitate oborta. Caterum fenes contrariam habet his 
affeiSionem.Nam qua propinqua funt non uiderttes.procul dilfita cernut. 

Aurium affi(tiones,cr primum ie dolore. Cdp. XXIIJ, 

A Vrium dolorem ob frigiditatem obortQ$&ex tempore, Si ex pragref/ Aurium dolor 
x fo uidlu,aut etia ex agri narratione, fi ex Iaceflente aliqua externa cau/ 
faobortusfuerit,edodli:8d ex eo quod dolor in profundo firmatus eft,citra 
grauitatem,aut diftentionem,aut feruorem, calefacientibus auxiltjs curabi 
mus,oleum rutaceu calidum,aut nardinum, aut laurinu calidum,aut ama/ 
racimim,aut foliatum,aut fpicatum,aut commune cum euphorbio,autpi/ 
pere,aut caftorio: aut comagenii tiocatum ungentum, aut opobalfamum, 
inauditorium meatum inftillantes- Sed Si oleum in quo codlum eft allium 
5Utcepa,inftiIlatum prodeft. At uero dolore ex calida intemperie,in quo 
teruorem quendam,citra graititatem aut diftentionem ferttitmt, contrarrjs 
euraueris,album oui tritum inftillanSjquemadmodum in oculo,& lac mu* 
uebre cum aliquo dolorem fedahtecoIIyrio.autperdiciadisfUccucum mo perdicia 
. aicorofaceojSd ipfum rofaceum,autacetUm ac rofaceum,aut folani fUccS, 

•f ’ 1 autc °riandri,autafphodeli:autoleuinquoiweftinaterrar,autafeIlicirca 
h 3 hydrias 



hydrias na icentes, incorti funtsaut amygdalinum oleum per fe, aut burri 
:* nis tribus triuis in tofo codis. Hoc naturaliter efficax eft. Verum dolo- 
ob uifcofos ac craflos humores,fid ex capitis,fid ex auditus ipfius graufet? 
fid pragrelfo uirtu cognofce. Diftentio uero fola citra grauitatcm.fl atl , o e ’ 
fumfpiritumqui exitum nonliabet indicat. Vtendum igitur eft in utrifc/ 

medicamentis obturatipne liberantibus acincidentibus,uelut eft aphronl 

trum cum aceto fid meile, Sd fel ouillum cum ol eo communi aut amygdali' 
no, 8d porri ac cepae fuccus tepidus cum meile. Aut origanum cum meile 
ac larte muliebri tritum inftilla. Ad fortiores uero obturationes, fel capti, 
num curti porri fucco inftilla. In quibus autem dolor multus Sd diuturnus* 

6d auditus grauitas adeft,' utendum his eft.uelut elf draconti) fuccus,8dari! 

Sd bryoniae,Sd fimilia. Priuatim uero ob fpiritum dolentibus flatuofum, cu 
curbita aqua calida prius feruefarta, 8d ad aure appolita maximoperep r0/ 
deft Si uero grauitas,2d diftentio fimul calida, fid dolOr pulfatorius fiat, aut 
etiam ager febriat,aurem inflammatam elfe fc/to. Et prx omnibus utenda 
eft uen* fcrtione,deinde fomentum faciendum frequenter cum oleo dulci 
calido, perauricularium fpecillum lana obdurtum. Inftillandus autem eft 
in meatum, fid anfcrinus adeps, 8d uulpinus: Aut regium medicamentum 
cum rofaceo, aut cyprino,aut irino, forinfecus imponenda funt qutemitt/ 
gare ac cocoquere poflunt. Quod fi dolor cogat,his qua moderatb fenliint 
torpefaciunt utemur. Non enim exiguum eft periculum, quum cerebrum 
uicinufltauditorio neruoinflammato.Probeigiturhocmitfgat,optjpar/ ' 
tem i.caftort) partes i i.cumlarte muliebri, autoui candido, autuinodul/ 
ci,tepida inftilla. Sed 8d croceus paftillus, 2d Aftcr, fid Philonis antidotus, 
fape his profuit.Oportet autem frequenter fomentum adhibere, aut exo/ 
leo communi,aut ex aliquo calido ungento,ita ut in hoc ipfelanam made» 
fartam auri imponas,fid nequaquam quantum eius fieri poteft, inflamma/ 
tas partes contingas. Perfeuerante uero dolore, fid in pus tranfituro, utere : 
medicamento ex lini feminis fucco,inftilIans ipfum diflblutum cum rbfa/ 
ceo aut chamsmelino.Porrb fi ex aqua medicata in auditorio meatu con/ 
tenta dofeant,fi quidem multa fuerit,per os, aut etiam per ftipulam, ipiam 
exugere oportet- Si uero modica,hac exterfa per auricularium fpecillu la/ 
na obdurtum, oleum quoddam tenuium partium inftillare,autrofacfum, 
aut oui candidum, aut lac muliebre. Calida uero omnia moderate efleo/ 
portet qua: auribus adhibentur. 

Ai ulcerd cum mftmlmdtione. 

•LyeiB fid papaueris fuccS paribus portionibus trita cum meile immitte, 
Aiioloresmiximos,&pus,o-duiitmgriiuitdtcm. 

Amygdalas depurgatas Xx.aphronitri drach.I Ir,opi) drach.111. thU/ 
ris drach. III. croci dracb.lin,galbani drach.l i.myrrhae drach.l.aceto «I/ 
ta inftillatojfi dolor adeft,rofaceo dilutatfi pure fluant,uino mulfo aut acc/ 
to mu!fodi auditus grauitas fit,aceto. Verum recentia ulcera glaucium cl 
rat aceto folutum,8d collyria qua- ex ipfo fiunt,8d quae ex rofis,fidcroco,Sd 
myrrha,appelIationem habent. Quae uero pure manant citra dolorem ,re/ 
crementum ferri cum aceto fub canicula: aeftu tritum. 

Ai fordium iuricim. . , 

Nitrum aceto dilutum cum aqua infunde, fid deterfione farta, nitrum a/ 
ceto dilutum cum rofaceo inftilla. Aliud ad fordes. NaIhirtwM®SF 
triparum,caricis exemptis granis excipe, 8d farta inde collyriain aurei»/ 
de,fid pertriduu exime. Ducit enim fordes multas,fid abundelcuar.facita- 
ad carnis cxcrefcetias,dolores diuturnos,fidulcerationestaut aloes,thuris/ 
myrrhat, Angulorum drachmam unam, rnifyos drachmas quatuor, cuma/ 
ceto in paftillos efformato.ufus autem tempore,acero fid rofa/ 

ceo fqlutos infunde. Item Andronis pafttUum,SC 
Neren,Sd Mufa: inferiptum. 





LIBER. .III. ,t 

Aiiiuttirmulc&a. 

4 Cedriam meile mixtam illine. Aliud. Miiyuftum ac tritum infuffla; 

Otmim anteeorum qua infunduntur ufum, aures per auricularium cly- 
fterem eluuntur pofca> aut afceto muIfo,aut uino mulio, aut decodo aliquo 

ex rcpulforijsjuelut lenticula;,aut rofarum. 

Ad cruentatas aures. 

Eluito quidem culentifci decodo,inftillato autem polygoni fuccu cum Mmcriun* 
pjticidimo aceto. Aut lycium,aut amurcam,atit acaciam,aut porri fuccu. tatae 
Ad carnem excrefcentem. 

Nitrum cum aqua calida, unk cum aris fquama * ac fandaracha, aquis caro m auribi 
portionibus infundito.crufta uero induda meile repurgato. excrejcens 

Ai uermiculantes aures. 

Eluito abfinthtj,aut centaurij,aut porridecodorinftillato autem cappa/ Vermiculana 
tisfoliorUm Uiridium ac frudus fuccu, aut cedriam, aut urinam humanam tes aures 
ueterem,aur ueratrum album cum meile,aut calamintlla fticcum,aut fcam 
moniarn cum aceto, aut abfinrhtj fuccu. Oleum autem meatui infttllatum 
adfummum ufcp,emergere/pfos facit. Melius tamen eftoleum Sd acetum. 

Sed Si ad illabentia auribus animalcula qfdem utere; 

De calculis er fimilibus in aures iUapfts : 

Lanam circum fpedllumobuolutam terebinthina, aut gummi, aut ali/ Auribus ita 
quoglutinolo tingito,8ific ipfum extrahito. Si uero non concefletit, oleu Upfa 
cafidumfrequentermcatuiinftilla.Etfinon exciderit,autrelidtum fueritj 
adhuc alijs modis utere,uelut in chirurgia referetur; 

De fonitibus aurium. 

Siinfebribus,autharum(udicationibusfonitusfiartt,nfhi!moliriopits sonitus durui 
elbftatim enim plerunq? fedantur.Si uero etiam poft morbum permaneat, 
fomento ex abfinthrj decodo adhibito,acetum ac rofaceum infundito, aut 
B taphani iuccum cum roiaceo,aut ueratri nigri cum aceto. Veru ad diutur/ 
nosfonituS,ob craffos acuifcofos humores obortos: cognofces alite hoc 
' exeo quod no aceruatim,(ed particulatim confiftunt: aceto 8 C nitro ac mei 
lecolluito; Aliud. Veratrinfgridrach.n.caftorq drach.U.crocidrach. 
lll;nitridrach.xvi.facpaftilIos,SCacetotritisutere; 

Ad diuturnos fonitus acflbilos. 

Euphorbio cum oleo cyprino trito ac calefado utitor. In his autem qui 
ob multam fenfus fubtilitafem j uapotes aut flatus afferri ientiut, caftorium 
8 C cicutae fdmen,tritum cum aceto inftilla- 

De auditus difficultate de juriitate ; 

Quae ex natiuitate,aut etiam poftnatiuitatem quidem, uerum dfutur/ Auditi» iffis 
nilfima & perfeda furditates confidunt, incurabiles firnt. Quae uero non cu i tM 
perfeciae,diuturnae tamen,& ha incurabiles funt,aUt uehementer agre cu/ surditas 
raripoffimt. Qua tamen ob bilioium humotem furfum repente confiftut, 
euacuationibus per medicamenta bilem ducentia no difficulter fanaueris; 

Quidam uero etiam fua fponte liberantur ab affedione, bile ipfis fubtus e/ 
grelfa. At ob crudos ac ctaflos humores confiftentes furditates,aut audi/ 
tus gtauitates,uena fedione curato, aut omnino per hieram purgato, utes 
etiam pituitam per os ac nares detrahentibus,& balneis naturalibus,aut a* 
qua marina. Ad meatum ueto auditorium fnftillare conuenit, SC ea quae 
ad fonitus deferipta funt. Priuatim uero hac. VrinS capra, & fel caprinu. 

Aut fel per fe folii inftilla. Aut rutgfttccu cu meile. Aut caftoriucu oleo ane; 
thino. Autcefypu medicamentucuungetp nardino. Aut fel caprinucunt 
gaIbano.Authoc,caftorijdrach.ii.nitri,ueratrialbi,fingulorumdrach.i 
Ai aurium contufionem. ‘ 

Hippocrates monetut nihil ipfis adhibeamus-Quandoquidem ueroab Auriuntcotu 
'Pus affedis fape cogimur, utendum hiseft. Myrrha, aloes, thurisjaca/ tufto 
,V cl * > finguloriim aquales partes, eum aceto aut oui candido illine. Aut 
h 4 panis 


panis calidi internam parte,cum meile in pila contufam impone. Aut! 
bituminis,thuris,aloes, carnium cochlearum, bulborum Aphricanor * 
fingulorum atquales partes aceto tritas impone. Si uero inflammatione' 
oriatur, cataplafma ex fefamo impone, aut ex alica cum aceto cotfla. S' 
autem leuia cataplafma ta,8C ciira deligationem; aut leniter deligentur p' 
lana oleo imbuta meatui apris indatur. 

De parotidibus. 

Parotides Parotis afledlio efb glandulam circa aures, qua: fit dum iudicatofiom 

do in febribus, materia quSdoqs de capite,ab impadlis inipfo humoribus! 
quandoqj de reliquo corpore expellitur.Siquidem igitur adhuc in profun- 
do harrens parotis,non in molem attollitur, adiuuabimus naturaattrado/ 
ria auxilia adhibentes, aut etiam cucurbitam apponetes,aut frequentibus 
fomentis urentes.Nam fiinprofundum recurretmateria,periculumnouu( 
gare fequetur.Si uero inflammata in tumorem attolletur',uiceuerfamitio, 
re ac concoquere potentibus utemur cataplafmatistquale eft quod ex fati, 
naordeacea,auttriticea,aut feminis!ini,cumaqua mulfa, autfceni gr*ci, 

_ aut althtear, aut chamaemeli decodlo coquitur, ltemcp quod ex rumice SC 
Axungia no axungia non falfa paratur. Si uero etiam fanguis tibi redundare uideatur 
faifa euacuabis tpfum uen» feclione,uiribus praefertim permittentibus.Vbiue 

ro tumor non difcutitur,fuppuratortis medkametis utendum eft: quale eft 

Suppuratoria triticeafarina, cum caricarum decotfto ac oleo. Itemcp ex pollineconftans, 
medicamenta SC quod ex fermento paratur medicamentum. Tranfmutato autem abfceG 
fu, aut per fedlionempus excernimus, aut acri medicamento rumpimus: 
quale eft quod fmilium appellatur,&: quod ex allrjs paratur. Ceterum mi 
tiores parotidas etiam fomentum ex muria difeutici ex apyrano medica/ 
mentum.Hoc etiam tranfmutatum iam pus difeutit, ad hoc dolores maxi/ 
me fedat. Verum ad inueteratas parotidas, buccinoru aut purpuram ufta/ 
rum cinerem,cum meile aut axungia imponemus. Autficus aqua marina 8 
codlas.Aut marrubium cum iale. Induratas autem iam mollit emplafttunt 
Mnafteaei Ariobarzanium.Optimu eft SC quod ex fucco feminis linipa ■ 
raf. Ante haec uero,cataplafmata ex ammoniaco imponeda funt, ammixta 
pice liquida,aut adipe taurino,aut bdellio, aut ftyrace,aut medulla ceruina 
Denarium acolfdClusafedionibm. Cap. XXIIII. tjSi 

Ptariumafje* f^Lfaciendi facultate Iatfa,fi quidem uox illa-fa conferuetur, anteriorum 
Iliones cerebriuentriculoruaffediionem efle fufpicandum eft, quiautobnu/ 

O Ifadlus Ufits dam intemperiem laefl funt, aut ob uitioforum humorum copiam. Si uero 
etiam uox timui lefa fuerit,!aboriofior quodammodo facfta,propter offiutn 
coliformiumobturationem,afFedlionemfadlame(Tefufpicare,at<^hqcrur/ 
fus a uitiofisquibufdam humoribus. Vbi igitur cerebri intemperiem per 
farpe relata compereris,contrartjs auxiliis utere. Humores autem perdetra 
hentia pituitam per os euacua, Sd per ea qua: fortitereuacuantnaribusin- 
dita.Et odoramenta adhibe tenuium partium, quemadmodumin defluxio 
nibus. Si uero plenitudine totius corporis deprghenderis,hanc prius eua 
cua,aut per uenae iedlionem,aut per purgatione per hieram. Atq: fic etiam 

Polyprn in polypade SC Ozama utere. Deinde etiam localia auxilia adhibe. Etthe/ 
i md l n rtace faepe pota magnifice profuit. Eft autem polypus tumor prxternatu/ 
ram in naribus obortus, eflentia fua fimilis polypi carni. Eiufdem edenti* 
o&na eft etiam carnofitasin naribus praeter natura produtfia.Atozacna ulcus eft 
putredinofum,ex acrium humorum influxu proueniens. 

Ad polypos esr carnofltates. 

Carnofitasin Squama aris drach. VI ii. atramentifutoni drach.vi.fandaracbedracli. 

naribus llifueratri nigri drach.n.Infuffla ac utere ut optimo. Nam in tredecim 
diebus utilitatem fuam manifefte declarat- facit SC atramentu futoriu cum 

aceto. Alittd. Malicorqdrach.xn.atramentifutonjdrach.x.chaldtb 

dis drach. v 111 .fellis taurini,amomi,myn ha-,calamintha,marrubi]=fi' ) g u/ 
loriin* 



IIBBR III,' ' 9 i 

t lonldrach.H n.croci drach.i I.ueratri albi draeh.lt II. utereficco._ Aliud; 

Diphryge trito liares continge,»: linamento exellychntjs nares diftende; 

Miiyos, chalcitidis,myrrha, Ungulorum drach.vn. atramenti futorij 
j rac [,.vr.aluminisfcifti,galla,fquama aris,fingulorumdrach.IIii.alurni 

. 0 mndi drach.i I. thuris drach.i .aceti fextar.i,coquito hoc totum in X/ 
teouafe,»:mellis fpiflitudine in linamentis utere. Aliud. Aeruginem, 

& fquamam arris,requis portionibus ficca adhibeto. 

Ainiriumgrdueolentum. 

Myrrhae, acaciae, amomi,Ungulorum drach.i.meile codo excepta, ad ^ 4r ; ul a 
fummum narium interfeptum agglutinari iubeto. Aliud. Amomi,myr Mo i (nt ^ 
rhar.rofarum ficcarum,iingulorum squales partes ungento nardino exce/ 
ptasfubline.facit SC Hedichroum magma cum uino. 

Ainmumulcerd. 

Gerufelib.l.fpumar argenti quadrantem, recrementi plumbi quadrati/ 
tem,aut plumbi ufti.Sint autem omnia Iota. Excipe uino dC oleo myrteo. 

Ad ulccrd dulcii dppclUtd. 

Spumat argenti drach.i 111.rutae recentis drach.i 11 i.aluminis fciifi dra/ Vkeriiiiicii 
chmas duas,oleo myrteo 8f aceto excipe; 

SUrmtdtorid. 

Veratrum album,caftorium,piper,herba lanaria,cyclaminus, eupbor/ stcmnutorid 
bium,nitrum,cuminS,herba fternmatoria uocata, fingula per fe, aut fimul 
omniaNon autem infufflare oportet,fed penna aut digito penitiflime nari 
busindere.Si uero fternutatio redundet ex medicamento, iedare oportet 
infufo nardino,aut rofaceo,aut oleo dulci. Olfadu uero fedant fternutatio 
nem,anifum,ocymi feftucaetufae-praeomnibus autem ficcandumeft caput 
. fmegmatis ex nitro 8C pumice: aut etiam appellato Aefculapio utendu eft, 

8 Sifapone Conitamini,»: fale Cappadocieo,»: iimilibus; 

De fdnguinti ex niribut eruptione. 

De fanguinis ex naribus in febribus eruptione,didum eft libro iecundo Singumkei 
in illarum tradiatione. Verum de ea quae aliter quomodocuncp fit, &:fimpli ndribiumu 
citer agrefupprimi poteft,nunc dicetur.Chaicitidem tritam linamento ex pti* 
ellychniis, aut priapiforma, aqua madefado excipe, ac naribus inde. Aut 
outtcftam uftam,fi< gallae dimidium ipfi ammifee. Aut lycio Indico cotin/ 
ge. Aut ftercoris aiinini ufti cinerem infuffla. Aut expreftum de afinino fter 
cote fuccttm inftilla. Aut lapidis molaris ufti»: aceto extindi uaporem oh 
faciat. Aut etiam meatus obducente hoc utere. Manna: thuris partem I.a/ 
loespartem dimidiam,candido oui excipe, 8 C per linametum ex ellychniis 
Utere,forinfecus leporis pilis ad illitionem appofltis; Aut Iyfimachium ap, 
pellatam in nafum indito. Aut cucurbitam leuem,magnam, 8C perfeueran 
ter^ponito ad pracordium ediredo naris unde fanguis erumpit. Aut au/ 
res firmiter obturet.Et frontem ipongrjs ex aqua frigidairriget.Aut cucur/ 
bitaoccipitioaffigaturcumfanguinisdetradione. Aliquando etiam uena 
(ecare contienit,fi nihil impediat:»: extremas partes deligare,brachia prj* 
fettim ac fcemora,quemadmodum in uena: fedionibus. Iubchdit^ funt ut 
iplamoueant,manus quidem fricando,pedes aute ambulando.Dum ehim 
aena qua ifthic funt fanguine implentur, uafa circa nares fanguine defti/ ’ 

Cientur. Sed »: fpongia fape in pofca frigidaimbuta, 8C extrinfecus ad fan 
gaine manante nare cu adftridione appofita,quod opus fuit effecit.Pr jftat 
nuthocfacere,oblongo ad cuneoli forma linameto prius in nare fubdito. 

Ai fidei dfjvdionts. Caput XXV. 

D faciem a rugis conieruanda. thuris drach. 1111. fuci drach.i 11 .ipumg ^5*<<r« 

. argetilota drac. v i ii . Omnibus in cremore glutinis pifciu cotufi diflo 
•uhs, dc in paftillosefformatisutere. Aliud. Ramentieborisdrac.vm. 

■ 11 mm mafculi, glutinis pifciu, finguloru par pondus,utere uelut didu eft. 

Adfa> 


Iridis,ptiTana, faba: frefa:, fingulorum fefquifextariutn. falis amm • * 
' ci,cornu eeruini ufti,ammoniaci thymiamatis, fingulorum fextantpm m a' 
qua difloluta in paftillos effbrma,&rurfus aqua tritos,ante baln«il» m. 

Aliud. Ptifanat,erui,tlmris,faba frefac,irtdisilIyricae,aphronltrifr!I)^ 

fingulorum choenicis quartam partem, amygdalas amaras x x.efform 
cum candido ouorum & ladeafinino, & utere uclut antea di(3u m «ft F° 


to. Aliud. Fecis uinidrach.X.farinaerui drach.X.fabgftefa;drach.x / 
ueratri albi drach-V.aphronitri drach.x.alcyonq drach.x^tritis cofricatn' 

Ad fugiUata. 

Poftquam ab initio quidem fceni graeci decoi3i,poftea uero etiam meli/ 
lotidecodh'fomentum adhibueris,collyrium Nili ex rofis aqua dilutumil/ 

' hne.Deinde collyrium exmyrrha.Siuero nihil efftciantha:c,colIyrmmex 
fandiceuftum illine. Aut hyifopum cum aqua impone. AuthyiTopoinliti/ 

teolum iIli^ato,&: calida aqua tindlo,fomentu adhibeto. Aut cum acri mu 
ria fouetoKt raphani corticem cum meile tritum imponito. Hoc etiam ad 
diuturna facit. Cateritm adfugillata ac liuedines inueteratas, tordyli par 
tes r i .terra famia parte i .cum meile impone animaduertens ne exulceren 
tur. Aliud defridtorium. Hyfiopi,thapfia,ca(%,fingulorum drachmas 
duas,cera drachmas duas,terebinthina drachmam unam. Impone cauens 
ne exulcerentur,& prop terea affidue tollens. 

AdVarot. 

Vari parui ac duri funt circa faciem tumores,eos aceto mulfo illinitoac 


confricato. Aut fpumamargenticum terebinthina, 6d modico oleo albo ! 
tritam, illine affricando. Autalumen fciflilecum terebinthina. Aut amy/ 
gdalas amaras aceto tritas affricato. Ad callofos uaros hoc facit. Saponis ’ 
gallici drach. quatuor.thuris,ammoniaci thymiamatis,fingulommdrach. 
i • Aqua diluta illine,& poft horam ablue. 

Ad utrol,pilos, o-ajpretudma faciei. 

Cera: drach.X. terebinthina; drach.I.uifd drach. ii. oleo affufo eliqua/ 
to,& hoc faciem confricato.Radicitus enim tollit. Aliud. Papauertri/ 
tum,aut pulegium cum fale SC aceto imponito. 

Cantum Thaidie ad faciem rubicundam faciendam. 

Croci,'ridicis erythrodanffuci, thuris, myrrha:,finguloru drachmas n. 
excipe adipe uitulino 8C oleo maftichino. Deinde illinito, SC tempore in/ 
terpofito fpongta calida imbuta detergito, Conueniunt autem haec adfa/ 
ciem medicamenta etiam reliquo corpori. 

De oris afjitlmibui.w primum dt dmtibws. Cap. XXVI. 

- D Endbus dolentibus citra gingiuarum inflammationem, aliquando in 
1 ipfo proprio dentis corpore,aliquando in neruo qui ad ipfos defertur, 

dolorem efle contiqgit. Vehementiflimis igitur opus eft medicamentis,& 
propterea pleraq; iplorum ex aceto acerrimo praparantur. Verum gingv 
uis ob inflammationem dolentibus,optimum medicamenta eft oleum Ien< 
tifcinum temperatum ore detentum.Sit autem recens.Nam uetuftumtatv 
to deterius eft recenti,quito artate antecellit. Seruetur aut K hic comunu 
ratio, quod prceeuacuatu efle oportet humore in toto corpore redundante. 

' Addentiuminflammationcm. 

Os colluit aceto in quo codla fit galla,aut halicacabi radix,aut hyoftya' 
mi femen; aut folia,aut pulegium,auc folani fuccus, aut capparis radix, am 

myrti folia,aut polium,aut cucumeris fylueftrisradix,autrutaefoliacum a* 

ceto mulfo,aut cornu ceruinu,aut etiam acetum fcilliticum. Aut pyrem rB 



cl , in hy(Topo.r<icf>t'i'of'i.imucro dentem,ftyracem cum opio mdfto.Autgai Dens cor* 

* banum.autfulphur uiuum cum lycio. Authyofcyami feminis codli uapo/ rofus 
rem admittat per infundibulum. Sed 5C Philonis antidotus denti oblita det 
(orem eximit.Si uero fluxione infeflentur dentes,myrti, & lentifci,&T gallg 
decoctum colluant,aut rhois Syriaci,&baIauftiorum,&:malicorij. infper/ 
gitoautem falis partes II. aluminis ufti 8C aceto extindli ac triti partem I, 

Deinde uino colluant. Cruentis uero gihgiuis alumen tenue tritum in/ Gingiuit 
fperge. Aut aloen cum uino colluant, aut rubi radicem uirto fmiefactam, cruente 
autrhoen fyriacum. Cruentis autem & fluore uexatis gingiuis,thunni fal 
famentum in olla exurito, ut in carboiies redigatur, & cinere contingito. 

Sidit autem commotos dentes aloeiniperfa, aut rhusfyriacus,autalumen Dentes coni* 
fcilTile,autgalla,aut rubi radix,aut per fe,aut cu uino coela. Aliud. Nu/ moti 
cis uiridis cortice terito,&in liquorem abipfo exprelfum, myrrham Min/ 
nzam,&ialumen fciffilcinrjdtOj&f funuI unito. Vfutiero expetente infuti 
de,8dadgingiuas immitte,ad dentis dolentis partem,& fanabitur. Aliud. 

Allium,& piper,& ilaphidem fylueftrem trita, linteo excipe, & in paruos 
globulos efforma,ac fa-pe permuta.Hoc humorem in capite purgat,Si den 
tes curat. Aliud- Ad dentes mobiles, & gingiuas fluidas, & ad omnen 
nomen inore proferp endo depafcentem.Chalcitidis tofte drachxn.cad' 
inisdrach.vIII.utereficco cum aceto. 

Ad dentem citu dolorem tollendum. 

Farinam cum tithymali fucco imponito,Si fuperhe hederae folium addi 
to,& ad horam (inito. Sua fponte enim conteretur, 

bentifriciumctimtiipdruliiUs. Dentijnciunt 

Aluminis plinthitidis trientem,falis ammoniaci trientem» myrrhar, co/ 

Ili,pyrethri,Angulorum drach.iiii.piperisgrana lxxx. Aliud. Sui/ 

B phuris uiui,piperis,aluminis fci(fllis,fingulorum aequales partes. 

Ai pctruli<Ls,er E puliies. 

Parulis efl inflammatio circa partem aliquam girtgiuarum, qua: non fo/ Paulis 
lutafuppuratur.Suppurata uero fcaipello uenae (eclorio diutia, linamento E P“^ 
difparatur. Epulis autem efl: carnis excrefcentiaabinflammatione,circa 
intimum dentem molarem,aliquando cum febre dC dolore. Opus igitur ha 
beteompreflione.Quare utendum cft aerugine rafa per fe,aut cum pari gal 
la. Aut fori combufto, aut omni alumine ufto, aut galla per ie, aut fquama 
aris cum aceto trita ad fufficientes dies,ac reficcata. 

Ariflolochiae radix uftajcornu ccrui uftu,cum modica maftiehe. Aliud. 

Sal albus meile fubadlus,8f fle i folfjs inuolutus ac ullus, donec ad carbones 
redigatur. Aliud. Buccinafaleimpleraacufta. Cochleae terreftres uftg 
cum meile. Lanae (uccidg ulice cum modico fale. His flrtgulis grati odoris 
gratia amtnifceatur, iunci odorati rotundi flos, aut nardi (pica, aut folium 
malabathri,aut cyperus,aut iris. Aliud,quod dentes dealbat ,SC gingiuas 
ad(lringit,&: iucundum odore inducit.Pumicis, falis tofli,iridis,fingulorS 
drach. ii ii. cyperi drac.v.fpicm nardi drach.i. piperis drac.vi.tritis utere. 

Ai dentiumfiuporem. 

Addentium (lupore facit portulaca comanfa, aut oleum crudu affridlu, bentiuni 
Mt amurca in ceneo uafe ad mellis compagem codla,&: inueterata illita. ft u P or 

Addentes detritos. 

Dentibus detritis commodant.baccarum lauri,aluminis fcifllj ariftolo/ 
cl >i» clematitidis,Ungulorum aequales partes. 

p ■ _ Aigmgiuntconopts. 

Horisrofarum drach.Vlll.gallarum drach. illl.myrrhae drach. II, Cg/ 
jerum erofas 8c fluidas gingiuas fanant fi colluantur haec.Lac afininum, ta 
•forum olece decodlum,acetu fciiliticumificca uero fi admoueantur.rubigo 
‘i ,£m >mali ptmici flores. Ad tumidas uero 8f carne excrefcetes facit portu/ 

latae 


AntiasquiifU 
Columella in* 


5(S PATU AEGINETAE 

lacas iucctts ore detentus,oliuarum colymbadum muria,oleum ctudum t 
lidum,aut lentifcinum,aut melinum, amurca.Sicca uero, ferrugo, 
go, ariftolochiae radix, plantaginis femen, diphryges, atramentum (2 
rium toftum,mali punici flores. 

Ai Ubia rupta. 

ta Amurca codam illine. Authoc. Adipeanferrr, cum meile & terebinthi 
na,Kqualjbus portionibus,floris rofarum,a2fypi,rofacei,fingulor6parii. 

Ai ranunculum appellatum. 

« Ranunculus tumor eft inflammatus, fub lingua confidens,maxime in 
pueris.Confricato itacp locum exmifyos,£d aeruginis rafa: asquis partibus 
ficcis. Ad mentum uero utendum eftemplaftris, anthero,autfphario,aut 
parhygro ex otiis. Veru in adultis uena fub lingua prius fecentur. Aliud. 

■is Facit Sdadferuida oris ulcera. Aeruginis rafa,galla,chalcitidis,flngulor5 

I a aquales partes.Hoc cum paflo etiam collui poteft. Aliud. Farina erui 
cum meile ubi prius defricueris,gallam tritam cum meile illine. Autrofara 
flores fimiliter. Aut olea foliorum decodum colluant. 

Ai tonfliarum inflammationem. 

1= Siquidem in febre inflamata fint tonfilla,8d columella,gargarifmicotv 

■e ueniunt ex decodo furfurum,aut rofarum,aut palmularum, autmyxaram, 
aut lenticula.Remittente uero inflammatione,aut decrefcente,mei adipfa 
decoda ammifcendum eft,quod in principiis facere non oportet, nequein 
augmentis,ut ne acrimonia fua fluxionem aliquam attrahat.Siueroiiippu 
rata rumpantur,aqua mulfa per fe gargarifletur,aut cum lentium autrofa/ 
rumdecodo,itautinhis perfeueremusufcp adperfedam folutionem,aut 
etiam ftomaticam collutionem exhibeamus gargariflandam. Atfl peftife/ 
ra ulcera in tonlillis fiant,utendum quidem eft etiam prafcriptis. priuatint 
uero exh ibendum eft medicametum ex moris, cum aqua calida. Aut aqua s 
mulfa habens florem rofarum infperfum, aut coftum, autrhoem,atqjha:c 
ficca,autincoda. Aut glaucii foliorum ficcoru decodum. Eft quidem hoc 
• amaru. Verum optime facit, 11 fuccum quemadmodum in collyria utimur, 
in aqua mulfa folueris.Ipfius aut fruticis ufus optimus eft,G ficetis infuffle/ 
tur, aut cum digito admoueatur. Conandum uero eft ut omnino non adhi/ 
beamus manum,aut ualde leniter cotingamus .prodeft S i paftillus Andro’ 
nius. C ceterum poft irritationes ab his fadas,gargari(Tandumeftg!ycyrrlii 
z* decodS,aut gargarifmus dandus,qui paratur ex uino fcybelttas,8f cror 
co,Sd maftiche chia,&: myrrha.deinde etiam ex amylo & tragacathaFolt/ 
qua ni autem nome depafces fedata eft,gargarifmo ex lade ac terra Samia 
utendum eft. Aliud ad antiadas. Malum punicum dulceuna cum puta' 
mine cotundito ac exprimito,6d fucci partes fex ad unam mellis ammifee/ 

x to,&: ad mellis fpiflitudinem coquito,ac illinito. Aliud, (fallas ompha/ 
cis fextantem,aluminis fcifli unc.l.falis ammoniacitofti unc.iAcaadnto 
eto. Aliud. Gallaedrach.vin.mifyosdrach.n.falis toftidrach.V.ute/ 
ltcco.Eft autem Antias tumordurustonfillarum. 7-j, 

De Columella. 

Columella inflammata utendum eftgargarifims ijfdem quibus ad torna 
larum inflammationem,Sf moderate adftrtngentibus,qualis eftmalipunt/ 
ci fuccus per cochlearium,aut per inftrumentumuuasleuanda: conimoda 
iitbiedus,&f per fe,8d cum meile fatis codo. Aut radice dulci ad mali puta 
ci fuccum ammixta.Facit 8d radicis dulcis fuccus cum meIle.Reprimi taU/ 
tem 8C Iapis hasmatites,&: phrygius uftus,&: Ageratus, S i medicamentum 
ex lapide phrygio ad pudenda defcrfptum,8<: terra famia,&: eretria,»- u”° 
pis,6d lemnia,&: omphacium per fe,&cum aliquo ex relatis, 8C fpin*"' 
gyptite frudus,Sd alumen fciifum. Verum rofarum femen ,SC folia, mitiore 
efficaciam habent. Adhuc autem mitius eft gummi,&: tragacantha? 
cocoUa 3 8£ amylumtquibus utendum eft ubi magis compreflafucw^ ^ 




abadftringentibus conftringitur. Atfi aqualem craffi'tudinchabet,quam 
A f an e columellam uocant, gargarifmis fidendu eft bis qui ex myrrha,3c cro/ 
co,ac cypero parantur. Vitandae uero cotufiones,8<: illitiones per pinnam 
pijtfusnant.Compofltumfacit.hoc.Rhois iyriacidrach. vili,croci drach. 
iiii.cofti drach. vi 11 .feminis rofarfi drach.i n I.facit SC ad gingiuas. Por¬ 
ro filum lanae purpura marina infecto, quod obiigattim eft collo uiperae, i» iiiuquoiuipe 
pfamcfc ftrangulauit,deinde pro amuleto appenlum eft, mirifice quodam/ rrn ftrangu* 
rnodoiuuattonfillas,S<: colli affediones,uelut Galenus teftatur. Unit 

Ai [anguinis ex ore eruptiones. 

Porri folia cotufa imponito. Aut fpongiam nouam pice cruda tindam Sanguinkex 
comburito, a: trita utitor.Cotnmoda-uero ualde futit etiam collutiones,ro ore eruptio 
farumficcaru aut uiridiu decoclu frigidu, aut pampinoru uitis, aut foliorff 
lentilci, aut rubi,autmalorficydonioru,autrhois, aut uinaceorii, aut lentiu. 

Dr angina, er huic ukinis dffcttionibus,ubi er ie his quijlrangulantur,aut alius 
h quomoiocunip fuffboantur. Caput XXVII. 

I Nternis faucium mufculis inflammatis angina fjt,quat fynanebe appella/ Angina 
tur.Bxternis uero,qua: parafynanche.todem modo interni ftummi guttu Synanche 
iis mufculi inflammati eam efficiunt qua: cynanchp uocatur. Externi uero P arafynancht 
eamquaeparacynanche. Confequitur ad omnes recta; ceruicis fpiratio, & Cynanche 
dolor cum fpirandi difficultate.ln aliquibus etiam febris, ruborq; faciei ac Varacynambe 
colli,8C inquibufdam tumor-Et os apertum habent, & degltitirenon pof/ 
funt.In cynanchicis quandocp etiam fuffocatio fequitur. Fit etiam in pue/ 
ris raro tame talis affedio,colli uerticulis ex elapfu ac difcelfu affedis. Ve/ 
rum illorum ueliit incurabilium curationem non aggrediemur. Reliquis 
uero ftatim uenam de cubito fecabimus, 8 C non aceruatim euacuabimus, 
fedfepecopiapartita. Nam ex aceruataeuacuationefi in animi deliquiu 
. inciderint,liiffocationis periculum fuccedit,aceruatim confluente materia 
* adaffedum locum.Si uero non ftatim leuentur,uenae etiam fub lingua fe/ 
candaefunt,aut etiam ipfa lingua icarificanda, fi prominentior cum tumo/ 

(eappareat.Aluus quoqj acriori infufo per clyfterem eluenda eft, & pedes 
aqua calida perfundendi,8C deligandae fortiter extrema partes,& colluin/ 
tegendum lanis fuccidis, aut etiam oleo imbutis, SC cataplafmata ex cruda 
ordeacea farina imponenda. Ab initio gargarifmis utantur ad tonfillarS 
inflammationem relatis,autfiiqpjicf medicameto ex moris, cum rhois de/ 
coiSo, pr*ftat autem ex fylueftribus moris elfeid medicamentum, poftea 
uero etiam compofito ex moris,aut medicamento ex nucibus luglandibus 
illinantur. Vigente uero morbo, etiam niiri parum ammifcendumeft, aut 
fulphuris uiui, nifi acrimonia aliqua id prohibeat. Sed & caninu ftercus Stercuscaninii 
aridum tritum,&: cum meile illitum,optimum eft medicamentum,& maxi 
mequod album eft-Et fylueftrium hirundinum cinis eodem modo. Si diu - 
turna fiat affedio, Sd illitioneex befala, hoc ruta fylueftri utendum eft: ita 
utquandoqs exoluamus,quandoqs intendamus ipfiusfafcultatem, aliorum 
medicamentorum ammixtione. Cucurbitae quocp aut hirudines adhiben/ 
daefuntmento 8 C coflo.Et fortioribus gargarifmis utendum, ex iride, hyifo 
po,melanthio,abrotono,glycyrrhira,caricis in aqua mulfa codis,aut rutg 
meco cum lade,autlinapi cum aceto mulfo. Si uero ex his aliqua acrimo/ 
niaoboriatur,dandum eftipfis oleum optimum,calidum,autroiaceum per 
je,autcumptifanaefucco,autfoenigraeci fuccogargariflandum. Alimenta 
maquamulfa ad tertium ufqjdiem.Poft quam ptilance fuccus, cum aliqua 
«iucundis potionibus.deinde etiam ouoru uitelli liquidi. Et ex alica (or/ 
bitionibus utendum eft deglutitione dirediore euadente, 8 i cibis aegroti 
umbus congruis. Declinationeuero apparente, ad dembulationcm &C bal 
Peum ducemus.Locos autem ex cerato ruraceo integemus, & reliquo refe 
uotij uidus dudu conuenienter utemur.Ex his uero qui frrangulantur,ma Strangulati 
iU nwsn on admouebimus his quibus iam ipuma circa os eft, Hippocrati cre/ 
i dentes. 


S 8 PAVLI AEGI NETAE 

dentes. Abj uero reuocantur aceto SC pipere inftiliato,aut urtica: femine •, 
aceto acerrimo trito.Laboriofe uero admittunt.quare cogere oportet dif * 
folutis autem circa collum ruboribus,ftatim fufpiciunt,»: relaxantur Simi 
r tiufegi liter etiam in naufragis,»: in fumma in omnibus qui iuffocantur. Refuto 
tatur enim horum calor. 

Degrducd'mc,zrdcfluxti,erdcdrtcridcif,dcdctulii. Cdput XXVIR ? 
pOmmune habent ha affecftiones hoc, quod fuperflua humiditas exca 
'^'pite ad fubtedas partes defertur.Etubi quidem hxc ad nares irruit 5 gra 
Grducio uedo appellatur affeiiio. Vbi uero ad fauces & palatum, flmpliciter deflu/ 
t Defluxus xus.Si uero ad fummum guttur ac afperam delabatur arteriam,ut membra 
R ducedo na qu«e hanc intrinfecus ambit exafpcrctur,raucofa uox fit, &: raucedo Si 
A rtctidcd arteriaca affedio appellatur. In quibus non folum ex capite, fed etiam per 
dfjvftio uehementem uociferationem, & frigidi ipiritus infpiratione, afperitasin/ ■ 
flammatoria contrahitur.Diuturno uero fatfto morbo,8i fluxione ad thora 
cis ac pulmonis partes delabente,tu(Tes oboriuntur malignae.Sed&obitv 
temperiem fatpetuflts fit,quandocp calidam,uelutin febribus: quandoque 
T ufaficcd frigidam,uelutin aquilonaribus conftitutionibus, qua etiam ficcamagis 
exiftit. Quin 8i aliorummorborum fymptoma aliquando fit tuffis,uelut 
pleuriticorum,hepaticorum,’tabidorum,peripneumonic.or5,Galenufigi, 

tur in diuturnis tuffibus,grandinum quarundam cduclionem 'e thorace fa/ 
Hexdnder diam effe narrat. Alexander etiam Iapidem quendam grauc, qualis eftqui 
Upidestujii, in urinarrjs meatibus nafcitur,in diuturna tuffi educSum effe dicit, atep in, 
crinfdnguU dequoq; tuflim fedatam effe.Nos autem in fanguinis reiedionelapiduex/ 
«is rcicHionc cretionem uidimus,uelut ubi ad eum locum deuenerimus,exa(3ius refere/ 
exrnti mus,Quiigiturob ardorem habent grauedinem,aut defluxum, hiscaloris 
fenfus circa partes contingit,»: tenuium humorum fluxus per nares,» per 
os, ruborqj circa faciem 8d nafum. Qui uero ob frigiditatem, his diftentio 
fit partium circa caput & frontem, & coliformium meatuum obturatio, ut 8 
uoxfuperne per nares pertonare non poffit.In diuturniore auteaffedione 
etiam tufles accedunt,»: pituita edudio, aliquando crudae & liquidae, ali/ 
quando cum iiirorepalhdae. Quibufdam etia febris accedit, quaequideob 
F liris u tilitdi ardore affectos nihil prodeft, ob frigiditate uero affectos coco Aone efficit. 

Curatio defluxui ergrduedinis. 

Siquidem igitur calida intemperies praedominetur, auxilia conuenient 
ea quae competunt caput dolentibus ob^iuimodi caufam. Sed £cbalneis 
utendum eft,»: calida uberiore perfundendum eft caput.Cibi uero hisco/ 
ueniunr forbiles,»: oua forbilia,8d amylum,»: dulciaria liba,SC feiama, SC 
oryzae,»: amygdala:, »nucis pmeae nuclei,»: quae exlade fiunt placentae, 
Ex uinis dulcia,& non uetufta. SC ex capitibus papaueris medicamentum 
delindile, 8C compofita ad h*c auxilia. Si uero frigida fuerit intemperies, 
££ morbus aegrefolubilis,modicus cibus affirmatur,»: capitisillitioperca 
lida &C tenuium partium ungenta,nardinum ac rutaceum. Irinum uero no 
folum illinende eft,fed etiam naribus inftillandum, quae etiam intrinfecus 
thure,»: myrrha cum oleo illinenda: funt,»: pratfertim in his qui grauedi- 
nem exfrigiditatehabent.Quibufdam etiam odoramenta perlinteucom/ 
buftu,aut melanthio,aut cumino,combuftis SC linteo illigatis profuerunt, 
Et cyphi feleniacum olfaciant,»: fronti illinant,cui etiam unum ex empla' 
ftris inflammationem arcentibus agglutinctur,uelut eft Icefium, aut Oxe' 
rum,aut Barbarum,aut Athena appellatum. Verum ad defluxum ob frigi' 
ditatem etiam bibere cyphi conducet, Thoraci uero illinenduseftbalfami 
fuccusppfeq; cocalefaciendus per lanas fuccidas cum ftyrace, » irin°,aut 
anethino. Cibis etiam calidioribus ac concoquentibus utendum eft. 
teria uero iamconcoda, etiam apophlegmatifmus per os pituitam 
detrahens ipfis conuenit,»: fmegmata capitis,uelut 

fapo Conftantini, 8C confimilia. JK 

Artent 







Arteriacis liero qui 8C raucofi appellantur, conueniunt quidem SC rela/ Arieruci uui 
ta ,priuatim uero ubi inflammatoria eft affedio,circa arteriam SC fummant fint ’ 
ipflus partem,in principio meatui obducentibus utendum eft auxilrjs,d0/ 

nec inflammatio moderatior fiatiTalia autem funt qua: ex paflo cretico, & 

tragacantha,&gummi, 8f amylo parantur, SC pinguium palmularii deco/ 
dum tBC radicis dulcis cum fapa, ad mellis compagem: & hypoglottidum 
ab eo quod lingua: fubtjciantur,appellatartimulus.prae omnibus liero a ui 
nipotii abftineant hoc tepore. Vbi uero moderatior fada fuerit infla mina¬ 
tio,uinum dulce fumant,& forbitionibus ex meile SC Iade,ciim amylo aut 
pane filigiheo:itemc£ ex amygdalis utanturiSf butyrum fumant. Hiimidi/ 
tateueto inpartibus relicta, ad ea qute magis extergunt deueniendum eft, 

«eliit eft faba frefa elixata, SC quae ex meile parantur,8C braffica:, SC porrum 
probe codum:Medicameta uero calidiora,&: qua ad tuflim faciunt,ex fa* 
pa decaricis codis,2C thure,8C iride, &f terebinthina, 8C ftyrace, SC galba/ Sdpstxcd* 
no,pipere, SC cinamomo ac caflia,8£his fimilibus. ricis 

De tufa 

Sed Sf tudes eadem methodo curare oportet, ita uthocfolum reipicia/ 
mus,an etiam ob aliarum partium flant confenfum, uelut gurgulione, aut 
capite deftillante:&li ad alios morbos acciderint, ut etiam horum quantu 
fieri poteft. prouidentiam habeamus, iuxta relatum ac referendum modii; 

At compofitorum auxiliorum expofitio confequenter fubieda eft. 

. i Cutdpotid di defluxum cc tufiim. 

Styracis,myrrha:,opq,galbani, flngulorupares partes paflo excipe, aui 
per fe tufa in pila,ad erui magnitudine redige,& tres,aut quatuor,aut quin 
que eiufmodi pilulas dormitu ituro pra:be,2C pafium infuperforbeat. Hac 
adaerem &:tenuem fluxionem faciunt. Aliud. Seminishyofcyami 
8 drach.xn.nucleorum nucis pinea drach.Vl.croci drach.ll. Excipe fapa 
aut paflo,utero Eclegma. Mellis unc.x.butyri femuncia,fimul coda 
dato,&: hyflbpi,acficuu,&:oucleorunucis pinee,SC iridis decoduforbcat. 

Catapotia diuturnioribus. 

Styracis drach.Vl.myrrhadrach.ns. terebinthina, galbani, opopana/ 
cis,iridis,Angulorum drach.il, piperis albi,nitri, feminis hyofcyami, fucci 
papauerisjfingulorumdrach.i.Citra aliquem liquorem in pila contufa, iri 
catapotia effingito, & uelut didum eft utitor. 

AigutturKdft>critatem,&tuftm,crft)utecruentu< 

Amygdalas amaras dealbatas xxv.feminis lini toftidrach.un.traga/ Gutturis u/beu 
cantha drach.I l .nucis pineanucleosxxx.ouiin fermento oblito affati rite * 
uitellum.Tragacantha aqufa maceratur.Totum liero paflo excipitur. Si ue sputu cruente 
to.etia fonusuocis fuerit fradus ,mel pro paflo ammifce,8C maxime in qui/ vocis fimus 
bus educi quid opus eft. 

Arteriucuhypoglotttsfuklinguutencnia. 

Ad uoce abfciflam,raucofos,2C crueta reiedantes. Tragacantha drach. 

Vl.gumi drach.V.I .myrrha; drachtl. thuris drach.IS.piperis albi granaxx 
croci dracb.i .fucci radicis dulcis drach. v x .palmularum 111 .carnem, pafli 
cretici quantum fatis eft.Facit etiam ipiefolus tragacantha; fuccus fub Un= 
fltbditus» Caxerum pro radicis dulcis fucco, ipflus coda decodum 
adfpi(ritudinem'redadum,qiiadruplumreijcitur. 

V’ • '■ Arteriucidifonosubfcilfas^omeniem.etiumplmufeis. 

Porri capita VI .adtertias: coquito, SC ipfa quidem abqcito,ad aquam lie thoiufci 
toalicg fucciimammifceto,S5mel,£C ouorum prius codorum uitellos ix x. 
uaiul coquito,anethi ramulisagitandoi 
„ Ai tufam. 

„ vulegrj fextantem, nucleorum iwrcisipipeae, feminis cnici, feminis lini, 
unguloru unciam unam.piperis albitrientemiExcipe meile codo. Aliud. 

i x HyfTopi,' 




Hyflfopi,pulegrj,pipetis,flngulorum unciam imam.petrofelini unc,s,' m ( 

Iis heminam unam. '' C / ■* 

Concottoriumiiuturnittufiis. 

Mellisdrach.x VI.terebinthinae drach.il. galbanidrach.xuu.fi m I 
coda ad fabarum magnitudinem,^ ad nucis pontic» magnitudine' effor 
mato,Si his fudu utatur. Aliud. T uffim ficcam curant & arteriaca S' 
aquae aliquando forbitioferucfads.Nam obcraiiiciem pituitam non edit 
centes,ex humedantibus opem fentiunt. Conuenitipfis etiam hyflfopi g/ 
iridis,6dnucIeorumnudspineaedecodum. 

PuliillusfuffumigubilisaialiiiumtujUm. 

Styrads,piperis,maftiches,pctrofelini,finguloriumc.I.fandaracha:fcru 

pul.Vl.lauri baccasll.melle excepta fufF/to prunis inieda.m tuifeperin» 
fundibulum fumum infpiret.facit ad quomodocunq; perfrigeratos. 

Dc rcdie ccruicisJ^irationc,<mbcltitionc,<srfriranii iijjiculutc. ; 

Caput XXIX. JV ,'/■ 

Spiratio nliie /"> Vi citra febrem fpiritum denfum habent,ueluthi quitielocitercticur/ 
ceruicis rerum, hosa iymptomate anhelofos nominant. Eoftlem uero abeo 
Anhcloji quod thoracis figuram totam eredam feruant,ob timorem ne fuffocentur, 
Orthopnoici orthopnoicosideftredaceruicefpirantesuocant.Fitautem affedioctaf/ 
fis ac uifcofis humoribus,cartiIaginofis pulmonis partibus infardis. Atfpi 
Spirandi4 f randi difficultas commune fymptoma eft,& his dC alijs pluribus affedioni 
ficultdi busaccedens. Catterum anhelatorum curationis fcopuse(l,confumere 
cratium ac uifcofum humorem,per attenuantia ac extergentia medicamen 
ta. Acetum igitur ipfisconuenitfcilliticum,&:acetum mulfum ex hocpa/ 
ratum,potum. Et ipfa fcilla allata trita cum meile. Et ex antidotis hiera-Bt 
purgatio affidua exmedicametis fortiffimis.Et uomitus ab acceptis rapha* 
v nis,SdariffoIochiarotundapota, centaurij magniradix, fphondyltj femen 
& radix,calaminthx coma,hyflopum,iris,melanthium. Afellorum fubhy * 
drijs degentium fextarium in fidilc uas coni)cito,Sd ad prunas torreto, de/ 
albatos autem terito, &C meile codo exceptos, myftri menlura ante 8 l poli 
cibum dato.Si uero necelfitas urgeat, etiam uenam ante omnia hac feca/ 
to,& pro «iribus euacuato. Altius quoqs infufis per clyfterem irritetur. Ca 
taplafma uero extrinfecus thoraci imponatur ex ficis,&loliacea achorde/ 
acea farina,refina,cera,ac meile adiedis.Inipergatur ipfi etiam iris & man 
na thurisrnon inutilis eft 3i cruda hordeacea farina cum refina, cera, iride, 
SC manna. Vngentis autem utendum eft calidioribus,irino,anethiho,ru/ 
taceo.priuatimuerohoc.pumicispartem I.fecisiuini uftae partesIlil.atfe/ 
nicipartem i.florisiuncirotundiodoratipartesll.alcyonrjparteml.aphro 
nitri partes II,tufa cribrata ungento excipito,Sf ex hoc partes circa thora/ 
cem confricato.Sed &C malagmatis utendum eft,qux ferofos humores tra/ 

• herepoflunt. _ Anbcbfu potiones. . L 

Polij,abrotoni,caftoftjjchamarpity dsi ammoniaci thy miamatis, (IngiV 
lorum squales portiones meile fubadas dato. Alia. Quidam aphreni/ 
tri cochlearium unum in tribus aqua: muliae cyathis dederunt. Alia. A/ 
phronitridtach.ix.piperisdrach.i.filphqdrach.s. Dato cochlearium cum 
aqua calida. Alia. Caftortjjammoniaci thymiamatis,finguIorumdracti< 
vj.p/peris grana XL.Excipe paffoi&fabae magnitudine prabe cum aqua 
Dichalci mulia. Alia. Sinapisdrach.l.ipumanitri,obolos m.elaterqdichalcon, 
ponius, hoc eftobolidimidium.TotS hocinpaftillos vin.digere,&: duos ad dies 
duosprarbe.purgant enim furfum citra moleftiam./Verum «i his qui fi®» 
canturaphronitri drach.iM,;cumaqus mulicfrcyathis ni.prabe.8d aliquarl 
do cum cardamomo,& ftatim auxi(iatur.il?aetit&; ad coxendicum mofbfr 

Veripncu= pEriprieumqn&itiflammatio, pulmomiaeftj pltomm ex defluxibus forti/ 

mnu . biis,autangiKisjautjaxihelationibusjautp!euritide,autalf)smorbispb' 

. oriens 




jt oriens.Quandocy uero fpfa per fe affedfione aufpicatur. Sequitur hos fpi- 
randi difficultas,febris acuta SC ardens,grauitas SC tenfio pedforis,impetus 
a; perceptio multae repletionis circafaciem,materiafurfum uerfus*impietu 
faciente inftar ignis. Rubicundae igitur ipfis apparent malae, S i oculi tu/ 
ment,Sd cutis fupercilijs incumbens deorfum nutat, 8C corniformis tunica 
fubpinguis apparetifi uero ligna ad maiorem ardorem inclinant,inflamma 
tionem facriignis naturam in pulmone habere putandum cft. In his igitur 
qui ex tranfmutatione aliorum morboru ad Hunc deuenerrint, uente fedio/ 
nem reprobare oportet, 8d pratfertim fi diuturni fuerint, aut etiam ab initio 
ue.nam fecuerint.Verum in remilTiohibus infufumpcr clyfterem in aluuni 
mittatur,quae aegre fubduci poteffiEt cucurbitae affigantur ad pechis &C ad 
latera, fi nihil prohibeat, atqj haemultaecum fcarificarione. Atiiftatim ab 
initioperipneumonia:affecffi'oaufpicetur,pcrmittentibus numeris ad hoc 
requiritis, ueha fecetur. Sin minus, etiam his faltem cucurbita’ affigantur, 
ita ut pro uiribus (anguinis euacuationem faciamus. Sorbitiones aute ac/ 
cipiant ex ptifanae,aut alica: fucco,cum melleiaut ex amygdalis amaris, cu 
fimilagineautalica.exineundis potionibus aliqua ammixta,hydromelo; 
aiitfauorum cremore co<3o,aut hydrorofato. Commodum eft & butyrum 
recenstrium cochleariorum menlura.Praebibant atitem ficuum Cum hyffo 
po decocium, aut iridis codfie in aqua mulfa. Aut iridis tritae cochleariori! 
il.menfuram infperfam aqua mulfa.Hoc etiam deorfum piurgat. Veru ad 
uiriitm conferuationem, frequentius potent aquam mulfam per fe, & cum 
nucleis nucis pinea:, Sd cucumeris femine. Verum ad totum thorace ac co 
ftas laterum imponere oportet ceratum cyprinum iridem iniperlam habes: 

Aut ceratum ex oleo rutaceo fid irideficca. Aut id quod ex cera,refina,me/ 
dulla,butyro,oefypo,irideficca,&r ungento nardino praparatur. 

B# bepagfmkflmto. G ip. XXXI. 

CI quidem ex ruptione uaforum,fanguinis fputum fiat, multus euacuabi sputum fani 
J turi 8 C quandoque ex manifefta caufa, uelut cafu,clamore,acfimilibusi gumis 
quandocp cx obfcura,uelut plenitudine,aut immodica frigiditate.Nam fri 
gidum uenarum ruptorium e(Te Hippocrates ait. Si uero ex corrofione,no ^ utM 
'aceruatim,fed paulatim fanguinis edudlio fit,acribus quibufdam ac praitis ru j* f U p tor ^ 
edulijs pragre(fis,aut inedia,aut acri defluxu. Atfi ex uaforum apertione, ” 

ex relatis nihil, praterquam plenitudo aliquando pracedit: uerum uidfus 
Iiumidior ac calidior,&: balneorum immoderatus ufiis, 8d in ualde calidis 
locis habitatio,his caufa apparebit:8d necp in infla minationibus, necp in fe 
bribus,neq; in doloribus erunt ita affecli, uelut hi qui ex corrofione. Imo 
.uiceuerfa lenius ferent, dum ut par eft euacuantur. Si uero etiam haemor¬ 
rhoides,aut muliebres purgationes fupprefla fuerint,etiam a periculis libe 
rabuntur.Eadem bona cotingent etiam his qui ob plenitudine ex ruptione 
euacuantur,praterquam fi propter ulcus,aut immodicam euacuatione Ia/ 
dantur.Cateriim fanguinis ex corrofione euacuatio,nunquam ad bonum 
Contingit.Et li quidem per uomitus efferatur,manifeifum eft quod ex locis 
'circa ftomachum aut uentrem fertur.In quibus etiam per fedem defeendes 
quandocpeuacuatur.Si uero cum tuffi,a partibus refpiratorjjs. Veru fi qui 
dem fpumofus fuerit SC fubaIbidUs,&: per interualla efferatur, citra dolore 
ac compreflionem,ex pulmone ferri indicatur. In quibus progrelfu tempoi 
jtis etiam febris continua fequetur,fid maxime in his quibus ex corrofione: 

d? pulmonis eflentia aliquid, aut cartilaginofa pars, aut uena efferetur. 

Noui autem aliquem exhis qui fanguinem ex pulmone expuunt,progref/ iupHes cum 
Iu temporis cum maxima tulfisSd fanguinis copia, quatuor aut quinqj lapi fanguincrc' 
des expuiffe afperos,ueIuti tribulos,magnitudine uero Aliquarum triS aut ^ 
quatuor pondus habentesiSdftatim quidem alicitatus eft, paulo poft aute 
m tabem tranfqt, & mortuus eft. Si itero aliquando pituitofaedudlio fiat, 

. cum Ieuiorettiffi,aut etiam excreanone,8d quod effertur fpumofum fuerit 
ii acleue,- 


ceelatioindicaiur, tranffumptioneper pulmonem auc guttur contino 
teiquK aero cum exfcreationecotingit elatio, ex partibus circa fauce!^ 
palatum educetur.Si uero aliquando a capite deftillet, cum irritatione 3f 
qua ac tuffi emittitur, defluente ipfo ad fummum guttur, Si arteria cani, 
ita ut rurfus furfum efferatur. Verum in his plerunq? acris defluxus aut ' 
pitis dolor,aut grauitas pracedit.Continget etiam aliquando pernalat,.™ 
fanguintseuacuatio.&propterhirudinem dcuoratam, ; 2d adhairentem S 
aliqua eius loci parte. Sed de hac in tradationc deuenenis dicetur. * 

Carano, Eis qui ob defluxum fanguinem fpuunt,ftatim uenatn Cecato 
mus,ll no ualdeacris fuerit defluxust&T moderate pro uiribus detrahemus' 
Extremapartes deligentur ac confricentur cum oleo ueteri calido autficv’ 
omo,capite excepto. Cibus detur frumentaceus, cuiadditus fitfuccusali 
cuius exaufterisjuelut mali punici,pomorum, pirorum: aut illa ipfafumi 
coquamur. Dormire uero uolenti paftillum ex fuccino dato. Et tertia die 
mellis cotffi parum delingendum dato. Si uero hac fuperata fuerint, mor 
bo diuturno taflo,raio capiti medicamentum ex ftercore fylueftrium eo/ 

lumbarumimpc>pe,Sdpofttreshorasablato pharmaco,ad balneumduci/ 

to,nequaquam illinens caput.Deinde forbitionibus nutrito, ad fomnuthe 
nacen antidotum dato.Ec ubi rurfus poftridiedederis, fimiliter confricato 
totum corpus, capite excepto.Huic autem ceratum cx thapfia imponenda 
elt 5 aut aliud quoddatmEcrurfus forbitionibus utendum.perfeuerantema/ 
lo etiam cucurbita ad occiput affigatur. Si uero ualde acris defluxus foe, 
rit,uena fetffio reprobetur. Cibis uero 8d auxilrjs antea in capite dedeflu/ 
otu relatis utendum eft, Si his quae paulo antea relata funt comodis. Athis 
qui ob ‘rigiditatem fanguinem fpuunt,thoracem calefacere oportet cu his 
qiitf limul liccant.Et medicamentum ex duobus piperis generibus dare,u/ & 
na cum paltillo ex fuccino» Sed & qui ex refpiratorijs partibus, ob ruptio/ 
nem aut apertionem uafonmt,fanguinem educunt, his uena fecandaeft,lj 
non langutms copia feratur. Omnes porro decumbere oportetin locis ad 
aerem expolitis,in ledlo immobili,figura furfum uergente, itautuitentue 
* hementem refpirat.onem,&:ne loquantur. Affedis autem locis inficienda: 
nin t fpongiae ex pofca tepida. Poft feptimum diem lana: iuccids cum-rofa 
ceo,aut myrteo,aut lentifcino,quandocg cum aceto,quado* cum uino au/ 
itero, f>i uero multa elatio contingat,polIinem & mannam thuris cum ace/ 
to imponemus. Aut alumen, Si acaciam, aut malicorium, aut gallam cum 
aceto,aut palmulas cum polenta &T malis cydonrjs codas in uinoauflero. 

j uero e , tlam emplaftrum ex falicibus imponendum eft,praferiini (i 
moderatior elatio exiftat.per os uero accepta hatc faciunt, portulaca come 
fta.Efficactor autefuccus .piius eft potus, balauftium, rubi frudus, fliflos, 
quercus mebranofa fub cortice pars,&: qugfub putamine glandis eft mem 
Uer ° h a C °j ls utantur fagi autem Si ilicis membrana: effi 
?‘. US i afte !r ad omne fanguinis fputum facit, lemnium figi!/ 
Ium,lapis hiemantes lemflime tritus,cum fucco mali punici,aut polygoni. 

fnffirr ,' >8 t q n Cor 1 10 c onftat,SeT qui ex Aegyptia fpina.Item puluil 
lusftccus ex terra aftere.lemnio figilIo,coralfi'o,fymphyto Sd amylo, omni 

fDuimt^maxim^ 10 !?^ 1 ' 5, Vem ™ in his <t u ‘™ corrofionefanguinem 
Za ’ 1 Srd V P r *S reir <>>«iam opii partem dimidiam ammf/ 

“ ^n,^ 1C r men ! Um quod acc 'P‘tftmii aftcris,lapidis agera/ 

• 8 ’ u { gu,0 ' um partes, commodum eft fi duorum co* 

chleanorum menftim bibatur in duobus cyathis fucci plantaginis. Aliud. 
Sigil ilemnq drach.xvi.famtjafterisdrach.xvm. amyli dMch.vin.fat 

cocolla: drach.n i i. gummi drach.n. puluilli cx bis ftcci cochlear.i.cum 
decora 



r 


* decodi palmularum cyathis duobus datur. Sorbeant etiam pofcam frigi/ 
dam, aut palmularum,aut malorum,aut pirorum,aut uitis pampinonfaut 
eiufmodi cuundam decoctum. Cibum uero accipiant fi uires urgeant 2 cir/ 
ca fecundam aut tertiam horam.Sin minus,circa quartam.Sit autem panis 
lotus exaqua frigida,autalicadiuechondrus, cum aliquo ex fuccis afrrin/ 
gentibus,uelut mali punici,aut myrti baccarum,aut omphacomelitis: aut 
ouaforbilia,aut placenta: ex lacfie cum aliquo ex adftringentibusiEx ole/ 
ribus intybum,cichorium, plantaginem fumanti coda cum oleo crudo 8C 
aceto.Exfrudibus,mala,pira, melpila, mala punica, corni frudum. Potus 
non febrientibus fit Uinum aquofum,modicum,febrientibus aliqua ex rela 
tis potionibus,aut hydrqmelum cebyraticum. Ad eos Uero qui fangui/ c 'bytdticiiU 
nem uomunt,eodem dudu utendum eft,folum ut uitemus ne frequenter ci dromlum 
bum capiant.facileenim hi curantut,eo quod auxilia qug prmbibuntur, ffa 
tim ipfispartibus unde ianguis erumpit occurrunt. Porrofifanguis inuen Smu iserit. 
trein grumos coadus fuerit,coagulum bibatur,maximeleporinum,aut Ii* mo L (« «etre 
xiuium hculnu cum aqua,aut thymus, aut thymbra cum aceto. Aut etiam 
perlacfciffum euacuentur,aut per aloen. At in his qui depalato perferea 
tionemfanguinem fpuunt,gargarifmisex adftringentibus utendum eft: 
diffonti ac capiti adhibenda ea,quj his quibus ex naribus erumpit fanguis 
adhibentur.Atqj hmc eft fanguinem fpuentium curatio j qtxam ftudioie fa/ 
cereoportet, propter inftans eximmodica euacuatione periculum. Nam 
copia eius qui euacuatur,quemadmodu in his qua madantur, breui mor/ 
tem inducet. SiueroafFedioperfeueret,tranfitionem ad tabem minatur. 

Omnibus igitur fecundum rationem peradis,£ddefmentefanguinis lati/ 
one,tefleere ipfos oportct,ita ut pifcem exhibeamus, &T ex iuuenculis fui/ 
bus pedes,Sd cerebellatSd corpus confricemus, ac iubeamus ut uitent a(R/ 

. dutim balneorum ufum,Sd uini potum,&: iracundiam,ac Venerem, 

Defuppurdtis&tdbc. Cdp. XXXII; 

C Vppuratio in uacuis thoracis partibus, aut circa membranam fuccin/ SupprnM 
Agentem coftas confidit,quando^ ob fanguinis edudionem ulcere ad ci thoracis 
catricem non perdudo: in quo etiam tabes ftatim fequitur, fi ex pulmone Tabes 
edudio fiattquandoqj inflammatione pra:greffa,deinde ad abfceiium per/ 
mutata,ac rupta: quemadmodum in pleuriticis etiam aliquando cotingir. 

Autetiam ob cSfiuxionem ex capite obortam. Signa igitur fuppurationis 
■ tjusadhuc colligitur,funt,grauitas thoracis,&: tuflis iugisficca cum dolo* 
re,quandocp etiam cum humiditate,ex qua etiam lcuari fibi uidentur. Et fe 
bres ab initio ipfis fiunt debiles, 8C inordinata:, ac qua: argre iudicantur. 
ybiucro prope ruptionem eft abfceflus, uehementius febriunt cum quo/ 
nam horrorei&; inter loquendum impelluntur dum a fpiratione nexantur? 
Ruptoautem abfceflu,pus educitur,quandotppurum,quandocpfcecuIen/ 

*?• « aliquando furium rumpitur abfceflus, quando etiam periculofiof 
«Ihaliqiiando etia deorfum.Etin quibus deorfum rumpitur,partim ad ueti 
trem &■ inteftmum tranffumitur,partim ad iieficam,tranffumptioneper ua 
fa quadam cotingente.febriunt autem femper hedica febre,uf™ ad repur/ 
gatiottetn.Quafi non diligenter procuretur,cito in tabem tranfit ftippura* 
tto,pulmone ulcerationem fuftinente; Quaiam confidente, & gena liue/ 
icunt,&: circa frontem ac collum exudationes fiunt ,Sc carnes colliquefcut, 
ungues incuruantur,8f pingues,fifexalbidi,autualde pallidiapparent. 

Ca:teriim affedione prtedominante, & uenter exturbatur, 5C pracordiutni 
reuellitur.Ecfitis ipfos diutius tenet, Sc cibi inappetentia, &■ quod effertur 
futium,Ualde graueolens eft. 

Curatio. Oportet igitur primum quidem fuppurationis cortcodionetrt 
aamuare,&T per fpongiarum fometa,&: pet cataplafmata ex farina hordea/ TUtmpitui iU 
ea,cum caricis codis,modica refina,&: columbino fimo, 8C nitro ac hi/ ratis fuppu. 
EI,c o.Adiuuat ruptionem etiam decubitus ad latus non affedum.Sorbeat utionin 
i 4 autem 



,o¥ P AVl/1 ' AECTl-SETAE 

autem exinteruallis aquam mu!fam,&: ptifana; fuccum cum meile. Qu, u - 
to robuftiores funt,etiam hyffopi ac thymi decotftii bibant cum meile Ad * 
uniat item ruptionem (aliamentorum efus, & hierae ex colocynthide cata 
potia ad (omnum accepta. Vbi uero pus excerni coepit, rurfus dandu 4 
hyfTopi decorum,&: iridis ac glycyrrhizae,fint autehatccorta in aqua mu 
fa. Aut glycyrrhiza trita cu fefamo.Cataplafma (it ex polline,in aqua mu I 
fa&Toleo codlo.Acfiulceratio argre repurgetur, compofitisutendumeft 
uelut eft quod ex marrubio paraturfimplex ac compofitum,& quod exer< 
uo,dodecatheon,& philoxeni appellatum. Veru ad tabem dilapii s ,p 9r ' 
rum capitatum in alicae aut ptifanae forbitionibus eliquatu daco.Imoetiam 

per fe bis cotSu dandum eft.potusflt aqua pluuia, & aqua mulfa ex illapj, 

rata. Ab initio uero remiffionum,cataplafmata adhibeantur eximi femj, 
neac polline, cumdecoclo faenigrxei aut malute, oleocp ac meile, &foln* 
althaeie.Temporeuero progreflo,ad cerata tranfeundum eft ex butyro, U 
cyprino,&laurino,3d iride.Sed 8C Mnafte* emplaftro utendum eft. TIio, 
race uero fluxionibus infeftato,emplaftrum ex (alicibus imponendumeft 
praibibant etiam antea relata ad fuppuratos fimplicia,& qusdam ex com/ 
Tufiisgraitis p 0 (i tls . Caeterum tulfi grauiter obtinente, thymum SC hyflopum cum gly, 
cyrrhizce fucco meile cocio excipe,& efformata fublinguatenedapraibc. 
Conueniet ipfis etiam Mithridatis Antidotus ex interuallis, & qua exui/ 
peris paratur.Optimum uero his auxilium eft Armeni boli potus,&Anti/ 
dotus Efdra non minus quam pradida. 

T>e pleuritiie. Ciput XXXIII. 

Pleuritis /^\Vk proprie pleuritis dicitur,|inflammatio eft membrana intrinfecm 
'-i- coftas fuccingentis, cuiadeft fpirandi difficultas!, & tuffls, & febris 
continua,& dolor pertingens ufq? ad clauiculam,2<: pracordiu. Difcernes 
autem pleuritidem ab hepatis innammatione,nam ot in illa omnia h^cap/ 
Hepatis infla* parentteo quod in pleuriticis pundorius eft dolor, 8C tuffis aliquandofine * 
mtio difjvrti fputo,quando etiam crudus indicatur morbus, aliquando uero etiam fpm 
plcuritiie tum efferunt,quodindicat humorem morbum efficientem. Rubicundum 
enim 2d fubcruentum educitur,fanguine redundante-: flauum uero & cura 
pallore fubuiride,bile:quemadmodum rurfus album & fubfpumofum,pir 
tuitatln atrabiliario uero humore,nigrius:8d pulfum duru,8i fecantisquip 
piam modo fehabentem habent. At in hepatis inflainmatione,neq:puiK(o 
rius eft dolor,neqj pullus adeo durus. Sed Si tuffis femper ficca Sdmefpu». 
to eft,&faciesdecoloratiorapparet. Quacuntjueropleuritidesproptet 
Pleuritis no externorum mufculorum fiunt inflammatione, qua faneneqjpropriefunt 
ucu pleuritides',in his una cum hoc quod neqj tu(Ttunt,neq) fpuunt,netj durum 
pullum habent,fi quis manu affedum locum contingat,dolent aegrotijSdfi 
non fuerit difcuftlis,tumor fuppuratus ad hoedeuenit, ut forinfecus incir 
datur,quu pleuritis ex membranae coftas fuccingentis inflammationeob 
orta,ad hoc no deueniat.llla enim fi non fuerit expurgata aut foras, autinr 
tus,in fuppurationem,8<: multo prius in peripneumoniam tranfit. 

Curatio. Si quidem igitur ad dauiculam dolor fc exteridatj tieiia ipfis 
fecanda eft. Si uero ad prarcordium,purgandum.Recentiores alitem omnt 
bus uenam fecat,ueriti ut arbitror turbationem ex purgatione. At uiribus 
non permittentibus, neutrum faciendum eft, fed acribus per clyfteremin' 
fufis utendum.Etfi quidem moderatus fuerit dolor,poft infufum danda eft 
ipfis aqua mulfa, & ptifanae, aut alie* fuccus. Declinante uero affectent» 

porrum ad fuccosinijciatur. Aut calaminthen,aut pulegium,aut urticale' 
t n i. men,cum meiledelingant. Verum uehemetes dolores poft euacuationem 
iMnajuiptiut mitigandi funt,lana calida,aut fulphurata impo(ita,aut etiam fomentis « 
rdU milio,aut furfuribus,in faeculis admotistaut per calidam aquam»autolen 
in uefica.Lanaequocp (uccida imponantur cum oleo, ac uino marinam a/ 
quam ammixtam habete,aut (ale ad ipiuminietSo. Aut cataplalmaexme/ 



A dicamento ex feminibus adhibeatur, cum decodo cbamahneli, X althat», 
car/carujiridis &T ablinthtjacum modico mellei oleo nardino.Circa quar 
tum autem diem forbitionibus nutrito,cum pauco meile, poft feptimu die 
eclegma ex amygdalis X urtica feminevin meile cotritis dabimus: & quod 

exbutyroacmellefimul codis fitecIegma,&:hypoglottide ex meile codo 

utemur.Bpithematis uero,&graueoIente,&: eo quod ex fampfucho para/ 
tlI r,gdutaceo emplafiro,ad locos dolentes utemur.Sed 5i bulbi cum axun 
oia impoliti fepe fatis fecerunt. Infufumcp ex butyroac terebinthina ipfis 
per dyfterem immittatur. Ex efflcacioribus autem edegmatis dabimus id 

quod ex nucleis picece,amygdalis amaris, feminelini,nucleis pinee nucis, 
Kamylojfingulis a-quis portionibusjcu meile paratur. Vigilqs fi infeften/ 

tur,medicamentum ex capitibus papaueris delingere conueniet» Antido/ 
tisitem X Athanafia.ac alijs ad hoc compofitis utemur. Atpoft decimum 
quartum diem permanente affedione,cucurbita: ipfis affigantur, X in uiy 
du tenuiore conferuentur.Etpoftea dedinationefada.ad balneum ducan 
tur, ira ut frigidum uitent, & folidiore ac pleniore uidu utantur. Si uero 
pondifcuffa fuccingentis coftas membranee inflammatio, tranfmutatione 
adpusoftenderitjfupra relatis utemur» 

Ai iolores Uterum flnejtbft. 

■ Laterum dolores fine febre fanant bdellium, X colitis,ad bralfic* cau' 
Iium uftorum cinerem,Si adipem ammixta. Eli enim hoc medicamentum 
fortidilcuflforia facultate praeditum» 

De cordis affeaionibm. C ip. XXXIIII. 

POr ipfum primaria affedione affedum, longe ab eo abeft ut medicori 
auxilium admittat, citam mortem inducens, & in inflammationibus i 
piius,&: in igne facro, X intemperamento uehementi in acutiffimis febri. 
b«s,« in fanguiriis eruptione, ubi uulneratum eft circa finiftrum maxime 
B uentriculir. At ex confenfu affedum, X ex cerebro, X hepate, &ore uen/ 
tris,trifiiciaq; ac timore,8i alqspluribus, animi concifionem,fyncopenap« 
pelia.tam inductt,qu* aceruata uirium collapfio exiftit, X exolutionibus 
ac animi deliquqs,&pulfuumparuitate,& extremarum partium perfrige/ 
rationibus, X exirdationibus cognofcitur. Atqshpc fane etiam ipfa auxfliu 
non admittit,!! fortis exiftit. Si uero utres adhuc aliquo modo conliftunt, 
aliquando auxilium fentit. Sed X palpitationes cordis uehementes fepe 
auntjob fanguinis in ipfo copiam aut feruorem. Hoc uero calefadum qui/ 
dent, magnam X denfam efficit refpirationem.frigefadum ueroparua X 
raram. Quomodo igitur.cordis fyncopas in totum corrigere oporteat,in 
tebrium fymptomatis libro fecundo diximustTantum tamen hic addendu 
«fiquodinualefcente fymptomate,poftextremaru partium defridiones, 
«unctiones, Siparum enti purificationes, ac reliquum refrigeratorium ad 
teuocandam animam dudum,infpergenda eft exudantibus corporis parti 
bus myrtus trita,aut terra cimo!ia,aut fuccinum, aut malicorium cum thu/ 
fis manna,aut famia terra cum gummi. Extremis uero partibus perfrigera 
tisuS^adinguina acfubalaSjCataplafmaimponendri eft ex finapi, aut py/ 
rethro,autadarce>' t Cibus aut fit panis ex aqua, aut ex tiino frigido diluto, 
■pedesfuilli,articuli,ac roftra.uoluctes.omnia frigida. Capiti ac fronti illi/ 
■nendum eftomphaciutn,aut aliquid adftringendi uim habes cum gummi, 
«ufrofarum decoda. Cataplafma contienit pr*cordijs & ftomacho,ex pal 
■Bi!iIis,rofis,cenanthe, acacia, hypocifthide, alumine» 

. DepdpitcttwnecoriiSi ■ 

, Noui quendam inquit Galenus,qui lingulis annis uerno tempore,palpi 
tatioms cordis fymptoma patiebatur. Etpoftquam tribus annis expertus 
enet uerne fedionem fibi comodam, quarto anno uenam fecuit ante quam 
•ymptomate corriperetur, X correptus non eft, atq; fic confequenter fecit 
Jerplutes annos,una cum hoc quod conueniehte uidu utebatur. Attamen 


Corik primi* 
ruufjeRioix* 
peritu 


PAVL1, AEGINETAE 


SC hic mortuus eft ante fenetSutem,quemadmodum 8datrj omnes,quorum 
aliqui in febribus acutis aceruatim in fyncopen collapli., fimiliter^orm'* 
funt:aliqui ueroipforuetiam citra fyncopen,fyderationis modo-de-epen’ 
tcuitam comutarunt.PIericp uero ex ita affecSis aetatem agebant inferior? 
quidem annis quinquaginta,uerum quadragefimum annum tranfgreflj, * 

M ammarum "pOrt partum lac fepe uelut in cafeum concrefcens,inflammationescitca 
djjvBiones A mammas efficit. Ab initio igitur his utendum eft.Spongiam tenera po/ 
fca tepida imbutam ac exprelfam imponito,ac appofite deligato.Autpal/ 
mulas cum pane & pofca tritas. Aut ouo toto utendum eft, cum rofaceoac 
modico cerato. Aut alumine Sdpfyllio,cum coriandro. Aut portulaca iitv 
pone. Aut lapidem pyritcn cum cerato impofitu deligato. Diftentioneue' 
ro aut grumofitate contingente,panem ex aqua Si oleo,aut uino mulfoim 
ponito. Aut panem cum perdiciadeuiridi, una cum cerato, bis in die. Aut 
farinam fabaceam cum aqua mulfa,autfapa.Si uero grauitatem no ferant, 
irrigationeexoleodulci calido utendum per molles lanas. Fomentum au/ 
temipfis adhibeatur ex aqu* calidae uapore, aut fcenigrarci, aut althase, 
aut feminis lini decoclo.CatapIafma ipiis imponatur ex polline cum lini fe 
miqe,aut ex fcenograeco cum aqua mulfa,aut ex fefamo cum meile autbu 
Mantarit cxfti tyro trito. Reprobare uero oportet mammarum exfu(Sionem,utqua: per 
itio reprobati fu (Sum amplius ad ipfas attrahit. Declinante inflammatione,cerata adhi/ 
beamur haec.Betam donec flaccelcat in oleo coquito,Si ipfam quide abij/ 
cito,ad oleum uero ceram comoderatam adijeito ac utitor. Aliud. Ouo» 
rum crudorum uitellos decem, ad ceratum ammifeeto, quod habeat cera: 
fextantem,8i unciae dimidium,Si rofacei trientem,&ad haec cumfpathu/ 
la agitata, muri* quantum admittere pofllint affunde, 8 i rurfus fpathula 
Mammarum agitatis utere. Caeteru ad mammaru duricias facit emplaftrum ex mtlle, 
iuncia Si omnia mollientia medicamenta. Siuerotumoradabfceffum uertatur, 8 
his qua ad parotidas relata funt, Si quae in tracSatione de abfceffibus refe/ 
rentur, utendum eft. 

Archigenes ai erofiones mammarum cum malignitate. 

VmtmAirU Vini Adriani boni fextar.xx.rhois coriarij Iib.i. pilularum cupreflilib. 

anum I-gallae omphacin* nigra fexUncem.caffi* fexuncem.Contufa in uino ad 
Mammarum diesdecem macerantur.Deinde coquuntur,& fpathula cupreflina agitan/ 
erojlo tur,ad dimidiae ferme partis confumptionem. Et tunc quidem herbp reijci/ 
Gallaom* untur.Succus autemadmellisfpiflitudinemcoquitur, Si uafeuitreo exci/ 
phacma pitur.Vtereinulceribusproferpendodepafcentibusmeraco.Siuerocraf/ 
fius fuerit,uino humetSetur. Accommodatum eft medicamentum, utpo/ 
te cuius ufus aduerfus nomas in mammis refifterepo(Tit,8f ad aures puru/ 
lentas, SC gingiuas humentes ac putridas, Si dyfenterias. Mitigat etiam 
dolores latSe dilutum. Aliae porro mammarum ulcerationes communire» 
liquis ulceribus modo curand* funt. 

Mammas conferuantid. 

Mammis con* Guminum in aqua tritum mammis imponito, deinde fpongia expofea 
[maniis extririfecus impofita, pecSus fafeia conftringito. poft triduum uero ablato 
cumino, Iilrj bulbos cum meile mammis imponito, & deligatos rurfusad 
triduum finito. Atqj hoc ter in menfefacito. Aliud. Cicutam tritam ad 
dies noue.impone,S<: fpongiam uelut dicSum eft,forinfecus adhibe,SJpau 
cis interpofitis diebus idem facito-Quin Si cocSis Naxi* dum ferruinipl* 

acuitur detrimentum,mammas uirginum conferuat. 

•. „ ■ Ad grauemalarumfcetoremacexudationes. Cap. XXXVI. , 

Almmfcetor A Luminis liquidi partes ii.myrrhgpartei.uiho difTolutisutere. Aliud/ 
Plumbaginem uffam 8i uino odorato extincSam,cum uino tettW n ° / 
dica myrrha adiecSa,donec ftrigmentitia fiat craflltudo, 8C utitor. Aliud. 
Spum* argenti drachmas xv i .myrrh* drach. ii .amomi drach.i.uino^ 
cipe- 





L I I E R III. 107 

c (pe.' Aliud- Aluminis liquidi drach.vm,amomi,myrrhat,fpicat nar/ 

* dtjflngulorum drach.mi.uino tritis utere. 

’t Dt tffcttionibutcircijlomdchum,prtcoriiddcmntrm. Cdp. XXXVII. 

D E ciborum quidem in febribus inappetentia, Sd de fame magna, aede 
canina appetetia- Ite de ftomachi debilitate,ac animi deliquio. Et iniit 
per de fitij fingultu, naufea,ac fyncope,in traclatione de febribus lib.i.huc 
hraicedente fufficienter dtdum e fi,nec tempeftiuu eft rurfus de ijfdem fer/ 
monem inftituere. Catterum inflammationes oris uentriculi 8d hepatis, Vtntriculidc 
adftringentium ammixtione opus habent.Si enim quis per Polum laxato/ 
niim dudum curet, periculum uitae inducer.Oportet igitur flue oleum fu e/ nationes ai* 
rit id quod affunditur, (iue cataplafma, aliquid ex adftringentibusammi- ftringHUre. 
icere,uelut eft abfinthium, nardinum aut melinum ungentum, aut malum quirtmt 
/ydonium incodum. Ceratum uero quo‘atfidue utor hoc eft. Cera alba: 
iro c.i.aiftateuero drach.vn.aloes,maftiches,finguIorum drach.l.olei om 
phacini,aut melini,8d nardini, ufus tempore quantum fatis eft ad compa/ 
gem. Si uero ampliore adftridtiOne opus fit,utneqj cibos retineant,ammi/ 
fceatttr etiam omphactj dracli.l.autiucci abflnthi) tantundqm, 8d tertiu in» 
fuperhypocifthidis 8d oenanthes 6drhois fuccus. Cerati uero copiam au/ 
gereoportet,pro reliquorum pharmacorum numeri proportione. Diutur/ 
na autem iam inflammationeac indurefcente,magisuaria medicamenta 
adhibere oportet,quae 8d aromata quadam habcnt,8d moIIitoria,acdifcuf 
foria,uelut eft quod ex meliloto paratur,&philagrianum,8d odoratum di/ 
dfum:8d uiridis lafpidis torques de collo fufpenfus, ut ftomachum coiitin/ tdUdkarui 
gat,magnifice prodeft. At in calidis ftomachi intemperamentis,2d ardore, f 
cum exolutione aut animi deliquio, aut aliqua ciborum inappetentia, ex 
qualicuncp caufa,excepta febre,frigidam aqua dato cum uuce acerba: fuc/ 

' co,aut malorum cy jniorum decodlum,aut pampinorum uitis, aut cucu/ 
meris femen tritum cum frigida. Stomacho uero imponito uefleam aqua 
, frigida plena,aut cucurbita: ramenta.Sed £d catapotia fltim eximentia dan 
da funt,uelut capite de fiti ditflum eft. Refrigeratorium autem Sd corrobo/ 
ratorium humecli ftomachi hoc efr.Foliorum rofarum ficcarum drach. VI. 

’ fucciglycyrrlvizes drach.nil.ExcipeuinoduIci,8d fac catapotia fub lin/ 
gua tenenda. Verum in his qui ob pituitae craffltudinem, calefacientibus 
ac fecanubus opus habent,commodum hoc eft. Corticisradicis fceniculi 
fextantem,aceti fextar.l S.aloes quadrantem.mellis lib.l 111. Radices cum 
aceto codis exprimuntur, ac retjriuntur:Sd mei additumad compagem co 
. quitur,8d tunc aloe trita infpergitur.Dato cochlearia tria cum aqua. Qui/ 
dam fine aloe ipfumprarparant.Et medicamento ex calamintha inhiscom 
modumeft.Quibusautem cibusacefcit, coriandri feminis drach.i.uelut HkuHPfhi. 
polentam aquae infperfam bibendam praebe,aut maftiches cochlearium I. 

. autladiucae albae feminis cochlearia duo. Compofitum uero hoc. piperis. " 
drach.I.feminisanethidrach.m.cumini drach.mi. trita dato cochlearii 
fis™!''""'" 0 ? 10 ; Atinhisqui bilem generant atram, stomcho 
y-nomacno tnnatis,in aggrefnonefpongtas tmpomto acerrimo aceto im - m fUti 
™tas,pofthas uero fi permaneant affechones,alumen cum aere trito meile ; 
«ceptum imponito.Bibat autem intybi fuccu. Aut mentam potui infper, 
gtto. Quibus uero ftomachus inflatur ac diftenditur.his calamintha de/ 
gWMBUmmfaa»meile,ac modico pipere dato. Veru ad ftomachi fubuer/ stomubi fub> 
” C , S ’ ,U(c f‘ n ’Ic Ieoru m mali punici acidi partes m. fucet mente partem I. ualb 
c oquttoadfpi(Iitudinem,8d ante cibum myftrum I.dato. 

-. Ad ftomachi faliuationcm. 

frnnH^ tU ^ C1 ^ lniim5aUt °^ UarUm mUMa COn ^ ltarurn Iu ^' LI ^ UIT,9aut0 ^ llX 
Mfa. eco< ^ um cc >Huat. Aut etiam minimum quid ex ipfo deglutiat. stom< f c ^f^ 
nnen° mnibus Uero facit aIog ac l ua dlluta - Verum ad eos qui cibum no con 
»1 enti quos ueteres priuatim ftomachicos nominant,foeni graeci farinam, 

Sdmalu* 


AVLI AEGINETAE 


i ® maluae femen tritum Ciccum,meile ammixto pro cataplafmate imnon» 
i Ceratum uero facit,ex cera,olei irini fece, ®caftorio. * M 

De ciborum mappetentia. 

. Ciborum inappetentia e fi: ciborum auerfatio, aut intemperie inftoma 

t cho exiftente,aut humorum redundantia.Calidam autem intemperiemco 
gnofces,®fiti,® nidorofisac ccenofis ruciibus,(i coadi aliquid ederint® 
exeo quod frigidiora,®concodu difficilia, magis concoquere potiunt,'fri 
• gidam uero contrarijs. Neqs enim Citiunt, neq; frigida fuftinent, ® rudiim ' 
, acidum aliquando habent Qui uero propter humores, cibos auerfantur, 

qui quidem ob tenues ac mordaces hoc patiuntur,ftomacho morfum pet’ 
cipiunt,® nauCeant magis,® fitiunt. Quibus autem computruerinthumo 
res, aliquando etiam febriunt. Qui uero ob cralTosac uifeofos humores, 
morfum & fitim omnino non percipiunt, uerum communefymptoma om 
nibus eft naufea. Verum fi in cauitate uentris fuerint humores, etiam hos 
ipfos reuomunt.Si uero in tunicis ipfius infardi aut imbibiti, naufeantfo/ 
lum,non uomunt,praeterquam cibos fi forte alTumpferint.Qui igiturobea 
lidam intemperiem cibos^uerfantur, his uidus ex refrigerantibus confli/ 
tuendus eft,® maxime ex his quae parantur cum aceto. Pane igitur ex po/ 
fca dare his conuenit,® ipfam pofcam bibendam,® lac acidu,® apud Ro 
mclcaquidfit manosMdcam appellatamiEft autem obfonium quoddamexladei&in/ 
tyba,®laducas,® aliquando etiam frigidam aquam,omniamoderateiu/ 
xta prarfentis intemperiei oppofitionem. Nam immoderatus horum ufus 
non folum non prodeft,fed etiam incurabilem faepe fecit affedionem.Qui 
ueroobfrigiditatem,eos contrarijs fanare conuenit,itautuinumuetusbi/ 
Conditum bendum prtebeamus,® conditum, ® hydrogarum, ® anifiacrutat&pe/ 
Hydrogarum trofelini decodum.Et piper ex aqua calida comuni,aut etiam ipfum ex tri< 
bus piperis generibus medicamentis,aut quod ex calamintha paratur. Da/ 
bis etiam theriacen ex uiperis, quae neqj his qui ob humoru copiam cibos® 

, auerfantur,incommoda eft. Allium uero his ® ut cibus, ® ut medicamen/ 

tum,commodum eft. Atfiobhumorum copiam ciborum faftidium fiat, 
tenues quidem ® mordaces euacuabis,aut per uomitus, aut per infernam 
aluum. VomentigiturfaciIius,fitemperatam aquam,aut aquam mulfam 
aquofiorem praebiberint.Melius autem fi antehac humedantes cibos de/ 
deris,uelut ptifanae fuccum,aut otiorum uitellos.Verum quomodo quis fa 
cile uomat,libro primo didum eft. Si uero aeger difficulter uomat, melius 
eft ad infernum uentrem materiam promouere, uberiore ac temperatori/ 
bo hos proehumedando.purgatorium autem medicametum fit, aut exaloe 
amarum appellatum,aut id quod ex malis cydonijs paratur ac recipit fcatn 
moniam,aut quod fit ex rhodomelite.Quodfi fieri poflit ut citra fcammo/ 
Scammonia r,iam,ex aloes copia magis ipfoseuacues,meliusfeceris, propterea quod 

noxia fcammoniaeftftomachoinfefta.AtuerocrafTosacuifcofoshumorescibo 

rum faftidium inducentes,attenuabis ac fecabis per acetfl mulfum, ® 
ex hoc,® muria componuntur,uelut eft capparis,oIiua,finapis, ® um®?: 
Nec uero incommoda his furit ea, quas ad eos qui ob frigidam intemperie 
cibos auerfantur relata funt,® maxime pofteuacuationem. Euacuabisail 
tem ipfos per acetum mulfum Iulianium. Forinfecus aute calfacere ac cor/ 
roborare ftomachu potentibus utendum eft ungentis ac malagmatis,qua' 
lia funt maxime,® quod ex uua acerba paratur,® Marciaton appellatum, 

® confueta ungenta.Epithemata uero Baium,® odoratum,® fimilia.t» 
ercitia etiam ac fridiones maxime adhibeantur. Catterum his qui aeg rc 
concoquur ac cibos auerfantur, propter humorem frigidum ac humidum* 
aut talem intemperiem,qua ex malis cydonijs parantur conueniunt, diiP 
Melopla* autem id quod Meloplacuntion appellatur, ® quod ex fucco fit maloru,t* 
cuntion quod ex carnibus ipiorum,® quod ex citrio prarpararur.Malagmata aero 
Marciaton,® quod ex uua acerb j fucco paratur,® Baiu,® polyarchi°n> 

® qu* 





A quae eiufdem cum his generis funt.Si uero ulcus eft in ftomacho aut uen 
tre,ab omnibus abftinendum eft acribus cibis ac potibus, 8d medicamen/ 
jis. Vtendum aute mitigantibus,uelut forbitionibus abfcp oleo,& his qute 
ex amylo fxut,&: terra famia,&: lemniofigillo, dC lade ac meile paticiflimo, 
quo citra mordacitatem perpurgent.Epithema couenit ex palmulis, 8C ma 
lis cydonrjs acpolenta.Ceratum ex melino autrofaceo cum ammoniaco, 
gl thure.Et Nilei epithema,SC emplaftrum ex falicibus,ac Icefium.Cogno 
fces autem ulcus, ex eo quod fanguis, aut pus, aut etiam ulceris tedorium 
uomitureijcitur. 

Ad exolutos ac debiles ftomachos,&propterea non coquentes,aut etia 
Cibum uomentes. Aloes, mafucha,maftiches, ftyracis,fingulorum fextan/ 
tem,abfinthq trientem, cenanthes quadrantem, gleucini fexuncem, melini 
quadrantem,uini quod fatis eft. Quidam etiam cypheos 8C rofarum,fingu 
lorumfextantem.Tritahtec purpura aut lana excipiuntur,&: ftomacho im 
ponatur. Quida etiam certe fexunce admifcentes,epithema ex ipfo faciut. 

Aduoluuloias ftomachi affediones, hoc eft uehementes ac couulforios 
dolores,optimum medicamentum eft Amazonum paftillus. At huius de/ 
fcriptionem,itemqjreliquorum ftomachicorum compofitorum 
reperies libro ultimo,in tradatione de compofitis medicamentis. 

De uentris inflatione. Cap. XXXV 
entre generatio, humoribus aut cibii 
fToIutiSjContingit.Namfrigiditaseo _ 
foluerenon poteft,nihil flatuum gignit. Vehemens uero caliditas, non at/ 
tenuans lolum,(ed etiam difcutiens,flatuscolIedionem impedit. At minor 
caliditas,diffundit quidem ac tranimutat cibum, uerum defeduofius, atq; 
inde eft flatuum generatio. Conuenit igitur ipfos per calefadoria medica/ 

B meta attenuare,cumino in oleo codo,8C apio,8f fpondylio,&: dauci femi/ ... 
ne Si uero frigiditas affedioni adeft, ruta, & lauri bacca-, fif melanthium, 
8ifa>niculum,in oleo coquatur, fi i ammifceatur bitumen, ac oleum lauri/ 
num.Quod fi etiam inflammatio doloribus adiit, pro calefadorrjs uteris la 
xatorijs,anethum coquens,ac mifcens adipem gallinaceum ac anferinum. 
Facit etiam ad inflatos, polijfafciculuscodus, aut cala minthae decodum, 
ammixto modico meile,piperis drachma una. Atq; haec quideuehemen 
tidoloreirrueteadhibendafunt.Inmediocriuero fumcient fomenta ex mi 
lio. Caeteriim cucurbita bene magna umbilicum complcdens,fepe acer/ 
uatim fymptoma fubmouet. Prodeft ipfis etiam caftorium potu ex pofca, 
Siforinfecus cum oleo ficyonio impofitum:& fi cum torminefunt inflatio Ti 
nes,ipfas fanat.Sed 8f talus fuillus uftusfif potus,tormina ac inflationes fa 
nat, Ariftolochia item rotunda. Verit doloresob alui obturationes, aut in/ 
nationes ob crafliciem,aut ob frigiditatem,uinum meracius potum poft ci 
butn fanat. Si uero fomnus accedat,etiam perfede ipfas fummouet. 

De cholera. Caput XXXIX. 

QHolera immoderata eft uentris exturbatio,8f inferne, 8C per uomitum c1 
contingens,propter affiduam ciborum cruditatem. Fit autem cruditas fit 
qtiandoqp ob multam ciborum prauitatem,quandoqj ob prauorum humo/ 
mm redundantiam. Siquidem igiturnaufeat,8d lancinatur ager, manenti/ 
bus adhuc cibis crudis in uentre,aquam tepidam ipfos bibere iubebimus, 
a creuomere,digitisautpinnisimmiflis. Adiuuandaeft etiam uentris ex/ 
ctetio.Poftfuperfluorum euacuatione,quiete SC calefadione partium cir/ 
ca prscordia utendum eft.per oleum dulce cum modico uino,aut per ma/ 
Ittchinum,aut nardinum,fi hyems fuerit: Sd ut dormiat permittendum eft. 
Poftperfeciam aute concodionem, balneis utendum eft, 5C cibis boni fuc/ 
ci. Si uero euacuatio immoderata fiat, fuff/ciut in principio etiam ea qua: 

, t° fecundo de uentris exturbatione dida funt. Perfeuerate uero lationis 


flatuum gei 


„0 PAVEI AEG1N-ETAE 

hibeatur ex palmulis,ciroenanthe,&acacia,8f hypocifthides fticco,acm 
licorio.Detur aute aqua; moderate frigidae cyathus forbendus. Melius a ™ a < 
tem eftfi deCodum fueritrofarum,aut oenanthes,autrhois, aut pampino^ 
Punicum icU iiim uitistaut mali puniet acidodulcis fuccus detur, modica mentainfpe/ 
doiulce fa.Si uero acriora fuerint quae excernutur,ardoreqj ac iiti accedente,cucu/ 
meris femen dandum eft cum aquae cyathis tribus.Intybaqs ac laducas co/ 
das in pofca,in cibo accipiat. At fi lationis impetus fiiti nonpoflit, uihutn 
Vinum Pi tlm aliquod aufterum dandum eft,non febrientibus Palmatianum, aut Arni/ 

tmum nteum,aut fpathites, aut omphacomelites.febrientibus uero exmalispunf 

Ccbynticum cis,rhoitesappellatum,autmyrtites,autCebyraticumhydromelum,«in 
hydromckm potu,Sfctimmicis,aut alica,aut choridro.Si uero frumentacea eduliaaucr 

fentur,ex fugacibus frudibus aliquos manducantes,mefpilauidelicet, aut 

pira, aut mala cydonia, aut mala punica, id quod carnofum ac durum eft 

expuant.Quod fi cibum non contineant,cucurbitam maximam leuemft® 

macho affigant, Siliae incumbente ex aliquo ex relatis nutriantur. Cate/ 
Contntftioncs ritm ad conuulforias contradiones, oleo imbuta linteola calida mufculis 
co mtulfork circundare oportet,Si cerata liquida,quae Si caftorrj,8i ficyonij quid habe» 
anti Ante hac uero,artus calida aqua perfundantur-Si uero uigllijs uexem 
tur,ad uigilias deferiptis utantur.Et fi uires non prohibeant, medicamen/ 
tum quocp ex papaueris capitibus bibendum detur.DecIinatfoneueroc5/ 
tingente,ad balneum perducantur,Si reficiantur pullis gallinaceis,aut co/ 
iluiprdflihc lumba:,aut pedibus fuillis, autfimilibus. Quin 8i alui profluuium, quod 
trium ciborum corruptio eft, pletuncpfua (ponte fedatur, fi non alanturipfi u% 
ad perfedam concodionem ac euacuationem eorum qute corrupta funt.Sf 
uero perfeueret,utendum eft his quae ad choleram relata funt. 

Dc Uuititt cctlicct affidione. Cup. XL. 

inteflmrum /-v Vum duplex fit inteftinorum leuitas, altera ob fuperficiariam intefti-' 
Uu.itM V-i., norum ulcerationem,uel ut aliqui fentiunt,ob cicatricem exdyfente i 
ria pleruncp,autex alijs fluxionibus obortam/ Altera ob facultatis eibu re/ 
tinentis in uentre debilitatemlfecundam differentiam arbitror cum cotlia/ 
ea affedione copulandam effe.Nam in hac,debili exiftente uentre ad con 
coqueiidos ac diftribuendos cibos,latuia Si cruda ac liquida egeruntur,ab 
uo in omnibus fluxione laborante. Verum in lauitate inteftinoru,2f tranfi 
itus ciborum uelox fif,8i cruditas magis intenta eft,iit acceptus cibus m/ 
Caluci nifeftus fiatSi per hac maxime b coeliacis difeernuntur. Imponendumigi 
turipfis eft lini femecumpalmulis. Egregie facit etiam lentifcus Si rubus, 
fi in aceto mulio coquantur. Si uero etiam inflatio adeft, cuminum SC ane/ 
thum,8f rutaammifceantur.Augefcente autem fluxione ,adqcimus etiam 

mala cydonia,alumen liquidum,acaciam,hypocifthidem,gaIlsm>autquf 
dam ex his,aut omnia.Cerata faciunt ex oleo myrteo,cum aliquo uinoad/ 
ftringentc.Epithemata autem calidiora,»: quod ex baccis lauri paratur, St 
quod ex feminibus-Magis arjt adftringut,3f quod ex oenanthe fit,Si quod 
exuinaceis,8i Antylo inicriptum.Sed id quod Erythrion inferibiturmi 
rificefacit.Diuturno uero euadente morbo, etiam dropace ad uentre uten/ 
dum eft,»: cerato ex finapi,8i ipfo finapi. In potiones conueniunt, (impii/ 
da quidem,plantaginis femen,rumicis feme, malicorium, forba ficca,uua 
aminata acerba ficca trium obolorum pondere, febre carentibus cum umt 
aufteri cyath. v i .febrientibus cum aqua pluuiali. Minus autem ftomaclw 
GdUmrum offendituentriculus gallinarum ficetis potui infperfus.Sed SC urinam citu' 
umtricuim tta,apium,adiantum,8ifimilia fi bibantur,fluxionem transferunt. Ex com 
pofitis autem eft figillum polyida, S i paftillus ex fuccino, 8C exfpina Ae/ 
gyptia,»: Clidion appellatum,»: ex feminibus conflans. Sed 6£ hoc opw 
mum eft.Seminis rumicis fylueftris unc.is.feminis plantaginis unc.u”* 
ci hypocifthidis drach. vi.gummi aut acacia: drach.111.Excipe maloru cy 
dortiorum decotSo ad tertias redado. Aliud- Cumini,piperis,rboisiy' 
r riac® 





uber III. lu 

A riaca:,balaufttb{inguIorumunc.ls.malicorrjunc.l.fiIphrjunc.s,aut pulue 
riseiusficci drach.i.Infpergitoin potum, aut aceto mulfoammixto dato 
mane ac uefperi. Aliud. Myrti baccarum nigrarum cochlear. It .anifi, 

rofarumficcaru m,cenanthes,fingulorumc<Schlear.s.palmulas XX. fac pa/ 

ftilIos,&:prtcbe drach. I.cum aqua aut uino diluto. Theriaca quoqj e uipe/ 
ris optimum his auxilium eft. Cibus fl acris 8C biliofa eft excretio,ex alica, 
chondro,& oryza,ac fimilibus fit,ita ut adftringentium quidfimul coqua/ 
tur,pirum,maIumcydonium,mefpila,&fimiIia.Codum quocp Iachiscon 
uenit Potus autem uel uinu aquofum tenue, aut aliqua ex iucundis fit po/ 
tionibus.Si ueropituitofiora excernant,ad cotraria cibum tranfmutamus, 

K femina quadam ftomacho grata ammifcemus, anifum, aut cuminu, aut 
aptj femen. Sed 8C lenticula bis codafarpe ipfis profuit.comefta cu modico 
aceto,aut aceto mulfo.Braflicae quoc# 8C ipfatbis coda. Praftat au t fecun/ 
dam ipforu codura in pofca facere. Vinu uero uetuftius ac calidius bibat. 

D etenefmo. Caput XL1. 

T t Enefmus aliquando dyfenteriam pracedit: aliquando etiam ipfe folus Tencfmm 
1 nondiuduransceflat.Eftautem affedio ad excernendum promptitu/ 
do, qua differri ac deuitari non poteft, nihil'educens praterquam pauca 
cruentu afpedum habentia,aut etiam mucofa,qua,fere totius morbi funt 
caufa, 8d inflammatio laxi tumoris in inteftino redo oborta, incumbentis 
ftercoris lufpicionem ipfis prabet,quod excretionem quaraf. At uero Ga Lapkexcre* 
lenus narrat etiam lapidem quendam perfedem excretum efle,circa tenef/ tosta mep* 
miaffediones.Sape uero etiam ob ftercoris obturationem in tenui intefti 
no confidentem,tenefmus fequutus eft, ex adftringentibus & meatus ob/ 
ducentibus amplius augefees. Verum exinfufisperclyfterem acrioribus, 
uelut eft aqua mulla cum faletaut ex aliquo aluu mollienteper os accepto: 
uelutfunt damafcena,aut carica,mercurialis,ferum ladis: ftercore excre/ 

B tOjftatim fedatus.Citra igitureiufmodi caufam tenefmooborto, conucni( 
inflammationem cruda ordeacea farina calida, Si irrigationibus ex uino, 

& oleo myrteo,aut rofaceo,aut omphacino, ad lumbos ac pedinemadhi/ 
bitis mitigare:&: mucofa qua: inteftino redo infarda funt, per aqua: mulfte 
infufum detergere. Sed muria infufa per clyfterem faepe quod opus fuit 
effecit. Satis autem eft ut falis drach. vi,in heminam calida: aqua: iniedis m urU pmn 
muriafiat.Mitigareuero oportet dolores ac diftentiones,per inleftus fceni (Umodus 
graefiaut malu*,aut feminis lini. Saepe uero & hic infeifus fucceffum ha/ 
buit.Rubi,myrti,floris mali punici,Iauri $( cuprefii ramulorum uiridium, 
ungulorum aquas portiones coquito in aqua Bft autem Marcelli. At in 
P !m ■ 0 ®inflammatio ac irritationes, frumentacei fucci cum aliquo 
adftringentecodi infundantur.Sed 8C oleu dulceinfuium Si pluribus ho/ 
nsretentum,dolorem foluit.Si uero frequens ad egerendum furredio fiat. Glomeris ex 
etiam glomerem ex ftaminibus calidis fedi apponant, aut furfures calidos liminibus 
-infafciculum deligatos,aut fpongiam,aut tale quippiam. ufm 

v D edyfenteria. Caput XLII. 

* ffnteria eft exulceratio inteftinorum,quandocp ex tenefini tranfmu/ d yfenterit 
' tatione,aut alicuius ex relatis alui exturbationibus ortu habens: qttan 

“ ero ipft affedtonem aufpicatur. Et in ipfa excretiones fiunt primum 
nmoratjuaria:. Deinde pro ratione cruentae, di ad finem faniofe, quales a 
mortuis corporibus defluere folent. Quae uero ab atra bile initiulumitdy- cancer emU 
'enteria,letalis eft,cum exulceratione cancrum indicans.Siigitur ulcerati/ ceratus 
onts ligna ftercoriammixta excernantur,cum doloribus ac torminibus: in 
'' e ! lu ‘bus inteftinis ulcerationem effefcito,qua auxiltjs per os acceptis ma 
*ime opus habet.Si uero fine mixtura ftercus exeat, craflbrum eft intefti/ 
noram ulceratio,qua infufis per clyfterem magis cedit. Quum uero multi 
angumis per fe excretio contingit,affedionetn lpfam fanguinolentam dy 
<i entet ‘am uocant.Excernitur tame quandoqs etiam fanguis nigrior quam 
k * pra 


pro natura fua, Si fplendidus, hepate non probe concoquente alimenti 
quod diftribuitur.Quin SC ob debilitatem retentricis aut alteratricis inf * 
facultatis, excernuntur per uentrem fimilia carnium recens rntuSatarumf 
i-- turaeihepaticam autem hanc uocant dyfenteriam,de qua in fermonedeh ° 

M pate dicetur.In communi igitur his quae ad coeliacos, Si alias praeter nat^ 
ram excretiones, relata funt, utendum eft. Priuatim uero lemniumfig/lp 
etiamdepafcendo proferpentemiam dyfenteriamfanat, &: potum, Scn# 
clyfterem infufum,inteftino prius per aquam mulfam eloto,deinde per mu 
riam Et portulacae fuccus, commodus eft dyfentericis potus.Et ipfaporm 

laca cocftain pofcacomefta.Conuenit etiam plantago,ST rubi frudlusacfo 

lia,a: radicis althatardecocftum,hippuris ex aqua autuino pota, Sc f Uccus 
ipfius, Mori immaturus frutftusficcatus, & hoc magis rubi mora fimiliter 
ficcata.Siccant etiam fluxiones per aIuum,oua aceto codla Si comefta-He 
lius autem eft fi mifcueris ipfis aliqua ad dyfenteriam commoda, Si (nfar, 
tagine fridla ad edendum dederis. Vtilifflmu eft ad haec omphacium, rhus 
ruber ,SC fuccus ipfius,malicorium,galla,uinacea,mefpila,myrti bacce,coi 
na,cochlearum integrarum uftarum cinis. Compofitu uero hoc. Cochlear 
rum cineris partes 1111.gallarum partes 11.piperis partem I. In pulmllgre/ 
dadia obfontjs infpergito,aut in aqua,aut uino albo bibenda dato.Generp» 
fe auxiliatur hoc dyfentericis.quibus nondum putredinofum facftum eft ul 
cus. Sed Si canum qui ofla comederunt fleretis ficcum, cum lacfte per can/ ■ 
dentes filices immiubsferuefacSo potum,magnopere prodeft. Compoii, 
ta uero,paftillus ex fpina Aegyptia,Sc Philippi paftillus, Si qui fit ex cor/ 
nu ceruino,8d qui ex feminibus,8d trigonus.Et ex macere catapotia adnti/ 
re randa funt. Optimus eft SC hic,opij,croci,lycii indici,acaciat,rhois, thuris, 

■m gallae,bypocifthidis,malicorlj,myrrhae,aloes,Ungulorum sequales portio/ 
ries aqua excipe, & obolui.praebe. Aliud. Rhois drach.vin.gallar, 
malicorii,fingulorudrac.i11i.dato coehle.l.exuino. Aliud.Rhoisdrach. 8 
vm gallg, acaciae,g8mi,finguloru drac.i l.opij drac.i .dato drac.i.in uino 
diluto.Eclcgmauero ipfis conuenit hoc. Myrti nigra baccarum fextar.i. 
rhois fyriaci fextar.i.palmularum Thebaicarum lib.n.carhis malorum cy 
doniorum lib.i.mala pimica acida cum ipfis corticibus x. Vini adftringd/ 
tis fextar.xn .coquito ad tertias-, 8f excolato ac imjcito mellis lib.Vi.8f ad 
fpiuttudinem coquito ae delingenda dato. Manifeftum uero eftqubdetiS 
cataplafmata exadftringentibus erunt,quorum materiam habes lnfufaau 
temper clyfterem dyfentericis commodant, propter tenefmos uexantes, 
fuccus oryza,aut alicae, aut alicuius huiufcemodi, cum adipe caprino aut 
hircino, &qua in capite de tenefmo relata funt. Si uero fatiguis deftillat, - 
infundatur fuccus polygoni, aut plantaginis, cutt» acacia, aut hypocifthi/ 

:m de,auttali quopiam. At fires urgeat,etiam ex fanguinefiftentibus aliquod 
tu infundatur.uelut eft cinis lanarum fttccidarum, aut fpongia notia,piceis 
quida,aut fangufne bubulo, aut alumine liquido, autftercorisafinini fuce 
, / lIta ' , ? u ^ ar '^ed Si Andronis paftillus bonum medicamentumelf, 

7 « infcriptus,&: cofimiles.Sed SC fubdititia collyria ex efficactfltmis 

“ exiftunt, maxime in quibus etiam dolores circa excretionemfiutlt. Vicere 
uero depafcente circa inteftina confiftente, quod 8d foetore, SC putredine 
eoru qu* excernuntur cognofcimus,&iquod non ftatim ab initio,fedpoft 
tempus hat, cruftam inducentibus infulis tuemur. Velut funtpaftilliftu* 
ftini appellati, Sc qui ex charta fit,& bithynus,&: thronius, Si qui exfube/ 
re paratur,per lenticula,aut alicuius ex adftringentibus decotSum.per dy 

iterem mtuli-Sed Si hoc infufum ex his eft quorum multam experientiam 
* fea.Omphaeitidis uftartcftautem cauum illud ex quo quercina glans ena' 

Iit fcitur,quo coriarii utunturtauripigmenti, fymphyti,rhois fyriaci, fingtil»' 
rum aequales portiones. De his contufis coehlear.l t .excipe fucco oryzr, 
aut iucco anchufaetquae fpinofum & latum ac nigrum folium habet, q« an * 



, c hoerofpe!eth r o n ,id eftiugerum porcinum uocant: 8C candido Ouoni, ita 
utdefingulis ex aquo fextantem,aut quadrantem accipias, 8 i per clyftere 
immitte.Epithemata uero faciut qua ad coeliacos relata funt.Sed & uetris 
illitiones,quae adftringentem acficcantem materiam habent, cum aliquo 
exglatinolis,gummi,thure,glutine,polline,in his quatcataplarmatis fimtV 
leslunt locum habeant. Cibus his ab initio fit lac otiis permixtum deinde 
«frumentaceisforbitioneS,perfej&:cumladie coda.lpfum quocplacmo 
derate codum optimum eft. Olerum udis non eft neceiTarius, attamen gu/ 
danda dentur,feris coda,intybus, 8d plantago, & braffica bis coda: 8d ex 
frudibus adftringentes, carnibus ipforum (puto reiedis, aut his quae alias 
inteftmacxafperarepoliunt. Siueromulra fueritcalidainteperies, etiam 
intybus crudus detur.Et aquam frigidam forbeant Reliquus uero potus fit 
aqua pluuialis.Languente uero ftomacho,etiam uinum.poftea uero etiam 
de uolucribusficciores & concodu faciles fumant.Et balneis utantur dul/ 
cibus.Si uero ab ipfis fluxione infeftentur,fpongiam magna,aut panis fili/ 
ginei micas,uino Afcalonite, aut aliquo adftringente calido imbutas, per 
totum fuperiorem uentrem imponito,defigato,atqj fic lauare iubeto. 

DccoliMdfjvCtione. Ctput XLIII. 


'^mollitudine habet,fertur autem ad finiftram,inftar cinguli. Verum do* 
lores huic grauiffimi fiunt,ob plures caufas.Aut enim ob craflum ac pitui/ 
tofum humorem intra tunicas ipfius interclulum; aut ob fpiritum craflum 
acflatuofum,qui tranfitum non habet: aut ob inteftini inflammatione, aut 
ob acres ac mordaces humores. Qui igituroberaffum aepituitofum hu/ 
morem dolent,his dolor per totum abdome in profundo fentitur, maxime 
circa coli fitum, doloris fenfu uelut a terebella perforatione contingente. 
g Tormirtaauta hos uexant,8d rudus,8d naufea,2duomitus omnigeni, ma/ 
ximepituit ;.Et uenter ipfis fiftitur adeo grauiter,ut necp flatus pertranfeat. 
Excretum uero quandoq? ftercus bubulo fimile uidetur,Ieue,&flatu plenu. 
Pracedit in his maximefrigidorum ac crafli iitcci eduliorum afltdua inge/ 
Itio,repletiocp ac cruditas, 8d ocium, & qua: his confona funt. His autem 
qui ob fpiritum flatuofum dolent, tenfionis magis fenfus contingit. Qui 
uero ob inflammationem,fertioris in loco fenfum percipiunt, Si febris ad/ 
eftnoningenerofa,fupprelfioqt ftercoris 8 C urinarum, dc pulfus uexaf cir/ 
cauentrem,&fitis ac ardor hos infeftat,8d naufea, 8 C bilis magis uomitus 
nihil alleuantcs. Et in fumma, grauilTima htec eft ex colicis affedionibus, 
tranfitionemaduoluulumminans. Atobacresacmordaces humoresdo 



lentibus,quemadmodum etiam his qui ob inflammationem,ardor,8f fitis, 

SSuigiliaeadfunt.Febriunt autem omnino,aut minus quam illi, 8C acre Io/ 
tium emittunt, 8C biltofa egerunt, 8C fape in alui egeftione magis dolent. 

Et calidiorum eduliorum ac potuum ingeftione magis exacerbantur. Do/ 
lores igitur ob frigidos Sc uifeofos ad craflos humores fanare conuenit,no 
uehementer calfaciendo.Nama calfacientibus multii diffunduntur, 8d ma 
gts inflantur tales humores. Conuehit igitur iplos fecare ac cocoquere per 
ea qua flatus difcutiunt,'8d attenuant, ac ficcant, citra uehemenrem calidi/ 
tatem,ab initio tnorbi.Stercoribus igitur.ex uentre per conuenientia infu* 
faprius edudis,infundendum eft oleum, in quo coelum eft cuminum, aut 
tuta,cum adipe anferino,aut gallinaceo. Aut radicum cucumeris fylueftris 
decodum,cum myrrhadrach.i.8dmelle,acoleo. Sed SC oleo iapecornu 
m ‘nfufo,pituita uitrea coexcreta ftatim dolorem fedauit. St uero ob dolo 
nsuehementiam,etiaminfufumfetineat,glandulaindaturexmeile,cumi/ * 

no,nitro,rura fetnineficco. Aut braffica caulis probe derafusA muria ma *“/ 
eeratus. Aut braffica cinis meile fubadus. Aut colocynthis trita cum mei/ 
an nitro,ac cumino.Sint autem glandula digitorum fex,quo mufculum 
« a< *ufidortum tranfgrediantur. Illinatur etiam iedes cyclamini fucco,cum 
' k s 'meile 


/„4 PAVLI AEGINETAB 

meile 5C nitro. Aut centaurio cum meile &C nitro. Dolore perfeueraht r 
pra relata infundatur refinte terebinthina: tjnc.i. aut opopanacis d ra k 1 
aut galbanidrach.im.bituminis tantundem, cum nitridrach.i.&a U 
unc. i •&: olei rutacei quincunce,aut amplius. Irrigationes autem partii! 1 * 

dolentibus adhibeantur ex oleo rutaceo,aut anethinojautficyonioi Cai 

plafma fit ex medicamento trifpermo,cum cumino,baccis lauri, apii faj 
ne. Epithemata fint,8d quod ex feminibus confiat, & quod ex baccis lau' 
a: quod ex meliloto paratur,& polyarchium.Infideant aute indecodofa’ 
r nigraci,althaa,chamameli,artemifia,anethi,Iauri, & fimiliumiSed&in 

oleum calidum,aut aquam &C oleum demittendi funt. Potiones fintabfin 
thium QC cuminum,aequis portionibus. Autpanax cum aqua, autcaftorffi 
8C anifum. Aut piperis drach-i.cum aceto mulfo. Dolore uero non remit 
tente,medicamentu ex tribus piperis generibus bibendum detur, aut the 
riace. Sed dC finapifmo SC dropace utendi! eft in remiflionibus, & balneis 
naturalibus. A' balneis autem aquae potabilis abftineant,nifi obdoloris a& 
flidlione cogantur,quando fane praeimmtiTo aliquo ex relatis medicamen/ 
tis Iauare oportet, SC iubere ut calorem admittat intra feruidos parietes,in/ 
Parietis fimi * fperfis quibufdam nitrofis fmegmatis. Si uero dolor uehemes eft, ^tiam mo 
dibdneorum derate mitigantibus utendum eft. Velut eft paftillus ex caftorio, tuminfa/ 
fuscum potus, SC medicamenta eiufdem generis. Nam uehementiaftupe- 
fadloria uitanda funt,ut qua ad breue quidem tempus mitigent,diuturnio 
rem autem affeditiohem faciunt,eo quod materiam craffefaciunt, & intefti/ 
ni meatus deniant. Attenuata uero iam pituita,per hieram amara ipfos put 
' gamits.Aut perhjc catapotia. Aloes,euphorbrj,grani cnidtj puri,feammo 

nia,fingulorum aquales partes.Dantur huic fcrupuli 11-Vicius autem ca 
lidior ac ficcior his conuenit, ut qui ab initio a cibo abftinent, poftea uero 
etiam acrium efum aflumut. Porrum igitur his dandum eft cotfu cum con/ ' 
dito,& apium, 8C afparagus paluftris,allium crudum,maxime hisquihac * 
non molefte admittunt. Et ipfum Conditum bibant, 8C panem exipfo acci 
Conditum piant.poftea uero etiam reliqui boni iiicci dC cococfhi faciles cibiipfis den* 

! turrita utuitentrepIetionem&cruditatem. At fi fuerit fpiritus fiatuofus 
qui dolorem efficit,poft infuia,8d potiones flatus difcutientes,etiam cucut 
bitre maxima leues ignita,per totum fuperiorem uentrem affixa,ad cura/ 
tionem fape (uffecerunt. Si uero inflammatio in inteftino fitsuenam in ctt 
biti flexura fecabimus. Et fi urina difficultas iriualefcat, etiam eamquaad 
malleolum eft fecabimus:8e relatis auxilrjs utemur, exceptis acribus acue 
hementerpurgantibus. Verum mitigantibus magis infufis,Sd cataplafma/ 
tisi&T irrigationibus,&demiffione in oleum utemur, cucurbitasqs etiahis 
affigemus.Ceratum quoqj fuperiori uentri imponemus, quod habet cera 
quincuncem,olei chamamelini fextantem,rofacei <extantem,farinpfaba/ 
ce? unc.s.uitellos ouorum v.cum fucco feminis lini terito. Vidlum autem 
tenuem febricitantium ipfis conftituimus, ufqs ad inflammationis folu/ 
tionem. Quod fi ob acres & mordaces doleant humores,infundatut ipfis 
oleum in quo codiim eft fonumgracu, aut althaa, cum fimplici adipe re/ 
centi ameris aut gallina. Aut etiam ptiiangfuccus eumrofaceo,autfuccus 
feminis lini.Detur ipfis in potu amara ex aloe antidotus.Et balneis utantur 
aquarum duIcium.Et cibis forbilibus ex alica,aut ptifana,pifcibus($J petro 
Cs.Et tn fumma totus uidlus humidior fit ac frigidior. Abftineant autem ab 
acribus omnibus edulrjs acpharmacis,&:ab irrigationum ac cataplafmatu 
fomentojuiniq; potu,&praiertim ueteris. Inualefcente uero dolore,etiam 
ienlurn ftupefacientibus utendum eft. Minime enim praaltjshasaffediq' 
nes laduntjut qu? tenues & mordaces humores craiTefaciuntA moderate 
Colici d$aio perrrigerenr. Porro arbitror etiam eam qua nunc inualuitcdlicamaite- 
tempore Pauli ™°nem,ex talibus humoribus generata eife, qua ab Italia quidem regio/ 
mbus mitium coepit,fed & in alijs multis Romanareipublicalocis 


t ta efcpeMcntiquadamdiftributioneiin quapleriiqjad morbucomitiale, 
alijs ad armum refolittionem,feruato fenfu, quibufdam ad ambo, delapfus 
conrigit-Et qui quidem ad comitialem delapfi funt pleriqp perierat. Qui ue 
r0 ad i efolutionem,p!eriqj feruati funt,uelut in iudicatione caufa translata. 

Sic igitur aegrotantes medicus quidam in Italia curauit, incredibili quoda Medicus qui* 
ac temerario frigefadorio uidu conftituto.Laducas enim ipfis exhibebat dum temeru* 
non coctas, frige faciens ipfas, intybaq; fimiliter fupra fatietatem edenda, rius filix 
imas item ci malajSf pifces dura carnis,omniacj; tefta inteda, Si pedes bu 
bulos,8i bulbos, 8i fimilia,non folum potentia,fed &tadu frigida. Vinum 
uero raro,aliquando tamen dabat,& frigida aqua mifcebat. Sed Si frigida 
aquam,aut etiam pofcam frigidam dabat,ab omni alio calido ac medio ci/ 
bo abftinens.Et plurimos hoc modo,prater omnem opinionem fanauit.&i 
exhis aliquos qui iam ad comitialem,aut refolutionem delabi ccepiffent. 

■I Deuoluulo. Ctp. XLIIII. - 

a Vum acutiflrma Si dolorofa affedio fit uoluulus,habet quodda fym/ Vo luulus 
■ ptoma periculo grauius.Nam fuperati miferrima morte pereut,fter/ 
cus tandem per os reddentes; Conflaturautem affedio ex cruditatibus & Stercus peros 
obturationibus,ubi corrupta permanferint,&T ex ucnenofis medicametis, redditum 
Si exinteflinorum ad fcortum delapfu,&: ex inflammatione inteftinorum, 
plerunqj colica affcdionemaluauipicata. Pueros igitur irrigationibus,ca/ 
taplafmatis,infufis,glanduIis,&:fomentis,uelutdecolicis didum eft,cura 
bimus. Adolefcentibus aute Si in uigore conftitutis,uenam fecabimus ci/ 
tra dilationem, repetita fanguinis detradione.Sinminus.cucurbitasaffige 
mus per totum fuperiorem uentrem multas Si leues. Ad doientes uero par 
tes,etiam cum fcarificatione. Defricentur autem Si conft ringantur ipforii 
artus,&: tunc efficaciora infufa adhxbeantur,&: in oleum calidum demiflio 
2 nes,antidotiq; ac purgationes,^ in fumma,omnia ad colicos relata, exce/ 

* ptis his qup adhibentur ob acres ac mordaces humores colum dolentibus. 

Mirifice uero facit,etiamfi uomant,anethum codum ac potum. Poft potu 
uero,pane in calidam aquam iniedo,ftatim calida frufta edenda dato. Ci/ 
bum uero non continentibus rhoem & cuminumfimul trita, in aceti mulfi 
cyathis vi.bibenda dato. Ateosquiexuenenoaccepto uoluulum inci/ 
derunt,ab aqua; calidae potu ad uomitom cogere oportet. Habes autem o/ 
mnium uenenorum acceptorum notas libro quinto.deinde bibendum de/ 
tur oleum calidum,aut iufcula pinguia,ut rurfus uomant. poft aliquot dies 
etiam theriace dctur.Perfeuerante uero obturatione,lade feiflo cum modi 
cafeammonia,aut aloe,autaliquo purgatorio aluum euacuato. Siueroob 
delapfum inteftini in fcortum affedio fada eft, ftatim ipfis furfum uergen/ 
te figura reclinatis, delapfum inteftinum ad inguem retrudemus; Si liga/ 
mento hoc retinebimus. 

TterhemmicuejiceujfiCiitmibm. C uput XLV. Deculculd. 

QRdinem hunc docendi perfequi nos cogit morborum cognatio. Cotn aiciitui 
mune enim eft colicis,&: lapidem in rhenibus habentibus, ut Si ab ini rienum 
tio aluus fit adftrida,&; uehementer doleant,2C cibum faftidiant,&no con 
coquant,& tormina habeat. Proprium uero colicis quidem,ut harc omnia 
magis intenta fiant: Nephriticis uero minus: Et quod colicis circa dextera nephritici 
«teris mollitudinem magis fint dolores, 8i afcendaht ad ftoniachum uiqj, 

& hepar, ac fplenem: Si quod ftercus penitus fit fupprefliim ,utneqi flatus 
penetrent,& fi adneceflxtatemipfum excernant,quodflatuofum fit, fimili/ 
ter uelut bubuluj&jqubd aliquando pituita uitrea excernatur, 8i urina co/ 
piofior ac pituitofa reddatur.Nephriticis aute dolor circa ipfos rhenes fit* 
matus eft grauisdnftar pali impadit&i teftem e diredo dolent,8Ctorpor foe 
moris e diredo fit, rarocp fua (ponte aluus excernit, omnino autem infufis 
per clyfterem immiflis,flatus Si ftercus biliofus: Vrinaraero paucae Si are/ 

, nel * magis redduntur,& meatus urinarius eft adftridus. Hxc funt calcu/ 
k 4 lorumi 



t< PAVLI : AEGINETAE 

lorum inrhenibus figna,qu* inuiris 
Cdiculiu in uefica coadlio, pueris magis fieri fi 
uefic* albida urina cum arenofa fubfidenti; 
dcndum, St arrigunt. St aflidue ad ur 

ftillicidium habet. Materialis igitur tmmuiu guiuauums cauiaelt erat 
fus ac terreus humor. Efficiens uero, feruida rhenum aut uefica caliditas 
CaterS ad rhenes,atterentibus ca!culos,&: fecantibus medicamentis uteri 
dum eft,ablcp hoc ut manifeftecalfaciant. Talia autem funt, afparagoruu 
regiorum radix,& rubi radix,&uitrum uftum,&'graminis radix,& adian 
ton,£t bdellium,radicis lauri cortex,althate femen,cicer nigrum arietina 
Cdrpeftct lapides fpongiarum,acetum fcilIiticum,phu,meon,afarum,carpefia,faxi) 

P rionitts f ra ga,lion St comeftum St potum,cardui radix,eryfimon,8f prionitis.Bal 
neis etiam affidue utantur,8d poft balneum ftatim aliqua ex relatis bibant. 
Irrigationibus quoqs Si cataplafmatis, St fomentis ac infeflfibus laxatorijs 
ac mitigatorijs utendum eft,ex colicis ipfa transferendo. Compofita poti, 
ones funt.Rutj fylueftris,maluae fylueftris,Sdapti radices coquito inuino, 
St expreflfum liquorem aqua temperato, St cy ath. 11 -bibendos dato. Infper 
file uero hoc eft.Frudius balfami,lapidis fpongiarum,pulegtj ficci, feminis 
malute agreftis,fingulorum aequas portiones contundito, St cochleariu i, 
cumuinidiluticyath.n.dato. Sed 2d ficcatus fanguis hircinus, & cicada: 
cicddurum ficcaefine alis ac pedibus,Sd lapis Iudaicus flue tecolithos exuino mulfo,ia 
ufia calido balnei folio dentur, St qua ex ipfis parantur compofita medicamem 
Fajfer Tro= ta.Et polea nephritica, St condita adhoc compofita. Quin Sf troglodytes 
glodytes laudatilTimum auxilium exiftit.Eftautem auiculafiuepalferculus omnia 
uolucrium minimus,folo regulo excepto.Nam ut paruus fit,illo tamenfor 
lo maior eft,&: ipfi fimi!is,colore inter cinereum St cum uirore pallida,te/ 
nui roftro praeditus,in parietibus maxime ac (epibus degens.Hictotusfi/ 
le feruatus,Sf crudus allidite comeftus,8d calculos natos per urinam expel* 
lit. St de ctetero generari uetat. Sed & ufti totius uiuentis una cum pennis 
cinis,totus per fe, St cum pipere St folio modico,ex uino mulfo potus, ide 
efficere folet. Cateritm ad dolorum acumen. St uigilias, antidotusSotiV 
ra, St Philonis,bona funt pharmaca. Ven* quoqs fedlio adhibita fspe do/ 
lorem leuat,uelocem lapidis excretionemfaciens.Pr*feruantiaueroacafi 
culi generatione fint,primum boni fucci St moderatus cibus, & exercitia. 
Deinde a leguminum omnis generis,&a frumentaceorum afliduo ufupro 
hibeantur,8d^ cafeoac lacie,Sdobfonrjs qu* ex ipfo parantur. A'uino ite 
nigro,Sdcarnium multitudine.Et in fumma, ab omnibus cralfi fucci cibis 
abftineant,8d a ualde calidis St acribus,hydrogaris inquam, ac conditis,a 
fimilibus.H*c enim non folum nondum generatos Iapides cocrefcereprof 
bibent,fed etiam iam generatos atterere St excernere folent. Bibant autem 
acetum mulfum,cum aliquo ex fimplicioribus urinam cientibus,adiann, 
apjy,graminis decoclo.F.t poft balneum ieiuni,ante uinum, aquam tempe- 
ratam bibant.Et in medio prandio frigidam infuper forbeant,finihilpro/' 
hibeat. Si uitiatorum humorum copiam fimul fentiat, per uen* feclionem 
aut purgationem euacuetur.Omnium uero optimum eft ad pratieruandos 

calculos,poft balneum,prius quam uinum aut alium cibu capiant, aquam 

temperatam bibere. Porro ueficae calculos in pueris, fortioribus auxilq* 
conficies, qu* ex relatis deliges. Nimium uero audio Iapide, autetiamiu/ 
xta uefic* collum obturato,catheteris inftrumento,aut etiam lapidis eatr 
dlione utendum eft,uelut in chirurgia dicetur. 

Vemfimmatwnc. 

Khemuutue, Si rhenu aut uefic* inflammatio fuerit, qu* St ex feruoreloci cum g ra ' 

fice inflem, uitate. St dolore cognofcitur: St quod febriunt, St m ente mouentur. St 
matio muntbiliofameraca, St meierenonpoliunt. St pr*fertimueficainnamm 
tatuena ftatim fecetur.Et mitigatori* irrigationes,ac cataplafmata 


perferis magis fiunt. At calculomM 
olet. Nota horum funt, cruda 8cfnl, 
a. Fricant aflidubac contredlant p„ 
mam reddendam urgentur, &u r j„* 



LIBER III, „ 7 

i&ia«etho,8(ifcenogneco,SC althaeeradiceadhibeantur.Etpercfyfteresuu 

fiifa ex dleo,papauere,& adipe anferino. In uefica autem & oprj obolus di 
UiidiuS) cum myrrha, SC croco, SC oleo, in fedem immittatur. Aqua etiam 
mulla ipfls praebibenda detur,ita ut abftineant a fortibus urinam cietibus, 
ftfmulto potiijprxterqua fi acris 8C biliofus humor in lpfis redundet. Tunc 
enim &f multo potu utendum eft,2C aceruatim,ex aliquo urinam cientium 
citra mordacitate.Bibant item de feminis lini partibus duabus, amyli par/ 
te una,cochlearium unum ex aqua. Cucumeris quoqs ac peponis iemen ac* 
cipiant. Si uero feruoris fenfum circa rhenes pcrcipiant,linteola ipfis ini) 
ciatur ex uino 8C rofaceo,aut aqua 8Crofaceo, aut melino. Aut ceratum ex 
cera ,SC tofaceo, &C chamaemelino,aut melino,8C uitellis ouorum compofi' 
tum,cum modico aceto aut polygoni fucco. Poftea uero etiam emplaftro 
exfuccisjcumchamaimeltno utendum eft.Abftinendum autem aualdeca* 
l/dis,propter mutationem in pusiSC 'a ualde frigidis.Nam ab his rhenes fa¬ 
cilem fcirrhum indurantur. A' balneis quocp inflammatione inflante abfti 
neantjSi uidlu febricitantium SC inflammationem arcente utantur. 

'Deibfccffu&tilceritioneurmrUmniffrtim.^ 

Dolores circalaterum mollitudines,SC horrores inaequales,SC febres in/ vmmdmM 
ordinata,abfceffum in rhenibus lignificant. Verum circa ueficam abfcef/ pm-tium uU 
fum,fupra relata indicat etiam dolor circa locum. Affedlum autem rhenem ceratio 
comperies ex eo quod in fanum latus decumbens homo, ex oppoflto do/ 
let,uelutrhene dependente. In quibus infeflibus ex aqua SC oleo utendum 
eft,8C cataplafmatis ex polline,oleo,ac refina. Aut ex erui farina cum mei/ 
le:Autexnafturtio,autfimo columbino, cum caricis. Atuero pus peruri/ 
nas excretum,abfceflus ruptionem,8C ulcus in parte e (Te indicat. Quando» 
quidem uero etiam abfqs abfceilu partes urinaria u!cerantur,ob uafis rupti 
onem,aut corrofionem ex materia acri,aut exlapidis derafione,diftingue‘ 

* da eft ulceratio in rhenibus,ab ea qua in uefica eft,aut iuxta urinarios me/ 
atus.hoc modo.Rhenibus exulceratis circalumbos dolent cum grauitate, 

8Ccitra impedimentum urinam emittunt, SC pus urinis ammixtum reperi/ 
tur,carnofis particulis in ipfis innatantibus. Vefica uero ulcerata, peCtine 
&imumuentremuehementerdolent,8Cagreurinameijciunt,SCpus poft 
miClionem deorfum fubfidet, 8C fquama in lpfo graueolentes aut lamino/ 
faferunturifurfuracea uero fubfidentia fcabiofam eife ueficam fignificat. 

At meatibus urinarqs ulceratis, 8C puris ammixtio medio quoda modo fe 
habet,SC pilis fimilia magis in urinis feruntur, 8C dolor in medio loco inter 
rhenem ac Ueficam fit. Si uero pus aut fanguis excernatur,etiam citra urina 
rum emiffionem, nullius relatorum, fed pudendi ulceratio indicatur. Qui 
igitur partes urinarias exulceratas habent, aquam mulfam aut fcenigraeci 
decotSum praebibant cum melleiaut cucumeris femen cum paiTo. Qui ue/ 

ro pus mingunt,eis detur armenica bolus,aut ferularum uftaru cinis,quan 

tum tribus digitis praehendi poteft,cum paiTo. Laciis quoqj potus magno/ 
pere his prodeft.Compofita uero hate.Seminis lini,feminis cucumeris, tra 
gacanths fingulorum drach.li.inpaftillos efforma. Aliud. Nucispi/ 
nex nucleosXX.feminis cucumerisfatiui grana XL. amyli drach.I. Exci/ 
peduabus heminis deeodinardi ac feminis apq. Archigenes autem in epi 
ftola ad Atticum,ad urinae difficultatem urgentem fe accepifle ait, papaue 
tis albi tofti drach.I.iniperiam in decodlum iunci rotundi odorati, aut cala 
<ni,aut glycyrrhiz». Vlcerofos autem dolores eximit hoc. Seminis cucu/ 

' metis purgati grana XXX. nucleo spineos XII. amygdalas amaras dealba 
tas xxxv. croci quantum ad colorem fatis eft. Iefunus accipiat quotidie 
cum laCle,aut uino protropo. Mitius autem fiet, fi pro nucleis pineis,mal/ Protropunp 
teefemenpari meniura accipiat-Sanareuero poteft inquit,ulcerationes in u - mm 
uelica cyphi, 8C cyphiformes antidoti. Ego uero in uetuftioribus hoc utes, 
n° opus habui uariegatiore.Chamaedryos,chamaepityos,fingulor5 drach. 



,|S PAVL'1 AEGISETAE 

xxiiii.afari,piperis albi,lingulorudrach.vii.cinamomidrach 11 -m 

me quantum eius fieri poteft triti cochlearia duo pra:beo,ex cretico ni? 1 
Sitierofebriat,aquae cyath.lii.Quodfimorfusulcerofus adfit,eii am Pa 
li cochlear- ii. Si leminis cucumeris granax v .adtjdens,quodexpetn T 
quor.Atqj haec ex Archigene.Sed Si ex phyfalide medicamenta,& a mw 
tus ex femine maluae,8< ex bellariis conflans antidotus comoda eft. Ad' 
tercapedinem ani ac fcorti, 8C ad pedine imponantur cerata ex cefy Do ] W/ 
to, butyro,adipe anferino ac ftyrace. In ueficam uero infundatur per Darr 
clyfterem aqua mulfa aquoliffiina,aut lac curapaucifiimo meile,autcu cu” 

cumeris femine. Aut oui candidum cum pompholyge, aut aliquo ex rei 
tismedicametis. Vicere uero pafcendoproferpente,pallilIus ex chartaim’ 

mittatur,aut bithynus.Et cataplafma ex palmulis,uua palla,cum galla aca 
cia,hypocifthide,alumineimponatur. 

De fmguinis ex rhenibm eruptione. : - 

be Rhenes debiles fatpe urinam retinere no poliunt, fed ampliores exiften 

io tes,aliquidfanguinisex uena emittunt,fimulqjalias quafdS crafftrudines. 
Erumpit etiam fanguis 1 jpe ex rhenibus per circuitum,quemadmodum in 
hatmorrhoidibus.Euacuati ueroalleuantur.Inhis nihil cito interturbare 
oportet,!! fanguis rurfus fiftatur. Si uero perfeueret,uena in cubito fecctur, 

8 C medicamenta ad fanguinem fpuentes, 8d alias fanguinis eruptiones de/ 
ftinata,etiam ad rhenes ac uefica,unde fanguis erumpit, in ufum alfuman/ 
tur.Maxime uero fymphyti radix, 8d tragacantha uino macerata ipfisde/ 
tur,&polygoni ac plantaginis fuccus cum pofca-Aut amygdala: amaraca 
palfo.AuthoctaluminisIciflt drach.i. tragacanthae drach.n.gummi obol. 
v.Excipe pafio.Imponatur aute cruda ordeacea farina cum pofca Si rofa/ 
ceo- Aut cataplafma ex palmulis ,Si pane filigineo,cum acacia,authypoci‘ 
fthide codis in uino adllringente, aut pofca. At fanguineex uefica erum/ 
pente, etiam cucurbitis ad laterum mollitudines ac coxas affixisutemur. » 
Dinofcitur autem affeda pars,dolore circa locum, aut quod ammixtus eft 
urina: fanguis,aut no,uelut de puredidum eft. Si uero grumofus fadius eft 
fanguisin uefica, cognofces quidem hoc, ex eo quod aceruatim lupprefla 
eft urina poft fanguinis midionem:8d quod uibices quidam fanguinis,ue 
lut par eli,exeunt,aut cruenta humiditates.Dato autem artemifijdecodS 
bibendum.Et eIichryfi,autconyza?,aut raphani feme:autfilphtjiucc8,aut 
cyrenaicum, aut api) fuccu, fingula aceto diluta: aut leporis coagulum,aut 
hinnuli aut haedi, in aceto mullo: aut lixiuium cum oleo, Etforisfpongia 
muria aut lixiuio calido imbuta imponatur. Si uero non ibluatur, interca/ 
pedo ani ac fcroti fecetur,ueluti in calculofis, 8i grumis fanguinis ablatis, 
congrua curatio adhibeatur. 

De duricid rhenum. 

w Qu* uero duricies circa rhenes fiunt 5 dolores quidem non amplius tv 
m hibent, uerum uidentur ipfisuelut ex laterum mollitudinibus pendere-Et 
coxe quidem ipfis ftupore torpent.pedum uero impotentes funt.Minguut 
pauca, toto uero corporis habitu fimiles funt his qui aqua inter cutem labo 
rant.Hos igitur mollire oportet ceratis,£d malagmatis,fridionibus<p»cfo 
metis.K urinam cientia exhiberet uentrem infufo per clyftere fubluere- 
D cdubete. 

■es Diabetes uelox eft eorum qua: bibuntur tranfitus,ut qua: talia mingun/ 

os tur,qualia pota funt.Quapropter etiam immodice fitiut, unde Si dipfaco» 
appellata eft affedto,quj conflatur ubi debilis eft facultas retentrix rhenn, 
fortis autem magis attracfirix,qua; totum corpus humore priuat obimmo/ 
dicam caliditate. Aduerfus hanc igitur inflantes,cibos plures Si agreconj 
to mutabiles, Si non adeo humedos dabimus, uelut eft alica cum ro<ato,M« 
rhodomelo,aut hydromeIo,aut uino non uetere,aut alias calido aliquo.bx 
oleribus intyba,feridem,laducas.Ex pifcibus petrofos.Et pedes ac uuW 



r 


X- I B E R - I I I, ,, 9 

fuillasip 113 ltem ac P oma >^- ma l» punica. Bibant autem frigidam. Praebi/ 

* bint etiam polygoni fuccum,&: helenium in uino nigro,Sepaltqularum ac 
myrti baccarum cremore.Cataplafma adhibeatur prarcordio ac rhenibus, 
ex polenta tn aceto & rofaceo.Item ex foliis uitis, cotyledone, helxine, ac 
portulaca.Sudores ipfis excitentur,SC uoinitus,ex aqua frigidf potu.Et ab 
omnibus urinS cientibus abftineat.Neqsabfurdu eft ab initio uena fecare. 

De urine jiiUicidio eirn j; reddende difficultate, • 

Sinecp inflammatio,neqj calculus,netp aliud quicquam exrelatis adelf, VmeJliUU 
Macris fuerit urina, & totus hafiltus, aut etiam reliqua figna, bilem oden/ eiiium 
dunt.ob hanc fane aut urina difficultas,aut eius ftillicidium confiftit.Et o/ Ww 
portet alterantibus ac temperantibus hanc Liti,ptifanafucco,pifcibus, bab c “ !r ‘« 
neis,8cT uidlu congruo, ita ut ab acribus abfttneamus, 8C a uino ac exerci/ 
tijsi8iab iracundia,£d tarda cibi acceptione.Si uero Urinarum tenuitas, SC 
albedo,ac reliqua ligna,frigidam indicant intemperiem, uinum calidu co/ 
ueniet,&: conditajfid urinam cientia medicamenta ac cibi.Etinfeflus eali/ 
diores.Si uero fupra albedinem etiam craffiores appareant urina’, pituito/ 
fum humorem effe opinandum eft,quiueficte collum obturauitrfii oportet 
aceto mulfo uti, 6dhy (Topo, ac pillegio,aut origano, aut thymo,autfiiphio, 
codlisinaqua mul(a:&: irrigationibus calidioribus. Siue autehumorctaf/ 
lus,fiuelapis,fiuegrumus,aut huiufinodiquiddam obftruciione induxit, 

&urinarum tranfitum impedit,catheterem adhibere oportet, fi noninflam 
matio partis adiit. At uero urinacin febribus difficultatem fanat irrigatio 
exrutaceo,aut anethino,aut ueteri oleo. Si adftridla fit altius, foeni gra-ci 
autmalux decodlum infundatur. Infideantqj etiam hi in aquam oleum, 
aut in decodum quoddam ex relatis fpeciebus, cum oleo. Ceratum uero 
iplis conuenerit hoc.Malute fylueftrisradicesinoleoficyonio eu modica 
aqua coquuntur,donec torrefiant,8d ipfae quidem abijduntur,ad oleum ue 
S ro ammifeetur rutce fuccus quarta parte, & certe,& caftorrj quod fatis eft. 

Derefoluta uefica,ad quam aliquando urinae difficultas, aliquando inuo' Veffcatcfoa 
lutaria urine excretio fequitur,in tradatione de refolutione antea didii eft; luta 
De permingentibus /Iratum. 

Laxatiomufculi circa uefictecollum,hanc affedionem inducit.Quapro Permingentei 
pterpuerismaximecontingerefolet.lncommuniigitur corroborantibus jlratum 
quam maxime utendum eft,uelut uinum ac oleum calidum eft,ac confimi/ 
lia,itautuitemus uehementerfrigefacientia, magis uero concalefaciamus 
ipfos,quantum eius fieri poteft.Nam perfrigeratio uelut refolutionis ima/ 
ginem reprxfentat.Naturaliter autem haec efficacia funt. Galli guttur uftu naturalia 
ieiuno bibendu dato ex aqua calida. Aut leucanthemi flores limiliter. Aut auxilia 
leporis teftem derafum in uinum odoratum bibendum dato. Aut calamin/ 
thamSe myrrham ante caenam bibenda dato. Autrutte fylueftris femen to/ 
ftum bibendum dato ad triduum. Illinatur etiam pudendum ipfiuscimo/ 

(iaterra cum fucco perdiciadis. 

V De hepatis affrtf io tiilntt. C ap. XtVI; 

Tj Vum uarias fuftineat hepar affedionestnam 6e debilitate, SC inflama Uepaik uarie 
vp- tione,& igne facro,8£ induratis fcirrhis,& abfceffibus,8<r ulceribus, affediones 
«obturationibus corripitur: primum de debilitate ipfius dicendum eft, a 
qua proprie hepaticos uocare affedos folent. Si igitur in ftiecum quidem ncpatioi 
commutata,uerumliquidioraeuacuentur alui excrementa, diftributione 
adhepar defecftuofius,aut omnino non contingente,fi ab affedione immu/ 
his eftuenter,attra(ffricem hepatis facultatem debilem effe opinandum eft. 
bi uero fimilia loturae carnium recens macfta tarum,altera tricem & fangui/ 
heatricemappellatam. Atfiobcalidam debilefueritintemperiem, tem/ 
foris progreffu recrementum feculentius apparet, 8< ualde graueolens, 8f 
bilis abunde colorata craffa.Iam uero etiam efflentia hepatis cum ipla colli 
totum corpus colliquefcib&febrtuntj&l cibum faftidiuiit,&| 


bilem uomunt.Si uero frigida intemperies eft,nccgallidu:e,nci$(n u i te . 

cretiones fiut. Diuturna enim eft affedio, &: per aliquos dies uentertw \ 

aceritatim erumpet,uerum minus graueolentia erunt excrementa,uelutr : 

mus fanguinis eradi propinquus atra; bili.Quin SC plures 8aiariegatio ~ 
colores, frigidam intemperiem indicant, & febris ipfis languida appaJ 
& facies collapfa, SC magis cibos appetunt. Vtra uero harum intempe t j e ’ 

rufuerit.fificca fuerit ipiiadiundla,iicciora apparent excrementa,&lui un ! 

:« magis.Si uerohumida,liquidiora ac plura ,SC minusfitiut. Porrofiinflam 
n matum eft hepar, dolor in communi omnibus adeft in dextro pracordio. 
tranfiens furfumaddauicula uiqj.deorfum ad fpuriasufqj coftas,&feb t ^ 
acuta, 3c tuffesficc*,8(:fitis,3d cibi inappetentiaA fpirandi difficultas,& 
lingua primu quidem rubicunda apparet, poftea uero nigra.uomunta bj, 
lem SC aluus iuppreffa eft. Quum autem confimilia quodam modofintfi, 
gna etiam in pleuriticis,differentiam ipforum in capite de pleuritide dixi, 
mus. At fi eryfipelas fiue ignis facer conftiterit in hepate, SC inflammatio/ 
ts nis ardor extenditur,&: exuruntur,&marcor fuccedit.Priuatimuerolimis 
hepatis partibus inflammatis,naufee, uomitus,ciborum auerfationes,flam 
mei ardores,& animi deliquia intenduntur.Ec fepe perfrigeratur, ut aqua: 
praeterfufiones hinc initium fumant.Gibbis uero ipfius inflammaris,ad te/ 
liqua rela ta,etiam tumor manifeftus certa deferiptione ad uifum ac tafiunt 
expofitus adeft. Atcphac quidem fi uehemes & magna eft inflammatio. Si 
uero obfcura fuerit,iubebimus xgrum ualde refpirare: SC fi circa dextrum 
praecordium dolerefe dixerit,moderatam hepatis inflammationeeflecen» 
lendumeft.Si ueroiuxta incumbentium mufculorumfitum,oblongusin/ 
flammation/s tumor appareat,nullo exrelatis pratfente, illos ipfosinflam/ 
matos efle cognofcimus.Grauitatis autem cum diftentione ac dolore fea/ 
ftis in dextro prgeordio, citra tumorem ac febrem,obturationemuenarum 
fignificat, qua parte uenae in porta & fimis hepatis partibus, cum hisqua * 
in gibbis funt comittuntur. Proinde fi in abfcefllim inflammatiouertatur, 
SC dolor,Sd diftentio ipfis augetur ,Si rigores praeter rationem accedunt.cf 
■ in finiftrum latus decumbere no poiTunt hepate magis dolentes. Rupto au 
tem abfceflu,aut per urinas, aut per uentrem, aceruata puris excretio con/ 
tingit. Si uero ad fcirrhi duram affodio ne tumor tranfmutetur, dolores qui 
dem minuuntur, tumor autem cum duric/a manifeftus eft. Corpora uero 
circunfita attenuatur.progreffu uero temporis difficilis fit cognitio. Nam 
aqua inter cutem accedit,^ totum praecordium ab humiditate contegitur. 
Ad calidam igitur hepatis intemperiem utendum eft perfrigetantibusac 
corroborantibus uifcus moderate,qualis eft feris,&: cichorium, quandotp 
crudum comeftum,quandoqj coelum cum coriandro. Decoctu item ipfius 
i» potum,& fuccus,& ipfum adeo ficcum aquae mulfae infperfum, SC ad oli/ 
m das SC ad frigidas hepatis intemperies facit.Intybum autem troximumap> 
pellatum, S C fonchus, ex confimilibus funt. facit SC citrtj fucci cyathus ex 
aqua mulfa.&l filicis fuccus fimiliter. Si uero etiam cum moderata obtura/ 
tione inteperies fiat,cum uino aliquo tenui SC urinam ciente,illa dato. Ca/ 
tapotiuuero iumiturhoc.Cichortj drach. IIII. radicis chamqpityosdracn. 

1111 .Excipe meile codfo, Si nucis ponticae magnitudine praebe, SC aquam 
calidam infuper forbeat.Et ex opio ac hyofcyami femine faiSa ipfis prabi/ 
benda dentur, 8d ipfa Philonis antidotus. In quibus autem calor inteditur, 
etiam rofaceum optimum aut melinum ipfis bibendum dato- Cibum uero 
* ptifanaefuccum,aut alicam,cum hydrorofato accipiant.8d panem fimihft* 

ex aqua,cum aliqua eiuimodi ineunda potione.Etinfumma,cibos mode/ 

rate perfrigerantes citra obturationem fumant,'a uino in totum abftmen/ 
tes,preterquam fi ob aliam caufam,uelut eft ftomachi debilitas,utanttir><* 
tunc tenue quoddam, Si parum aquae ferens, aquofum ipfis detuftSw* 
gnem facru in hepate fimiliter curare oportet. At uero fi frigida eft 



nefies,percotfaria procedendum eft. Panis igitur ipfis cum uino detur, SC 
A hisaut ter codia braifica. Caftaneas item guftent,& uuas paflas, Si de galli 
nis quod fatis eft ,SC uinum bibant.Praebibendum uero ipfis detur eupato/ 
rium,aut afarumA medicamentum ex pipere,&ex defcriptis antea ad cce 
liacos ac dyfentericos commoda deligantur. At cofedliones cyphiformes 
appellatae,ad calidas quidem intemperaturas omnino nori conueniunt,ni/ 
jimodicus quidam calor cum largiore humiditate fiat: Verum ad frigidas 
optima funt auxilia, 8C magis fi cum humiditate aut obturatione hepatis 
jiant. Si uero a craffis ac uifcofis humoribus obturatio fiat, myacantba, SC 
maxime ipfiusfrudlus detur,SC radicis lauri cortex,£d eupatorium ex aceto 
mulfo,aut lupinorum amarorum deco(So,cum ruta SC pipere, facit Sdfari/ 
nalupinorum pota,8d radicis capparis partes n.cofti pars i .cum uino, SC 
medicamentum excacano,ad craflorum ac uifcoforum humorum obtura/ Ex ««nome 
tionestiris item,Si piftaciorum fruclus ac cortex,Si marrubium. SC amyg* iicdmcntum 
dala: amarae,paftillusex ipfis,draconttj quocp ac ari radix, SC agaricum, 

& acetum icilliticum,& acetum mulfum. Hepar autem lupi ficcum tritum tupihepdr 
cochlearij menfura datum, omnibus hepatis affetSionibus conducit, cum 
uino dulci. Quin S i TheodOretus antidotus optimu eft medicamentu, SC 
in obturationibus hepatis,6i in fcirrhis induratis, SC in diuturnis inflama/ 
tionibus, in colicis ite, ac morbo regio. Similiter SC picra ex aceto mulfo. 

Cibi porrohis dandi funt calidiores SC ab.obturatione liberantes, uelut eft 
porrum ex aceto mulfo, 8C paluftris afparagus,Si capparisfimiliter.Scd SC 
reliqua obfoniacu aliquo excalfacientibus acaperiendi uim habentibus 
condimentis cotSa.Et uinum fit tenue ac uetus,ita ut craffi fucci omnia ui/ 
ternus, 8C balnea affidua,& maxime poft cibum. Diuturna uero euadente 
affeflione,etiamuena:fe<3ionemac purgationemaflfumemus,finihilprO/ . 
hibeat. Inflammato uero hepate citra dilationem uenaiecetur de cubifo Hepatis 'mflU 
! dextero,& multus fanguis detrahatur,uiribus fufficientibus.forinfecus au matio 
tem cataplafma imponatur uifceri,ex farina ordeacea,foenograeccifemine 
lini,cum palmulis,aut malis cotoneis,8d flore meliloti, Si ablinthio,ac cha 
mamelino.In uniuerfum itaut mollitortjs adftringetia ammifceantur. Epi 
themata uero fintjNili, SC odoratum, SC Pbilagrianum, SC Apollophanis, 
ex melilotis,SC tufile,copton appellatum. Ad maximas autem inflamma Copton meii- 
tiones ualde multarexperientia: hoc eft.comar abfinthij,nardi celticae, afa/ amentum 
ri, croci, fingulorum unc.t. iridis, myrrhae,ftyracis,bdelltj,ammoniaci thy¬ 
miamatis,fingulorum fextantem,medulla uitulina trientem, cerati lenti/ 
fcini lib.nn,Dandum etiam ipfis acetum mulfum,8d fimplic/a auxilia,ue« 
luteft afarum,narduscelticaautlndica,iuncus rotundus odoratus, petro/ 
felinum. Et uentrem irritare oportet per urticam 8< mercurialem, co<3a in 
cibo accepta. In declinationibus etiam epithymft ac polypodium dentur 
inaquamulfa. perclyfterem quoqj aluus cuacuetur, in principioex aqua 
mulfa infufa cum fale aut nitro. Veru declinatione contingente,mifce hyf/ 
fopum,aut origanum,aut cnicum,aut.c«ntauriumi&' coIocynthidem.Etin 
tama, fima: hepatis partes per uentrem, gibb» per urinas expurgantur; 

Gtbus uero his detur ptifana: fuccus, in quo apium codiu eft. Quod fi in/ 

«ammatio factiignis fpeciem praeferat,curationem antea diximus.Si uero 
abfceiTus fiat,ruptionem eius adiuuabimus cataplafmatc ex trifpermo, cu 
mina,manna thuris, pice, althaea: radidbus,fimo columbino, ftercore ca/ 
Ptind.pKebibendum uero detur decodu polrj,furnariae circa fepesnafcen/ 
tisad tertiasxedacftum Jtemthlafpisdeco<3um,aut cichorrj,& radicis cha/ 
madryos/Ruptione autem fa.tSa aqua mulfa,Sf quc ad ulceratos rbenes re/ 

■atafunt.forihfecus emplaftrqm Mnafat?e,S<reliqua mollitoria,8dIcefium .. 
i»ponatur,autquod ex falicibusiConftat.Atfiin lcirrhum induratu eft hei utpdrmitU 
par,modica curationis fpeseft,ad aquam inter cute affedlione translaben/ rutum 

^attamen ad mollitortaammifeenda funt,ammoniacu,bdellium, medul/ 

1 Is,8d 


nx FAU.1 AEGINBTAE 

lx,5C adipes,& qua his parem uim habent. Bibenda nero dentur nu» i, 
obturatione liberant 5C extergunt ipftimutfcus,ueluteft piper, urins^ 4 
tia,Se calculos atterentia,cum his qug paulo ante ad hepatis obturatione 
relata funt,ciborum quocp efu conuenicnterexhibito. nea ' 

Dcmlo habitu. Cap. XLVII. 

bittitmlut "pRincipium affetSionis hydropicorum malum habitum Uoeareconfue 
* mus.Curareuero ipfum oportet uenae fetSione,linihil proh>beat Da ■ 
ta fanguinis detra(Sione,ad tertium ufqj ac quartum diem faciendo det/; 
dionem-Euacuandi autem maxime funt qui obhtemorrhoidum, autmen^ 
flum purgationis fuppreftionem,in affecSionem collapflfunt: quemadmo / 
dum qui ob plenitudinem humorum,a uente fetSione abftinere debent,om 
nfno autem purgandi funt per hieram ex colocynthide. VitSus tenuis fit J/ 
reficcatorius.Et naturalium aquarum ulus affumatur,aluminofarutn aeno 
trofarum magis.deinde fulphurulentaru. Reliquum uero balneum ex lonr 
gioribus interualiis a (fumant* uarqs modis fe exerceant,maxime periar 
Mrdiphe traliptas,un<Sionis dotSos medicospoftea uero etiam ueratro utantur.Mi 
rifice ipfisprodeft Sdabfinthtj pratpotatio, & finapifmi, & dropaces. Si 
uero ad hydropem affetSio delabatur,ad hydropicorum curationem dedur 
catur,iuxta modum qui referetur. 

Deaquttintercutrn. Cdp. XLVlif. 

mter TTEpate uehementer perfrigerato,quandocp primaria affetStotie, au tini 
cutem J. ^flammato, aut in fcirrhum indurato,aut alioquopiam modoaifeSo: 
quandoqt per confenfum cum altjs partibus, fanguificationis fucceffusnS 
contingit* uocatur affetSio Aqua intercus.In qua aliquando flatus copia 
.jVtuisi» cum pauciffima humiditate coaceruatur,inter membranam peritonau sp, 
pellatam,ac inteftina,adeo ut fi uerberetur fuperior uenter, indar tympani: 
tympmtei fonitum edat. Vnde etiam tympanites hydrops uocatur,conflatus ab infla 
tione circa ftomachum* uentrem* colon* a febribus diuturnis: quan ® 
dotp uero etia aduricia peritoniti membrana, aut uteri in mulieribus,aut 
fcirrhi indurati. Aliquando uero uiceueria humoris copia cum pauciffimo 
flatu,intjfdemlocis coaceruatur,uelut in utre quodam comprathenfa. Vn/ 
Afcites de affetSio Afcites hydrops nominatur, conflatus 8d ipfe ex relatis caulis: 
plerunqj uero a duricia 8d fcirrho,circa fplenem SC hepar, & a diuturnis cir 
ca inteliina fluxionibus,in quibus uentrem in tumorem eleuaricontingit, 
reliquum autem corpus alimentum non fentiens confumi.Quandocpuero 
etiam per totam corporis molem frigidior ac pituitofior fanguis contine/ 
tur,qui interdum ab hepate talis affertur,interdii etiam omni corporis car/ 

. ne uelut exaquefeente generatur,adeo ut albu ac pituitofum appareat cor/ 
itucopHc. pus,mortuO itmile, fid uocatur Leucophlegmatias, hydrops fub carne, aut 
gmm intercus,conflatus a longis febribus, 3C malo ftomachi habitu,& diuturnis 
haimqrrhoidibus (upprelfis* a fluxu muliebri, 8d fpirandi difficultate,K 
uigtlrjs praeter rationem obortis* ab altjs his fimilibus caufis. Curantes 
igitur ipfos in communi quidem ab euactlatione initium facimus. Verum 
in afcite-ac tympanite, per medicamentorum aquam ducentium exhibitio 

nem.Inintercuteuero,peruenafetSione, maxime fi obhiemotrhoidBaut 

menftruae purgationis fupprefflone conflata fuerit affetSio,nifi dum in ma/ 
lo h abitu conftitu ti fuerunt uenae fetSionem pramiferint;Et tone igiturue' 
lut in malo corporis habitu euacuationem partiri oportet.Deinde bubulo 
bouis armentartj ftercus ficcum exatSb tritum, in pofca aut aceto mulfo co 
quito* iitlphuris quarta parte infperfa,tofi uentris capacitati imponito. 
Aut caprinum ftercus,in urina pueri aut f apra, ad ftrigmenti f^iflitudine 
redatSum impone.Ha-cper uentrem fum me ipfos purgant. Quin & ex fer' 
mento cataplafmatis, dc ex caricis,* calcei & nitro, & iride, & nafiurtio, 
& fulphure uiuo* ammoniaeo,Iauriqs ba ecis ac ftaphide fylueftri,« fj*i 
ueftrium columbarum ftercore,aut omnibus aut quibufdam ex his affi>«' 

ptisjcun» 





Aptis,cum aceto mulfo utendum eftipofthaic epithema fpongiola appella/ SponeioU 
tum,ex caprino ftercore, mirificehumiditatem euacuat, tum perobicuros epitbemx 
meatus,tum peruentrem.poftea nero reficcantia emplaftraimp6nantiif,id 
quod ex falictbus conitar,rcefm.tonforis,ex baccis lauriraut epithema po- 
lyarchium, aut ex feminibus. Sed 8C hoc mirum in modum efficax eft;Ex 
profundo enim abripithumiditatem. Lapidis pyritte drach.xn.fulphu/ 

risuiui drach.xi hammoniaci thymiamatis drach.xn.cumini drac.xvi 

nitri drach.X 11 .Excipe modica cera ac terebinthina,?.: pelli induda per to 
tumuentrem impone.Prabibenda ucro ipfis detur fambuci radix in uino 
coda. Aut cucumerem fylueftreni in uinoauftero maceratum ad triduum 
dato,ita ut de uino cyathum unum bibat, additione quotidiefada ufqj ad 
cyathos III. Multa;uero mixtura hoc eft.Balfami,nardi,caiia-,cumfni,gly 
cyrrhizae,hyperici,iunci rotundi odorati,afati,dauci, amomi, fmyrnrhpe/ 
trofeIini,calami aromatici, piperis, fefelis, fpondylij, Ungulorum aquales 
partes.facit SC unumquodcj ex his perfe.Similiter etiam omnia urinam ci 
entia. Citra grauitatem uero urinam ciet icilla alTata cum meile trita, & ue» 
luteclegma delingenda exhibita.Poteft etiam aquis qua; bibutur incoqui. 

Bonum eft Si hoc. Interna fcillcepartisIib. ii. in uini aufterifextarqs in. 
adtertias coquito,8f de uino bibendum dato quotidie, initio a myftro fa/ 

<3o ufqs ad unciam unam.Optimum eft & hoc ad ciendam urinam. Aluhii 
nis liquidi magnitudine faba; aqua diluito, Sfper linteum excolato, 8C ad 
triduum, aut alternis diebus bibendum dato. Conuenit etiam his picra ex 
aceto mulfo,8f antidotus Theodoretus,&: ex amaris amygdalis paftillus. 

Caterum aqua ducentia plura funt, experimento uero cognita ha-c. Gra/. Aaum illc 
na cnidia XL.aut L.aut lathyrides XX. uel XXX. Aut euphorbij filiqua; celti 
v.aut v i I. Aut fquama acris drach.i l.aut i r i. Excipiuntur micis panis, & 
incatapotia efformantur. Aut corticis radicis fambuci fuccus potus cum 
condito. Aut foliorum chamel*te,&: fquams atris,8i anifi,fingulorum pa/ 
respartes dato ex aqua,ab initio quidem drach.i .interpofito aiitem inter/ 
uallo etiam 11.&: plures. Sed Si heee catapotia admiranda funt. Aloes, eu/ 
phorbij,grani cnidij,finguIorum unc.l .Rhei uric.s. excipe braffica: fucco, 

&:catapotia efforma.Datodehis filiquas vn.aut IX; Quiri 8f antidotus 
ex charyophyllo mirifice aquam ducit.Sed & iit uirium aquam duces ipfis 
demus conandum eft.Eft autem optimum hoc. Scillg quadrantem,feminis 
aptj, capparis radicis corticis, piperis, fingulorum drach. i n i. grani cnidrj 
decorticatidrach.i.folrjmalabathripilulasn.Vinioptimi heminas xii; ioiamMdi 
melliscrudi Iib.vi.coritufaac cribrata uino macerantur, fcillauero fimul tbripiluUc 
conteritur.Dantur huiccyath.ni. Ac poft humoriseuacuationenietiam 
theriaca utendum eft. Bubuli quoqj ftercoris ufti cochleari) menfura,quo/ 
tiaie ex uino pota magnopereprodeft. Infufis etiam per clyfterem utenda 
elt,ni(ialuus fuafponreliquidaegerat.Tuncemmmagis reficcare ipfani 
conuenit. Porro in mulieribus hydropicis etiam peifo hoc fubdititio ad Vcttiumk* 

uuluam utenda eft. Anifi,cardamomi,cumini,nitri,ariftolochiar, fcenigre/ fubdititm 
ci,pulegq,ficuum interna partis,Ungulorum pares portiones, fufino exce/ 

Pta apponantur, pofihrec etiam naturalibus balneis utendum eft perfeue/ 
ranter.o: arenae ingeftione,ab alijs uero balneis abftineant.Et ubilauerint, Arnum» 
in balneo utatur infperfionibus ex nitro,faIe,finapi,calce,ac fimilibus. At/ nliio 
quenac quidem etiam citra balneum commoda lunt, lificca cum oleo uen 
mamicentur. Atinhydropefubtercureetiam alijs partibusfeexerceant, 
qiiantum eius fieri poteft,& ficta fridlione in fole utantur. Sed & reliquus 
m«us hecior affirmatur. Salfamenta igitur edant,»: finapi, 8C allium, 8i ex 
uolticribus fylueftresacficcas.Et ex oleribus afparagum,gingidium, por/ 
™m,lmapi,caucalid a s,8d reliqua fylueftria.Et (alem theriacum aut Iambli 
niobiontjs adfpergant. Vinocjj utantur,ueteri,teniii, urinam ciente: 
s ut,mari mixto,ita ut ab omni largiore potu abftineant, 8i ab aqua in to/ 



„ 4 PAVLI AEGIHETAE 

tum.Si uerocufebre confiftat hydrops,ab omnibus calidioribus & acrI 
ribus eduliis ac auxilijs abftincndum cft. Verum mixtim his utendum oj * 
uerfus id quod urget inftando.Caterum in tympanite hydrope,& n U JL, 
ria,Sd quae totum corpus colliquat tollantur, & qua: efficacius urina cien? 
Qua uero flatus attenuare ac difcutere poflunt, intrinfecus ac extrinfecuj 
utenda dentur.Et cucurbitae leues affidue toti uentri affigantur. Qui Uer() 
Perpunltio hydropem afciten habent,fi non relatis ceiTerit auxilijs,ad perpundjfoneia 
'mafcitc deducantur,quanullialijhydropiconuenit. 

Dejplmc. Cap. XLIX. . 

Splenis, morbi teV Vumfplen ab hepate trahere foleat atrabiltartum humorem,quiueliit 
'^-fanguinis fex exiftit,fi quidem attratfloria huius uis debilis fuerit,aut 
Merus nkct obturatus meatus, per que prius illum traxitjdlerus niger conflatur, dum 
fanguis impurus per totum corpus fertur. Veru fi quidem grauitas, autdi, 
ftcntio fuerit circa fplenem,aut etiam dolor,obturatio indicatur.Si uero ni 
hil h orum,attra<Soria facultatis debilitas. Vomitus autem atrae bilis,abfcp 
febre 8C alia malignita te contingens,retentricem fplenis facultatem debili 
effie indicat. Expulforig uero ipfius facultatis debilitas,inappetentiaindu 
cer,dum non amplius atrabiliarium recrementum ad os uentris affertur,ap 
petentiamep excitat. Quod fi atrabiliarius humor in fpfo fplefte obturatur, 
primum quidem inflammatio huius fit,quam 8C feruor, & dolor, & tenfio 
indicat.poftea uero etiam in fcirrhum induratur,ubi feruor quidem ac do/ 
Oris gmeoll lor ceffauit, manet autem tumor ac duricia. His igitur & os graueolensiit, 
tkexjplene 8C gingiua corrodutur,&ulcera in cruribus abfq) cicatrice manent.In qui 
bus hepate coafFe<3o,uelut diximus,hydrops oboritur. Intemperies itaque 
Splen mflms ipfiusfimiliterueluthepatiscurabimus.]nflammationeueroprafente,ue/ 
matus na de finiftro cubito fecetur,aut circa fummam manum, eo quod ex longio 
rediffantia reuulfio fiat, aut etiam ob naturalem quandam cognationem. 
Deinde imponantur cataplafmata attenuantia citra manifefiam caliditate, 1 
ita ut etiam nuc aliqua adftringentia ammifeeamus. Talis autem eftex iua 
natura falisflosappellatus. EltSdhoccataplafmaadmirandum.Fanigra* 
ci trientem, farina ordeacea, nafturttj, fingulorum unciam i.ficuum pin/ 
guiumlib i.herba uerbenaca ficcaunc.l.ficus aceto acerrimo macerare 
oportet, 8d cum alfjs prius contufis coquere, Sd polfea rurfus coquere. Aut 
ftercus caprinum cum cruda ordeacea farina in pofca cocte imponito.Ha/ 
beat autem fi uoles, etiam falis florem. Vbi uero prius cyprino cum aceto 

modico foueris,titete malagmatis primu fimpliciotibus,quale efthoc.Ge/ 
rafef(juilibram,adipistaurinilib.i.nitriquadrantem,terebinthina,ftmi/ 
nisuiticis,corticis radicis capparis,fingulorum quincuncem,codis qua: 1« 

quaripoffuntficcainipergito. Sed 8d Nili malagma optimum eft. Si uero 
inflammatio in fcirrhum delaba tur,fortioribus utendum eft, ut etiam cute 
lancinent,quale eft quod ex ftercore caprino paratur, 8d Citrinunl, & Ma/ 
charionis.SdTonforis,gdquodexlauri baccis confiat, 8dquodcxfalici/ 
bus.Hoc uero etiam ipfe cum fucccflu expertus fum. Auripigmenti fata» 
tem,fandarachafextantem,cera, terebinthina,fingulorum lib.i.picis fic/ 
ca Iib.i. galbani unc. I .opopanacis unc. i.corticis radicis capparis, myro/ 
balani,fingulorum trientem,ammoniaci thymiamatisfexuncem,nardtni 
aut cyprini quadrantem. Sed 8d ammoniacum cum aceto illitu fplenifa/ 
peprofttit.Itemtppotum fcrupulorum III.aut ii n,pondere,cumcaftorq 
fcrupulo i.in balnei foIio,ubi caricaspramanducaruntac exfpuerunt.A»* 
ammoniaci partem i.caftortj partem i. dato drach.i. Hae etiam in IctniJ 1 * 
induratis profunt,quemadmodu etiam capparis cortex aceto tritus ac im/ 
pofitustqui etiam bibitur cum aceto aut aceto mulfo, 8d craffos ac uifeofos 
humores euacuat: quandoqs uero etiam fanguinem. Salicis quoq! co«« 
fimiliter illinitur.Facit 8d cinis ex officina fabrili,cum cruda ordeacea ian 
qa impolitus ex aceto mulfo. Et cemaurij fuccus forinfecus impofiw,* «• 




. notus.Et lupinorum amarorum decodlum,cum ruta SC pipere potum, 8dfa 
rina lpforum pro cataplafmate impofita.Et aqua inqua fape ferrum cxtin/ 

(Sum eft,febrientibus per fe data cyathorum 111 .menfura, no febrientibus 
c umuinififaceticyath.i. Autrumicis fylueftris radicis cum fcillaobol. 
in.Autcbamadryos aut ferpilli acetabulum, omnia cUmaeeto,aut aceto 
uiuifo.Aut anagallidis cgruleum floremhabentis fucet obol.ii.clim pofca 
bibendos dato. Aut acetum fcilliticum.autacetummuIfum.Compofitaue 
rohac.Radicis panacis, ammoniaci thymiamatis, corticis radicis cappa/ 
ris.herbae lanaris,fcilla affate interna partis,fingulorum aquas portiones 
permifce,3f prabe drach. i.facit 8dad anhelofosac hydropicos. Aliud. 
MyricafrucSus drach.i ii i.piperis drach.il i i.fpica nardi drach.i i .ammo 
niaci thymiamatis drachmas n.tere cum aceto fcillitico, dC prabe drach/ 
mam unam ex aceto mulfo. 

Ai Muutuut frictum. 

Cyclamini drach,XX.bryonia drach.m.dMamni drach. Il.fcilla afla/ splcnmiua 
tx drach.vm.herba lanaria drach.vi.radicis capparis drach. vi. Dato mus 
dehispaftillum trium obolorum cum aceto mttlfo. Quin cC exerica paftil 
luscommodus eft.Cibi horum fint attenuantes, acres,ficci, & parcifiimus 
potus. Exercitia item acfrMiones, Sd finapifmi aflumantur. Quandoque 
etiam cucurbita cum fcarificatione.' 

Dc morbo regio. Caput L. 

\/| Orbus regius Merus appellatus,diffufio eft bilis in toto corpore con/ Kc „[ mmri) 
J V -1 (ingens,quandoq; atra, de qua in fplenicis diximus, quandocj; flaua. ^ 
Differetiauero horum plures funt.quorum caufa & dignotiones he funt. 

Si enim exfebrili morbo aceruatim obortus regius morbus fedauerit fe/ 
bre,iudicatorius eft,materia ex profundo extrinfecus translata confiftens, 

8 netf medicamentis opus habens,fed ex balneis, ac moderata frictione cito 
decedens.Si uero cum febre fiat, 8 i biliofis egeftionibus, & grauitasfitcir 
ca dextrum pracordium,inflammatio feruens indicatur ipfius hepatis, ob 
quambilefeens fanguis pertotum corpus fertur.Si autem citra grauitatem 
feruorfitin ipfo,ob folam calidam intemperiem hepatis, afrcMio coflatuf. 

Si uero citra febrem fiat,iintqs alba alui egeftiones, uefic* bilem fufeipien 
fis affetSio indicatur, aut meatibus ipfius obturatis, fiquidem grauitas eft 
circa dextrum praecordiumtaut abfcp hac,uiribus fuis debilitatis,flue attra 
<3oria eius qui ex hepate trahit,fiue expulforia cius qui ad inteftina expel/ 
lit.Dum enimnon purgatur fanguis biliofus,in totum corpus diftribuitur, 
quemadmodum in nigro Mero diximus. Statim autem his etiam urinae bi/ tderm nigeY 
IiofilTim* abunde colorat* prodeunt. Fit etiam Merus ob intemperie ca/ 
lidamfolidorumcorporum,duminbiIemmutantureaque alimenti ratio/ 
nead ipfa deferuntur: quemadmodum in hydrope fubter cutem confiften/ 
te,adpituitofam humiditatem tranfmutatio fit. Talis ante morbus regius 
cognofcitur ex eo quod non aceruatim,fed particulatim fit, nullo relatoru 
prpfente.Quin 8C ex uenenofimedicamenti potu,Sd propter uenenuni ex/ 
trinfecus ex aliquo uenenum eiaculante allabes, morbus regius conflatur. 

Calidae igitur hepatis inrcmperici,&' inflammationis ipfius, & facultatum 
debilitatis curationem,anteaintradlationedeipforecenfuimus, qu* etia 
citra permutationem huc transferenda eft,ut ne eadem f*pe dicamus.Ob/ 
turatis autem uefic*bilem fufeipientis meatibus utrifqj,aut altero fo!o,ue* 
iiafecetur in cubito dextero.Quidamuero&l inhis, 8d in illis qui ob infla/ 
wationem hepatis morbum regium contraxerunt,uenam prope paruS di/ 
gftum dextra manus fecant.Cataplafmatis autem inflammationem arcen 
tibiis utendum eft, 8f ipfi per hieram purgandi funt. Commodi funt etiam 
clyfreres prabibendum uero detur morbo regio affedlis, aptf, autadianti, 
hut rumicis,aut ferpilli ad tertias decodloru decocftum. Aut abfinthium po 
, tui infpergatur.Summe uero faciunt fucci raphani cyath.i i.cuuinicyath, 

1 j I.poti. 



u« PAVLI AEGINETAE' 

i .poti.Itemq) fucci cichorii cyathi n.aut n i. per fc, & cum uin 0 . V«- . 
hepatis inflammationem i (Sericis uinum mulfum bibendum prebe ara * 

codumariftolochiatenuis,authyperici,autadianti 5 autherbalanariV 
rubiar tindorum. Aut ramenti cornu ceruini drachmam unam cum .r 
Aut paftinaea: in uino ad tertias coda: decodS.Aut fulphuris uiui 
i .in ouis forbeant.Hatc etiam ob obturatione idericis magnifice Drnfi ' 
Pajfumchry* Seminis autem atriplicis fcrupuli v 111. cum chryfattico aut alio Dairn"'' 
fiatimm baincf folio poti,fafficientcm euacuationem faciunt. Rede etiam pi'™? 
tur,& arida ,SC ex aceto mulfo conftans, S C Theodoretus antidotus 
amaris amygdaIispaftiI.Ius.Dato etiam cinamomiquantum tribusdisiS 
prxhendi poteft,in uini mulli cyath.i.autaquatempcrata. Autmyrrhlma 
gnitudinem faba;,cum piperis granis V.paricg cinamomo.Quiueroobca* 

lidam folidorum corporum intemperiem idericifunt,fi'mpIicibusfridioni 

bus.Sf exercitiis moderatis, & undione,& balneis utantur, & humedante 

ac modera te frigefacienteuidu,pti fanar fucco,intybis,feride,cichortjs ni/ 

fcibuscp ac uino tenui aquofo- Caeterum de his qui ex ueneni potu,autob 
uenenum eiaculantium morfum,adhanc affedionem deuenerunt,libro v. 
dicetur.Porro bile circa oculos 8C faciem recepta, elaterrj erui magriitudi/ 
nem cum Iade muliebri inftilla in nafum in balneo, 8Cftatim in folium de/ 
mitte, ac praecipe ne caput mergat, 8fpoft balneum refedoriouidu dato, 
rurfus in nares infande in fole. Facit 88 cyclamini fuccus, 88 marrubij, 88 
melanthij.Sed 88 acetum acerrimum naribus attrahat dum fedet in folio,& 
parumper nares comprimat,88 mirifice etiacuabitur. 

DeumbilicipreUpft. Cap. EI. 

Vmbiliapro* ^Aufam 88 chirurgicam curationem umbilici prominentis,in chimfgte 
topjws '-'tradatu dicemus.Quandoquidem nero 88 per medicamentorum ufuin 
quidam ad naturalem ftatum reuerfi funt,de hoc hic dicendum eft. Alumi/ 
nis fcifti drach.v.fecis uini rhodij drach.X.gallarum omphacinarudrach. * 
11 .uino diluta,88 ad mellis fpiftl tudine redada impone, forinfecusqj fpon/ 
giolampofca imbutam fuperadde,88 fafeia deliga. Aliud. Corticumfa/ 
b a: frefe,gallarum, balauftij, Ungulorum aquales partes in aqua coquito. 
Vbi uero diflfoluta fuerint, diligenter trita imponito, cum fpongia quem/ 
admodum didum eft. Aliud. Ramentiplumbi drach.xvi.cicuta,man 
naethurisjceruflae, faeci hyporifthidis,fingulorum drachmam unam, uino 
diuolutis utere quemadmodum didum eft. 

QHomodoquisimpubisacimberbi!diuptrmamt,&depudendorumactefimatA 
Jlodid,zyJimul pfllotlm. Caput LH 


fcyami,Iupini foliorum tenerrimorum,88 pfyllij,fingulorum pares portio/ 
nes terito ac utitor,ubi prius deterieris ac laueris.Oportet autem prius ali* 
quot diebus aquam bibere. 

, Vjilothronpilosdifrerdau. - 

i o ron Afellorumdomefticorumquiin globulum feconuoluuntdrach.n.ftn' 
darachae drach.i i n.calcis uiuatdrach.viii.flceti ueteris cyath.i.lixiutj fi/ 
culnet cyath.i. coquito in olla, SCuterein balneo. Aliud. Calcisuiua: 
partes ii. auripigmenti partes n.cimoli* parte unam.codis in aqua utere 
uelut didum eft. Aliudfimplex 88 fine odore. Calcis uiu* fextaM.fanda 
rachatunc.i.coquitouelut didumeft,ac utere. Cateritmdepilatoriatn/ 
ter oculorum morbos relata habentur. 

• n • Dc Hcrni<eft>eciebm. Cdput LIII» 

ernujpmes /''v Vae cx peritonari membrang ruptione fiunt inteftinorum delapfiones» 
r 4 ' ua,de p« es funt -Q. 1 ** «"o ob rarefadionem,facilius curantur,pd? 
ns magis uelut humidioribus contingentes: & multi fane exilis citra «fa 
rurgi’ anl 



r 

LIBER III* ll7 

i r urgtam,&: per medicamenta qu* imponuntur, 8C per conuenientem deli/ 
rationem curati funt. Vtendum aute eft fubfcriptis cotripdfitionibus, ubi 
hoc folum addiderimus,afFediones has folo loco differre.Quum enim ad/ 
huc fuperne circa inguen,inteftinum manet,bubonocele,hoc eft inguinis 
ramex flue hernia appellatur. Vbi uero ad icortum iam delatum eft,entero¬ 
cele,hoc eftinteftinoru ramex nominatur.Proindemalfcorrj drach.x.gal/ 
jzomphacis drach. v .in limi aufteri cyath.i n. coquito, tritatj prefrido ac 
retrufo inteftinoimponico,ubifrigida aqua prius perfuderis. Et per dies 
decem foluito,ita ut in ledo maneat ager ad dies triginta, & cupreflideco 
dum cum uino bibat. Aut pilularum cuprefli obol.1 i t .in uino diluto. Hoe 
medicamentum in pueris efficax eft. 

Aliud agglutinatorium. Radicisfymphyti,fiiccimarrubtj,amygdala/ 
rum amararum,gummhfingulorum pares portiones. Aliud. Terebin 
tiiinte unc. is.cer*,thuris,myrrhf,glutinis pifcitim,cochIeafB una cum te/ 
(lis,fingulorum unc.l.gluten ad triduum aceto pramacerato. Aliud. Cu 
prelii pilularum ime.i.gallarum unc.l.malicori) unc. s. glutinis quadran¬ 
tem, manna: thuris unc.S.fymphyti unc.Stcochlearum uria cum teftis unc. 
I.pilulas 8i malicorium uino adftringente diu coquito ac terito,& reliqua 
ammifcetoj&f exceptis utitor. Aliud. Aloes,malicortj, thuris, fucci hv 
pocifthidisjglutinis fabrilis,picis,bituminis,fingu!orum uric.Is.uini dul/ 
cis,quod fatis eft. Aliud uaricgatius,facit 5C ad perfedg itatis hOmines, 
malo non diuturno.ChryfocoIl»,glutinis,taurini, farcocollar, glutinispi/ 
fcium, lapidis gagat*,lapidis hatmatitp,rhois fyriaci coriarij,acacia;,(ingu 
lorum unc,i s.lapidis pyritar,fulphuris igriem no experti,magnetis fpiran 
tis,aluminisfciffi",manna;,thuris,fingulorum unc.I.picis bruti* qtiincun/ 
cem,cochlearum una cum teftis unc.l.recrementi argenti trientem, galla/ 
B rum unc.l.fquam* ftomomatis ferri unc.l.atris unc. i .bituminis fexunce, 
oleimyrtei quod fatis eft. Vino adftringeriteficca excipito, 8C manus non 

inquinante utitor.Quodfi decumbere non fuftirieant, triangulari crafltore 
ligamento,quod inteftinum adftringerepoteft, fecure deligato. Abftineat 

aflatuofis cibis, dC uinolargiore,&: a triduis balrieis,&: intento motus uelut 
eft curtus,faltatio,uociferatio,&ifimilia. 

Ad hydrocelen,hoc eft aquofum ramicem,uthumofeuacuetur.Piperis 
grana c.baccas lauri LXXX.nitridrach.xx.ceradrach.XL.olet hemina 

dimidiam,exceptis utere. Aliud optimum. Floris lapidis afif drach. vi. 
uuapaffeuinaceis exemptis fextanteni, cumini acthiopici drach. vm.ni/ 
trirubri drach.vi ii. tritaimponito,fometO marieacuefperi adhibito.Qub 
dametiam fulphuris drach.vm.addunt. Aliud. Calcem uiuam ftrig/ 
ra< ™° exceptam,cum cerato impone, &T parum nitri ad calcem ammifee. 

Aliud. Braflic te radices urito, dC cinerem adipe porcino iieteri eliqua/ 
to excipito. Soluito autem per tertium diem. QuO uero non rurfus ualde 
multa hat humoris colIedio,hoc malagmate utere. Cerp lib.i I s. picis trieri 
tem,ammoniaci thymiamatis triente,aluminis liquidi unc.l s. facit etiam 
emplaftrum ex populo nigra,8C reliqua attradoria. 

Dc teftium mflammationcjem$fcorti,er de aiijs ipforum afjiaionh 
^ .. bus. C aput LUil. 

^ Corti inflammatio cognofcitur ex eo quod circa primum marius conta» 
« ™ m dolent,&rquodferuor ac duricia intenta appareant.Tefte uero iri/ 
® am ™ t0 >net$ adleuem contadum dolent,fed digitis inniteritibus: SCtu/ 
bor,e<: duricia,circa fuperficiem minus apparet. Si uero quis digitis innita 
tur,duricia in profundo occurrit.&.febris aliquando Oboritur. Propirie igi 
. tel tibus inflammatis conueriit uenaefedio circa malleolum. In commu 

l I“° om nibus cataplafmata K cerata. Cataplafma itatp imponedum eft 
ex tabaeea farina coda in uino diluto, cum uuis pallis pinguibus uinaceis 
, v xemptis. Aut cuminum,aut alphodeli radicem codam ac tritam, ad par? 

1 4 polent» 


'Enteroceli 



Ramex ajiitu 

f» 


Scrbti mflam* 

Teftium itio 
flammatio 



polenta: pollinem ammifeeto ac imponito. Aut lini femen in uino diluto A 
Aut foenum grarcum in aqua mulfa. Aut lilii radicem in aqua inulfa. Autfj 
cemuini recentem cum polline polenta. Aut fenecionem& coriandrum 
uiride, cum uuispallis uinaceisexemptis. Si uero multus fit feruor, fota 
hyofcyami cum triticea aut cicerum farina imponito.aut harundinisfohv 
Aut cucurbitam crudam. Si uero diuturna eft affedio cum duricia,cu c u 
meris (ylueftris radicem codam in aqua mulfa. 8d cum farina loliacea trita 
imponito.Sed S£ hoc bonum eft auxilium. Vuarum paffarum exemptis ui 
naceis quincuncem,cicerum feruefadorum unc.is.cuminiunc.l. fulphu/ 
ris dodrantem,nitri unc. I refina- quadrantem 3d femunciam, terito omnia 
cum meile, S£ pro cataplafinatc utitor. Cerata uero h Jcfaciunt.Oleicyath. 
i.co!ophoniaefexuncem,plumbaginis,cumini,uuarum palfarum, farina 
fabaceK,fingulorum trientem,cerg fextantem.plumbaginem cum oleoco 
quito ad aliquam compagem, deinde ceram fid refinam adtjcito, fiCablata 
ab igne femifrigefada,ad uuas palTas tritas, 8d ad farinas affundito. Aliud. 

Olei anetliim'& rofacei,cerat,refinas pinus,fingulorum quincuncem,cumi 

nifextantem 8d femunciam,ftercoris afininiunc.is. Cuminumcum fter/ 
core afinino terito, 8d ceratum frigefadum ammifeeto ac conterito limul, 
deinde linteo exceptis utitor, lanam fuperimponens. Aut oleo omphanV 
no,aut butyro 8d re(ina,a;qualibus portionibus utitor. Si uero ex fudoti 
Scorticx fuio bus ulcera in fcorto fiant,gallam tritam aut alumen,pinguedini & felli hir 
re ulcera cino infperge,ac obline. At uero ad teftes feruido ulcere infefiatos,ubici, 
moliam terram cum aqua prius illenifti,ficcari permittito, & ablutionec» 
calida aqua fada,my rtum ficcam,8d fmyrntj parum,terito ac imponito.Cj 
terum carnium in teftibus excrefcentias,cinis farmentitius cum nitro SC a. 
Pruritus qua fubadus,impofitus fanat. Si uero pruritus circa ferotum eft, nitrum, 
feroti ftaphidem fylueftrem,alumen liqiiidum.aceto &frofaceo trita in balneo il/, 
Iine.poft balneum uero,oui candidum cum meile illine. 

Defcmmisprofluuio&eiuficmmfomniseffuflonc. Cap. LV. 

Seminis pro* O Eminis profluuium inuoluntaria eftexcretioaffidue contingens, citra 
fluuium ^ pudenditentiginem,propterretentricis facultatis debilitate.In quacon 
uenit in quiete afleruare,ita ut lumbos 8 C pubem lana conuoluta integant, 
uino 8d melino oleo,aut eenanthino imbuta.Confequenter aut cataplafma 
imponatur ex palmulis,malis,CEnanthe,acacia,hypocifthide8drhoe,acfir 

milibus.Infideantautemlentifci8drubi, aefimilium decodisin uino,aut 
etiam aqua. Cibisuero utantur reficcatorijs. Poftprima uero tempora ad 
exercitium deducantur,per quod SC totum corpus, 8d affed* partes adro/ 
bur deducantur. Caeteritm ad (eminis redundantiam fi cientia,fufficien' 
ter relata funt libro primo in tuendae fanitatis tradatione. Vbi etiam dehis 
qui coirenon poliunt feriptum eft. Verum ad feminis in fomno effuuones 
profuerit ipfis etiam ledus frigidior,8d decubitus in dextrum autfiniltrum 
.latus,8d quaecunqj medicamenta frigida lumbis fublinutur,qualia funt,co* 
riandrum,cicuta,cerufa,portulaca,omnia cum aceto. 

De Satyriafi. "Caput LVl 

Satyriafls O Atytiafis eft palpitatio pudendi,ad inflammatoriam quandam uaforum 
'-'feminariorum affedionem confequens,cum tentigine: 8C fi non delinat 
pa!pitatio,ad uaforum feminalium re(oIutionem,aut conuulfionem delabi 
iolet,8d pereunt cereliter conuulfi.morientes autem uentre inflantur, 8c W 

gidum fudorem excludunt.Contingit aute hic morbus,fed rarotetiammuf 

Iieribus. Vena igitur ftatim fecanda eft,8d uidus tenuis ac fine uino coniti 
tuendus,8d quotidie quidem aluus mollienda eft, uehementer nunquam» 
fcd placide ac leniter. Optima igitur eft beta, 8C malua, S>C mercurjalis par 
rum.Sd concharum tufculum. Non malum eft etiam fimpliciter clyfterem 
adhibere. Verum urinas cientes medicinteuitentur.Lumbis autem lng°f 
cientiaadhibeantur,uelut eftfolanifuccus,autportulacat,aut hyofcyamh 





LIBER. ! I U ii» 

It c iaita.Nece(Te eft etiam colem,& ani ac fcorti intercapedinenvx ali/ 

* u0 mitigante frigefadforio illinere,uelut argenti fpuma,terra cimolia, ce-* 
nifla,aceto dilutis,aut aqua,aut uino dulci,aut fapa.Decubitus fupinus no 
xius eft.Bibat autem nymphatte radicem,St: iridem.jfc adiantum. Ruta aut 
SC feminis profluuio,St fatyriafi laboranti prodeft. Cibus detur frumenta/ 
ceus modicus.fit fiti premantur. Si uero perfeueret affecffio, cucurbita affi/ 
eantur cum fcarificatione.Bt (i plenitudo adfit,etiam per hirudines cuacu- 
ftiofot. Venter autem cruda ordeacea farina integatur. 

Vepriipipno. Q p. LVII. 

nRiapifmus efl audito pudendi perfeuerans,in longum ac circulum intu Pridpijmtii 
i mefcentis,citra rei uenerea appetentiam.Eft aute flatuofus fpiritus qui 
membrum tumefacit,ex humoribus uifcofis ac craffis pras moderata calidi 
tategeneratus.Manifeftum igitur eft quod partes calefacerenon oportet, 
fedleniter (rigefacere,cerato rofaceo cum aqua conquaifato: fit per cbamg 
melinum ceratum pudendo ac lumbis impofitumi VicSus & medicamenta 
adhibeantur attenuantis facultatis,citra manifeftam calefadionem. AdhtV 
beantur etiam qua naturaliter efficacia funt, per experientiam comperta. 

Nymphaea igitur etiam his bibenda detur,3fi urticis femen, 8C ruta uiridis, 
obfontjs mifceatur. Ab initio uero hoc ne detur, multu enim calefacit, fcd 
poftea poft aliorum attenuantium ufum. Si euacuatione utendum fit, per 
uomitus ea fiat.Nam per infernum uentrem contingentes,fgpe fluxionem 
concitant ad uicinas partes.Sed 8 i exercitium,frifilio aflumatur, ad fla/ 
tus difeutiendos. Nulli ex relatis couenit coitus, praeterquam in quibus ob 
huius abftinentfam,femen redundare coniedamus. 

Demmirorumgenililiumimpotentitii Cdp. LVIII. 

/A Vi hanc affectionem habent,adVeneremnon(fimu!antur,8fi propte/ Pdr 

'-C rea triftes funt. Caufa autem horum eft, partium reiolutio, aut femi/ ti g imp 
8 nisinopia.Quumigimrfemengenerantialibroprimoinfanitatis tuenda e 
traiftatione relata fint, itemejj qua ad coitum ftimulent fecundum fimplice 
facultatem, nunefortiora apponenda funt. Communiter igitur acopis ad 
reiolutionem commodis,etiam hic utendum eft.Priuatimuero ftellionem 
udam terito.deinde addito oleo dextri pedis magnum digitum illinito ac 
coito.Si uero eeffare uoles, digitum abluito. Sed SC ex ftellionibus multa pteUionum me 
mixtura medicamentum efficax eft. Prabibenda uero dentur tentiginem n cmmtm 
C(entia,uelut eft primum hoc.Piperts,nucleorum nucis pinea,petrofehni, remimni 
ramenti pudendi ceruini,terebinthina, fingulorum aquales partes excipe cialti4 
meile. Aliud. Cicerum crudorum, nucleorum nucis pinea, finguIorS 
fexcantem, eruca, piperis,fingu!orum unc.i. excipe meile, dato drach.i r. 
tum uino 1 .Sed & Satyriaca appellata multiplex compofitio conueniet, 8C 
qua his fimilia funt. Confiderare uero oportet etiam alias affedlionis eau 
fas,8t correclionem ipfis tonuenientem adhibere. 

Vuieniorunittcfeiiuffiftioncs. Cip. LIX. 

\7"Lcera in pudendis fifi circafedem,fi funt citra inflammationem, iialde tiiiffnifii-nWi 
v ficcantibus opus habent medicamentis, qualia funt id quod ex charta 
ufta conftat>& anethum uftum ficcum, SC cucurbita ufta. Non humidis au 
tem 8 C recentibus ulceribus,etiam aloe bonum pharmacu eft, ficca inpul/ 
uillum redacla infperfa.prf omnibus uero dolorem eximit,nullo minus 
efficax eft: pompholyx.Si uero humidiora fuerint ulcera, pinus cortex per 
fe,Alapis haematites. Si autem Sfi profunditas aliqua ipfis affuerit, ad rela/ 
ta manna thuris ammifeenda eft. At fi nome depafcendo proferpat, Ienticu 
Ik imponatur cum malicorio. Vtendum etiam emplaftro coraco ex aceto 
tnulfo appellato,Sfi paftillobithyno.Sfi qui ex charta conftat.Rimas autem p ^ end 

in pudendis ac fede iuuat refina frifita cum rofaceo trita, ut ftrigmentitia i orm 
craflitudo fiat,ammixto etiam oui uitello,8f opio. Autfolioru hederas fic/ 

, eorum udorum cinis tritus cum rofaceo in plumbeo mortario adhibeatur. 

Paftillus 


Paft/llus quocp ex uino 8d oleo,Sd qui ex lapide phrygio paratur, ualde - 
moda funr medicamenta ,SC ad rimas, SC ad fordida circa coronam ul c C0/ 4 
& maxime quum detrahere praeputium no poflunt. Aliudfimplex «tra 
etiam acrimonias obtundit. Cadmi* uft* ac Iota fextantem,foliorum 
larum exunguium fexuncem,ficca infperge,abluens prius uino. Ad con° 
dylomata uero facit hoc. Chalcitidis,oerypi cerati,medulla; ceruina foli 
rum rubi/ingulorum pares portiones cum cerato.Et paftillusexuinoacw 
leo fimiliter.Si uero in cole,intra pudendi foramen,inconfpicuu ulcus flat 
cognofcitur ex eo quod aut pus,aut fanguis euacuatur,citra micltone, cu/ 
ratur autem primum quidem aqua mulla aquofa collutum.deinde lacie d 
fteaammixtq etiam ad lac A flere collyrio. Aut paftillum album, aut 
qui ex loto fit,in plumbea pila tritum immittito,aut etiam pinna in eo tin, 
da illinito.Deindelinamentum tortum illitum indito.Optimueliscquod 
gallam recipit & pompholygem, amylumcp 5C aloen, aequis portionibus 
trita cum rofaceo,8d plantaginis fucco. 

Ai dolores 'm pudendo. 

Butyrum & relinam pari modo liquata imponito, aut lini feminis fucco 
pares partes myrrh* 5C relinat fridae terito ac imponito. 

Ai tumidum pudendum. 

Vitis foliorum tenerorum drach.i .ceruf* drach.v.trita impone. Vtete 
etiam aqua marina frigida perfufione,6f quiete ,dC colis deligatione. 

Verrucas in pudendis,Thymos appellatos curat,8d augeri rurfus nofl, 
nitcinis farmentorumuitiscum acetoimpolitus.Itemcorticisfalicisufti 
cinis Jn fumma uero,uerrucarum genera omnia,& thymus,&formicam, 
Sd qua quali exchordapendet,per medicameta quidem uehementerexul/ 
cerantia auellentur,perputrefacientia uero ac erodentia mortificatur.Pro» 
prte uero facit elaterium cum lale impolitum,grofli cum aceto,nitro,Sila/ 
rina.fici fuccus illitus.fmaridis caput falfum uftum.erugo cum fulphureui i 
uoufta.Tithymallifuccus illitus.ocymifoliacum atramentofutorio.He/ 
liotroprj magni femen cum uino impolitum. 

Aiinflammationemanu .em, 

Cerufl* trientem,pompholygis aut cadmia tenera unc.l. thuris une i. 
leridis fucci heminam unam.Dilue paulatim fuccum inftillans donec com 
fumpeus fuerit. Deinde cerato fado ex cera fextante, SC rofacei lib.i.ubl 
eraleris ammifce,&: fortiter emollito. Immittito autem per inftrumentum 
puris tradorium.&Tuperrie deligato.facitetiam ad rimas inflammatas, 6C 
ad ulcerationes ledis,cum feruore aut motfu. 

Ai ignem facruni circa feiem< 

Emplaftri ex fuccislib.i. rofacei quod fatis eft, panis puri lib.i.crociunt 
ciaml.opij unc.l. Crocus 8d opium macerantur pallo, panis aqua. Deim 
dead ipla trita adtjcitur emplaftrum ex fuccis,&: rofaceum,& emolliturfa 
cit etiam ad calidilfimas podagras. Aliud faciens etiam adinflammatio/ 
nem ani. Cerulam iiino,SS rofaceo, in plumbea pila, plumbeo piftillotri- 
tam illine. Aut cerulfarn&S oui candidum, 8d rofaceum in eadem pila,do/ 
nec ftrigmentitiam cralfitudinem habeant trita illinito, 

. Aifeiisdolores. ... 

Hyofcyami foliorum tenerorum,portulacae foliorum teri erorum, mica/ 
rum panis uino maceratarum,uitellorumouorum allatorum,finguloropa* 
res portiones,rofacei quod fatis eft. poftquam fomentum adhibuerisadlo 
cum ex rofaru ac meliloti decodlo,cataplafma imponito. Aliudoptim®» 
Ad ani inflammationes ,dC extuberaritias. Cerufa?,fpuma?argenti5affl m0/ 

niaci thymiamatis,bdellfl,Ungulorum lexuncem,terebinthinae unc.l.cetas 

unci* dimidium.Arida lucco foIani,hyofcyami,aut portulae* terito,<) u * 
liquari pofluntliquefadla ammffceto&excipito,&rofaceomollitis utl/ 
tor. Sed & emplaftrum Phicotyche appellatum, SC quod ex plumbagine 
paratus» 



L I B E R I I I. , 3 , 

caratur, «paftdlus exloto,& ex haIicacabo,&: ex rofis.ad fedis inflamma' 

1 iiones,inter clara fedis ac pudendoru m medicamenta habentur. 

AdcxtuberMiami. 

Siinflammatg funt extuberantia:,&: relatis in communi utendum eft,& Extuienn* 
'oriuatim hoc paftillo.Ccrufa quadrantem,pompholygis unc.l.fpume ar /'tucai 
Senti fetantem,maftiches fexuncem.excipe hyofcyami fucco.Si uero no 
funtinflammattesuino praelotis pilularum cupreffi ullarum cinerem infper 
ge.Aut corticis cucurbita: ficca ufti,autolfium palmularum cinerem (imi/ 

Iter.Aut teliarum ouorum & feniculi cinerem. Aut mali punica folior3 
» fucco.pari uino albo ammixto prolue ad dies fepte. Veru ad callofas extu/ 
beratias,calce 6C auripigmentu cu aceto acri trita,in fole illinere bonu eft. 

Debtemerrboidibus^ 

Si hremorrhoidcs plus quam oportet euacuantur,Corporis habitu aquo/ HcmorrhvU 
fum fieri contingit,&ut praue ctbos auerfentur. periculum eft etiam fi lar/ des 
ga (anguinis eruptio fianquemadmodum etiam fi penitus fupprimatur.un 
deoperofa eft curatio. Quare cum plures fint hamorrhoides, unam relin/ 
quereoportet, purgationis gratia. Quarda uero funt qua: in fuperioreparte 
nonapparent,Sd propterea aegre curantur. Caca uero nihil quidem excer* 
nunt,uerummagisdoloroij funt. Ad has igitur cyclamfnifuccum illine, SC 
aperiuntur.Ad eas uero quaimmodiceeuacuantur,fpinaAegyptia,fam' 
bud foliorum,artemifia, Ungulorum quincuncem, lideritidis trientem, in 
aquae heminisvm. ad dimidias coquito. Deinde herbas quidem reficito, 
ad aquam autem ficcum hoc ammifceto.IVIelanterig,aluminis rotundi,fin/ 
gulorum drach.vni.fpuma argenti drach.i 111 .gallae quadrantem,milyos 
drach.i i.foreos drach.i I. Soluto hoc ficco in decodo,fep des in die irriga/ 
t/onem facito. Sequenti uero die fimiliter alia fada eiufdem ponderis pra - 
paratione,fimiliterirrigationem facito. Et tertia die eodem modo. Si uero 
s reliquia aliqua: manferint,quarta die per acum fada compundione,fi fen/ 
ferint,aut fanguinem fuderint, decodum quidem fimiliterfacito, de ficco 
uero dimidium ammifeeto. Vbi autem irrigafti,cumficco contingito, quo 
exadeexurantur. Veru propter inflammatione panem imponito. Aliud. 

Panem purum in garo primario macerato, fid innoua olla uftum ac tritum Gurum pri* 
imponito,abluens antea uino.facit & ad extuberandas. Aliud. Soreos ntdrim 
drach.n.chalcitidisdrach.l.mifyosdrach.l.atramenti futorfidrach.m. 
aluminis fciffidrachix. aris ufti drach.i.melanteria drach.i.utere ficco. 
Cibiuerofintinhis qua nimium euacuantur, qufpaucum fanguinem fa/ 
tiunt ac minimum fuperfluitatis,ficcantesq) ac adftringentes,qualis eftlo/ 
ta alica ex pofca,&:oryza ddehondrus. Ex oleribus intyba, cichorium, di 
portuIaca.Etuina adftringcntia.Atin exctecatis ha-morrhoidibus conue/ 
niunrcibi his contrarfi.Maximeautem lolliginum,fepiarum,& polypo 
dum,torpediniscpacchartilagineorum efus probe commodat. Htec enim 
fanguinem ttirbant. Sed 8i qua menfes ducunt,his commoda exiftunt. 

Ad procidentes anos. 

Erictefrufius,gallarum,cerulfa:,acacia:,fuccihypociflhidis,corticispi/ ArtM5 Brs* 
nus,thuris,myrrha minnaa,finguloru aquales partes, ficca infperge pra/ ciiens 
latis uino auftero. Aliud. Recrementi plumbi, rhois fyriaci, finguloru 
drach. viii. floris rofirum drach.i ii i.myrrha minnaadrach.n.utereue/ m[(|[[ r( 

I'priore. Aliud. Corticis pinus,manna thuris,ipuma argenti,fingu 
‘OrEdrach.v111 .pilularu cupreffi'ficcaru,plumbaginis,fingulorum drach. 

H.utere ueltit didunt eft.Et urina ipfius agri adhuc calida affufa prodeft. 

Deuttridfjiaionibus,crprimumiemnJlumpurgtiUonc, Ctp. IX. 

pLerifq. purgatio menfium contingit circa decimumquartum annu, Pau Vteri uffi. 

cis citius circa decimumtertium,aut duodecimum. Non paucis aute tar fiiona 
“^Auatuordecim annis.Tempus uero unicuicppurgationi ftatutum non m tnflmpm 
\ *Multa enim ad duos aut tres, plurima ad quincp dies purgantur. Alia gai» 

adfe/ 


ad fcprimum ufque diem. Pauca etiam ad duodecimum ufqj pumat* r 

Definunt autem purgari, aliqua circa quinquagefimum annum P au r* 

que ad fexagefimum.Quibufdam a trigefimo quinto anno,& maxim * ul ' 
suibus,menfes delinere corperunt.Si igitur remoratur purgatio, cire?"” 
finitum tempus lauato, & fefanum,aut porrum capitatu prebibendumd ? ‘ 
to,cum pipere,& ruta limul codlis. Edat autem lolligines, ftpias,p 0 Ivn 
5C qtiaamqj eius generis funt.priuatim enim fanguinem turbant. YP ° ! ’ 

De mmfumfupprefione. Cdp. LXI. 

~ ifcsfup* C Vpprimitur menftrua purgatio,aliquando toto corpore maleafFedo 
pre/?i ^liquando ubi uterus ipfe propriam affedlionem fufcepit, propter locifrf 
giditatem,aut plagam,aut intemperiem ex natiuitate,aut ob acquifititiam 
uexationem. Pleruncp uero ex abortibus, di ob partem aliquam principi 
liorem primario affedlam, uelut eft hepar, aut uentriculus, aut thorax, aut 
eiufmodi quedam in diuturna affedlione conftituta.Suppreffa uero multa, 
rum di diuturnarii affedliorium caufa fieri folet. Quum igitur obaliquam 
uifcerum interaneoru affedlionem primariam purgatio intercepta fuerit 
autmoram traxerit,maxime operaeprecium eft primarioafFetSam partecu 
rare,&; poti ipfam uteri meminifle. Notas autem illarum partium affedatu 
in fuperioribus tradidimus, ubi uero nihil illorum affuerit,manifeftumej 
ipfum uterum primario affedlum e (Te. Si igiturnon prohibet stas, aut habi 
is corporis,aut aliud quiddam,uena fecetur,non ante prafinitu menlium 


tempus,fed praeterito iam dies dec 


ur aut non plus 


duabus libris di dimidia,neq3 minus una,fi fane uenam fecuerimusidnmit 
nus,hiera ex colocynthide purgetur, duabus drachmis datisinfexcyadm 
aquae mulfae.Febre uero prafente hiera uti non expedit-Commodumaute 
eft uenam fecare in primis febrium diebus.poft purgationem feficiaturad 
paucos dies.In fequentibus autem exerceantur deambulationibus,fttiSio» 
nibus infernarum partium,&:Iauentur. Cibiconueniunt quifacileconco/« 
qui ac difiribui poliunt, Si olera humida ac dulcia omnia. Expifcibuspe, 
trofi.ExuoIucribus teneriores.Ladiis potus,dulciaria acmellitaliba.Vinii 
tenue album,nonualdeuetus.Ineptafunt carnes,8dlegumina,exceptapti 
fana, Vbi uero propinquum eft praefinitu tempus.ex marinis denturchari 
til aginea ac mollia,uelut dicSum eft, di refla intetSa. Et porrii captata cum 
ruta Si pipere co<3um,8d decodlum ipforum bibant.Tuncquocp ligamen, 
tis infernas partes adftringantad tres autquatuordies.InftanleauKprafi/ 
nito tempore,ligamenta quidem tollantur. Praebibant autem myrrhaeobo 
lum,aut fabae magnitudinem. Aut caftorium ex pallo, autaqua mulfaiaut 
artemifiae decodlum, aut faluia, poli balneum ex paffo Si uinoabfinthtte. 
Abfinthites autem uinum per totam curationem praebibatur. Praeterito au 
tem tempore praefinito, Anulla, aut nonmemorabilipurgatiorie fadla,ad 
malleolum uena fecetur, di repetita detradlio fiat, poft feptimumueroaut 
odlauitm diem,purgatione ex hiera utatur. Et poft quartum diem dropace 
adhibeat ad petdinem,lumbos,ac foemora. Et ubiper triduu aquam bibit, 
cataplafma ex finapi ac pane madefadlo, paribus portionibus imponat,ufi 
que adaquinodlrj tempus, deinde Iauet. Sequenti menle carica pro p<o> c 
ammifeearitur in decodlum fcenigraeci, malus, pulegtj, ruta: fi i artemur 
In finum uero infundatur fufinum,autamaracinum,fiC peflusfubdaturen/ 
neapharmacus,a nouem quas recipitrebus appellatus, aut Iibanius uoca' 
quii fit tus. Eft autem pellus lana carpinata,S£ in rotunditatem ad digiti fig**® 
redaaa 2 in qua continentur medicamenta. Atcpharc curatio plurimis W& 
cit ad purgationem.Si uero fortioribus opus habuerit medicamentis, W 

hsc. Iris illyrica pota cum uino,cyperus,ariradix,cafia,iunci rotundi odo/ 

rati flos,nardus,radicis helenq decodlum,myrrhs faba grateg magnitudo. 
Hac cum paflo bibuntur,in aqua miilfa cyatho dimidio.Et didlamnideca 
dii cyath.il. fi i ammoniacum, di fagapenum. Qua uero ItomachS m 



r 


L I B E R. I I I. 13» 

nox*expolitum habent,his SC opopanacis parum in pilulam coaclum, SC 
A cocto tinciti dari poteft.Quin SC familiaria nobis femina menfes mo 

uere folent,fed minus,uehtt eft,foeniculum,cuminum; apium, daucus cre/ 
liciis,fefeli,ammijfinon,cicer, cedri baccg.Sf omnia urinam cientia, Appo 
(ita autem SC flibdita faciunt hec.Myrrha, abfinchti aut lupinorum decocfto 
trita,aut etiam rutj fUcco tnta,Bdellium eodem modo; Styrax item Si olee 
fylueftris gumini,curti ruta fucco fimiliter; Aut ariftolochia loriga ad coi/ 

Iyrtj formam exfculpta.Similiter etiam magni centaurtj radix, aut ueratri, 
aut fcammonia fuccus,colocynthidis medulla per fe, SC artemifia impo 
lita cum ruta.Et galbanum fuffitum.Eadem etiam foetus etjcere folent. TatuteijcU 

Denimiapurgationeutcri&fangumiscxeoeruptione. Cap. LXII. entia 

N Imiapurgationes mulieribus fiunt, quandocp dum menfes augentur, Vterinimia 
SC acerUatius feruntur: quandocp in partu perfedo, quaeplerficp etiam purgatio 
fuafpontecelTant.Frequentef autem SC ex abortibus ucliementer (anguis 
erumpit, ut fapepericuIUm incurrant. Primu igitur coriftringendifunr ar/ 
tus,ab alis SC ab inguinibus Jri potu uero danda eft pofca no frigida, SC po 
fca quocp affundenda ; Iniporiendacg locis lanae multa ex uinoSt: oleo aut 
rofaceb,aut meliiio,aut myrteo exprefla; Cibus dettirchondrus lotus ex 
pofca,aut oryza,aut alica. hydromelum quoqj aufterum,automphacome/ 
li,auttalium quiddam ipfis detur. Prabibant autem balauftium in pofca, 
aut hypocifthidis aut acaciae fticcumfaut lycium, aut famium afterem,aut 
uuam acerbam ficca, aut rheon, autfuberis ex Italico uafe ufti cinere. Aut Suberit exlt<U 
fefamttm edant in pofca maceratum donec molle fiat. Appofita uero Si iri Hcbuafecmis 
pudenda fubdita fanguinis eruptiones fiftunt,hypocifthidis fuccus aut aca 
cise,triti cum manna in aceto.Mirifice uero auxiliatur (pongia uino aut pi 
celiquida imbuta ac appofita. Aut ufta ipfius cinis ciim aceto aut pofca ap 
pofitus. Similiter etiam (uberis ex Italico uafe ufti cinis.Foritifecus autem 
B impolita profunt epithemata adftringentia. Si cataplafmata ex palmulis ac 
malis cydonijs,in qua: addita funt malicorium, ilicis glandes, rubi uirgul - 
tadentlfci folia, baIauftium,acacia,hypocifth'is,gaIlaparum;alumen.Ma- 
ximeautem hoc.Glutinum maceratur in pofcadonec fuerit diffolutS, de/ 
indeirtrobuftumlinteB iridudtiir,8f lumbis agglutiriatur.Efficaciter quo/ 
quead hoc faciutit emplaftra glutinatoria, ueiut eft, Harmonia, Icefium, 

Athena,Melinum,Indicum,fimilia.peffis autem utendum eft ad (angui 

nis eruptionem his; Galla internam partem tritam, SC thus, aqua dilue, ac Sanguinis ex 

appotie. Aut flores mali punici dulcis fimiliter. Aut polygonum tritu.Com Pteroeruptio 

pofito uero hoc. Aluminis fci(Ti, gallarum interna- partis, fucci acacia, r 

manna,fingulorumdrach.im.ouorumaiTatorum uitellos quinep. Sicca 

teruntur fucco plantaginis, Si mifcentur. Vfus autem tempore in pefliwv 

laneum excipiuntur,8f in rofaceum tinguntur, ac apponuntur. Sed SC cu/ 

curbita Ieues,magnae,fapefub' mammas appofite, abunde reuellunt.Infefe 

msautem his quibus (anguis erumpit conueriiunthi.Iunci acuti capitulo/ 

rum,myrti,robarum, rhamni foIiorum,rubi uirguItorum,finguIorum aqua 

'es partes in aqua coquito. Si infidere iitbeto. Aliud, Corticis radicis 

mali punici dulcis, myrti,corticis cuprefli, fingulorum partes I ii .galla par 

tem I coquito in aqua fuffleiente. Caterum per clyfterem uterifuforium 

Plantaginis fuccum infundito,autferidis,aut polygoni,aut folanfiautper/ 

dlcqs aut plyllrj, aut hypocifthidis, aut acacia. Indantur etiam hac per Ia/ 

aam, aut digitum, autfpecillum, aut pennam in longitudinem formatam, 

lll q>aduteriofculum. Sedfif Andronis paftillusper uterifuforiumclyfte/ 

tem,cum aliquo ex pradidis fuccis, aut curti uirio adftringente immiffiis,- 

elttcaxeft medicamentum. 

De fluxu muliebri. Caput LXIII. 

F , Luxus muliebris eft fluxio uteriiper quam totu corpus expurgatur. Ta> fluxus mu» 
y ll au tem fpecie praditu eft id quod euacuatur, quale eft id quod reduri/ litbrfr 

m dat. 


PAVLI AEGINETAE 

dat. Aliud enim cflrrubicundum, uelut ferofiis fanguinis humor ai' h 
bum,a pituitataliud paliidu.ab a mara biletaliud aquofutn. Si uero al?n 
do fanguis purus,uelut in ucna: fedioneferatur, diligenter anitnadu " Ua " 
oportet,anne aliqua crofio facSa eft in utero. Nota fluxus fumuntur »»*!' 
quod afltdue loci humedantur, humoribus colore diuerfist fidexeom 'a 
argrota decolor eft,alimentum no fentit,cibum Suerfatur, & in deambu! 
do difficulter fpirat,Sdtumidos oculos habet: fid ex eo quod aliquSdo« 
dolore,aliquando fine dolore fi't,8d aut cum ulceratione,aut citra ulcera? 

nem,aut inflammatam,aut fordidam,aut puram. Proinde toti corpori 0D ' 9 

tulari oportet,quum humida fitaffediio,per ficcantia citra manifeftam cal 
f.idionem,fid per fridiones totius corporis, fid per unctiones ex melleabun 
de codo.Danda funt etiam urinam cientia medicamenta,uelut eft aqua in 
quaafarum Sd apium funt incoda. Euacuandnm quocj totum corpus per 
aluum. Ad haec portula come|}a,8i fuccus eius potus prodeft. Item balau, 
ftiu,rubi frudus Sd flos, quercus membrana illa qutefub cortice trunci eft 
&: qugftib cortice ipfius glandis-hippuris rubicundum maximefluxumii’ 
ftit pota ex aqua aut uino. Item hypocifthis, lentifci frudus torrefactus cu 
uino potus,famius afterjemnium figillum, coagulu leporis, authcedi,aut 
agni,aut uituli,aut cerui. Vinacea trita, myrti baccar, uua acerba ficca,pi/ 
nus cortex, 8d quae in (anguinis ab utero eruptione dida funt, qua: nonuab 
de efficacia exiftunt.Quum uero cum dolore fertur, per uterifuforium aut 
alium clyfterem,fuccum alicae,autptifanae,auttragi, aut oryza infundito, 
cum aliquo dolorem fedante medicameto. Et in exacerbationibus quidem 
mitigatoria adhibeantur.In interuallis autem: per circuitus enim aliquam 
do affligit:ex alto euocare ac meatus tranfmutare oportet, per diuerfas ge/ 
ftationes, deambulationes, uocifetationes, undiones, cucurbitas, dropa/ 
ccs partium fuperincumbcntium, inlolationes, fridiones, pfilothra, fmc/, 
gmata, finapifmos, uomitus a raphanis, uidum refedorium, balnea,ui/ 
num, uarium cibum. 

Demflmmttfioncuteri<tcdtclinitmt, Ctbut LXIIIl . ‘ . 
T^flammatiouterifitexpIunbuscaufis.Nam fidex plaga, fid mehfium fup 
preflto,ne,6dfrigiditate,fid inflatione.Non minus etiam ex aborfu,fdpar/ 
tu,propter malam partus editionem. Sequitur ad uteri inflammationem fe 
bris acuta, doiorqj capitis ac tendinis, fid bafis oculorum, iundiurastp tita/ 
nuum,ac digitorum:Sd colli detradio,8d declinatio ad contraria,ftomaebi 
per confenfum affedio,ofcuIiutericonclu0o,puliiis parui,denfiEtftobtu 
fa fuerit inflammatio,non uehementer uterum dolent. Si uero fortis, etiam 
ipfe totus pulfatorio modo dolet per totu,fi totus eft inflammatus.Sinpars 
inflammata fnerit,circa hanc m2gis dolor de fe fignificationem pratbet. Si 
enimpofteriores ipfius partes folum inflammatae funt, dolor circa lumbos 
fit,fid ftercora fupprimuntur ex retSi inteftini compreffione.Si anteriores, 
dolor circa pedline fit,8durinte ftillicidium ac emittendae diffieultas,ex ue/ 
licacomprefflone. At lateribus inflammatis,fidingutna tenduntur,Sderue 
ra grauantur. Si uero fundum ipfius inflammatum fuerit, circa umbilicum 
1 dol ° r maxime confiftitcum tumore. Atii circa ofcuIS eft inflammatio, ciri 

ca iupernum uentrem dolet, 8d digito immiffo durum ac renitens ofculum 
occurnt.ln curatione igiturprimum irrigatione ex uino fid oleo, aut uino 
fid rofaceo utendum efficirca pedinem fid lumbos,per bapfos lana- pure,a 
tia deligationem.Cibi abftmentia indicitur ufqj ad tertium diem.Peftq ua 
uena iecanda eft in cubito, fi nihil prohibuerit- Nutriantur autem alica ex 
aqua mu»a,autpane,autouo forbili alternis diebus. Poft quintumdiem 
«tapfaima tmponatur ex polline,femine lini, fcenogrteco, ex aqua mulfa. 

9!«papaueriscapita eodare/edafun^fidoleo. Siueroindigneturad/ 
turmhahms Inmm S^ ldl i? tesI ^ flam maHo, u tp ot eignisfacrinaturam habens,admefi/ 
otum in paflo cocium ac tritum, adijee uitellos ouorum affatorum, cum 

rofacw, 


i rofaceo,aut melino,aut crocino, 6C impone. Aut palmulas uino diluto fer/ 
uefactascum polenta: polline terito, addito aliquo ex relatis ungentis, 8d 
imponito.Dcclinatione uero contingente,ceratum nardinum aut cyprinu 
adhibetp.Per totam uero curationem etiam infeflibus utendum eft, ex de/ 
codo fcenigraeci,autfeminis lini,maluae,artemifig,&: ex oleo. In his autem 
quae ferre nequeunt calore,ex aqua calida, affufo rofaceo. Pelli uero & in/ 
fufaafliimantur ex oefypo,butyro,medullaceruina,adipe anferino, ungen 
tofufino,& cera T yrrhcnica. Verum qua: calorem fuftinere poffunt,in his 
etiam aureus appellatus peiTus conueniet,& enneapharmacus. Qua: Uero 
non fuftinent, cum ouo, dC rofaceo, 8C adipe anferino aut gallinaceo. Ad 
feruidiores autem inflammationes, emplaftrum ex fuccis in duplici Uafe 
cum rofaieo liquefacito, 8£ fuccu plantaginis, aut fetidis, aut cichorij, aut 
intybi mifceto.Aut hoc utitor. Adipis anferini aut fuilli recetis drach.iin. 
cerati rofaceiautfufini fextantem,uiteIlorum ouoru affatorum unc.l.cro/ 
ci drach.l .myrrha: obol.l I I.optj obol.i l-aut pro opio, papaueris capitum 
decoctum. Si uero multus uexatdolor, fuCci papaueris magnitudinem fa- 
baacum ladeniuliebri,ac fuccofarnigrarci,apponendam pra-bc. Cateru 
ad inflammationes cum duricia, emplaftrum tetrapharmacum rofaceo di/ 
lutum apponito,aut infundito.Quin S i declinationes uteri circa exacerba Vteri iccU* 
tiones quidem,fimiliter uelut inflammationes curetur. Verum in rcmiffio* mtiom 
nibus mali decIinatione,his quae magis molliunt utendum eft.In irtuete 
ratis autem,his qua ex alto euocant,8f meatus tranfmutant.Si uero extrin 
fecus duricia eft, malagmatis utendum, eo quod ex meliloto paratur, 8C 
Mnafaa infcripto: Si Icefij,&Melino Serapionis, aut pyrino emplaftris. 

Victus ab initio quidem fit tenuis. Declinatione Uero modica contingen/ 
te,ad balneum ducantur, 8C pleniore cibo utantur. 

De abpejfu uteri. Caput LXVi 

8 Clinflammatioinabfceflum mutatur,relata figna intendentur, infupertjj Vteri ab, 

^ inordinatae exacerbationes cum horrore ipfls fiunt, primis quidem tem fccfliu 
poribus intenfa,cum doloribuslperfedle uero fuppuratione fada aliquart» 
tum remittut. Verum circa ruptionis tempus, 8C dolores acriores fapepun 
(Soriomodo irruere putantur, Si febricula uehementiores uexant, finali/ 
quando urina fupprimitur,aIiquando ftercus,circa affeffam uteri parte tm 
pcditnenro contingente: aliquando uero tumor circa pubem, 8C uelut flu/ 
tSuatiois fenfus,ubi abfceffus maior fuerit- Qui uero in expeditis locis eft, 
etiam per dioptram inftrumentumimmiffurn,autperdigitorum contadlu Dioptra 
deprahenditur,fupra hoc quod etiam dolores uehementiores habent,pro/ 
pterofculineruofitatem: quemadmodum faneinfundo abfceffus, Sc in (1/ 

, nu,minorem dolorem inducit;8<: digitis quidem tumornon occurrit,ofcu/ 
lum autem gracilius comparet.proinde quo citius fuppuretur,auxilium fe 
rendum eft,per cataplafmata ex fCenograrco,femine lini, ordeacea aut triti 
• ceafarina,ammixtis ficubus codis,quandocp etiam columbino fimo: Sed 
& infeffibus inflammationi congruis affidue utendum eft,8f peifis ex tere 
binthina,myrrha,oeiypo,& butyro.Rupto aute abfceffu,fi quidem ad uefi/ 

campus delatum fuerit,ladlis potu utendum eft,&cucumeris femen biben 
aum.Siuero ad inteftinum recftum eruperit,lentis ac malicorii decocfto coi 
luatur per clyfterem infufo. At fi adfinum ruptus fuerit abfceffus,(iquidem 
purum pus fuerit,rofaceum infundatur,aut oleum inalbatu,aut tetraphar/ 

•nacitm regium emplaftrum,aut butyrum recens: fi uero fanies tenuis gra/ 
ueolens feratur,uelut ab ulcerexlepafcendo profetpente, adftringentius fit 
inrufum,ex myrtibaccis,palmulis,lenticula.Et poft humorQ excretionem 
«inflammatio permaneat,in cataplafmatis ac infeffibus perfeuerandu eft, 
iiatterum fi circa uteri ofculum abfceffus fiat, & non rumpatur, poftquam 
tenues fatfla: fuerint partes puri incubentes, ad puris excretionem per chi/ 

,, tutgiam nos conuertemus,uelut in chirurgia: tractatione dicetur, 

m » Deui/ 


btnUerdtione uteri. Caput L XV li 

Vteri cxuU V Lceratl,f fe P e « eras >° b P am ' s difficultatem,aut fotus extraiSioita » 
(cratio V aut corruptionem,aut ab acribus medicamentis,auta fluxione aut 

abfceflibus ruptis. Si igitur expofita fuerit ulceratio,per dioptra ufum /* 
prarhenditur. Si uero in profundo, ex his qua excernuntur. Humor enim 
ditierfus excernitur,inflammato quidem ulcere,paucus cruentus autfecu 
lentus cum doloreifl uero fordidum eft ulcus, copiofior, & fanies cum mp 
nore dolore.fi uero depafcendo proferpit,graueolens niger,cum uehemen 
Moribus doloribus, SC altjs inflammationis fignis, SC irritatio adlaxatoria 
medicamenta,ad contraria uero,alleuatio. purum uero 0 eft ulcus, humor 

paucus,aqualis,fine odore,crafliis,albus,cum fenfusfacilitate.Siigitutin 

flammatum eft ulcus,his qum ad inflammationem relata funt utendum eft; 
Si uero fordidum,ptifanar (iiccus cum meile infundatur, aut tetraphafma/ 
cum emplaftrum cum fufino,aut aqua mulfa codo in ipfa foenogrscd, aut 
malua,aut furfuribus,aut lente decorticata,aut quo magis repurgetur, mar 
rubio,aut eruo. Aut ammixtam melli erui farinam,aut iridem, aut alumen 
rotundum,aut fimile quiddam immittito. Hac ipfa etiam forinfecus cata. 


faceo cerato exceptus cum adipe anferino illinitur lana tomento. Praellan 
Mus hoc eft quod etiam ad dolores conducit.Capita papaueris in palfo di, 
luto macerantur ad triduum, deinde coquuntur donec flaccefcant, pollea 
teruntur cum foliorum rofarum drachmis V.croci drach.i n. ammlxtoca, 
pitum papaueris decodo.deinde cera drach-i i .cum rofaceo liquataafFun 
dunrur,Sd inpelTo apponuntur illito ex rofaceo. Facit etiam id quod exO' 
uis,croco,rofaceo,adipe anferino, & medulla ceruina paratur. Etempla/ 
ftrum Aegyptium abfcg arugine mirifice ad ulcerationes facit. Siuero iil/ 
cus depafcendo proierpit cum inflammatione, imponatur panis purus ma i 
ceratus cum aqua mulfa,oleo,althaa,fanograco, &C palmulis pinguibus. 
Infundatur autem fuccus plantaginis,folani,polygoni,fcridis,primum per 
fe,poftea cum uino auftero aut aceto. Si autem fine inflammationcnome 
depafcitur,fortiora infundantiiruelut eft decoclum malicOrtj,rofarum,o/ 
lea uirgultorum,cuprefli,malorum Cydoniorum,rubi,baccatu myrti, len/ 
ttfci,rhamni,rhois coriartj,exuino adftringente. poftea uero etiam decor 
<3um aluminis, acacia,lycflihypocifthidis. Bx tjfdem ueto deco(5fs fit etia 
infefllis.Si non fuccedit medicamentum aridum ex charta immittito,priV 
Aiitherus mum cum pofca,deinde cum aceto. Aut puluillum Antherum hoc elf no/ 
puluithts eidum appellatum. Aut chalcitidem,aut atrametumft:torium,cUm ijwenl 
liquoribus-Item ea qua dyfentericis conueniunt. Dato autem cibum boni 
fucci modicum.puro autem facSo ulcere, &C lauato, 8d nutrito uariegatto 
S>C uinttm exhibeto,quo caro cito producaturPcfli uice apponatur conto 
<3io ex moris,difloluta cum cadmia,autladaho,aut plumbagine. Forinfe/ 
cus autem emplaftrum cicatricem inducens,fuperno uentri ac coxis impo 
natur. Quem admodum enim cataplafmatum,ita etiam emplaftrorfi f acu b 
tas,per occultos meatus penetrans transferetur. . ' 

De caneto uteru Cap. LXVII. ■ 

Caiiccrutcri Aneri iil utero partim cum ulceratione, partim fine ulcere confiftortt' 
v -" , In his igitur qui fineuIcerefunt,tumor reperitur circa uteri ofculumuu 

rus,inaqualis,pramtnens,colofefeculentus,rubicundus,quandoij Miam 

fubliuidusi&l dolent uehementer circa inguina, & iupernum uentrem,« 
pectinem ac lumbositegrecp ferunt contadum,&r uariegatiorem medicatu 1 
on.em.Si uero ulceratus eft cancer,ad dolores,duricias, SC tumorem, erota 
etiam & inaequalia ulcera corifpiciUntiir,pl.eninqj quidem f©rdida,or»sti*e 
mida,albicantia,turpes crtiftas indubias habentia: qua:uero pura uidetw, 
feculenta,liuida,rubicunda &cruenta apparent.Excernitur autem»*"® 



UBER III 


ab ipfofanies tenuis,aquofa, nigra,aut fulua graueoles. Aliquando etiam 
A fanguisfertur, & altaflgna ad inflammatum uterum relata. Afletftio igitur c 
ipfa incurabilis eft,uelut alicubi etiam Hippocrates dixit,mitigare tamen k 
oportet per infeffus exfoeno graeco 8 C malua, & per cataplafmata fimilia. 
Valde autem mitigant in exacerbationibus malua aut althaea,in aqua mul 
fa flaccida fa<3a,&: cum modicorofacco contrita ac impolita. Itemqjc?'" 


^polenta. Aut cataplafma ex papauere cum coriandro,aut polygono, a 
feride.Hac quidem in doloris uexationibus.poftea uero ceratum adhibea 
turexrofaceo,aut myr teo,aut oenanthino,aut mc!ino,cum palmulis in paf 
fo cotftis.Priuatim autem commodat id quod ex fece in arneis uafis,in qui/ 
bus aqua coquitur,(ubfidente paratur. Haec enim fex infuper affata minu/ 
tiffime teritur, Si cerato rofaceo excipitur, ad emplaftri compagem reda/ 
da.Ethajc quidem forinfecus.Intrinfecus autem mitigat locos etiam olefl. 

Si uero ulcerati fuerint,etiam lac muliebre infufum, &C fuccus plantaginis 
tepidus-Si uero cruentati fuerint, fuccus polygoni cum modico thure miti 
gatj&peffi ex croco ,dC muliebri ladle,86liiccopapaueris, fVaefypo. Om/ 
nibus autem efficacius eft', etiam ad fedis affedtiones hoc. Spumae argenti 
Italicae lota fexuncem,thuris mafcuIi,oefypi,adipis porcini recentis,buty* 
rirecentis,cera; Tyrrhenica;,fingulorum fextantem,rofacei trientem. Spu 
mam argeti feridis fucco tritam liquatis adrjce. Cibi dentur boni fucci,qui 
facile concoquiac diftribuipoffint.Vinum fit modicum aquoiitm. Vitent 
acrium efum,£C ciborum copiam.prompte enim in ipfis cibi corrupuntur. 

Defcirrhocr tumore duro. Cdp. L XVIII. 

T,\’ fcirrhum induratur uterus,aliquando derepente nulla praegrefla caufat Vtm' fcirriut 
•bplerunq; uero inflammatione praegrefla, Si neq; foluta, neq; in abfceflum 
8 tranfmutata.Speciesfcirrhieftetiamtumordurus,fcleromaappelIatus,in ^ . 

collo uteri maxime confiftens,qui quidem tumor fimilis eft, minus autem 
renitensjcum moderato dolore. Confequitur etiam in his declinatio ad op= 
pofita.eftq! tumor pro ratione affedionis uehementer renitens,cum graui= 
tate&l aegro motu,non folum crurum,fed etiam totius corporis, adeftq; ad 
adliones obeundas pigricia. Sequitur non probe curatas malus habitus a/ 
quofus.In principio itaq; uena fecetur,aut purgatio afliimatur,per hieram 
Archigenis. Deinde cataplafmata ex caricis, hyflbpo, nitro, SC abfinthio. 

Et cucurbita cum fcarificatione. Malagmata uero polyarchium,&T ex femi 
nibus conftans,& ex lauri baccis parattim. Infeffus ex decotfio caricarum, 
artcmifia,pulegif,althate.Peffi ex terebinthina,ga!bano,myrrha,iride,oe/ 


fypo.Dropac 


n,&faqua 


rmcgbitU/ 


minofarum.Viribusautem toIerantibus,etiam ueratri ufus» 

VejfmmoUitomw. 

Cerat ponticae,ungenti nardini,fingulorum quadrantem,irini,gleucini, 
cyprini,fingulorum iextante,adipis urfini,anfcrini,butyri, cefypi, medul/ 

1 a:cerutna,terebinthina,fingulorum unc.l. Alius. Poltj drach.n.myr- 
rhaedrach-im.cumuino Mendefiotrita,&: irino fubaefla apponenda prae/ 
beto. Alius. Cerae Tyrrhenicae, adipis uttulini, terebinthinae, medullae 
ceruinae,mellis Attici,olei ueteris,finguIordm aequales portiones. 

. Medicamentum ex alto euocans,facit Si ad inflationes. Vuaepaffaeal/ 
b* exemptis uinaceis quadrantem, rutae uiridisfoliorum fextantem, aquae 
marinae fefquiunciam, cuminidrach.il II. mellis quod latis eft. Formatum 
sutem inde peffltm cyprino oleo intinge, ac appone. ScdSC aureus peffus, 
«libanius,&enneapharmacus affetSioni comodant. Magis uero proprie 
Demota. Cap. LXIX. (Titianus. 

JMOla quot^in fcirrhum induratus eft tumor, aliquando circa ofculum mU 
h ^uteri,aliquando circa totumipfum comparens,tadu lapidis duriciam 

m 3 referens. 




,j» IAVU AEGINETAE 

referens,cum detradllone partium fuperincumbentium, 8d gracilitate d 
coloratione, ciborum inappetentia, menfiutn fuppreffione, mammarii m 
more, adeo ut conceptus fufpicio in aliquibus ab initio fiat.poftea uero 
pore difcernuntur.Quaedam etiam aqua inter cute fufpieionem defecxhi 
bent,8d hoc difcernendum eft,tum tumoris duricia, tum quod non fiatfo, 
nitus digitis il!i(is,quemadmodum in hydropicis. In quibufdam autem re/ 
ucra in hydropem tranfitio fit. Quandoqj etiam incurabilis ut plurimufit 
affetfiio. Quibufdam etiam fanguis fertur. In communi igitur decubitus in 

domo parua Sdumbrofa ac tenebricofaconducit,quaeetiammoderatere/ 

frigeret, inledloimmobiIi,ita ut partes ad pedes habeant fublimiores,& j n 
o= quiete.Nam motus omnem fluxionem prouocare poteft. Et tumores qui/ 
ei dem ac duricias, his quae ad fcirrhos 8d fcleromata relata funt curabimus. 
Verum aqua inter cutem fuffufiones, per ea qua didla funt in tradatione 
de hydrope. Sanguinis aute eruptiones,uelut fanguinis eruptiones, & flu/ 
xum muliebrem.Quidam tradunt molam ede carnem informem, ad ipfas 
uteri tunicas confidentem,Sd qua patiatur ueluti foetus. Sed & hjc fpecies 
laxatorio curationis dudlu tradanda eft,ut facilius excernatur. 

De inflatione uteri. cup. LXx. 

. TNflatur uterus ex frigiditate,aut fcetuscorruptione,aut partus difficulta/ 

10 -*-te,ofculo occlufo,autfanguinis grumo in ipfo obturato,quandotp inca/ 
uitatc fpattj ipllus flatibus coclufls, quandoqs in raritatibus corporis tpfius 
uteri. In his (equitur tumor pedlinis, 8d imi ucntris, eum duricia & dolore 
pundlorio,ufcp ad feptiim tranfuerfum,8d ftothaehum, ac inguina perputi/ 
gentetSd ad digitorum illifidnem fottitus inftar tympani oboritur. Curare , 
igitur oportet primum uena fetSione, fi nihil im pediat. Deinde circa exa/ 
cerbationes,inedijs,& irrigationibus ex oleo rutaceo.Infeflibustjj exdeco 
dio ruta’, pulegrj, artemifis, cafim, &'fimilibus. Etcataplaimatisexfemine 
apij,cumini,foeniculi,anifi,ammq,8d farina loliacea. Cucurbitis item leui 8 
bus,8d cum fcarificatione- Moram uero trahente affedHone, purgationeu/ 
tendum efl expicra,&hieratSd dropaciimis ac finapifmis,& balneis natu/ 
ralibus.Obftetrixautem digito prius pinguefadlo immiflo,incumbentem 
fanguinisgrumum,fiita contingat ut adfit,educat leniter ipfum exoluens. 
Rurfusqj cataplafma imponatur ex ficu,nitro,8d abfinthio. Epithemata ue 
ro fint mol!itoria,polyarchium,8d quod ex feminibus paratur, 3 i quod ex 
lauri baccis.Pefli conueniunt ex ruta, meile, nitro, maxime uero bic.fictiS 
pinguium contuforudrach.I. cumini drach.ll.aphronitridrach.l.Verum 
propter acrimonia prius in lac tingatur.fed fidmollitortj pelli comodifunt. 

De uteri flrdnguldtione. G tp. LXXI. : " C' 

io C Trangutatio uteri eft recurfus Uteri, ad affedlionem per confenfum du/ 

t i ^cesprincipaliflimas partes,uelutfunt arteriae carotides,cor,cerebtime/ 

brante. Sequitur in affedl/s accedente exacerbatione,mentis languor,pigri 
tia,crurum debilitas, faciei pallor, afpedlus triftis. Inflante autem fuffoca/ 
tione,foporgrauis,mentis emotio.inftrumetorum fenfuum apprahenho, 

cum uocis interceptione, crurum contradlio-Deinde incipiuntruberema/ 

Iae,8d facies aliquantulum plena fit. Vbi uero remifiura eft, prodit humidt/ 
tas quaedam ex locis muliebribus ad contatflum, Sd murmur quoddam im 
teftinorum praecedit,&ipfepaulatim laxatur uterus,atey fic Sd mentem,CC 
fenfum recipiunt.Mouetur autem morbus fecundum circuitum, uelutco/ 
mitialis,repleto uidelicet utero autfeminaria,aut alia materia,aut putrela/ 
dia in ipfo materia. Et multa: quidem reflitutae funt: quaedam uero in 
cerbationibus derepente perierunt, pulfibus quidem denfis euadentibus» 
8d inordinate fubtremifcentibus. deinde etiam ipforum interceptione (e/ 
quente,modica autem humiditate inftar roris in cute confidente: VerS re/ 
fpiratione primum obfcura contingente,deindepenitus intercidente.Ab/ 
uhdat haec afFedlio hyeme Sc autumno,in iuudculis falacibusjfterilibus,»- ' 
praefert® 






UBER III. l)9 

i marfatitn fi per mcdicameta fteriles fada: fuerint, SC altjs perfrigeratis.Ita/ 

nue in exacerbationibus extremas partes deligare oportet,&: tota crura,to 

tum^ corpus confricare,8fi uelut eos qui in animi deliquium inciderilt re/ 
uocare,Si odoramenta graueolentia naribus admouere,uelut funr, funicu 
|. T c lucernarius extindus,caftorium,pix Iiquida,cedria, lan* & panniculi 
ufti.Qtiidam etiam matulam urina ueteris,aut egeftionis alui naribus ad- ' 
hibtierunt.Cucurbitas quocp affigere oportet ad inguina & imtim uentre, 
cutii multa flamma, & leues, 'SC cum fcahficatione. Si itero prolongetur 
exacerbatio, etiam ea qua flatus ducunt commoda funt, uelut collyria in CoUyrinfuU . 
antim fubdita,quale eft cuminum SC nitrum cum meile. Sed SC infufo per iititi» 
ciyfteremfiercorafubducereoportet,“ItEncfuaappofitione premant. Ini/ 
piitm uero uterum odotatiffinia ungenta infufa,detrahere ipfum folent,ue 
lnt eft amaracinum,malabatbrinum. Sed Sifinapipartim naribus adhibea 
tur,partim pedibus cataplafmatis modo imponatur. Voce quocp afperiore 
quisiridamet,excitet,acuocetip(am.Sternutatoria etiam adhibeantur ex 
caftorio,herba Ianaria,pipcre. Vbi uero remifit exacerbatio, ad uomitu co 
'gantur,fifi in cibi abftinentia,aut omnino modico cibo conferuentur. Poft 
feptimiim diem hiera ex colocynthide purgentur.Poft tertium uero diem, 
cucurbitas aflrgere oportet lumbis, & laterum mollitudini. Deinde cafto/ 
rtj potu uti,aliquando cum artemifia: decodo,aliquando cum aqua mulfa. 
Inquibufdamenim hoc etiam folumad perfedam curationem fatis fecit. 

Jnfefllts autem,Sii peffi mollitortj aflumantur. Atcg haec quidem adexacer/ 
bationes. Verum ad totius corporis reparatione, a uenat fedione initio fa/ 
dio,ad purgationem per hieram ttanfire oportet.Deinde picram ex aloe da 
re drachma; pon'dere,cum cyathis 111 .aque mulfg,in afliduoufu.aut ex in/ h ierepicri 
teruallis drach.Ii.cum aquae mulfa cyath.v I. Vtendu etiam dropacifmis, exthiufut 
j 8dcucurbitis,2d finapifmis,Sd acopis ex euphorbio. Deinde exercittjs, fri/ 

<3ione,8d uociferationibus. Poftea etiam aquarum naturalium balneis. 

De uteri proUpfu. Cup. LXXII. 

VTTerus procidit raro quidem,uerum ob plures caufas. Aut enim mulie Vteriprd* 

' reexaltodelapfa, 8d ad coxas delata, ruptis pelliculis qua ipfum tii/ kpfui 
fcus continentiaut ob extradionem fecundat uterum fimul attrahentis, fi <C 
ipfi adnat*, uelut in partus difficultate: aut ob inartificiofam fcetus extra/ 
clionemiaut ob plagamtaut ob anima affediones,ueIutliberorum amifli/ 
onenuncfata,aut hoftium incurfutaut ob periculofam nauigationem, aut 
aliqua huiufmodi caufam,tota corporis mtfcella exoluta, utero fimul pro/ 
labentetaut ob refolutionem 8 C debilitatem partiumjuelut inclinata maxi» 
meartate contingit.procidit autem os ipfius. Quidam uero totum ipfum 
procidere narrant,id quod probabile non eft.Quomodo enim redudlus fir 
maripoflete' Oportet igitureuacuatoprimum per ciyfterem ftercore, SC 
excreta urina,quo undiquacp a compreflione liber fit uterus,agrotam fupi 
nam collocare,altiores coxas habentem,8d poplites inctiruatos cum cruri 
bus didudis.deinde accipere hapfum lana figura SC craflitudinefinui tnu/ 
liebrirelpondcntem,eurrit^ tenui linteolo circundare.Sd in fuccumacacig 
intingere, autin hypocifthidis fuccumtiino dilutum ,‘fi i ad uterum appo/ 
nere,fid citra uiolentiam retrudere totum id quod procidit,donec tota mo/ 

|es ad linum redigatur,8dforinfecus contegerepedinem fpongia expreifi 
jn pofca,Sd decumbere facere hominem extentis ac coaptatis inter fe cruri 
bus,ita ut alterum alteri incumbat. Poftea uero cucurbita affigantur cum 
plurima flamma, 8 C ad umbilicum,fid ad utranq; laterum mollitudine-Odo 
rata quoqj naribus adhibeantur olfacienda. Tertia uero diei incumbente 
inflnu lana hapfo,infideat mulier in uinum nigrum attfterum aliquantula 
iepefedum,aut in myrti,!cnti{ci,ac malicorrj decodum.poftea incumbens 
' aft * hapfus tollatur ,&C alius eodem medicamento imbutus indatur.Cata> 

^ P^mata extrinfecus imponantur ad imum uentrem,ex palmulis,polenta. 


, 4 , PAVLI AEGINETAE 

autlenticula 8f malicorio,cum aceto mulfo:&: per tertium diem rurfm. 
dem fiant ufqi ad perfedam curationem.Si uero ubi per tempus manfit!?' * 
Vtemtotiu trefadum fuerit id quod procidit,aufera tur id citra omnis periculi formil 
oblatus ne.Nam totu ablatu effe uteru putrefadij narrant,& tame muliere uixilf' 

De obturamentom uttro. Cap. LXXIII. 1C ‘ 

Obturmcn = Ult obturamentum circa uteri ofculU,m,aut ob ulcerationem pr*grefT ani 
tum uteri aut ob inflammationem in fcirrhum induratam. Curare uero oportet in! 

feflibus emolliendo,ex aqua 8£ oleo,&: foenigraeci decodo: ita ut etia limi 
lia cataplafmata imponamus, &pefios monitorios adhibeamus.Si uero di 
uturna fiat affedio, fubuaporationibus iC fufFimentis ex aromatis utenda 
eft. Soluit obturamentum etiam p^&iftus ex cefy po,nitro,& refina terebin 
tbinatut quod nihil aliud fit quam ofculi uteri coardatio. 

Non concipientium curatio. Cap.' LXXII1I. 

TN communi quidem utrifqs,8£ uiro 8C mulieri conuenit,ut totum corpus 
-Mn bono temperamento conferuetur,per laborum,ciborum, balneoru,8C 
Conceptioni reliquorum omnium commodcrationem: & quod maximum eft,utnene/ 
niiuuantii gligamus habitum pinguefccntem.Necp enim idonei funt pingues ad libe 
rorum generationem,tum quod pudendis non congruunt,tum quod modi 
cum etiam femen emittunt: necp tamen etiam attenuati. Profuerint autem 
ipfis omnia calefacientia,&: leniter inflantia, uinum igitur calidum mode/ 
rate accipere oportet, 8C ex oleribus erucam, Si horminum, SC eryfimum, 
SC fimilia.Rutam autem & calaminthen prae omnibus uitare. Si uero ob 
uitiofum aliquem humorem conceptio non fiat,hunc expurgare, aut bono 
uidu contemperare.Priuatim uero mulieribus conuenit partium circa ute 
rum quam maxime prouidentiam habere, 8 C menftruam eltacuationem ei/ 
tra impedimentum fieri. Vbi itacp prope adeftpurgatio,ciborum ac potuu 
moderationem quam maxime procurare oportet,ita ut etiam aliquid exit 
ritantibus ad purgationem accipiat,qualia funt odorata ac acria olera, ue/ B 
Iut eft fcandix,crithmum,fceniculum,apium,fmyrnium: uteri .uero intepe 
ries corrigere-frigidiores itaq; uteros indicat menfium luppreffio,8£uidus 
frigidior,ac cralTt fucci,8d torpor oboriens circa pedinem, lumbos accru/ 
ra.Si uero perfetfle perfrigerat* fuerint,necp Venerem appetunt.Oportet 
Venere non ap jtacpipfam.tum altjs laboribus feexercere, tum omnibus fomentis, Si his 
petunt per =. q uae p er futfitus fiunt uti,StaIorem reuocare.Neq; abfonum eft caftorium 
frigerate bibere,&(emina odorata,cuminu,anifum,pulegq comam,&iuniperifru- 
clum,piperefingulis ammixto.Ipforum uero uterorum fometa partim ua/ 
pores fint,infidentibus fellis perforatis,partim calida aqua affufa,in qua co 

da iit faluta,artemifia,ruta,cyperus,pulegium,acorum,& odorata femina. 

Cataplafmata etiam ex his lingulis pedini adhibeantur.Bonum eft & 
lyarchium cpithema.fridiones item pedinis &C coxarum nullo minus con 
ferunt. Vtendum etiam peflis fubdititijs,ex myrrha, ruta, galbano SC cafto 
rio,ubi prius fomento aqua mulfae aut marinae adhibuit. Bonus eft adhtec 

pefliis qui gone,id eft genitura appellatur. At uero calidiores uteros con 

iedare oportet ex toto corpore calidiore, 8 C menfibus paucis,& cum dolo/ 
re,8 C quod exulcerant pudenda mulieris.Corrigere aute per moderatehti/ 
medantia ac frigefacientia, qualia funt ex oleribus laduca:, ac malua, 
blitum ac cucurbit*,&: cucumis, & pepo, &£ atriplex, 8 C portulaca, 8i ali] 
conlimiles cibi.Veficae uero & fuperno uentri,& lumbis adhibeantur hi' 
gcfadoria tum cataplafmata,tum fuccorum lllitiones. Si uero ob humiai 


labores,fridiones partium fupernarum,uomitus,ficcitas S C moderatio ci/ 
bi.Commodum fuerit etiam acerbis medicamentis uterum corroborare, 
qualia funt lentifci decodum,&: myrti baccarum,rofarum, rhois, floris ma 
li punici,rubi tenerorum uirgultorum, Sfgallte. QubdfificciorlitUteJ« s ’ 





■mu iii ,4, 

„crcontraria curetur, balnea dico, SC uncliones, 8 C cibos humecfiantes ae 

* oleraceos,uinumq» moderatum, 8 C non ualde uetus. Atii pr* humoribus 
craflioribus conceptus impediatur,fi quidem is mordax fuerit humor, pur 
'gare oportet mulierem, quemadmodum quifq; humor peculiariter id exi/ 

Iit,maxime uero per picram ex aloe. Deinde ferum lacfiis per clydere im/ 
mittere, 8 C uitSum commodiorem excogitare.Pituitofi uero humores labo 
ribus,0&fudorifi£is,&uomitibus,autetiaminferneeuacuahdifuot. Opor 

tetdf medicametum hoc bibendum dare. Epithymi,euphorbtj,piperis, fe¬ 
minis dauci & petrofelini,omnia trita drachmarum duarum pondere exhi< 
beto. Hoc & per uentrem probe ducit, & uterum calefacit, quemadmodu 
fepe etiam menfes his qua; no purgantur prodire fecit, podquam uero cor/ Cote ttrnpm 
redtio fedeclarauerit,menfibus probe prodeuntibus,tuc coircoportet defi ud concepta* 
nente purgatione. Quandoquidem uero etiam flatus in utero prohibent nem 
conceptionem, ligna quidem ipforumexhis quae de uteri inflatione didla 
funt accipere oportet. Curare autem primum uicSu parciore.deinde cumi- 
no,8£anetho ,&C api] femine$& ruta,&anifo exhibitis. Aromata item ple/ 
racpexhibeantur,partim ut bibantur,partim utapponantur. Caterii con 
clufos uteros aperire oportet,odoratis decocflis affufis,&fomentis adbibi/ 
tis ex malua,femine lini,fatnograeco,8f oleo.quandocp etiam melle.Forti/ 
oribus item,artemifia,conyza, cala mintha,pulegio, & anthemide.fn pellis 
uero utantur terebinthina,miro,cucumere fylueltnbelaterio^ailia^picis 
fero. Quibus autem ofculum uteri hiat,his uidlus,& fomenta, dc medica/ 
menta ficciora ac addringentiaconueniunt,malipuniciflores,lentifcus,ru 
biradices,myrti baccs,8f qua: in humidiore commodant.Diftortioncs au 
tem uteri fomentis dirigere oportet ,dC mollientibus peflis fubditis. Porro 
coitus cum muliere auerfa,etiam ad conceptionem conferre uidetur. Coiitiicm 

Dcfijjuris,condylonutis,<tch<emorrhoidibusuterL Cup. LXXV. 

* r^Irca uteri ofculum fiffura fiunt ex uiolentis partubus, & primum qui/ Tijfuu uteri 
'^demlatentjdum recentes adhuc funt ex partu dolores, polfea uero pau 

lattm percipiuntur,aliquando ad manuum contadius, aliquando etiam in 
coitu,quando etiam cruentae fiunt propter conffidionem. deprahendun/ 
tur autem finu diducSo.Nam ruptiones in ambitu ofculi confpiciuntur. In 
quibus chirurgia 8 C mordentibus medicametis reiediis, fimplicioribus in/ 
fefftbus &C pellis uti oportet. Couenit etiam emplaftrum tetrapharmacum 
dilutum. Si uero callofa fuerit fiflura, medicamento ex charta ulla utendu 
eft,cum rofaceo.Quod fi uim ipfius non ferant,iridem illyricam terebinthi 
na exceptam indito. VIceribus autem ad cicatricem perdud5is,conuenerit 
id quod ex cadmia condat, aut aliquod fedi dedinatum, uelut ed id quod 
exfpumaargentiparatur.Quandoquidemuero confingit filluras diutur/ Condyloma 
nas in condylomata mutari,per confimilia cadus adimatur,8d condyloma/ tu uteri 
tum eminentis ad cicatricem perducantur. Hsmorrhoides autem fiuteir Vbemorrhoi* 
ca ofculum aut collum uteri, 8 C per dioptram indrumentum deprshendun des uteri 
tur,ex eo quod eminentia apparet circa exacerbationes dolorofa, cruenta, 

& rubicunda. In interuallis autem rugofa, doloris exors, fubliufda, ac dii/ 
lans.Inhis igitur d fieri poted, in interuallis excifione utendum ed in uol/ 
fella prehenfis.Sin minus,per medicameta faltem ipfas condringere opor/ 
tetjita ut aliquando malicorio dcco cum galla, aut tali quopia attingamus: : 
aliquando his qua in eruptione fanguinis ex utero relata funt utamur,qug 
etiaqi his quibus ob debilitatem fanguis erumpit,conueniunt,qua eogno» 
duntur ex eo maxime quod uterus alfidue cruorem remittit ex interuallis, 

& non folum mendrus purgationis tempore. ' 
nedifficiliparto. ) Cup. LXXVI. 

fjlfficultas pariendi fit aut circa parientem,aut circa foetum,aut circa fe/ Puriendi Aiffi* 
eundam, aut propter externa, Circa parietem quidem, autcraflam, aut cultus 
tft °befam,aut qua totum uterum paruum habet, aut dolorum partus expers 

ed» 



eft, aut tumida, aut inflammationem circa uterum habet,uel ih a!iat> 
aut quomodocuqj alias agrotat.aut naturaliter debilis eft, & extrude,, 5 * 
poteft,aut ante tempus parit.Circa foetum uero,qui aut nimis magnus 
aut paruuss&Tparu grauis,aut magni capitis,aut monftrofus,uelut bicen 
aut mortuus,aut uiuus quidem,uerum debilis,&qui extra prodire no n„r 
fici Aut quod plures fint fetiistQuinqp enim uifos prodidit Herophilu s .J. 
quod figuram habeat prater naturam.Nam figura fecundum naturam fo 
tibus eft,prima quidem in caput,manibus ad foemora extentis,ita ut edite 
dloofculi uteri, caputnullatenus inclinatum habeat. Secunda ab hac in 
des citra inclinatione. Quauero praeter has fune figura:, omnespraterna/ 
turam funt. Circa fecundam autem,quaeautnon auellitur,propter craflitu 
dinem,aut etiam antea quam oportetauellitur,proptertenuitatem.Euacu< 
ato enim humore,foetus praeficcitatea-gredcuoluitur.propter externaue/ 
ro,fiautfrigiditasdenfauit,autimmoderata caliditas uires exoluit,autetia 
fortuita aliqua re allapfa. Si igitur ob coarctationem aut uelut obturatione 

foetus,diffieuItas pariendi fiat,primum coadiuuare oportet per laxatione, 

infundendo aflidue oleucalidum,cum decodio fcenigraci,autmalu*, aut 
feminis lini,aut etiam cum ouis,mitigationis gratia, deinde cataplafmaim 
ponere pubi,fuperno uentri ac lumbis, exfeminelini cum aquamulfa, aut 
aqua 8d oleoiSd infefiibus fimilibus uti. Sed S C ex balneis aflumerelaxatio* 
nes,fi non febris,aut alia aliqua caufa impediat, 8d parientem perledicam 
mouerein aere moderate caiido.Quidam etiam concuffiones fortes adhi/ 
buerunt,Sd fternutatoria admouerunt. Et quae quidem timida eft, impella/ 
tunQuae uero inexperta eftdolorum partus,perfuadeatur, utmaximefor/ 
titer ipiriium contineat,& ad laterum mollitudines compellat; Quae uero 
animi deliquium incidit,odoramentis non offendentibus refocilletur. Al/ 
leuata autem modioeriter,modico cibo nutriatur. At uero quae obefa eft, 
in ledo prona figuretur,genibus ad fcemora inclinatis,quo uterus ad abdo 
men delatus e diredio ofculi iit. per digitos autem ceratis aut pinguedine 
ofculum illinatur,&ileniterdiducatur. Et fi qua affediio fuerit circa partes, 
etiam huic profpiciaturrSd ftercus cotenrum per molle infufum perdyfte/ 
rem etjciaturrSd fecunda aperta dirimatur, aut digitis, aut fcalpello inter i/ 
pfos occultato,praecedente finiftra manurfid aliquis pinguishumorperdy 
fterem in uteri capacitatem immittatur. Siuero praeter naturam figuratus 
eftfcetus,naturalis figurareftituatur,partim impellendo, partim deducen/ 
doipartim flectendo,partim dirigendo. Etfiquidem maniJaut pedem prai/ 
miferit,non hac parte apprahenfus extrahatur. Magis enim obturatur,aut 
exarticulatur,aut etiam abrumpitur uerum digitis humero iniedlis.autco/ 
xae ipfius foetus,pars pramiffa ad couenientem locum retrudatur. Atfiuna 
cum obturatione,totius foetus figura euariet, prius ipfe ab uteri ofeulo in 
fublimeretrudatur.deindeapprtehenrusrurfus ad ofculum dirigatur.Siue 
ro plures uno foetus deferantur, rurfus furfum ac deorfum dirigantur, om/ 
niacp fiant fenfimac leniter circa compreflione oleo locis affufo. Tempus 
autem defefllis in feliam eft quum ofculum uteri apertum digitooccurre/ 
rit,8dpraruptio prominuerit.Quod fi uero noprodierit, eo quod mortuus 
eft foetus,aut ob aliam caufam,ad foetus extradlionem progrediendu eft. 


fert ab eo,quod caufa ipfius circa coxam firmatur. Caufa uero hutus\ 
eft crafliis ac pituitofus humor coarticulationi circa coxam impadlus Do? 
Ioratttem ipfis eftalocfs circa nates Sd inguina,ufeg ad genua. In plerifque 
uero uiqj ad fummum pedem pertingit. Ab initio igitur agro oblato,po' 
ftercorum perclyfterem euacuationem, uenafediionem a cubito alluml/ 
mus cum repetita detradhone. Si uero poft tempus ager nobis obtigi 
rit,a malleolo circa crus a Aedium detradlionem faciemus. Et circa exaccr/ 
batione» 




UBER Ul', ' H} 

A bationes hac irrigationeutendueft. Cyprini cyatb.VIII. aceti cyathu 111, 
nitri cyath-it.feminis rofmarini cyati). I.per lanas fuccidas calida hgcadhi 
bcntur Poft hanc cataplafma imponatur ex lupinorum amarorum farina, 
eam aceto mulfo: aut ex loliacea farina cum reilna,& cucumeris fylueilris 
radicet nitro,& calamintha, & rofmariht femine, 8d lauri baccis. Sed 8d 
folacalamintha utiliter imponitur cfr aceto mulfo,aUt aqua mulfa. Empla/ 

ftro uero mitigatorio utendum eft hoc.Ccrae drach. C.terebinthina; drach, 
xxv.sruginis drach. vi.myrrha:,gaIbani,iridis,finguIorum drach.vi.ee 
drimdracli. v.prabibendus detur fuccus Cyrenaicus erui maghitudine,aui 
caftorijdrach.l.cum opopanacis oboli II i. Radicis autem capparis cortex 
potus,Kcataplafmatis ammixtus prodeft. Si uero,multus eft dolor,etiam 
dolorem eximentia medicamenta locum habent. Velut eft antidotus Phi/ 

, Jptiis.a: qug ex duobus piperis generibus conftat lnfufum uero hoc immie 
tattmMellis fefquicyathus,olei fefquicyathus,aqua: cyath.lt. nitri drach. 
vm.terebinthina; drach.111 l.His calidis infufls,infuper fomenti* ano ad/ 
hibeatur, quo longiore tempore retineatur. Euacuatmucofa, quandoque 
etiam fanguinem,quando etiam plus prddeft. St uero perfeueraUerit a fle/ > 

dio, quod tamen raro contingit, rurfus ipfo utendum eft frequentius, pro 
aqua centauri) decotftoammixto.Sanguinem euacuatetiam Thlafpeos fe/ 
tjeninfufum,af elatertj fuccus, &fquod ex ipfb, aut ex radicibus iplius co/ 

ponitur oleum ftcyomiimtfid falforum pifeium muria, fid oliuarum colym t Sicyonium 
badum muria reble infundi poteft.Cucurbitis etiam ad coxam, cum multa oleum 
flammat fcariflcationeutendum eft, Aliquando etiam lurudinibusperfe* 
uerante autem affedione,ad purgatione procedendum eft, aut per hieram, 
autper coIocynthidem,ita ut medulla: ipitus probe trita: drachmae pondus 
detur,in aqua mulfa; cyathis plus minus duobus,pro uiribus a-gri,£dpro/ 

B ut alito bene afft tftus eft. Sit aute ruta in aqua mulfa cotSa. Probe etiam hos 
expurgat puls ex colocynthide. In quibufdam etia uomitusaraphanisab 
initio profuerunt.In interualhs autem dropax adhibeatur, Sd acopa ex eu/ 
phorbio,pra:ferttm id quod uarium appellatur. Balnea uero naturalia his 
commoda funt. Si uero no adlint, in altjs fal tem loti, relatis acopis utantur, 

Sdeompofitis his,tum Afclepioappc!lato,tum hoc,quod ex eupHorbt), a/ 
darces,ueratri nigriicaftotij,pyrethri, piperis, ftaphidis fyltieftris,fingulq/ 
tum aequalibus partibus paratur. Poft balneum picis arida quadrans,fui/ 
phurisuiui fextans, calido adhuc corpori in (pergatur, ipfumqt charta inte/ 
gatur.Si uero neqj haec profuerint,autreliqutjs morbi fellantibus, bonum 
eftetiamlinapicum caricis impofitum, aut etiam per fe.perfetfte uero ipfos 
redimit Iberidis herba: ufus,quam fane etiam lepidium, aliqui uero fylue/ iteridhteta 
ftre nafturtium appellant.Qtix uero apud nos naiciturfmticofa, folijs lati/ bxufus 
riOmilibus,fid multo maioribus,multam de fe experientiam dedit, non fo, 
lum in coxendicum,fed etiam alqs diuturnis morbis. Aeftate autem multo 
efficacior eft.Si uero etiam folia tunc quum expetitur, non produxerit,ra/ 
dicis ipftus corticem contundere oportet cum adipefuilIo,ad emplafiri for 
mam, deinde in linteum denfum infarcfta, dolentibus maxime locis impo/ 
nere,aut circa totas nates di foamur. Si linere donec nigrefeat, aut omnino 
liuida fiat fumma cuticulatpoftea ipfum auferre,fid loto hoc ceratum impo 
nere-Opopanacis triente,in aceti cyathis duobus diffoluito,Sd ceratro cy/ 
prino exciptto.Qtiodftrecufent talium urentium ufum,emplaftris malum 
extirpantibus utendum eft,quorum de numero Sd hoc eft.Cera-,refinar,pi» 
nits,lingu!orum drach.Xi [.terebinthina:, fimi columbarum fylueftrium, 
fecisuiniuitarecetis,Ungulorum drach.VI.galbanifefquidrachmam,Eft Aiiniiiufui 
etiam de extirpantibus cmplaftium leama appellatum.comoda funt quocg msiicumetd 
ea qua: cx lixiuio ac nitro parantur. Quin di potionibus qu£ ad annum bi/ meiiemituni 
buntur quidam ul) funt,ex quibus eft fid ea quae ex quatuor rebus conftat, qumorretui 
^ chamsdryos libra una,gentianae dodrante,ariftolochiaerotudae dodrante, conjlm 


FAVLI AESI: 


feminis rutae (icci fextario uno.Hgecontufa 8f cribrata quotidie dare' 
tet cochlearrj menfura.ieiuno SC concotftione probe fatfta, cum aqu* i^? 1 
da cyathis duobus,ad annum donec morbus fedetur. Mcdicamenr §l ' 
que ex feptem rebus compofitum,&: quod prodo adfcriptum eft ideiS 

mittunt;ExercitidfaciafperdeambuIationes,&:perafiiduos flexus S' 0 

ac curfuS. Cibus fit attenuans moderate&concodu facilis. Si uero nulli 
relatis cedat coxendicum morbus, quandoqj ad fuppurationem iiertitu* 
quandoquelaxatis neruis colligantibus,coxa ex articulo luxatur.Ocort» 
itaque diuturna Fatfta affetftiOne, articulum urere tribus aut qUatuor loc’ 
uelut in chirurgi* tracftatione referetur, S C ulcera ad plures diesconferua’ 
re,Ut nc cicatrix inducatur. 

Dcpoidgu,cnnorbodrticuUri,(trtbritiitdiSo. Op. LXXVIII. 

MOnfola partium debilitas podagricam SC arthriticam affetftionemeffi 
- 1 - ^ cit: alioqui exacerbationes indefinentes efle oporteret, in quantum e 
tiam debilitas femper ineft articulis debilibusmeqs humor folus: non enim 
in articulos folos irrueret affecttotuerum ambo, & humor prster naturam 
& partium debilitas,morbum efficiunt. Quum enim nutritoria partium fa 
cultas debilis fuerit ob ciborum repletionem, confequenter cruditates ob/ 
oriuntur* SC redundans humor in quamcuncp tandem coarticulatiotieiam 
U antea debilem irruens, 8C neruos colligantes diftcndens, dolorem efficit, 

« Netp enim neruorum qui uolutitario motu mouetur, primario affeflorutn 
« eft inflammatio: alioqui irt locis inter coarticulationes medtjs itide ipiam 
•*/ fieri oporteret, uelut in tibijs medrjs, autfcemoribus, aut cubitis, autbra/ 
chtjs.per confenfum igitur afficiuntur etiam uoluntartj motus nerui.Quan 
m diu igitur pedum coarticulationes folum humor infeffat, podagra affedio 

* appellatur. Vbiuero caufaomnes corporis articulos pertrafiuit, arthritide 
appellarefolent in qua SC uerttcula, Sdfcapuls, &Tmaxilla,&omhesarti/ 
culi morbo feriuntur.Quibufdam etiam aures, Edentes,& fauces,&: quan ! 
docp etiam hepar SC iplen,articularibus doloribus participant.In quibus Ii 
nonbreui adarticulos translatio fiat,periculum in modico tempore aegro/ 
tos corripit. Csteriim redundans humor, quandoqs bilioius, quandoque 
fanguineus,aliquando atrabiliarius,plerunqj uero pituitofus fltauduseft, 
ex ciborum redundantia,cruditatibus^ ac ocio colletftus. Moram auttra/ 

* hens circa articulos craffefcit ac uifcofior euadit, ut etiam tofos appellatos 
efficiat. Aliquando uero etiam humor ex pluribus mixtus eft. Quarefit ut 

" SC cognitu & curatu difficilis, SC fere incurabilis fit morbus.Autpicatur au 
tem SC laceflit affetftionempleruncp laffitudo immodica, SC deambulatio/ 
nes concitata?, SC equitatio frequens, SC rei Venereae intempeftiuusufus, 
frigidapotus non confuetus, frigidorum aut multorum aut malorum edu' 
Iiorum efus,uinum multumtfed 8fex offenfionibus,aut impuIftonibus,aut 
Iuxationibus,aut altjs huiufmodi,quidam primum affedionis experimen/ 
tum fecerunt,praecedente quidem in corpore,& hatftenus quiefceritemate 
ria,externa autem laceffentecauraipfam commonente. Triftitiaf autem X 
curat, 8C uigtliae,ac reliqua afFe(3iones,no iolum comouent,fed etiamipfe 
generant,ftue primario,fiue per accidens,uitiofos humores. Vatia igitur 
iunt uelut dixi affetftionis cauig.Facilime tamen quantum eius fieri poteft» 
affligentium humorum differentiae deprarhcndu r, tu r,utpo te quarum nota 
w ex coloribus ac fymptomatis accidentibus fUmuntur. Biliofa enim fluxio 

* ad coloris pallorem ac ruborem,etiam caloris fenfum, SC dolorem acutiore 
efficit,& cito per cutem diftribuitur, citra magnum tumorem, SC calefaci/ 
entibus impolitis exacerbatur, quemadmodu uiceuerfa afrigefacientibus 
remittit. Atqs hoc quidem etiam in altjs omnibus plerunqj, maxime tamen 
ex biliofo affeclis humore Contingit.Et febris ipfis accedit f*pe in exacer/ 

• bationum uigoribus,quando etiam flticulofl ftint. Sic autem SC nigriorem 
in atrabiliarrjsreperies colorem. Album autem Sdaquofumin pituitofis. 

In quibus 




LIBER. III >4J 

i In quibus autem fanguineus e fi redundans humor,in his &T dolorem intus 
delttefcentem,Sitardius in tumorem featto!lentem,uelut etiam fanguineu 
colorem deprehendes. Ad firmiorem uero dignotione conferet tibi etiam 
nrajgreffauicius ratio,SCreliqua. 

Curntio eorum qui ex bilio/ihumoris fluxione lubonmt. 

Principium curationis in his quiexflaua bile,aut potius ex qualitate af/ 
fedi funt, affligentis humoris fit euacuatio, per purgantia medicamenta, 
qualeeil maxime quod ex rhodomeliteparatur,&:quod ex malis cydonijs 
tX quod ex picra antidoto, SC catapotia ex aloe. In exacerbationibus aute 
forinfecus roiaceo litemur,cum oui uiteIlo,ac uino modico, confridia infu 
per leniter parte. Sed Si frigefacientes herbas adhibemus, uelut eft folanCr, 
portulaca,liyofcyamus,femperuiuu,lenticula paluftris, ieris,papauer,poly 
gonum,rofarum folia,8C fimiliaiita ut aliquando ipfa illinamus,aliquando 
cum micis panis pofca maceratis,aut cum ordeacea farina, acrofaceo cata» 
plafmatis modo imponamus. At in inflammatione articulorum ignem fa/ 
erum referente,manifefte mitigat cucurbita: recentis cortex impolitus, 8C 
peponis ac cucumeris caro,per fe,& cum paneifiC perdicii folia, itemqjlie/ 
der3f,cum pane aut polline polent*. Sed SC piyllium cum ordeacea farina 
co&imferuidasinflammationes mirifice mitigat. Similiter&rofaceuce/ 
ratum cum aliquo perfrigerante fucco frigefadum: & quod ex fabacea fa/ 
rina paratur. Habet autem hoc modo. Certe quincuncem, c hama: mei in i 
fextantem 8Cuncisrrofacei fextantem&unc.s.farinie fabacea unc.s.o/ 
uorum V. uitellos. 

Aliud cataplaiina. Maluas uirides coflas terito, &" pfyllium priuatim 
uifeofum fatflum ammifceto Deinde uitellis ouorii additis, cum oleo cha/. 
mpmelino imponito. Si uero multus SC *gre tolerabilis eft dolor, etiam ex 
croco,& glaucio,ac opio paratis utendfi eft,ita ut cum pofca ipfa teramus, 

« & autillinamus,aut cum micis panis imponamus. Galenus autem huius 
meminit.Succipapaueris drach.ini.croci drach.i. cum lade bubulo aut 
caprino terito, aut panis internam partem adqcito, & ex contadlu rofacei 
emollito,ac pro cataplafmate utitor. Aut opium SC crocum cum lacfte tritu, 
cerato roiaceo excipito. Sed 8Cex torpedine ceratum eiufdem facultatis eft Torpedinis 
in exacerbationibusjSd oleum ex ipfa. Quin SC hoc confimile eft. MicarS centum . 
panis aqua aut pofca maceratarum, femperuiui, aut folani, aut portulaca, 
carnium palmularum,feminis papaueris,fingulorum pares partes,uitello/ 
rum ouorum affatorum,& rofacei quod fatis eft, pro cataplafmate imponi 
to. Verum ftupefacientibus immorari non oportet, fed eo uiqj folum ut do StupefucientiS 
loris uehementia moderatior fiat. Nam uberior ipforum ufus, & humoru ufus noxius 
compactiones,£C tofos,& diuturnas motus difficultates efficit. Poft ufum 
igitur eorum qure dolorem eximunt, aut emplaftro ex fuccis cum cliamce/ 
melino diifoluto utendum eft,aut eo quod ex althga paratur, aut aliquo hu 
iuftnodi medicamento.Poftquam aute recalfadla fuerint perfrigerata,par/ 
tem corroborabimus emplaftro pbcenicino, aceto roiaceo,autuino ac 
rofaceo diffbluto.Si uero grauentur emplafiris,acacite fuccus cUni pofca il 
linatur,aut lycia cum croco, 8C glaucio,SC perdiciadis fucco in pofca. At 
uero uiclum ipforum perfrigerantem SC humedlantem effe conuenit, qua/ 
jesiiintex ptifana fiC alica forbitiones! SC ex oleribus malua, latSuca, inty/ 
busidCgallinarum domefticarumpuIliiSC pifces petroi?,8C erinacei, SC pe/ 
ciines,&; fimilia. Vitent omnia calefacientia,&; qu te pallidam ac flauam bi 
*em generant,8Cuinauetera,fulua ac nigra,2C repletionem. Vtantur etiam 
balneis potabilium aquarum,8C circa ipfas fluxiones, quantum ad caufam 
a 'tinet,&: abit); illis,fi no aliud quid prohibeat. Viten t iracundiam,ciboru 
abitinentia,acriu edulioru efum,ebrietate, laffitildine immodica, Venere. 

s'* 1 ' '? n finibus fanguineus humor redundat,uente ieclione utendum eft citra 
n dilatio/ 



dilationem. Imo etiam in pituitofioribus aut atrabiliarijs, quandoauid 
Si his humor inuenisquam maxime continetur, quantitate maeisau*" 1 * 
qualitate laedens. Vena: igitur fedlione aflfumimus ftatim circa pnina^„ 
bi tentationem.Nam quos faepe iam fluxio praeoccupauit,iIIi laduntur ^ 
gis ex fanguinis euacuationc,quam ut opem fentiant, Si magis hi quj t S 
ex natura frigidius aut etiam debilius eft corpus. Poft ianguinis euacuati* 
nem, fi non lolumfanguiseftqui redundat, modico tempore interpolito* 
etiam purgatione ex hiera utemur. Sed Si acetii mulfum lulianium exhis 
eft quae hos conuenienter purgant. Qui uero talia purgatoria medicamen 
i* ta recurant,his catapotrjs utantur.Aloes,colocynthidis,ueratri nigri,fcam 
'M monfaeAngulorum unc.i.euphorbtj unc.s.nitriunc.s. excipefucco braffi 
car,Sd praebe pro uiribus.Melius autem in malorum Cydoniorum fucco. 

Aliud catapotium.datur SC in exacerbationibus, Si in interuallisjSdin 
omni humore in podagricis. Aloes fexuncem, agarici unc.s.croci unc.s, 
cofti unc.i.fpicg nardi unc.i.floris tunci odorati unc. i. carpobalfami unc! 
l.caflt£efextantem,fcammoni* fextantem, epithymi quadrante Si unc.s, 
Dofis moderata eft fcrupulorum i i.perfcda mi, Quin Si ex armeniaco 
lapide catapotia mirifice purgant,prinatim in arthriticis couementia.tum 
in principtjs,tum in declinationibus fluxionu, atep etiam in interuallis da, 

U ta.Quandoquidem uero quidam fcammoniam uelutftomacho incommo 
gj dam fugiunt, danda funt iplis. Si praifertim fi pituitofa materia redundat, 
haec catapotia.Colocynthidis medulic,ueratrfnigri,bdellrj,gummi, aloes, 
fingulorum unc-t.nitri Alexandrini,euphorbij,lingulorum unc.s. dantur 
fcrupuli mi .fcgo uero pro gummi,epithymu adfeci. Quidam uero in iplis 
yi exacerbationibus,in omnibus arthriticis,purgatione ex hermodadlylo u- 
ho tuntur.Verumattendendumeft,quiaftomachoincommodusefthermo/ 
dadlyius,8d anxios ac ciborum inappetentes facit.lnfolis igitur his qui ne 
goerjs qua; differri non poffunc urgentur,ipfo utendum eft. Compendioe/ 8 
nim Si poft duos ut plurimum dies fedat fluxione,ut quis ad condictas fun 
«Siones obeundas tranfire poffit.Noui autem quendam qui non ipfam Hcr 
modactyli iubft antiam exhibet,neqs aliquod medicamentum ex ipfo com< 
politum,fed herbam ipfam coquit,cum aliquo exconfuetis pharmacis,ue* 
lut anifo,aut apio,Sd decodtum bibendum prarbet. Et mirum eft quomodo 
per uentrem euacuati a fluxione liberatur. Oportetautem proptereaquod 
ftomacho incommodus eft,uelut dixi,poftea ftomacho gratis H corrobo/ 
rantibusjcum moderata caIiditate,ofculum uentris corrigere. Ca-tcru Ale 
xander purgationem ex coronopodio,meliorem effe dicit ea qua fit e?het 
modadylojutqu* eandem euacuationem 8i doloris fedationem efficiat, 
cum hoc quod necp ftomacho incomoda eft. At uero localia pituitofis adhi 
beantur,fi quidem moderatus eft dolor, braflica uiridis impolita ,Si apium, 
Si conyza, tX uerberiaca redaifi uero uehementer dolent,farinafcenigra/ 
cipartes I i I. farina ioltj partem I.farina: cicerum partem I. cataplafmatis 

modo imponito cum aqua mulfa,autumo temH,cum modico cyprino, aut 

nardino ,Si maximehyeme. Cinis item radicis Si caulium brafficarSulte 
rum,cum axungia impofitus multis prodeft. Verum ad mitigandum dolo/ 
rem,reccntem axungiam effe oportet: ad difeutiendum uero ueterem fal/ 
fam.Facit 8 i bubulum ftercus cum farina ordeacea.in aqua mulfa coctum: 
aut per feipfum recens humidum impofitum,cum braflica: folijs. Similiter 
etiam caprinum ftercus per fe, aut cum farinaordeacea, ex polea codlum. 
Quandoquidem uero & ex his qua contraria effe uidentur quidam ope» 
fenicrunituariorum enim humorum mixtura dignotionem excindinmate’ 
riam mixtim referemus.Prodeft itaque fylueftris Si hortenfis atriplex cum 
pane impolita. Autuerbafci folia cum bulbis 8d pane trita,aut cum pole"! 
ta. Aut ex cruda ordeacea farina cataplafma.In fumina porro, in quibus w 
obfcura caufa,rranfitione facere oportet, quando^ ad ea quie funt dufdem 




LIBER Iit ,4 7 

A generis,aliquando etiam ad contraria,ita utneqs ijfdem immoremur, fi no 
litigationem exhibeant. Hac enim quotidie in. ipfis artis operibus uide/ 
mus fieri ,Si idem auxilium huic quidem articulo prodeft,alteri uero in eo» 
dem agrotofimiliter inflammato,non iblum non prodeft, eadem etiam ho 
ra,ied quandocj; etiam iniitper laedit.Bt quod iane mirum eft,unus Si idem 
articulusfapeabeodem auxilio, nuncquidem utilitatem percepit,paulo 
poft autem etiam infuper inflammatus eft.iNon igitur aliquandofortaflis, 
ubi quidem uifcofa Si crafla materia obtinet,ex calidioribus opem fentit: 
ubiuero acris ac feruida humoris qualitas obtinet,frigefacientibtis mitiga 
tiir.Btnihil mirieftetiam frigidiorenatura materiam,inflammationis tem 
'poreexardefcere ac feruere,ut bilis fi ita contingat, ammixtione omittam. 

At uero toforum coadiohem prohibet farina lupini cum aceto mulfo aut Tofis cocrefic 
pofca. Aut filphq,aut bryonia radix cum pane. Sed Si hoc ex his eft qua ci re prohibiti* 
tralarfionem mitigant,fimulcg moderatedifcutiunt.Lyctjuric.l.ammonia/ 
cithymiamatis unc.I.cum uinO uetuftiilimo trita Si oleo acerbo coquito, 

SC farina fabacex quod fatis adtjeito,8f moderate coda imponito. Poft ui» 
gores autem tumore relido,imponantur bulbi per fe, aut cum polenta pol 
line,ufqj ad Iancinationem. Ita' 'enim operari folent. Si uero cataplafmatis 
non mitigentur,irrigationibus Si perfufionibus utamur ad locos, maxime 
(i extrema partes fuerint,ex chamameli SC meliloti.aut etiam centaurq de» 
coelis. Quofdam etiam capparis decodum multum iuuit. Hoc autem om, 
nium efficaciflimum eft. In aceto acerrimo Thymum, origanum, Thym/ 
bram Si calamintham coquito, indeqj locos affedos perfundito, no folum 
femeffedfepeindie confidenter, multis profuit non folum expituita, fed 
etiam bileaffedis. Quidam Si hoc obferuarunt. Ilicis glandes tundunt, Si 
diu coquunt, 8i decodo hoc extremas articuloru partes in fluxionis prin/ 
j cipio,ad multum tempus irrigant,interiores autem partes fpongrjs perfun 
dunt,Sf ftatim materia impetum repellunt. Hoc etiam ex bile affedis con 
lieninquemadmodu etiam in aquam calidam abfqj aliquo decodo dem er» 
fio. Cateriiin addolores,&impados articulis humores,ob intentam frigi 
ditatem obortos,forte eft hoc auxiliu.01ei ue teris libram I s .nitri Alexan/ 
drinilib.i.terebinthinalib.i.euphorbtj unc.I.iridis fextantem,farinafce/ 
nigraci fextar.l S. His uero etiam conueniunt qua ad coxendicum morbu 
relata funt. Multi enim ex ita perfrigeratis,in declinationibus di finapi cu 
caricis ufi funt,&: altjs rubefadortjs. Quidam etiam medicamento ex can, 
tharide. Verum hac ladunt irrpofterum, fi non aliquo ex mollientibus ufi 
fuerint,uelut eft quod ex herba lanaria paratur, Si qtiod pyxis ,Si quod Ba» 
filij appellatur. Et quod ex abiete fit. Si qtiod ex populo nigra. Si Bromifr, 
Sflyfiponium appellatum, Si ex acopis fortiora: In quibus etiam maxime 
neruorum per conienfum affediones Si humorum impadiones fiunt.Em/ 
plaftrum uero ex mula urina,etiam in uigoribus impolitum, frigidioribus 
prafertim fluxionibus commodum eft. Similiter Si ex duobus ueratri ge/ 
neribus paftillus. Porro ad laxos tumores conuenit fomentum quidem ex tumores Uxi 
fale frido,aut etiam alio modo aqua marina calida per ipongias perfufio 
aut irrigatio:& emplaftraex fele parata,item ex Iixiuio,Sf ex nitro empla/ 
fira,8fconfimiliahiscatap!afmatapoftuigores.Vidusautemficcior,&:ni 
nilfuperfluitatum habens his conuenit, Si ciborum abftinentia, aut parfi/ 
jnonia,fie balneorum afftduorum abftinentia. Loti uero, nitris Si altjs de/ 
fridorijs utantur.In declinationibus autem exercittjs Si fridtonibus articu 
lora maxime utatur, & naturalibus balneis, aut etiam arena ingeftione,uo 
•"itibus^ a raphanis ac cibis.Qui uero ad hoc idonei funt, etiam per uera/ 
trum albu euacuentur per uomitus,aut etiam per infernam aluupurgetur. 

' lV ' _ CurtttioeorumquiexmixtibumorisfiuxioneUbonmt. 

Qui ex mixto humore affedi funt,poft fanguinis in principio morbi e/ 
Macuationem, relatis localibus auxiltjs utantur,!] quidem biliofior Si acrior 


14 * PAVEI AEG I NETAE 

eft redundans fanguis,liis qua in bilis fluxione telataiunt,,Si udtofrfB j' 

or SC pituitofionaut etiam magis atrabiliarius.his quat.pqft 0 a ^ | w f' 4 
exceptis ualde acribus.Si tiero diuturnum fit malum,etiam his. Sedat h 
cataplafma ab initio conuenit. Malicorium 8C rhusj&polenta, inuinor 
ta imponuntur. Aiiud. Ad folia braflica codla ac probe trita fecem a« 
tiadijcito,8touorum crudorum uitelios duos,&rofacei parum,8t trita im 
ponito affidue permutando.Cibos autem attenuantes 8£ parum nutriente 
fumant.proinde a carnibus ac leguminibus abftineant, & a uino coptofio! 
re ac nigro.Qubd fi fieripoflhyeriam in totum uini potum ititent. Multos 
Vi mabji'mm= enim nouiquia folo hoc penitus abftinuerunt, di omnes opem fenferunt 
tk utilius Quidam enim in principio morbi perfetfle liberati funt: quidampo(!ea,8c 
raro,2f neque ualde dolorofe exacerbati funt.Silgitur nihil aduerliexhoc 
contingat,autinfuturumtimeatur,pertotamuitam auinoabftineat.Qpj 
uero propterdebilitatem, aut perfrigerationem, aliquantulum fuccumbere 
apparuerint, ubi ad biennium a uino abftinuerunt, hinciam modicum & 

aquofum perpetuo bibant. Oportet autem eos qui a uino abftinenti pro ui* 

no anifi dccocftum bibere,aut alicuius eiufmodi feminis,abftinendo quatv 
tum eius fieri potcfta frudibus pomoru, Sfreliquis perfrigerantibus,itecj 
a Veneris ufu. Qui uero medicamentis queper annum bibuntur perfefle 
a morbo liberare uolunt.hi plerofcp pituitoflores ac fuperfluitatibus abttn/ 
dantes iuuerunttcalidioribus autem 8d Aecioribus repentina mortis cauia 
fuerunt,materia ad inteftinum,aut rhenes,aut latus,autpuImonem,auta!i 
quam principalem partem translata. Melius igitur eft in biliofioribus, aut 
multo fanguineredundantibus,uini ufum uitare,quum exhoc nullus tnre 
lata pericula incidat. Verum in frigidioribus S C fuperfluitatibus refertis, 
theriacaex uiperis utendum eft,ita utbonafatSa concodionefrequentius 
ipfam fumat hyeme,rarius autem aftate. Aut enim amorbo liberat, autmo 
. dotatiorem lpfum reddit, nullam relatarum partiumlaedcns.Quandoquide ° 
uero cogunt aliqui nos etiam ad relatorum antidotorum ufum,eiufdemge 
mulus ne ris c(lefcito,6f quod ex Damafonio paratur, & quod Agapeti appella/ 
tur,& Inordinatum didum,8d Odaidon odo rebus conftans,£dquod pro« 
clo adfcribitur,& quod ex fcordio fit, 8d quod ex corallio, & alia complu/ 
ra. Verum fecurifltmum omnium,infupercp multi experimeti eft, quodex 
corallio paratur,ut quod etiam tofos in articulis iam coados diiToluit,Ho¬ 
rum autem omnium SC facultates,Sd uftis modum ,'SC in his cautionem, in 
libro de medicamentis comperies. Similiter-etiam pfilothrorum ad arthri/ 
ticos,&compofitiones,&: ufus modum, in tjfdem habitibus, pituitofiort/ 
bus dico, in ufimvueniennum.Alij ad totius morbi exclufionem, uulpecu/ 
VulpecuU ui- las totas in oleo coquentes arthriticis medentur, partim uiuas in niaximS 
usinoko lebete mittentes,partim mortuas.Similiter etiam hyamas coquunt,difeup 
coCtu forium oleum facientes.Deinde folia ex ipfo complentes, 8C arthriticos ifl 
ipia demittentes, & multo tepore immorari iubentes.Ex hoc autem cotinr 
git non folum timores circa articulos,fed etiam totum corpus euacuari. 


t artU Quandoquidc etiam tofi fatpe in articulis coguntur, aliquandoobcral/ 

cutis fum ac terreum humorem in ipios irruentem, aliquando etiam ob medica¬ 
mentorum difeutientium ac immodice reficcantium, citra emollitionemi 
ufum,id noffe expedit,commodiora pharmaca efle qup una cum hoc quP® 
molliunt,etiam difciitere folent.MolIiunt itacp adipes uetufti, & medulla» 
&C amtnoniacum, 8 C bdellium, oleuincp ualde uetus, Si ftyrax.Oiftut^™ 
autem 8dficcant,nittum,fal,lixiuium,adarce,euphorbium,&l fimilia.y^ 
uttu* rum ad tofos in articulis priuatim facit cafeus uetuftiflimus 8f acerrimus, 
farnus cum carnis fuillarpinguis ac ueteris dccodo tritus ac impofitus.Ertimpen 
re enim tofo fua fponte,quotidie euacuatio contingit.Compofitumaute 
id quod ex perna fit, experimento cognitum eft , dC dupliciter P aratu ^ 




1I B E R III J4s) t 

t quodalbduio appellatur-Sed &hoc priuatim facit.Aphrotiitriitcrebinthi 
Jr;ijxiutj ex cinere calce addito parati,propolis,fingulorum trientem, ce/ 
ta-dodrantem,colophoniaelib l.olei unc.XVl.mixtis utere ad tofos Stab* 
fcelTuS-Quod uero ex cinnabari paratur,admirandum quidem 8C ad-tofds, CmnnUrk 
&adpl'uraah'a,feddifficuh:erhaberipoteft.Atquod ex nucibus auellanis' urito 
fit,ad hocquod felicem iucceflum habet,etiam facite parari poteft, Si non 
foluiii in for'tioribus,fedetiam fubtili fenlu proditis corporibus conuenit, 
fi emplaflri ex meile,' aut quod ex anemona fit, duat partes ad unam ipfius 
affdmantur.Si uero nonadfint,etiam ex eo quodex ccrufia fit,squalis por 
ttoadipfum arnmifeetur. Aliud ad tofos. Sandaracham tritam uifeo 
quercino excipe ac utere. Aliud. . Facit etiam ad fiftulas & Aegilopas. 
i Oleifextar.l .ipum* argenti beffern,® unciae dimidiii, auripigmenti une. 

I .Sptimam argenti & oleum.caquitojdonec non amplkis inquinent,Dein 
dc auripigmentum ualde tritum infpergitOjS; priiis quam adurantur,ab i/ 
gneablatis utftonQ.u®nero ex lapidis Afij flore in interuallis exacerbatio 
niitn imponuntur,ad omnes circa articulos cdnfiftentercolledionescdn/ 
uenientiasueterum teftimonio qudrundam,a toto morbo liberare credun/ 
tur.Sed id quod exfalis-floreparaturiin declinationibusfimiliterimpo/ 
fimm,reIidios tumores difeutere creditur. 

' , ■ Depr^faudtimepoiugr^. 

Podagram iam confiftentem,aut etiam arthritidem, corrigere operofifli' Po 
mum eft,citrarelatas.methodosi Verum eam qua nondum fadla eft,praca ferudtio 
uerefacile eft,ita ut ciboru detraclio fiat,8d eis utatur quis,qui & facile con 
coquuntur ac diftribUunrur,& nihil iuperfluitatu h;abenr,iteincp uino mo/ 
derato:3i ut exercitiis additio fiat, quantum fatis efFeuifum fuerit. Auxiltj 
uero locoifal in oleotritus,6d articulis affficSus, omnibus qui pracauet ne 
j inpodagricam affedionem incidant,magnificeprodefly fi no ualdeficcam 
'habuerint intemperiem. Oportet autem eo uti mane Stncfperi per omnem 
uitam;Sed Si poltinflammationum declinationes eodem utendum eft. 

Ad pernionesmplmAdc pernis. ■ Cdp. .LXXiX. 

DErniones ulcerofafimt alfediones,circa manuo ac pedum digitos confi Perniones 
1 ftentes hyemis tempore. Oportetitacp ipfos aqua marina tepida per fu n» 
dere,aut betaiaut lentis,aut erui,aut.radicis afphodeli decodlq.poft perfu. 

Donem lentes cdclasiauino.trrtas imponito. Aut ficus tritas cum oleo im/ 
pomtd Aut alumetv>&farinamjaequi®jpartibusin unio trita adhibeto, aut 
fecem uini fubaridam.Aut bulbum recentem uino tritum imponito. Aut 
allium in oleo to.rreto,ac retjcitOsSdmoderata cera in oleo liquata imponi- 
to.Aut malicorium .uino cotSumaetritum, ceratoirolaceo excipito ac uti¬ 
tor,irrigatione exlupinorum decodlopramilTa.Aut mannam, Si fulphur 
uiuum cum meile cotfio imponito. Athyofcyamt fuccus aflidue illitus, ab 
inflammatione ac dolore conferuat... .. 

1 • mrccWumitdpimiones. 

Rapi radicem excauato,& in folFulam excauatam cerae fextantem,8d o/ 
leileritifcini fextanteW indito,-'8din duplici uafe. in aqua marina, autmu/ 
ria,autlupinorum decocSo coquito,fidhoc quidem perfundito,ceratum iie 
ro in rapo Iiquatutn,ffjgefaiSum imponito. Verum in ulceratis pernio/ 
nibus, thurissalumthllsicifli^rubricarjTefinte, atquales partesvadipe fiiil/ 
lo dilutas excipeac utere. Carteriim ad ulceratos cum inflammatione,he 
xapharmacoafextebus quas recipit appellato utere.Olei dodrantem,adi/ HexnpUr* 
pistaurini,fellisitem,fingulorumlibrami.fpuma*argenti fexuncem,co/ natem 
lophonia; trientem,mellisdexuhcem. 

•jV '."i:. !, Ad, digitorum otiatorum pedum rima. 

Picem Iiquidamillinito. Aut cancrum fluuiatilem aut marinum in pru- Kmiepeium 
>)is exurito,SCdetradla tefia,cum oleo terito,&ad mellis (piilitudinem re/ 
digito,praeterfis rimis inftilIatOtFac.it Si fcillat pars interna oleo feruefa* 
ni (Ttn,SC 


PAVLI AEGINETAE Vi 

(ia,5C cum terebinthina contrita:&: cornu ceruinum udum & adipecann- 
no exceptS.ueru digitos pramudare oportet, & fic medicameta adhibe *' 

. Ai fijfum pernarum dcpldntdrum floridum mpldjirum. ■ 

Calcis uiuasdrach.x.cerufaedrach.xx.ceradrach.xx.autxxx.ad' 

pis porcini recentis feptuncem,Colophoni* dodrantem,,fucci feminis lini 
cyath.i.olei dulcis uncias XL.tenerarn plantam facit uelut nullum aliud 
Aliud.. Adipis caprini,cerre,olei,a:quis portionibus utere. Aliud. Ha/ 
licorium in aceto codlitperquincgdies imponito.deinde circumcirca mun 
datis calce cS oleo aut ftrigmeto imponito. Aliud. Scilla in oleo coquito 
& iplam quide torrefacSa reficito,in oleo uero terebinthina liquato, ac uti’ 

Ad Attritas pernarum ex longo decubitu. r,' 

Attrimptriu Cera;,olei,fpumce argeti,mellis, fingulorum squales partes.facit etiam 

ru ex decubitu a j ortinem ulcerationem plantarum ac calcaneorum, & uolarum, &: inter/ 
ni digitorum partis,8d hoc magis fi ulcus propinquum ungui fuerit. 

Aiforiiidmpldntdulardmciicdmcntumquoilmdmmtlsiniitur. 

Facitetiam ad pudendu. Amurcscyath.i. aceti cyath.i.coquitoinuafe 
reneo ad mellis fptffitudinem, Sdpriuatim fquamac ceris drach.n.mannx 
drach. 11. Lanarum fuccidarum mollium tedac obuolutarum ac uftaru cine 
ris,quantu manuprachendi poteft terito,excipitoq? omnia,ac utitor,aduul 
neta quide uino dilutis,ad pudenda uero ac plantas paflo. Aliud. Amut/ 
cae,mellis defpumati,finguIortrpares portiones.Hoc etia gingiuas purgat. 
Cdlammto . Ad attritus ex calceamentis,facit pulmo agninus,&f porcinus,& capri/ 
rmittritus nus.coria a ueteribus (oleis ufta,inflammatis quidem non profunt, iterum 
fedata inflammationeopitulatur. Aut cepam cum multo gallinaceo adipe 
impone. Aut gallam tiftam infperge. Aut acaciam aceto dilutam illine. 

Aiclduosdccdttos. Cdput LXXX. 

A D clauos preemundatos unam aliquam ex corrodentibus compoCt/o, 
x x nibus imponere oportet,aut aeruginem rafam,aut fandaracham, aut (i/ * 
ftulis dicatum pulutllum ficcum,aut fiftulare collyrium, gummi uice, am/ 
CUm quii moniaco exceptum.Eft autem clauus rotundus, albus, daui capiti adimi/ 
fit lis,circa omnes corporis partes conltftens,maxime tamen in plantisacdi/. 
gitispedum. Auferturautem longiore tempore, etiamfi quis preeminent? 
claui partem afftdue deradat fcalpello, aut pumice deterat. Similiter etiam 
CdHiit callus,facit lupinorum crudorum uftorum cinis cum meile.Milyptceli 
qutda exceptum.Melanthium cum pueri impuberis urina, faba: lomenta 
cum aceto cocSum.Hoc autem faepe experimento cognitum eft. Canthari/' 
dum,atramenti (ptorfi,caftorij, fingulorum aequales partes,excipiuntur te» 
rebinthtnaademplaftri formam, d£ clauo pratmundato imponuntur. A/ 
liud.Fecis uini uftar,calcis uiure,uiici,finguIorum pares portiones cum li/ 
xiuio aut urina pueri impuberis. 

Dc dffraionibmarciunguts:o-primum itplrmychid. Cip. LXXXI. . 

VttmiSaffL P Aronychta id eftreduuia abfceflus eft circa radicem unguis confidens. 

iimus Q.uum adhuc parua eft paronychia 8d incipiens, galla cum mellecopri/ 
Vdronychid mit ’ ac confiftere impedit. Aut Mufaepaftillus, aut Nere, cum aqua. VerS 
Nere p dUm ub ‘ ( am caro PfKternaturam excreuit, fcopum habemus ut ipfam pernoti 
erodentia confumamus ac rumpamus. Facit ad paronychias, aurium for/ 
des, 8d lycium. Suppuratam autem pungito, Sdemiflb humore fpongiam 
aqua itnbutam imponito. Aut lentem cum aqua tritam adhibeto. Aut pnas 
nicinum emplaftrutn cum uino. Aut roiasuirides flue ficcas,aqua macera» 
tas ac tritas. Aut polentam cum aqua-Facit etiam ad paronychiasfarinalu 
pinorum meile,aut uino mulfo fubacfta. Ad ulceratas autem.atrugimVpi» 
mx argenti,Ungulorum drachmas quatuor.farcocollte drachmas quatuori 
quantum iatis eft infperge,& fuperne Itnamentu ex uino,item<& 
ipongiam impone.Op.ortet autem &C carnem tindi/ 

quaque ab ungue difparare. • / 

Deptc/ 



De pterygrjs, 

* Pterygium eft nimium carnis incrementum, quod partem unguis ope/ Pterygium 
rit,ex paronychia,aut aliahuiufmodicaufa ortum habens. Adhoc igitur 
auripigmentum,& mannam,axjuis portionibus infperge,&: fupernelina/ 
mentum cxuino.,&: fpongiam impone, Aliud. Chalcitidis, fquamar 
jErisjimalicorii/ingulorum gquales partes.Excipeficuaflata & melle,&: lo 
coprius ex fpiflamentorumdecotflo rigato impone. Quod uero de ptery, spiffmcntorii 
cie exarcfcit depurga. decedam 

. Ad digitorum pterygii putrefcentu,ey <td pudendorum ulcera 
. Thuris drach.i.fquamar mis drach.r. teruginis rafe drach.Iin.mellis 
cyath.l .terito ad folem donec fubflaua flant,& utere cum fplenio, loco ex 
uino pracrigato. Aliud, breui reficcans ac curans pterygia. Soreos ufti 
drach.i i. thuris drach. ii. arruginis rafe drach.i. cum meile contrita ptery/’ 
cioipfi impone.facitetiamadreliqua horum locorum ulcera maligna, 8C 
nigredines,putrefadla. Aliud. Squamam teris palmularum autftcuS 
carne excipe,ac utere. Aliud. Columbinum fimum cum polentarpol/ 
lineinpalfocodhim ac tritum,calidum impone. Sedfif a-risfquama per 
(e infperfa pterygiareficcat. Oportet aute angulum unguis aflidue pcrical 
pellum eleuatum auferre,utne augefeens,pterygium pungat. 

Ad contufos ungues. Myrti & mali punicat folia tenera imponito. 

Ad fubcruentos ungues, Farinam pice ammixta imponito. . 

: i Vt difcedat affeci/ ungues. Sulphur tritu adipe fuillo exceptu imponito.' 

Vtdifcedantfcabriungues. Vifciquercini,fandarach«jfcenigra-ci,fin 
gulorum fextantem, cantharidum,thapfia;,Angulorum unc.i. aceti quodfa 
tiseft. Aliud, Propolis Atticae,cerat, bituminis. Angulorum drach.iu 
fulphuris uiuidrach.I.Excipe line oleo.utneinquinent. Vfu ucroexpeten 
tecalfadium medicamentum unguibus obducitur. Aliud. Picis liquid j» 

® cer3E>colophonix,terebinthin*, ammoniaci thymiamatis, fulphuris uiuiV 
aphronitri,fingulorum arquales partes,ut ne inquinent. Aliud quod fca/ 
brosungues difcedere facit abfcpuIceratibne.Bituminis,auripigmeti,fan/ 
darachar,fulphuris uiui,finguloru drach.i 11 i.Excipe refina, &: utere exol/ 
uens per feptimum diem. Aliud. Farina eruifelle ouillo.aut urina ouil< 
lafubadla utere. Aut-calcc cum oleo. Aut maftiche chia cum opobalfamo. 

Aut uifco atramentum futorium, 8C fulphur uiuum, quod fatis eft excipe, 

&pellicula: indudium impone. Aut ftaphidem fylueflrem cum aceto triiS 
adhibe. Aut reflnae terebinthinae drach.i.fandaracha: duplum,adradice un 
guis fimul impone,ac diligeter deliga.Quum uero exciderit unguis, cera/ 
tummyrteu impone,cui paru addita fit de medicamento ex refina parato; 


CAPITA Q.VARTI LIBRI. 

In hoc Ubto i fui quartus efi totius Operis,de ctffefliohibui quttincer 
fyfots &Jp'arJim l extracorpus maxime jiunt,tra^atio habetur. 

De elephante Cap.I De papulis fiue bullis Cap.X 

De lepra 8£feabie Cap.I I Adambufia Cap.X I 

Deimpeiigine Cap.in Ad eos qui flagris cadi iiint. Ca.xn 

Depruritu Cap.in Vtpiliexambuftisnafcantur. Ca/ 

Deleuce Cap.V put XIII 

De uitiligine albai ac nigra- Cap.vi Addefquamata Cap.xmi 

^dftigmata Cap.vn Deuerrucarumfpeciebus.Cap.xv 

Depufiulis Cap.vm Deganglio Cap.XVl 

Depiifiuhsnodlurnis Cap.ix De inflammatione Cap.xvn 

i» 4 Deaty 


PATW AEGISETA 


De abfceflibus corporis externis. 
Cap.xvrii ' 

- De sanerana Sicarie Gapxix 
De herpete . Cap.xx 

Deignefacro Cap.xxi 

De tuberculo i bubone , 8£ pano. 
Cap.xxn 

-.1.. Defurunculo Cap.xxm 

Deterebintho - Cap.xxim 
Deoarbukiculo Cap.xxv 

Decaricro. i Cap.XXVl 

Dctumorelaxo Cap.xxvii 
Deitiflatione Cap.xxvm 

-Dcluxatis & contufis. Cap.xxix 

De carne contufis SC fugillatis. Ca/ 

putxxx 

Deruptioneac uttIflone.Ca.XXXl 
D e (cirrh is Cap.xxxn 

De ftrumis Cap.xxxin 

' [De Steatomatibus, & atheromati/ 
V bus,ac meliceridib. Ca.xxxnn 
Defauis Cap.xxxv 

De flmplici ulcere Cap.xxxvi 
Qua» glutinare poffunt ulcera. Ca/ 
put XXXVII 

Addolorofa ac inflammata ulcera. 
Capi XXXVIII 

Ad cruda Si non fuppurantia ulce* 

ra . .1- Cap.xxxix 


DccSuis ulceribus 


Ad uermes ulcerum ' Cap.Xui 
De carne ulcerum excrefcente. Ca¬ 
put XLIII ... " 

De nomis proferpendo depafcenti/ 
bus,2C putredinibus ac phagedj, 
na Cap.xuiu 

De ulceribus cicatrice indigetibus. 
Cap.XLV 

De malignis ulceribus,quj&chira 

nia,6C telephia appellantur. Ca. 

Ad cicatrices nigras Cap.XLVu 
Deflnibus Cap.XLvm 

Deftftulis Cap.xux 

Deulceribus que refringuntur. Ca/ 

Deulceribus in articulis Capxi-}. 
Qua: fpicula, aculeos, 8C fpinas ex¬ 
trahant,& conflmilia Cap.m 
De fanguinis tum ex uena,tumex 
arteria eruptione Cap.uu 
Deneruisfauciatis Cap.uin 
De articulorudiftortione. Cap.LV__ 
De laxatis articulis Capxvi, 

Dclumbricis Cap.tvn^ 

De dracunculis Cap.LVin 


PAVLI AEGINETAE REI MEDI* 

CAE LIBER IIII. IASO C ORN ARIO 

Medico 'Phyfico interprete. 

Ec Elephante. Caput I. 

| retaevm Cappadoce ita dicere arbitror, AuxiltorS 
B facultatem morbis fuperiore e (Te oportere, 8i propterea 
3] Elephantemcurarinonpofle.Nonenimreperiri medici/ 
| nam eo (uperiorem. Si enim cancer qui uelut elephas qui 
| dam eft in una parte, ex incurabilibus etiam ab ipfo Hip* 

_ 3 -pocrate nominatus eft; quomodo non magis elephas qui 

i- uelut cancer quidam in toto corpore eft, omn ino incurabilis erit i' Q.uum 
■= enim atra bilis ex qua haec^affedlio conflatur, duplicem generationem ha/ 
is beauAut enim ex atrabilisrio ac feculentiore humore,SCuelutfanguimsit 
morauf ex flaua bile, utrifqj fuperaflatisgeneratur: fubrubros quidem cip/ 
plianfas mitiores quodammodo,aut ut uerius dicam,minus malignos,PW 
ma atrarbilis differentia efficit. Alios uero, quietiam maligniores W# 
totum corpus exulcerat,8f extremarum.partium elapfus faciunt,polreno 
dififerentiaex flaua bjjeflimium affata generata producit- Quapropter ^ 

icaivm 

/ero ^ 



lrtsrqiu/ammorbo debenti fuht dcfperandu.to eft. Vbi ut.«- — r — • 
affedli.Ojjitonecp aliqua extremarum partium decidat, necp ulcerata 'item 
fupetrieieSjneq; etiam, tumida: eminentiae plurimum infurgant: Vero m 


LIBER III* ,,, 

/p( s foltim fit facies,ita tamen iit non ualde indecomm aipedium prceferat, 
curare tentabimus.Non pauci enim perfolam capitis uftionem,pkrofquc 
qui ita (n.c ceperunt,prohibuerunt ne ab affedtione fuperarentur.Statim igi 
tur incipiente morbo,uena fedfione utemur,cum repetita fanguinis detra» 

/tione,atcp hocmagis inuer e,quando maxime '$£ gignitur affecho, SC exa/ 
cerbatur. Paucis autem interpofitis diebus, nouem aut decem, purgamus 
ipfos pulte ex colocynthide,non una uice,fed %>e,iuxta rationem medica p ulsticmhi 
menti quantitatem adaugentes.purgatio quoqt ex hiera his commoda eft. tyiAU* 
Rurfus autem diebus circiterdecem interie<Sis,(erum latflis fciifiipfis dan 
dtim eft,non infra trium hem inarum menfuram,necp fupra quinq;. Sequcn 
tibus uero diebus lacie non fciffo, aut recens mulcto alantur. Ex his fi qui/ 
demremittic affedlio,eodem alimeto utantur. Si uero perfeuerat,a ladie ab/ 

(lineant ,& ab acrium efu uomat,itemcp a raphanis & cibis. Commoda eft Vomitu»db « 
etiam poftea ex ueratro albo purgatio, bis fi fieri poteft in uere,femel in au criumcfa 
tumno. Catterum his quia malo uitfti funt,tieqj uena fecetur,necp ueratru 
detur.Necp enim translatio a cute ad profundum contingit, neq; imminu/ 
fio materiae ex his amplius fit. Verum materiam aduentre ac inteftina de/ 
ducere oportet,&ex alto euocantibus ac transferentibus humores utMic* 
carecpac adftringere cutem. Leues igitur cucurbita ad os uentricuii,&T ad 
pttecordia affigantur,Et xjfdem qiiocp partibus dropaces adhibeantur-Pau* 
co autem tempore interpofito rurfus refledlendum eft, initio a purgatione 
per hieram (iimpto,omiffa uenae fedlione.ex qua maius detrimentu, quam 
utilitas ulla futura effet.Et hoc circuitu ter aut quater in anno utendum eft, 
maxime uere& autumno. Potiones autehis conueniuntha. Aceti cyath; 
l.cumcedriacyath.ii&liucci brafftcacrudacyath.il. Mixta hac dantur 
mane&uefperi, AutfideritidisherbafoIiaaridadrachmapondere,in Ui 
b ni cyatho uno, Aut cornu ceruini drach.i. dC aceti fcillini cyathi menfura, 
bibendam prabe quotidiepoft matutina deambuIationem.Sed 6 i alia cir* 
cahoc tempus demur. Aut fcillaaftatadrach,v.in aqua mulfa,autinmei/ 
le adeclegmatis modum. Aut fuccicyrenaici erui magnitudinem,meile 8C 
butyro dilutam. Aut rament.i eboris drach.S.cum uini cyath.il. Aut cumi/ 
ni Aethiopici drach.Ii i.cum meile uelut edegma. His autem magis opi> 

• tulaturpaftillorum theriacorum drach.i.in uini boni cyatho uno trita ae 
pota.Similiter etiam paftillorum fcilliticorum drach.i.bibatur. Sed Sd ca/ 
lamintha fuccum,uelut efficaciffimum auxilium laudant,potum.Incipien 
dum autem efle aiunt a tribus cyathis ufcp ad fex. pra> omnibus autem effi/ 
cax eft theriaca ex uiperis, fif pota, Sfforinfecus illita. Si uero haberi pof/ 
fent ipfa animalcula, nihil adeo efficax eft, uelut uiperarum carnes cotftae Vipermni 
comeftae ex albo iure,facla codlura per aquam copiofiore,6d falem,3d por/ ctrnisefut 
rum,& anethum, ufqj ad fpinarum feparationem, abfciflts prius capitibus 
ac caudis ipiarum,ad digitorum quatuormenfuram,exemptis etiam inte/ 
raneis iplarum, pelleq; detradiaQuin £d theriaci fales idem copromittunr, 
eum obfonqsfumpti. Sic enim fi ipfis utantur, contingit aliquando fqua/ 
mas,aut ucluti quendam corticem de cute ipfprum difcedere. Catteritm 
uiclus ratio huiufcemodi fit.poft fomnos praffridlus, & aluo exonerata, ge 
itetur,& uocifereturtdeinde fricetur,8d uarie exerceatur,partim faftu, par/ 
ttm.&: quidem amplius Halteribus, SC follis uiu. Deterfo autem fudore,illi iterum tx+ 
naturadipe urfino, aut uulpino, aut hircino,aut uolucrino quopia,aut bu/ tteitim 
tyrorecenti.Modico uero temporeintercedentelauetur, illinens fuccu fce 
mgrsci,autptifan»,aut modicum ammoniacum aceto dilutum. Poft bal/ 

"eum deterius illinatur lentilcino,aut cenanthino,aut myrteo, 8d uino mo 
dico cum alumine,aut ammoniaco,utftrigmentifttfpiffitudo.Deterfus au 
•em rurfus mollibus linteis, ad dimidiam horam quiefeat, poft quam pota 
a qua,immiflt's digitis aut pinnis uomat .K uomitu uero uinum abfinthites 
aut origanites bibat.Cibi fint panis ordeaceus,aut maza ex polenta.Olera 
. uero, i 


uero beta, larfluca, raphanus, porrum, braffics duabus aquis edulcat»'Vi 
capparis. Ex mari uero,oftrea,pelorides,erinacei,peciines, tellinacumf 
tis cotflajfalfamentum uetus medicamenti loco. A'uinoautem p ert( J be 
morbum abftineant,itcmcjja Venere, ita utpauciiRmum folumvSiteiiu 
& aquofum uinum,iuxta tempus refediionis ex purgationibus fumant l' 

qiio etiam acria auferantur,condimetis exceptis. Danda autem funtitjfl 1 * 

. prifana,oua,alica Iota,lac, & mei cum pane, malua, rumex,fifauim,piT c « 

tenera carnis,& ex uolucribus bono fucco pradita.Exfrudibus,ficus u 
uajStUiiiapaffie. Ex dulciarrjs ea qua ex nucleispineis, aut amygdalis ti/ 
ftis,&f cnico parantur.Bis autem in diealantur,graueenim his eltfemel in 

die cibum capere. Carteriim poft curatione intrinfecam,fmegmatis in bal 

neo utantur,ex decodo beta: aut fcenigrieci, cum aphronitro, aut fapone, 
aut myrobalano, SC quandotp etiam pfilothris. Deterget etiam portulaca 
cum aceto trita, SC tenue temperii tuum, SC rumicis radices aceto coda, &; 
alumen cum fale SC fandaracha aquis portionibus,in uino&oleo Ientifci/ 
no.Et id quod ad uitiliginesdefcriptuefcex alcyonio,nitro,fulphure,myr 
ti foItjs,&fici iylueftris folijs aridis,cum aceto tritum ac illitum.Et quodex 
fepia tefta ufta,&: pumice,nitro, cimolia tofta, gummi, & galla omphaci/ 
na,paribus partibus paratur,ficcum infperfum,aut cum aceto affridu.Sed 
SC hoc mirifice facit.Rumicis radicu faiciculum plena manus,nitri drach. 

Acetum Ae» xL.thuris drach.xxv.iiilphuris drach.XXV. cum aceto Aegyptio illini/ 
gyptium tur , Efficax eft & hoc, Auripigmenti drach.x.fulphuris uiuidrach.vm. 
cofti drach. XII,calcis uiua drach. IIII. cera drach. III l.baccaru lauri ari/ 
darum drach.XII.Haec populi foliorum fucco,aut craifo decodlo fubigun 
tur,mellis fpiiritudinemhabentiaillinuntur. Aliud. Rumicisradicii 
fafctculi duo in aceto coquuntur,&: in pila tunduntur ac conteruntur, De/ 
inde Alcyonii Iib.i.fumis,aphronitri beffem,fulphurisuiuilib.i. teftarum B 
cochlearum udarum trientem,cham*Ieonis nigri radicis trientem. Conte 
runtur omnia ad ftrigmentitiam craflitudine,deindeillinuntur,aeftatequi/ 
dem infole fjpe.hyemeuero in balneo,u% adexfudationem.Quin&Ae/ 
fcUlapij aridum fmegma bene his congruit, SC omnia quae in communire/ 
ferentur defridloria,ufcp ad ea quae ad uitiligines deferibuntur, quemadmo 
dum etiam nunc relata illis quocp competunt. At uero tumidae eminentiae 
inflammatae aut exulceratae illinatur lycio Indico,autglaucio,aut aloe, aut 
Andronio pabillo,aut polyidae fphragide. Cataplafma imponatur ipfis ex 
alica,cum iucco polygoni,aut plantaginis,aut helxinae trita. Sed SC Mile/ 

Milejlit herbi fia herba- uiridis folia cum axungia tufa ac impolita, mirifice opitulantur. 

Rubefiunt enim inde partes,uerum facile fedanturpaneimpofito.autceta/ 
to ex oleo amygdalino fardo, &: ad naturalem colorem reftituuntur. Exui/ 
ceratis autem partibus coueniunt emplaftra,id quod ex diphryge paratur, 
& Melinum ex uino, 8C coracium, 8d quod fit ex aceto mulfo. Et partilius 
Andronitis, 8 C pompholyx, SC cadmia. Signum porro quod moderatior 
fiat totus morbus,eft quod prima ulcera ad cicatricem perueniunt. Cate 
rum ad fpfrandi difficultate in elephanticis,afellosfubuafisaquarfjs quin- 
que aut fex,ex aquae mulfie cyathis tribus bibendos prabe.In communiue 
ro etiam aliqua ex his quae ad difficulter fpirantes feripta funt, ipfis conue/ 
niunt. Aquarum uero naturalium ufum,uelut maximeneceffarium eligere 
oportet, aluminofarum prafertim SC ferrofarum,8d fifieripoteft frigidaria. 
Conferunt autem ipfis egdem quoq; in potu.Eandem uim habet etiam are/ 
nx marinae ufus,8d omnia exudatoria ac fudorifica. Quandoquidem Uero 
affediio ex his efl: qua facile per contagionem diftribuuntur, non minus 

Contug,oex quam peftis,habitationes ipforuquam longiffimeremouendafunt abW' 

c IcphMtufi bibus, SC in mediterraneis ac frigidis locis ftatuenda, SC in quibus pauci 
homines,fi ita fieri poffit,uerfenrur,itauthincin circunfitos locosdigre/ 
di poffint, tum fua ipforum caufa, tum etiam non minus ob eos qui‘P l15 

occurrere 





, occurrere pofflnf. Nam 8C lpfi aere commodiore utentur, SC aliis malum 
impertiri non poterint. 

ne leprae?fcabiem c dput ir. 

x TTnqs harum affedionum afperitas cutis eft,cum pruritu, SC eliquati/ 

V one,exatrabiliario humore generationem habens. Verum lepra per utra 
profunditatem corporum cutem depafcitur orbiculatiore modo, una cum scabiei 
hoc quod fquamas pifcium fquamis fimiles dimittit. Scabies autem magis 
infuperficichacret,& uane figurataeft, SC furfuraceacorpufcula remittit. 

Inhis igitur uen® lectionem aflumere oportet, fi corpus humorum copia 
redundare tibi uideatur bin minus,omnino tamen purgationeper ea qu* 
atram bilem euacuant.Fonnfecus autem uterisincommuni quidem uera» 
tro utroqs,« calce lota in ufum ficca fepofita. Vfu uero expetente, aqua di/ 
luens [higmenti ipiliitudine illine. Aliud. Salui»,ole® Aethiopic*la» 
chrim»,Ungulorum drach.v I n. corticis radicis capparis,gummi, fingulo 
rum drach-x 111-illine cum aceto in fole.Lepras autem priuatim remouent 
anemon» appofit*,radix uitis alb*.Compofita uero hsc.farin* loliace» 
chamicem,cardamomialbidrach.nII.fpum®nitridrach.l.atramenti fu/ 
tori] drach.v 111. afphodeli radicis medi» drach.n n.terito in aceto, SC ce/ 
rati craffltudine illinito,loco ex nitro preparato:£Cubi exoIueris,quod per 
tertium diem faciendum eft,&aqua frigida ablberisj rurfus illine. Aliud. 

Succi radicum afphodeli fexunce,fulphuris uiui,mann*,finguloru drach. 
x.nitri drach.v i ihaceto diluta illine. Ad fcabiem uero priuatim faciunt, 
fimplicia quidem,ftaphis fylueftris,Iupini amari, cardamomum - 
to,lilij radix cum meile,refina terebinthina, 

Cbmpofitai 


a,fulphur,ciccr, ftercus caprini» 
Cbmpohtauero h*c.Mify SC chalcitidem,paribus partibus cum uino illi/ 
nefeabiei humidiori. Aliud. Rododaphnes folia tenera inolei iexta/ 


rio coquito,donec torrefiant,ipfisq; abiedis ad oleum cer» alb»quadran- 
temadi]ce,&;hac foluta frigcfacito,ac fulphuris uiui unciam unam infper/ 
gito ,SC in foleiaut in balneo illinito. Quidam cum rododaphne etiam fcil/ 
lam coquunt. Aliud. Emplaftriex fuccisfextantem,cer»fextante,ro» 
faceiunc.l.fpum*argenti quadrantem,ceruf*quadrantem, picis liquidae 
fexuncem,recrementi argenti fextantem,fyrici fextantem,aceti quod fatis 
eft ad arida terenda. Aliud. Ceruf* unc.s.amyli unc.s.plumbi unc.l. 
lotariorum rubrorum aut anchuf* fextantem,cef*fexuncem, roiacei do/ 
drantem. Anchulam cum rofaceo probe coquito. Deinde reliqua adtjcito. 

Aliud. Oua decem,aut quot ad ufum fufficiunt,in aceto acerrimo mace/ o itd Miti 
rato,donec putamen ipforum molIefiat,deinde in ipfo aceto uitellos ipfo/ macerati 
rum coquito,8f cum rofaceo ac reliquo aceto etiam fpum* argenti parum 
conterito,Sfftrigmenti fpiffitudineillinito. Aliud. Ouorum aceto ma 
ceratorum uitellos iiltrofacei fexuncem,fulphuris uiui quadrantem.Pr*/ 
tritis cum aceto uitellis 8C ililphuri,ceratum adtjcito. Quin SC argenti ipu/ 
wa cum aceto SC rofaceo trita,utemplafiri formam accipiat, acriorem ica/ 
hiem depurgat. Sed SC ex lapatho fmegmata,&: pleracp adelephanticosde» 

•cripta fmegmata,in communi etiam ad lepras SC fcabiem faciunt; 

_ De impetigine. Caput I U 

y Bi ferofi tenues SC acres humores alrjs craffis fuccis ammixtt fuht, ini/ 

petigines lichenes didi generantur, qu* breui in fcabiem ac lepram impetigUitj 
jfanfeunt.Quapropter medicamentis uehementerficcantibus opus habet; tichenes 
rroindepoft totius corporis,fiopus habucrir, euacuatione, fimplicia ipfis 
competent,cicer,ueratrum,erinaceus in petris degens,pix cerato ac reline 
amm ''* t3 ’«°codiIi terreftris ftercus, SC fturnorum ubi folam oryzam ede/ 
nnt.Multi uero hoc folo impetigines in mento,aut etiam alibi eurauerunt. 

1 nticum multum incudiferuenti imponunt, SC defluentem exipfo liquo» 
jcm adhuc calidum impetigini illinunt. At pueroru impetigines faliua ho/ 

^ minis aflidue confricato. Ad hos facit SC pruni gummi illitum. Inueteratae 



PAVLl' ABIGIKETAE 

ucro impetigini ititicis folia trifa cum aceto imponito. Aut cannam f 
eodem modo-Compofita uero liate,$ulphur cum thure,aut cumam!» * 

aco,aceto dilutum illinito. ut c«mammon„ 

PaftiUusdd impetigines. 

Glutinis fabrilis drach.lm .thuris drach-1 11 .aceti cyathi dimidi' 
todiflolutosillinito. Alius. ChaIcitidis,gummi,fingu!orudrachvT'' 
fulphuris uiui,mifyos,finguIo tum dnch.Vi.fquamatKris.acari:» n’ , 

rum dtacli,H.cum aceto illine. Aliud. Sulphuris uiui,fpmn*S„°' 
gularum drachinn.canchryos grana lx. terito cum aceto, &folamaff 

dam partem illinito, ita ut integram ne contingas. Rcficcatum uero abW 

to frigida aqua. Aliud. Veratri albi drach.viii.farinatlupinoru bu f 
cinorum uftorum,nitri,Ungulorum chcenicem. Sicca affricato. Catteriim 
impetigines feras impetigines uocant eas quae ex moderate reficcantibus nihil opis f!» 
fir* tiunt,ab acrioribus uero exacerbantur. In his igitur medicamenta adhibe/ 
re oportet multum quidem efficacia, ita tam en ut ne uehementer mordeat' 

qualehoc eft,Glaucij,thuris,alcyonrj,bituminis,fulpliuris,gummi,finsu/ 

- lorum unciam unam,illine cum aceto. Aliud. Picem aphricanani cum 
. PtxAphrv a ceto codam liquefadam illinito. F «nam cum 

““ Aliud ad impetigines 8C pruritum. Atramenti futorrj, fulphuris uiui,nf/ 

tri, thuris, Angulorum aequales partes, ad impetigines cum aceto, adpru/ 
ritum cum uino illinito. Aliud ad impetigines. Ammoniaci thymiama 
tis,farina erui,ac lupini,Angu!orum pares portiones,cum aceto. 

Dcpruritu. Caput IIII. 

pruritus P Ruritum « n fenedute contingentem, perfede fanare non datur, uctum 
fubfcriptis mitigare potes.Qui uero ex uitiatis humoribus in alijsobo' 
ritur,eum fanareconuenit, humores uitiatos euacuando, qui fane fuerint 
biliofi,aut pituitofi,putrefadi aut falfi.Cognofciintur autem abstate, tem 
peramento, uidu, tempore,regione, 8 i reliquis eiufdem ordinis. Siigitur 1 
in uenis una cum (anguine redundare uideantur,huenaefedioneincipien/ 
dumeft.Si uero qualitate magis affligunt, fada per conuenientia medica/ 
menta ipforum euacuatione, ad externam curationem nos conuertemus. 
Balneo itaq; utendum eft omnino ieiuno, quandocp etiam ubi parum cibi 
accepit,ruriusrepetenda lotioeft.difficulterenim humedariaffediopo' 
teft.Defridio uero fiat ex 


im.utmuiu uiciuiuiex r urnigrmci, aut beta?,aut turturum,aut maluxiyi 
ueftris Si fatius,aut ptifanadecodo. Infuperq; cum farina fabarum, aut 
Peponum Iupiniautmyrobalani,autcumfmegmatepeponatoappellato.Siueromo 
fmcgmu ram trahat,(imiliter quidem lauandum eft, fomentum autem adhibendum 
ex decodo faluim,myric*,mercuriah's,origani,pulegt),baccarum launira 
dicis cucumeris fylueftris,capparis: itemqj ex lixiuio, Si muria acida. De/ 
inde infpergatur nitrum ficcil, aut cum fece aceti. Aut medicamentSquod 
rccipitfpumm nitri fextar.l. thuris, fulphuris uiui, fingulorum Iib.i.citno/ 
lias librae'dimidiu.Aut boc, Aphronitri,(iilphuris uiui,aIcyontjufti> «equa/ 
les ungulorum partes adhibe aridas, aut cum aliquo ex relatis decoris- Si 
ueto uoles,etiam ueratrum ficcum infperge, citra pinguitudinem. Illineti- 
dum autem eft oleum &: acetum,contrita in ipfis ftaphide fylue(lri,a'utfuh 
phure,aut fandaraeba,aut omnibus fimul. Aut finapi cum myrobalaniex/ 
preffs retrimento, & oleo ac aceto- Aut cochleae ufta ac trita: cum meile. 
A ut rumicis radices,aut fmegmata ex ipfis parata,ue!ut capite deElephan 
tedidum eft. Aut aliqua ex his qua: ad fcabiem relata funt. Quod fl exui/ 
cerentur partes,utendum eft parygro emplaftro,aut ex pompholygo p* x / 
parato,.Aut cerae unciam l.inolei cyprini cyath.l.liquato. Si (ulphurtffl' 
Hi unc.i.adqCito. Aliud ad pruritus. Nucum magnarum rancidarum 
une. i.fulphuris une. I. cum apq fucco tritis utere in balneo cum multa ce' 
fndione. Hoc folum multis fcabiofis, Si alias pruriginofis fuffecit. SedK 
ipfum apium per fe uiride rufum ac affridum in balneo magnifice prode»- 



Similiter etiam perdicium, & refma aceris cum rofaceo foluta ac illita. Rcfina aceris 

* Aliud- Oryza; pur»& ualdeaIba:quadrantem,tundito,cribrato,.S<ra/ 
c£ toacerrimo ad ftrigmetifpiffitudinem terito, Sefulphuris uiui priuatim 
triti unc.i .adqcirc, fiCmrobe mixtis in balneo utitor cum multadefridto/ 
nc . At in his qui fuperfluis humoribus magis abundant, fi «quali pondere 
fulphur S C oryzam^ mifcnetis,melius medicamentum effeceris. 

DcLcucc. . Caput V. . 

T Euce tranfimitatio eft cutis ad Colorem aibidiorem,'a uifeofa ac glutino Leuce 
Ma oriens pituita.Quandoquidem uero non omnis leuce curabilis eft,di 
gnotiones ipfius tales habcto.Leucen in fuperficie non ultra cute perpun/ 
gito> SC C quidem fahguis fluxerit, curam recipit. Si uero humor Jadofus, 

(tiCurabilis eft. Aut panniculo laneo afpero ipiam confricato, 8£ fi quidem 'uuee curabU 
rubicundior calor euaferit,curatione recipic.Si uero in,eodem colore per/ lisexpcrimcn « 
manet,non curabitur. Quin & qua plures corporis locos occuparunt, 8C tum 
qua ueiuftiores funt,minus curationem recipiunt, quam hae qua; paucos 
locos tenent,Sdrccentiorcs exifiunt. Quidamigitur ultionem perferrum 
inleuce probarunt,qua: per aduftionismodum lolum adhiberetur. Alii ue 
ro 8i ex ultione dolorem,& ex hac cicatricem ueriti, quae no minus quam 
ijifa leuce decorem uitiaret,cruftam inducentibus medicamentis ufi funt, 
qualia etiam concolorem cicatricem efficere tradunt. Alij etiam horu di ffi 
cultatem reprobantes, tinduras adhibuerunt,impofturae magis quam uti/ 
litatis ftudiolhquos prreomnibus reprobare oportet,propter uelocem affe 
dionis regenerationem. Vtcndum igitureft fubiedis compofitionibus. 
Adarces,canchryos,fuIphuris uiui,finguIoru Ecquales partes.Singula tufa 
ac cribrata feorfum,deinde cum acetofimul ad multos dies leuigata in ib/ 
leilIinito,nonaceruatim,utnecutisexulceretur. progrelfu uero temporis 
adijeitur parum quid de ueratro,&de galla fimiliter. Aliud. Fici nigre 

* uirgulta aceto macerato,8d leuigatis aphronitri/ulphuris uiui,myricj fru 
ctus/mgulorum squales portiones ammifceto,&: nitro prarfridis illinito, 
acinfolato.cauendo ut ne exulcerentur. Archigenes autem calce uiua fuf/ / 

Scienti,ad ficifdlia ammixta ufus efhaut ubi defricueris inquit, leucas ue/ 
ratro albo donec exudarinr,quo reliquo corpori concolores fiant,fjnopide 
autmeliade terra illine. Aut acubus fimul innitentibus perpundione fada 
donec cruorem fundant,finopide cum aceto illine. Aut pra:fridas uelut di/ 
dum eft,fici fitcco recenti illinito, Sd folia ipfius aliquantum confricato. 

Bcuitiligincalba ac nigra. Cap. V I. 

VTItiliginu generatio eiuidem cum leucis fpeciei eft. Verum illae ad pro/ Vitiligoalbct 
v fundumufq; carpus mutanr,ut etiam pili fimiles enafeantur. Vitiligi/ ernigra 
nes uero in cutis fuperficie confxftfit,praeterquam qubd etiam ipfe moram 
trahentes ad profundum ufq; procedunt, ut etiam pilos albos producant, 
propter fubieduinhumorem.Nam ex pituitofo humore alba: fiunt, nigra: 
uero ab atrabiliario.In communi igitur utrifeg conuenit calx lota aqua fo/ 
luta. Aut draconti) radix cum aceto impofita, Similiter ueratrum utrunqt, 
lupinorum amarorum decodum affufum, Sd farina ipforum tmpofita cum 
aceto aut aceto mulfo. Capparis radicis cortex cum aceto, lilii radix cum 
Welle.cepa cum aceto illita in fole, crocodili terreftris ftercus,fimiliter eti5 
(ramorum ubifolam oryzam ederinr,fepiae teftte uftae. Compofittim uero 
hoc,Alcyoni),nitri,fingulorum fextantem,ueratrialbi, iiilphuris uiui, fin/ 
guloru unciam unam.Quidam etiam fecis uini uftae unciam unam adduc. 

Aliud. SulphuriSuiuijipumK nitri,finguloru drach- H I t . canchryos gra¬ 
na LX.terito cum aceto,8d folamuitiliginem illinito, ita ut integram par/ 
temneconttngas.ReficcatumuerOabiuitofrigidaaqua. Aliud. Fari/ 
n* lupinorum, buccinorum uftorum,nitri,fingulorum choenicem, ueratri 
albidrach.VMi.ficcaaffricato. Aliud.Farinteeruilib.n.feminis erucae, 

,, am ygdalarum amararum, radicis cucumeris fylueftris, finguloru lib.i.ui/ 



,yS >AVLI AEGINETAE 

no mulfoleuigataillinito,&:pofthorafpatium fpongiadetersito 
ad maculas fola‘res,Sduaros,2d alias cutis maculas. ' * * 

Aduitiligincs Abit, cxpcrimtnto conflas. 

Sulphuris uiui fextar. n. calcis uiua albas' trientem, candidum ouoru 
quincg,oIei nardini 5C aceti parum. Sulphur primum teritur, deinde nardi 
num adijcitur,8d rurfus teritur,atcg ita acetum inftiliatur, ac rurfus taba- 
Calx autpriuatim lota femeb&i iteru atque iterS fulphiiri additur,una cum 
candido otiorum, &rurfus teritur,Sicolleclus humor diffunditur,ita ut mn 

dicum eius relinquamus,quo ungentum iUmi poffit,atqjfic iltimur. 

Aliud Archigenis. Sulphur uiuum,fici folia arida,aphronitrum, a|cy 9 
nium,ctmoliam terram,myrtum,cum aceto adhibe. 

Aliud Archigenis. Fici foliorum in umbra {iccatorum,fuIphnris,alu, 
minis,aqualeslingulorum portiones,cum aceto illine, Aut fici foliorum 

drach.l m.nitri drach.l i.alcyonijufti drach. ii. cum acetoillineinhalneo. 

Priuatim uero uitiligines nigras exade tollit fandaracha cum dimidia fuU 
phuris parte. Verum nitro praeparatis haec in fole illinito. At uero. albis, 
atrameti futorij,aeruginis, squales fingulorum partes, nitri duplum, ablqj 
pinguitudine affricato. Aut canchryos,fuIphttris uiui,adarces,squales fiii 
gulorum portiones,cum aeeto affricato ac illinito, Quum autem reficcata 
fuerint,fricando abluito. Idem etiam ad leucas facit. 

Ad/ligmata,ex libris Archigenis. Gtp. VII. ; : ; 

Stigmata. O Tigmata eximes fi id quod matula inhsret cum acerrimo aceto illinas, 
MatuUquod V Aut calcisuiua partem i.nitritoftifului partem dimidiam,cum aqua 
inlmet in fole illinito. Vbi uero exulcerata fuerint, uelut ulcus ad cicatricem per/ 
ducito. At Crito ad ftigmata inquit, locum nitro prariridum terebinthina 
integito.deinde deligatum ad fex dies finito, feptima uero die foluito,8£ 
ftigma acu pergungito, & deterfo paulatim per fpongiam fanguine,tenui 
fale_confricato. Deinde impofttum medicamentum ad dies quinqs finito, * 
eft autem hoctThuris, nitri, calcis uiute, cerat, fingulorum drach.l in. tnel/ 
Iis drach.v 1I I.poftquam enim exolueris,atramentum in medicamento re/ 
peries. Aliud ungentum. Piperis drach.l l.ruttedrach.ini. landarachf 
drach. 1111 .auripigmenti drach. I. Mellis quod fatis eft,loco nitro prapara 
to illinito,&reliqua fimiliter uelut in priore facito. Soluito autem per tri, 
duum,&: atramento deterfo,rurfus illinito.Tollit etlim inquit,in diebus ui 
ginti,citra ulcerationem ac cicatricem. 

Aliud creticum appellatum. Thuris drach.U 11 .nitri drach.l i .attamen 
ti futorij drach.l 111 .cerae drach. VI.piperis drach.l 11 .ca'cis drach.l Il-tha/ 
pfiae drach.l 11.auripigmenti drach.l s .fandaracha! drach.l II. mellis quod 
fatis eft.utere uelut fuperiore.Oribafius autem ait, Ranunculus herba im/ 
CautenfrU pofita,aut capparis folia,ftigmata eximunt.Si uero in alto fint,ac tolli non 
giirn pofl[int,& no multa cute occuparint,frigido cautere crufla induda tollito.' 

Depuftulis. Caput VIII. 

VuJiuU p Vftulaefiunt craflis humoribus in cute impadis,Sd magis adhucfi Ium/ 

ma cuticula denfa eft-ln quibus igitur etiam in profundo humorum co/ 
pia fiibfiftit,eos prius purgare oportet. Si quis enim non prius hoc fa<So, di 
fcutere aggrediatur,obturabitipfosmagis quam euacuabit per cutem, ai 
Uero profunditas fine fuperfluitatibus fuerit,per cute ipfos euacuare opott 
tet.fx non procul diftrahere,quod contingat fi per uentrem, autperuoffli/ 
tus euacuare uelis.Carterum curationem humorum cuti infartorum,per» 
menta & calfadoria facere oportet, SC prafertim ubi lata pudui* w ermt ’ 
Tales enim ex abunde frigido ac craffo humore generata funt. Laurnta? 
folia teneraitemcp ruta,utracg pari portione terito, & mannam thuris cum 
oleo dilutam addito ac illinito. Aut betam teneram codam tritam imponi 
to.Aut cera drach. vi n.fulphuris tanttindem, falis drach.v I. Arida tento, 
Sf olei cyatho dimidio affufo,omnia fimul coquito, fadotj inde qinP^‘" 





t utitor. Cosura: uero allidere oportet.ualde bonum eft medicamentum. 

. ncpujlulis nofturnts. Ca p: IX. 

pVftutenocflurnx ulcufcula funt fuafponteenafcefttiajbullarum inftar 9 P uJIuUm* 
i fubwbicunda,ex quibus ruptis fubcruenta fanies defluit. A tq; hac qui/ aurite 
, de™ interdia non uatde infeftant. Nodu enim doiorora funt magis quam 
pto ulceris ratione-Silpbrj itaqj fuccum aqua dilutu imponito.Siccat enim 
abftp morfu. Aut cicutam Ieuigatam impone. Aut brafficam crudam cum i 

aqua.Aut apium cum polenta tritum imponito. Aut hyofcyami folia cum 
melletrita. Aut folanum per feneum coriandro uiridi. Aut olea foltjsco/ 
clis cum aqua utere. Aut uuas pallas reiedis uinaceis tritas fplenioinfar/ 
das impone, aut adiantum tritum cum meile. Vitare uero debent ne acria, 
acida ac falfa ingerant.fomenta item uitent,&: balnea,& folem. 

De pupulis jiucbutlk. Cdp. X. 

/^\ Vanonfua fponte rumpuntur papula: flue bulla, Si tamen dolorem» VipuU 
'<-L fellant, eas acuta acu perforare conuenit ad commodum faniei deflu b dU 
xum.Deinde humorem leniter exprimere,ita Ut cutis prarpolitalinatur. Et 
fibulla repletafuerituulnurculoocclufo,rurfusfimiliterperforarcoportet, 
iC exprimere,Sd cutem adfflrictam feruare,donec ad cicatricem perdudum 
fuerit id quod fub ipfa eft exulceratum, prius quam igitur pullula: erum/ 
pant,lentem codam tritam cum aqua imponito. Aut mali punica uirgulta 
calido cinere tepefadaadhibeto, & locos torreto. Sf uero eruperint, &T ul¬ 
cus fiat,adipem fuillum liquata,8d argenti fpuma tritam mifceto, Si linteo 
infarda imponito.aut Itlrj radice in aqua coda ac trita,cu cerato imponito. 

k ' Ai pufluUs nofturtm cr bulUs. 

Spumam argenti, SC iulphur uiuum aequis portionibus,cum aceto Si o/ 
leo myrteo,ad ftrigmentitiam fpiifitudinem trita,illines cum oleo & uino. 
j Facititem & ad hac,&ad calidas cruptiones,Siad papulas efferuentes,8d 
adachoras manantia capitis ulcufcula, Si ad furunculos incipientes, & ad 
ambulla,medicamentum ex plumbagine, 8C quod ex ouis paratur. 

Aidmbujld. Cdp. XI. 

A Mbufta moderate detergentibus medicamentis opiis habent,citrahoc Ambufii 
■^utmanifefte calefaciant aut frigefaciant.Pfoihde ferra chia,Sdcimolia, 

8i cretica, SC Omnis letiis terra, cum aceto non ualdeacri, aut aqua animi» 
xta,illita probe facit,8d bullas excitari prohibet-Item ouum totum crudum 
eueftigio impolitum, lana molli exceptum.Nam & moderate perfrigerat, 

& citra mordacitate reficcat.Sed & atramento fcriptorio oblinito,aut thu/ 
re aqua diluto,aut lenticula coda trita,aut eru6 integito. Caterum adam/ 
buftiones ex aqua calida,prius quam bullae excitentur,oliuarii muria con/ 
ditatum aquam affundito,&' ipfas oliuas cum polenta tritas imponito, aut 
alumen fciflum tritum cum aceto illinito. Aut fel taurinum cum aqua lar/ 
galiquatumi!hnito.Authxiulumaffundito.Autgaro,autmuriaperfundi 
to.aut bulbos liliorum,aut hyacinthi,aut narcilfi, cum rofaceo tritos,& ad 
ftrigmenti craffitudinem redados illinito. At uero Marcellus compofitum Mmctla 
hoc tradit. Panniculum meile imbutum,fid inordeo obuolutum exurtto,et metem 
conijeito cineris eius drach.vni.cerufedrach.iin.butyridrach.vm.ee» 
tidrach.x vi.adipis caprini drach.xVi.rofaceidrachXVI. Quod fi iam 
bulla excitata fuerint,rhoem dC polentam tritam cum aceto impone. Aut 
calcem uiuam cerato ammfxtam,8f linteo infartam impone. Qtiin & iphg 
tion appellatum medicamentum ad hac commodum eft. Qua uero ulcera 
iafunt.porro trito in tege. Aut portulacam tritam cumpolcnta impone, aut 
columbinum ftercus linteo inuolutum exure, SC cinere eius oleo diluto u* 
tere,admirandum eft medicameHturmPinus quoque aiit picea cortex,aut 
Adiantum ficcurntritum,autrnyrtifofiaufta trita infpbfguntur.Faciutfin/ 
g«lahac etiam cum cerato compofiti.Seda; quod anchufo rubicunda ra 
,, ®P*flcta,tufe, trita trientem recipit,&ccraalbg dodrantem,rofacei un/ 


Lapiduprat* 

fcgmma 

Ttcfqitmata 


Acrochorion. 


Ganglium 
Poties mediem 


cias X VII i • Itemcp quod excetufacum modica medulla 

bonum cft medicamentum. pstatUt ' 1 

■ Ad cos qui flagris ceftfunt. cap, XII. 

pErufe St fpum* argenti aqualibus portionibus, ceraquadrurb , 
v - y fufino aut rofaceo,uelut emplaftro utere. Verum prima die fiLn n 
per feutere. Aut croci drach.i.tragacanthi drach.i .ouum integra ah?!» 
ilis, unitis utere.peliis ouilla recens detrada, calida adhuc flagris c*fi^ 
cundata,magisquamomnia alia in una die ac node curat. 6 scir ' 

Vtpiliexambujlisna/cantur. Ctp. XIII. 

Dlli ex ambuftis nafcantur,fi fici folia in olla torrefada cum cerato etiml 

* ftriuiceimpofueris.Autcarica; drach.VIII. fampfuchidrach.i.tritjf- 

olcoceraticrafiitudincurere.Autlapidum prafegminisdrach c fq uam W 
atris drach.x.cum aqua in paftillos efForma, & ferua, VfuuMoexwtent? 
panem unam ad odo cerati partes ammifee ac dilue. w 1 

Addefquamata. Ctp. XI Ili. 

TN defquamatis ac fuperficiarqs ulceribus, primis diebus adftriAoneu/ 
*fus,aut uino,aut aceto,aut acida muria, in fequentibus ad cicatricem in 
ducendam utereemplaftris pinguibus,St ex albis hisquafuntdelicata.E? 
gregie uero facit hoc. Cerufat partem unam,amm oniaci dimidiam, myrtei 
quod fatis eff. Ammoniacum in aqua terito,Stcerufam ammifccto,myrteo 
affundens,St utcrepro pingui emplaftro. Aut ad lapida pratfegmina Iqua/ 
mam aeris ammifeeto, St myrteo tritis utitor, aut cimoliam St argenti lpq, 
mani,cum uiuo 3t oleo cicino St myrteo teri to ac utitor. 

Ad dcfquamatajntertrigmci.er diuturna ulcera.cr /initem ac teneram cutem. ■ 
Spumat argenti chryfitidis drach.i..cera; drach.xx.refina,piceaficc* 
drach.Xll.oleicyath.is.Spumam argenti fit oleum coquito,ac reliqua ad= 
jjcito,3t fpathula agitatis,aut etiam in pila mollitis utitor. Catteriim de/ 
fquamatam cutem detrahere non conuenit,fed inducere St imponcremedi 
camentum. Sic enim agglutinatur, ctiamft denigrata fuerit Si ucro denu, 
data fuerit caro,diffi'cile eft cicatricem inducere,dum mordetur St fordida 
eft ulcus. At fineinflammationeconferuatdefqu.imata rlnis ruber impofi/ 
lus tritus cum meile, aut It ntiici tornatilia, 8C cum mcllcimpofita. 

Ai defquamata,cr flagris cefos.v articulorum contuflones.meiiear 
mentum dolorem eximens. 

Spu n*argemi,ceruflf*,fingulorum dextantem,cerar fe:uncem,oIeipu 
riautrofaceilib.is.amyiifextantem facitad eadem etiam pelariumcx re/ 
cremento argenti,St emplaftrum ex ouis fimiliter. 

De ucrrucarum#ecicbwt,fbrmicaria,cr ea qua: chorde fummepartiflf 
millsc/i. Caput XV. 

T7Tra<p harum uerrucarum cutis eminentia eft parua,ca!Iofa, St utplurl 
mutn rotunda. Verum formicaris latum fundum habet,fit fi quis coli/ 
fcalpet, fimilem fenium inducit ueluta formicarum morfibus: altera uero 
acrochordon appellata, anguftum fundum habet, ut fi aiTimiles/umma 1 » 
chordapartemdependereputes.Has igitur extuberantias tollit elateriuffl 
cum faleimpofitumtthus cumacetoigrofti ficus cum aceto,farinaacnte° ! 
Rcifiquorilhtusutemcptithymaliirmaridts caputfalfumuftiimtarugocS 
fulphurc uiuo uftatocymi folia cum atramento furorio: id quod deftillat a 
innuentis uitis uiridibus adhuc dum uruntur l ouillum ftercus cum aceto, 
hirci /cl illieutheliotroptj magni femen cS uino impofitti: ruta cum nitro % 
pipereinitrii cum urina pueri impubistftercus bonis gregaria cum aceto. 

. , DeGanglio. Xaput XVI. . ■ •iji'0,. 

( Anglium neruicotortioeft.explqgaa'ur 1 Iaflitud/neproueniens,inpM 
r#s quidem corporis partibus, maxime uero his qua moucntur, ue/ 

I,ut eft fumma manus,St pes.In'h'o.c inquit Archigenes,cafcem uiuam cum 

adipe anferino St terebtmhina imbonitb. Polles autem medicamento « 
.. Achate 


. Achatelapideutitur. Oribafius uero hoc,Ceruf£,refinp pinus,oleiueferis. 

Angulorum unc.l-ammomact thymiamatis, gaIbani,finguIorum unc.I. ce/ 
tx trientemiaut difcum inquit,plumbeum crafliorem,ueluti funt uerticu/ 

Ia,ganglio maiorem imponito ac deligato. Grauitateenim dilToluitipfum Plumbm 
per longius tempus. Sed Si nos hoc utimur, facit etiam oxerum 8C malli/ iifm 
dierum emplaftrum. 

.Dcinflmmtionc. . . Caput X VII.. 

TN communi quidem omnes calidos & dolorofos cum ardore tumores, ,nflmmtio 
^inflammationes appellarefolcnt. Verum prout diuerfa eft materia qua; i, 

pfos'eflficir,eiiaMhorumdiflcreritiam.euariare.aiunt.Namubifanguisbo/ 

nus,8f craffitie mqderatus^daliquam partemaceruatim influxit, %C ob co 
piam impadus effjtteri eam quae priuatim inflammatio appellatur. Si uero i nflmnutio 
bilisflaua inaliqua parte conttftar,herpetem.(Vfei uero fanguisSC flaua bi proprii 
lisfimul influxerunt;eryfipelasfitreignem facrum effici. Quum autem in/ H crpa 
fluens fanguis calidus multum fuerit ac eraflus,carbunculos producere fo- Eryjipebu 
let.proinde ab ea quae priuatim inflammatio appellatur initium fumemus, arbmulm 
qua in multis fa-pe contingit. Qua? tumor eft rubicundus,dolorofus, feni/ 
iens,8f calidus,ex fanguineuelutdixi,bono ortum habens, qui quandocp 
ex toto corpore affertur,quandocp in ipfaparteredundat,ut a uafis contine 
ti non poflit,fed inftar roris excidat in intermedios uacuos locos. Sed SC 
aduulnerationes fapef&iadfraduras, ulceraqjac plurcs alias extrinfecas 
caufas,hacaffedio concomitatur.Poftquam igitur derepente pars aliqua, 
citra manifeifam caufam pragreflam, inflammata fuerit, totu uero corpus 
ad partem demittit,totum euacuare oportetperuenafedionem.ipfamau/ 
tem inflammatam partem irrigare,ac cataplafmatis integere,non calefaci 
entibus ac humedantibus,fedhis qua id quod influit repellere poffiint: 8C 
id quodinaffeda parte continetur euacuare. Cataplafma igitur adhibere 
* oportet ex fempeniiuo,&: mali punici corticibus in uino codis, rhoeq; ac 
polenta compofitum.Si igitur dolor uehemens non eft,hoc ad dolorem u/ 
tendum eft. Si uero cum maiore dolore pars fluxione infeftetur, necg fic ca/ 

Iida aqua,aut oleum adhibeatur,aut ex farinis cataplafmata. Inimica enim 
funt hac fluidis affedionibus. Veriim mitigare oportet doloris uehemen/ 
tiam,eo quod expa(To,rofaceo,ac cera modica paratur, cuni lanis fuccidis 
multumoefypi habentibus. Excipiuntur autem 5C adhibentur hac aftate 
quidem frigida,hyeme uero tepida,ita ut etiam fuperiores partibus affedis 
locos fpongia uinoauftero imbuta aut frigida pofca,circundemus. Admi/ 

, ftenda uero funt etiam herba in cataplafmata,qua ad hoc commodg funt. 

Helxina igitur ad omnem inflammatione conuenit, tum in principio, tum 
in augmento.Similiterglaucium,atripIex,malua,Iaduca6< cucurbita, ad 
calidas impofitg.Faciunt quoqj tribuli ambo ad inflammationes ex fluxio/ 
ne.Braffica uero ad induratas.permutatione autem ex his contingente, 8C 
purenonfubiacente,emplaftroexchalcitide curare oportet, autfimiliali/ 
quo ex his qua ad fluxiones faciunr.lariam uero puram uino imbutam au/ 
ftero extriniecus medicametd fuperimponere. Atqj hoc quidem modo in/ 
nammationes ex fluxione curabis. Eas uero qua ob aliquam externa cau/ 
fam confidunt,fi humedes ac calefacias, non lades, Et fi quoqs opus fuerit 
fcatificareipfas,comodehOcipftim facies. At fi ex fluxione obortas icarifi, 
prafertim iri principqs,magni cuiufda mali agroto autor fueris. 


^Ifierinonpolfit ut fuppurationem prohibeas,panem aqua 6foieocodS Abfceffwi 
imponito. Aut ordeaceam farinam fimiliter praparatam.Pars aute per/ txterni 
tundatur aqua in qua althaaradix fit coda. Vbi itero tumor agre fuppti/ 
rari,aut difficulter difcutipoterit,catapIafmate ex caricis Uteris. Oportet 
autem dulces ac pingues caricas coquendo eliquare in aqua,&fimilemfa» 
u cere aquam tenui melli, eiqj adtjcereordeaceainfaririam.Etfiquide tumor 
o i difeutia/ 


tii PAVLI AEG I NETAE 

diTcutiatirfjUcrum defedluofms,cum caricis coquito hyflbpum, aut oria 
num.Et fi amplius intendere uoles,falem ad dec odium adqcito, diligerit * 
men animadueriione habita, ne propter uehemetiorem rcficcatione Da 
in fcirrhum induretur.Et fi quando tale quid uideris,in aqua concoques ™ 

cumeris fylueftris radicem,autalth a; ae,autbryonie, Verum his fortior ell 

8d maiore difcuflTotia facultate prardita dracunculi radix. Sed 8 i i p f um ’ 

dracunculo mcdicametum.talia fortiter difcutit.Qiiandocp igitur folaiuj 

decoquestquandoqs etiam caricas adrjcids,farina quocp cu adipe ammixta 
Quin 8 C anethinu oleum difeutiendi uim habet, 8d crudos ac incodlostu/ 
mores concoquit.Pix quocp duros ac crudos tumores omnes concoquit, fi 
cataplafmatis adrjciatur,&hoc amplius liquida facit. . 

Medicamentum compofitum,quod concodlos iam abfceflus exprimit, 
ut fepeplus in fplenio reperiaturtnon concftdlos uero penitus difcutit.La’ 
pidis pyrita: drach.Xi l.ammoniaci triti tantundem,farina: fobacegdrach, 
vi .excipe reiina liquida,8d pelli infarta impone,Splenium autem neaufe/ 
ras donec fua fponte decidat. Carteriim non longe antea praparare medi 
camentum oportet,cito enim ficcatur. Ex his uero tumor linonfitdifctfi) * 
fiis,fed pus in ipfo fubfit,eofedlo,8d pureeuacuato,deca:terooIeumauta/ 
quam adhibere uitabis.Imo etiamfi ablui opus fit uulnus,aquamulfa,Sipo 

fca,6d uino uteris,itemepuino mulfo.Et fi inflammatio adfit, lenticula: cata 

plafmaterfi non adiit,alio quopiam cmplafiro in talibus fedhonibus uten/ 
dum eft,2d no minime eo quod ex chalcitide paratur. Super ipfa uero fpqn 
giam,aut lanam uino acerbo imbutam imponito. Vulneri uero nullum 
pingue medicamentum adhibeto,quale eft id quod tetrapharmacu appel/ 
Iatur. Vehementer enim-reficcari opushabet. 

tutfriv/npiM dbfcejjui. 

'AbfcejfiK qut Quandoquidem uero aliqui non fuftinent ferro abfcelTus fecati,conati/ 

rumpant dum eftut medicamentis attradlorrjs utamur. Narciffi itacp radicem tritam i 
in aqua mulfa cum irino codlam impone. Aut arundinis teneram radicem 
tritam cum melle.fi uero dura fuerit,aqua mulfa prius codiam.Aut arillolo 


chiam cum meile impone. Rumpit autem picis ficca:, propolis cretica<e/ 
qualis portio,& cicatricem inducit. 

C ionyjia em* Dionyfia emplaftrum ad abfceflus admirandum,8d ad mammas ac glan 

pUftrum dulas tumentes attradlorium, per obfcuros meatus difeutiens. Oleiuete/ 
ris,aqua?,fingulorum lib-1.coquito parum,&Taphronitri fexuncemadijei/ 
to,mifyos unciam unam,aut fextante,Sd coquito donec non ioquinet.De/ 
inde addito mannae thuris,cera",terebinthina,fingulorum iexuncem, 

Ai neruorum abfceffiu. 

Ntruorim Cerae,colopbonia,butyri,fingulorumlib.i.picis fieese,mellis,lingula/ 

abfiejjk rum 1 ib.i i .aeruginis quadrantem,uifci quod fatis eft.Facit item oxerum S i 
Maflicherum emplaftrum. 

Aliud attradlorium, Ammohiaci thymiamatis fexunce,cerse, teremtv 
thin*,fingulorum trientem,iulphuris uiui quadrantem,nitri quadrantem. 
QuinSd fmilium appellatum medicamentum,8d quod exalli|s paratur,ue* 
hementer rumpunt abfceflus iam tranfmutatos.Quod uero ex feminis lini 
fucco conftat,difcutit,tranfmutat,rumpit,iuxta aptitudine. Verum admi/ 
tiores abfceflus,etiam conueniunt ea quae ad parotidas relata funt, Atque 
haec quidem de abfceflii ex inflammatione tranfmutato. Galenus autem di 
xit, aliquando necp inflammatione praegrefla abfceflum oriri, ea uidelicet 
Abfeejfut dbf* quae ex bono fanguinegeneratur.Statim enim ab initio inquit, obaliu ali/ 
que prtgrcjfa quem humorem quemcuncy tandem,excoriantur,8d temporis progreliu® 
mflamatwne fubiedlis abfcedunt ea qua: illum corinerit.Itacg etiam fedla omnigenas ha 
morum ac folidorumcorporum /peciesintra iehabere uidentur.Nam oc 
cceno,8d uring,Sd fanguinis grumo,8d fucco melleo,ac mucofojSdoffib®’ 
dC unguibus,Sd capillis fimilia corpufcula,inabfceffibus reperiuntun | m0 



. ttiafflanimalia faperepertafunt,ferme omnibus ex putredine orta haben 
rsbusfimtlitna.Sed 6c lapidibus, &Tarenis,8i; teftis,&: lignis,&carbonibus, 

&: luto, Strigmento, & amurca:, & feci fimilia,in diuturnis maixme ab/ 

(ce®btts,ex humorum de loco ad locum impetuoio decubitu obortis, con 
fifteredicit.Quapropterabfcefluum corporis externorum maxime,nota: 
perferiores tradendg funtj&T eoru qui per medicamenta difcuti nequeunt. 

Abfeefliis itacp eft corruptio ac tranfmutatio carnium, aut carnofarum par M cc <r M 
tium,ueluttnurculorum,uenarum,arteriarum.Horum aliqui in tunica co/ quii j t 
t/nentur,uelut funt Atheromata,Steatomata,Melicerides: aliqui finetuni AbfcemcrinU 
caconfidunt,generis appellationehabentes,dequibus nunc agamusr Ab- niculiut^ 
feefliium generationem pleruncp inflammatio procedit, de qua diximus. n!rit J 
Qiiandoqj uero etiam ab initio ftatim oritur, uelut paulo ante didlum eft. 

Sequitur ad abfceffum, ardor loci tfehemens, d£ maior tumor, magisqs cjj 
antea rubicundus S>C durus, cum punftorio dolore,fiC pul fu ac grauitate, ut 
quid ex parte pendere putetur. Quod fi eria locus nobilis fuerit,febris quo/ 
queaccedit,8d rigor inordinatus,Sd nociti maxime dolent ac febriut, quan 
docp etiam inflammatio ipfis excitatur in glandulis uicinis. Vbi uero per/ 
fetius faflus eft abfceiTus,pleraqj minuuntur, pundlurte autem pruriginoff 
fiunt,&:paulatim ftupidte: 5C tumor faftigiatur magis in apicem acutum, 

SC ad tadum mollis eft ac facile cedit: Sd fuperficies de apice detrahitur, di» 
co afit de his qui foras rumpuntur. Si igitur ex medicamentis,aut fua fpon 
temmpantur,linamentoru duftu curentur,pure particulatim euacuatotfin 
minus,aperire oporteteo modo qui in chirurgia traclatione referetur, 

Dcgdngrttuer carie> Ctp. XIX. 

AVum inflamatio non difcutitur,htiqj in pus tranfmulatur, faepe in gari Gthgrini 
v “‘' grsnam ac cariem tranfit,quare & de his dicemus.Gangranas equi/ 
l dem appellant mortificationes ob inflammationis magnitudinem, no iam 
’ fa<Has,fed adhuc fieri pergentes.Etfi quis non cito talem affedlionemfaner. 
affedla pars facile mortificatur, cuius pars uicinas corripit,&: hominem oc 
cidtt.Quum uero corpttfcula ita affedta penitus fenfum amiferint, non am Cdriei 
piius gangrasnam,fed cariem ac corruptione,graecefphacelum appellant, sphmlub 
Hic affectus etiam oflibus accidit,quu circunfita ipfis caro uitiatos humo/ 
resfaniofos generans,his perrigauerit illa,ac putrefecerit, Perfecfte itaque 
mortificaeam partem celerrime refecare oportet,quo loco fane parti appro 
pinquat. Gangraenam uero curare, fanguinem quam plurimum ex atteda 
parte euacuando. Aut enim uena fetSa corruptum fanguine euacuare opor 
tet,quum circa ipfam parte uena magna fuerit: aut tota cute multis ac pro/ 
fundis uulnufculis impadlis diuifa,ita ut ubi fanguinem defluere permife/ 
rimus, aliquod medicamentum ex his qua: putrefeentibus commoda furit 
imponamus. Sunt autem haec,farina erui,aut loltj, aut fabarum, cum aceto 
mulfo.Si uerouehementius adhibere uelis,falem adfjcito,autpaftilIu An/ 
dronis.aut aliquem fimilenvfaciut ad gangraenas etiam ueteres nuces.Re- 
purgatautem ipfas urtica,& tithymali fuccus tempeftiue 8C moderate ad/ 
hibitus.prodeft ipfis etiam lupinorum amarorum decodum affufum- Qui 
dam uero poft fedionem,fecuritatis fedionis gratia,etiam cauterem adhi/ 
bent,in quibus fale cum porri fueeo utendum eft.poftea autem ad cruftatri crxjlm rei 
remouedam,catapIafma ex pane,aut hordeacea aut triticea farina; in aqua moualtls 
oi oleo codum imponatur.Item capitalis ficcus puluillus eum melle.tetra* 
pharmaco etiam ac Macedonico appellato utendum eft. probe uero fepa/ 
rat cruftas,panis cum apio tritus,aut cum ocymo. Aut iris, aut panax, aut 
ariitolochia,aut acorum cum meile, aut thus. Aufert etiam probe cruftas 
Machatrionis medicamentum, 8C Ilis,melle excepta in Iinamentis.Verum 
m m °lbbus corporibus farina erui fuffteit cum meile. 

. ExOribaftjfcriptis,aAgangrtcnas. 

Aeruginis rafae,minrj, aluminis fciffi,fingulorum aquales partes aqu* 
o 4 tritas 



Herpes iieies 
Verpis mi* 
lieris 


E ryflpehti 
ignis fecer 


tritas illine.Gangramasdrcumfcarificabit impolita farina IohV 

Phano «fale,quandoqs etiam aceto.uua palfa exemptis uihace^!^ ra 4 
tice,addito fale SC aceto mulfo.Nucum regiarum nucleus.myrti f 0 i" or 
no cocta trita cu melle.Raphanus cum aceto etiam crudas ad os u r - nui 
De herpete. Cep. XX. ^ ru Pit. 

pLaua bile citra alterius humoris ammixtionem fecreta, in narte ait 
A confidente,affedlio Herpes nominatur. Et fi quidem crafflor fuerit™ 
page,tnagisqs acris,totam cutem ufcp ad fubiedam carne exulcerat 
catur Herpes adedens.Si uero tenuis ,SC minus acris, ac calida, bullat n,, 
uas in fumma cute excitat milio fimiles, SC Miliaris herpes ex CmilitX 
dtcitur. Verum ex Onbali, fencentia, pituita cumflaua bile mixtio milia 
rem herpetem fadt.Euacuabimus igiturtotumcorpus per medicamenta 
bilem ducens. Affert,s autem locisfngefacientia ac ficcantia medicamen, 
ta adhibebimus, ab initio quidem pampinos uitis, & rubi, ac plantaginis 
in cataplafmateappondtes, podea uero lenticulam, hisci; aliquandoetiam 
mei ac polentam mifcebimus.Itemq) cataplafmadeicripturn ad inflamma, 
tiones ex fluxione,citra femperuiui additionem. Vlcerata uero illinantur 
palfillis paflo folutis,adt uirto tenui SC audero non ueteri, aut pofcaaquo, 
ia. Adhibeatur etiam glaucium,&huicfimi!ia exaqua,aiit hoc nihil effici- 
ente,acetum ammifceatur.Sed SC plantaginis fticco, aut folani dilutu ma, 
gnopere prodelKAutlmi femen todum,ac uirto olePqs codiumSCtrituim* 
ponito. Aut cimoliam folani fuCco dilutam illinito.Et fpuma argenti trien 
tem, fucet porri cyath.vi i .fucet beta: tantunde, trita illinito. Vbi uero ditp 
turnaiamfunt talia ulcera,idoneus edMufa- padillus Se Andronis. 

Aliud ad herpetem bullofum. Recremento plumbi in uino audero tri, 
to ac illito,beta folia in uino cocfla fuperne imponito. Aut cera trientem, 
myrtei fexuncem,recrementi plumbi trientem.uino tritum recrementum, 
reliquis liquatis cerato excipe,ac ilhne.Sedata autem nomedepafcete,ce/ * 
rato ex recremento utere,aut lente coela cum meile intege. Ad herpeteue, 
ro qui fub cute ed,recrementum plumbi ruta tritae fucco excipe, aut cera' 
tomyrteo pro ruta. Aliud. Lana mollis non lota:,circum tedam obuo/ 
luta ac udae drach.Xus.cera drach.xxv. recrementi plumbi acetabuli 
dimidi5,adipis caprini curati & loti in aqua drach.XXV. olei myrteiquin 
cuneem. Aliud ad herpetas uehementerdepafcentes.Malicoftjmalipu, 
nici dulcis drach. v i .fpuma argenti drach. v i lana non lote circum tedam 
obuolutae ac uda drach.i i i.cera drach.xn.cerufa drach.vm. thuris,a, 
luminis fcifli,finguldriim drach.i.uino SC myrteo excipe. 

Ocigntftcro. Qtp. XXI. 

I y more m ex langiline feruente ac tenui cofidentem Galenus priuatim 
brylipelasjhoc elt ignem iacrum appellans,eum qui ex utrilcp, fangui- 
ne ac bile conflatus ed,ex iuperantis humoris nomine,du<3aaffedh'onisap 
pellatione nominaUit.QuUm enim fangufs fuperat,inflammationem eryli' 

pelatolamiquumflaua bilis,eryfipelas inflammatum appeilat.In communi 

uero,tumorem ex fanguine ac bile calidioribus fadis produdlum, eryfiper 
las nominat. Vtroautem modo appellesnon multumrefert,adauxiliorum 
ianc ufum. Verum illud nofle expedit,operofiora ede eryfipelata maxime 
circa caput.C^uarefirion efficax auxilium contingat,quandocp etiam fm' 
gulant.btatim igitur ab initio ubi copdruerit,uenam in cubito fecato,ma/ 
xtme quidem humerale i fiff mirtus,earn qua inuenftur.Si uero ob aliquod 
impedimentum uenam no fecemus,purgatione utendum edper bilem dur 
cens medicamentum. Atcp hac quidem etiam in eryfipelatibus aliarum par 
tmm utendum eft.aut infufis per clyderem efficacioribus, illinendaqseryfl 
pelata parum ut id quod influitrepellamus per frigefacientia, partim utid 
quod iam coaceruatum ed difcutiamus,per moderate calefacientia ac bur 
mediantia,prius quam Iiuida ac nigra pars fiat, ita ut ea qu j illinuntur feffl' 




* perhumida conferciemus,per hoc ut frequentius alterentur, attj illud fieri 
poteft,Aper molles fpongias prius illita abluantur. Multus enim partis fer 
uor cito exhalare faciens,haccreficcat. Opusautem habenteryfipelata ab 
initio uelut dixi frigefacientibus cum humiditate,ab% adftridione, uelut 
e(lfemperuiuum,&portulaca, Sfpfyllium, lenticula paluftris,feris, cucur/ 
te,fo)anum,hyofcyamus,lai3uca,glaucium. Infupercjj apium, SC rhamni 
folia per fe,aut cum pane impofita,& cerata ex aqua ualde frigida. Mifce/ 
tur&optj quid iftis,£C fucci papauerts,& cicutae,3: mandragora:, SC fiunt 
compolita medicamenta. Fieri quocp poteft ceratum ex cera alba, rofaceo 
quadruplo ammixto,quod ex oleo crudo citra falem fit paratum,ita ut hac 
in pila emolliantur,ST aqug frigidj affundatur quantum fufcipere poliunt. 

Sitiero etiam aceti tenuis ac pellucidi paru quid ammifcueris, melius me/ 
dicamentum efficies. Sed SC polentj cum aliqua ex relatis frigefacientibus 
herbis,multum frigefaciunt,^palmulf pingues cum aliqua exiliis. Illini > 
etiam poteft pars cerula,aut cimolia, aut figulari terra,cum folano. Aut Ipu 
ma argenti cum rofaceo.Autchalcitide cum oleo SC pafTo-Aut cerula cum 
aceto SC lycio. Aut acacia cum aceto. Remittente autem feruore,utendum 
iimplicibus quidem,fulphureuiuo & menta,cum aceto SC rofaceo. Aut ru 
ta cum abfinthio,8d aceto ac oleo* Aut Ipuma argcnticum porri SC bete fue 
co.Compofitis autem,priuatim quidem ad caput hocpaftillo. Spuma- ar - 
genti,cerufa,croci,fulphuris uiut,opq,cum paffotln comuni uero adom/ 
nes partes,mintjfinopici,chalcitidis,mifyostorrefadii,teruginis,atramcn/ 

It futorij,aluminis fcifft,fingulorum aquales partes,utere ex aceto. 

Aliud. Sulphuris utui,cerufae,opij,acacif, fingulorum aquas portio/ 

atdpkfmitderyppektii > herpetiu,ttbfcejfiK,pirotidu!,isrmbujl^ 
j Foliorum recentis althaa tenerorum lib.l .in aceto codiam probe teri/# 

' to,&additoroiaceitriente,lpuma argeti,cerufla, fingulorum lextante,Sd 
uncia dimidia,rurfus terito cum coriandri, aut femperuiui, aut folani fuc/ 
co.deinde adtediis micis panis ut emplaftri forma accipiat imponito. Em/ 
plaftrouero utere hoc. Olei cicinilibramunam,myrteil!bram unam,cera 
■quincuncem,(pum? argenti trientem,aruginis rafae fextantem- Aerugo SC 
argenti fpuma.aceto teruntur- 
. jp Ccrdtumdieryfipeldtdcrdmbujld, 

Cera alba trientem,rofaceiquadrantem,oua fex, perdiciadis trientem. Ambufid 
Pollquam uero cellauit inflamatio.aut diuturna fit,antea quam liuida pars 
|at,cataplafina excruda ordeacea farina imponito. Si uero iam liuidafadfa 
fuerit,fcarificetur,3c cataplafmata diutius imponatur,8r perfundatur aqua 
calida dulci,aliquando etiam marina,aut muria.Quandocg etiam cataplaf/ 
mati eadem ammifcetur.Pofteauero relatis compofitis utendum efteum 
animadtterfione: Nam fi diutius permaneant,in pus aut putredinem tranf- 
,mutatio contingit. 

Detubercuh,bubone,crpdno. Caput XXII. 

£X Galeni fententia bubo, SC tuberculum, SC panus, glanduiariim affe/ B ube 
dlionesfunt.Buboquideminflammatio.Phygethlonauteideftpanus, Tuberculum 
eltglandula: eryfipelas inflammatum,aut fnflammatio eryfipelatofa. Tu/ Pati m 
berculum tjero ad fuppurationem cito tendens glandulae inflammatio. Ve Ptogtffciotj 
tum iuxta alios quofdam, in communi omnes qui pra-ter naturam in qua/ 
cuntp parte enafeuntur abfcefTortj tumores,tubercula appellantur-Dicite/ 
Hippocrates, Quibufcuncg tubercula in urinaria fiftula enafeutur, his 
. luppuratione ac eruptione fadta, iolutio contingit. Qui igitur ex ofFenfio/ 
fiibus.aut alqs ulceribus,aut doloribus proueniunt bubones,extra perteu/ 

. ftmt.Qui uero ex febribus, qui fane maxime in pefte coincidere folet, Btthxwif 

tPeiltmi exiliunt,fiue iuxtafoemur,fiue fub alis,aut ad collum enati fuerint, pefit 
.Verum priores in principio,uelut omnem inflammatione,per frigefacien/ 



tia ac adftringentia auxilia repellere oportet,aut fpongtjs ex pofcaimn . 
tis,aut lanis ex uino ac oleo crudo, aut rofaceo, aut melino,aut lentT ■ 4 
aut myrteo. Deinde difcufForrjs utendum eft. Si uero etiam totu corni,'T’ 
moribus redundet, antea euacuctur.Atfi nihil fuperflui habeat, ulceris • 
dem ex quo bubo faduJ eft,curam habebimus,uelut in tradatione <Jei,r 
ribus dicetur: glandula autem inflammata mitigetur lanis in oleo amw- 
laxatorio imbutis, Sed & totum membrum ex ipfis obuoluehdum elf s P ' J 
puratus autem tumornonpromptedi(Tecetur,fed ceratiformibus medic' P 
mentis difcutere ipfum concmuriquale maxime eft id quod ex apvranoo 
ratur,3d quod ex hcrhis conflans, botanicon appellatur. Quod fi difcufflo 

non contingat,ad ruptionem procedendum eft, fimiliter utinalHsabfceli} 

bus,&: curandum uelut illi. Cancrum in his qui ex febribus, autflmplici 
ter ex humorum copia fiunt,repellentia uitanda funt, ut nedum repellitur 
materia ad profundum recurrat,rtatim uero a difcuttentibus incipiendum 
eft.Qtibdft nihil prohibea t,uelut artas,aut uires,uenat fedio prius in cubi/ 
to aflumatur.In loco uero utendum eft fometis ex decodo chamameliaut 
anethf,aut alicuius conlimilis.Reliqua uero medicamentoru materia tna/ 
xime quidem ex his qua libro tertio ad parotidas relata funt transferatur, 
nec minus ex his quar paulo artte ad inflammationes dida funt. Queadmo/ 
dum etiam panorum curatio,tum ex his,tum ex relatis ad eryfipelata, indi 
Afler Atticus, tuenda eft. At uero After Atticus herba, quam etiam bubonium ob hoc i/ 
Bubonium pfum uocant,non folum impofita, fed etiam alligata, bubonibus auxiliari 
creditur. T ubercula uero priuatim difcutiunt in cataplafmate impofita, a/ 
diantu,atriplex,heIxinc,alth«earradixinuinocoda,ammoniacucummel/ 
le mollitum,ac impolitum,uifcum cumrefina ac cera. Rumpitautepropo/ 
Iis,lupiniamaricumacetoimpofiti,cucumeris fylueftris radix terebinthi/ 

• na excepta,capparis radix fimiliter,nitrum cum fermento autficubus. 

De furunculo. Ctp. XXIII. • 

furunculus p T furunculus tumor eft abfcefforius, ex craffis humoribus in carnofis 
•‘-'maxime locis conflatus,mitis quidem quum inipfa folacute confidit: 
malignus autem quum ex ampliore profunditate emerferit. Difcutiunt fit/ 
runculos SC concoquunt htec.Triticum commanfum ac impolitum,malli/ 
che Aegyptia,uuaepaffereiedis uinaceiscum faletritaacimpofita, aut 
diffundunt,aut rumpunt. Aut caricas codas in aqua mulla imponito. Aut 
ammixtam ad caricas relinam imponito. Aut ipfas caricas, fi pingues fue/ 
rint,fi(Tas. Aut fermentum rum nirm. A„r mc [l e . Authyo/ 


< ,nt,fi(Tas. Autfermentum cum nitro. A ut lini femen cu,,. .. 

fcyami folia trita cum butyro.Compofita uero,id quod ex fermento para/ 
tur,Sf quod ex polline ,?>C quod priuatim dothienicum a furunculis appella 
tur,conueniunt.fomentum autem adhibe ex mollibus lpongrjs,alfiduein 
calidam aquam tindis,atqsfic medicamenta imponito. 

De terebintho. Qap, XXIIII» 

Terebinthus QRibafius terebinthum tuberculi fpeciem cfle dicit, Sdinciimbereipli 
fuperne bullam fiue puftulam nigram, qua rupta id quod /tibiacct de/ 
D.iofcorides fquamato imuleuideri,hoc uero difledo,pus reperiri.VcrumDiofcor/des 
A UxSdrmm Alexandrinus ait, terebinthi funt eminenti* in cute confiftentes,rotunda?, 
cum paUidouirorenigricantes,terebinthifrudui fimiles. Hosigimred/ 

dem modo uelut alios tuberculofos tumores curare oportet, auxilrjs exre/ 
latis huc translatis. - “ ;I 


De carbunculo. Caput XXV. 

Carbunculus C Anguine magis atrabiliario euadente, ubi ebulliit, &T ad parte aliquam 
irruitjcarbunculos appellatos oriri contingit: qui funtulcera crtiftofe» 
plcruncpa puftula fiue bulla ambuftis fimili initium fumentia, aliquando e< 

tiam fine hac. EtexrcalpuntfaneafFedi omnino in principiotp'atn parte. 


nam ime nac. Ltcxlcalpunt (ane affedi omnino in principio ip ! am P artc ' 
Deindequandocp una, quandocp plures puftuls emergunt, miltjfpee |C ™ 
pra-ferentes fua tenuitate, quibus erumpentibus fimiliter cruftofum ««!' 



tfeluta ferro candente,cruftaipfa modo cinerei coloris,modd 
nigri apparente,una cum hoc quod fundo adhmret,&: quodammodo afR/ 
jraeifjcum depaftioneproferpente. Reliquauerocaro,circumftta ualde 
flammea ac nigra colore fit,fplendicans ueluti pix & bitumen. Talis au/ 
rem eft exade atra bilis. Verum carbunculi circa carnem oborti,breui cit/ 
tunfcribuntur.Qjii uero in membranis aut neruis fiunt,diutius permanet, 
aiaffedionem per confenlum fubiedis locis diftribUUnt, ut etiam lnfiam/ 
mationes eryfipelatofar ipfis fiant.Non paucis autem ad fuppuratione con 
uerfi funt.plerifqj etiam febres adiunt.Oriuntur etiam ex quibufdam popu 
laribus caulis carbunculi. Curare igitur ipfos oportet, nifi ualde patui fue/ arbunmUfi 
rint,peruenaeiedionem, (anguinis eUacuatione ad animideliquium ufcp taufepopm 
fada. Scarificare etiam poft uenat fedionem non incommodum eftsprofun ; 4r „ 
dioribtts uulnufctilis impadis, ob humoris craflitudinem. Ad locum aute 
affedum moderate repellentibus ac difcutientibus utemur. Tale autem eft 
cataplafma ex plantagine ac lenticula coda,cui panis clibanitre necg ualde 
puri>neqs iordidi',micae tenerae fint adieciae. Super ipfum uero ulcus ex ue/ 
bementibus medicamentis aliquod imponemus,uelut eft Andronis,&Po 
lyidx,8C Pafionis paftillus.diluanturautem paffo ad ftrigmentitiam com/ 
pagem.Sed SC Maflaliota; puluilhts ficcus, aut etiam /pie fimiliter dilutus 
facit,Radix quoqj dracunculi,autariftolochia?, aut fuccus filphij aut cyre* 
naictis,lingula cum aceto rede illinipoflunt.Qua uero ignis (acri fpecient 
prarferunt,ad eryfipelata relatis illinantur. At quae partes de aflfedione per 
confenlum fufpedae iitnt,lanis fuccidis ex uino &C oleo irrigentur. Poliqt 
uero quieuitardor,cerata capitalia diluta,linamentis excepta,carbunculis 
immittantur.Maxime autem bonum eft id quod ex herbis, 8C quod ex ni/ 
troparatur,8d puluilli ficci nomis dicati,tum per fe,titm cUm roiaceo.Per/ 
s manente uero duricia utendum eft Melino Serapioh/s.Studendum tametl 
■ eft ut quam citilfime carbunculi fuppurentur,itaut bis in die,femel nodu, 
cataplafmata ac medicamenta alterentur. Caeteritm ut eradicentur carbun 
culi,St a contundione cum uicinis adiacentibus exoluantur, mala punica 
acida concifa in aceto coquito,St flaccida terito, ac.linteo infarta imponi/ 
to.Vbiueroreficcantur,aceto madefacito. Carbunculos iuppurataerum 
pit nucis regia ueteris nucleus,aut etiam non ueteristcuprefli folia ac ger/ 
mina,Se recetes ac tenera pilula cum polenta: tiua palla uinaceis reiedisi 
carica in uino codatpapaueris cornuti florestfuccus filphij cu ruta St mo< 
dico melle:pix liquida cum uuts.paflis St fuillo adipe. 

Ad carbunculos ualde bonum. 

Spumaargcnti Iib.l.oleiueteris lib.is.auripigmenti uhc.i.Spumant 
argenti 8t oleum coquito donec non inquinent, 8C' fublatis auripigmen/ 
jum adijeito, ac rurfus coquito donec nigrum medicamentum euadat,SC 
tn pila trito utere linamentis illito. 

Ad gangr<erus,ulcera uetera,chironu,charadasflucflrumii<,podagrcm.feliciter thironid 

... ;V- ucroadcarbunculos,crprefcrtim'mpalpcbris. ■ ulctrd 

Opij,acacia,miiyostorrefadi,fquamaariS:fingulorUm drach.il. atra/ strum• 

•uenti futorij drach.l.feminis hyofcyami drach.l.tritis in aqua utere, facit 
etiam probe inquit,tetrapharmacum emplaftrum, quintam thuris partem 
habens. Ad carbunculos autem in pudendis,chalcitidis, atramenti ftito/ 
r U,ungulorum drach. v 111.aphronitri drach.11• cum aqua tritis utere. Fa/ 
otquocg ftercusouillum torrefadum cum meile. In Alexandria,Serapia/ Serapio» 
ue,qu* & orchis, dC triorchis nominatur, uiridi cum micis panis utuntur* Orchis 
ue ut cataplafmate, ad carbunculos SC omnia cruftofa. Crufta uero elapfa, Triorchis 
U.elutcommuneulcus curato. 

V M , .Occanero. ctaput XJCJffc', , 

|N omni corporis parte cancernafci folet.Nam & in oculis, SC in utero,ue Cancer, 
t 1 *! ut ' n tradatione de ipfis didum eft,8d irt alijs pluribus partibus: Veru in 
mammis. 



mannnis tflulicrum makinle abundar,eo quod laxa: funt,8i: materiam ou i 

craffifflmaeft ptompteifitiiitSiunt.Ex atra enim bile effcruente cancri d * 

, duettiwuh&fiaeriorfBeritjCum exulceratione.QuaproptercoloreniM 
res ftihtinftammatiombusjcitra tantam caIidftatem.Ven*ueroreplenm" 

SC circumcirca tenduntur,ad fimilitudinem pedum cancri animantis. Vn’ 
de etram. hac appellationem morbus hsbet. Quidam itero 'proptetcaauki 
,„ ita patribus adha:rcar,ut aegre anelli poffit,fi qu.is apprehenderit,nomina, 

# tumafunr,quemadmodUm etiam animal ipfecancer. Verumob humoris 

huius eraifitudinem,etiam irtcurabiliseit cancer,ut quinecp repelli,neque 

difcuti pofflt,neqj totius corporis purgationi cedat,quum farte etiam miti, 

, ora medicamenta impolita cotemnat,d<: a fortioribus exafperetur.Fieri ta, 

menpoteft ut incipientes cancros augeri prohibeamus, atrabiliariumhu, 

morem euacuantes,prius quam in affedla parte confirmetur-Euacuabimus 
autem primum,fi nihil prohibeat,per uenasfeclionem. deinde per purgati, 
onem,ab'initioexfimplicioribus,qualeeftepithymum,quodquatuordra 

fe chmarum &C dimidia pondere,ex fero latfiis aut aqua mulfa damus, poftea 
uero ex hiera,qua nigrum ueratrum recipit. Ad locum uero affedum ulce> 
ratum,abfcp oftenfione adhibitus facit folani fuccus, linteo molli duplica, 
to in ipfo tintffo ac impofito.Oportet aut forinfecus fuprailludlanam tene, 
ram circundare,qua: ipfa fucco fit imbuta, 8C diligerer prouidere,ne illare, 
ficcentur,ita ut frequentius fuccum affundamus. Poterit autem fn ulceratis 
cartcris,diuturnius quis uti medicameto ex pompholyge.Necp ineptafunt 
eaauxilia,quaelibrotertiodeutericancrisiuntrelata. * 

Ad cdncropio'tnAUgnd i o’ ad rugofd fcdie ulcera.ltemq; ad inflammationes mpu- 1 ll 
dcndktdut tcflibits,dutmammls. 

Ih plttmibea pila,plumbeo piftillo, terram lemniam fphragidem appella 
tam,cumpofca&aquamulfa, aut lacie, tcritodonec nigrefcat. Autrofa, 
ceum,aut crudum oleum, aut femperuiui fuccum, aut cotyledonis, autla, 1 
dacte,«utip(yllij,autuuaeacerba?,limiliter terito ac illinito. Viflu uero uta 
tur tegers ptffans fucco abunde, & Iadts fero: 8C ex oleribus malua, atri, 
plice, blito, SC cucarBfta. pifcibus item petrofis, & uolucribus omnibus, 
exceptis paluftribus; 

Archigenis di cancrofd ac maligna ulcera. 

Cancrorum flutiialiumttftorum,&:cadmiar,utriufquea:quaIesportio¬ 
nes tritaiinfpergico. Auccancrorum cinerem cum cerato imponito. Aut 
eryfimi femen tritum cum meHeadhibeto. 

De tumore laxo' Caput XXVII. 

m C~) Vufnd* tum oribus ex calidioribus humoribus conflatis tradaueri, 
musifurfus de contrarrjs agemus,initio a tumore laxo accepto.Que/ 
u admodum enim cxb/liofa fluxione erylipelas, fic ex pituitofa oedema ori/ 
tur,qui tumor laxus eft citra dolorem. Nouimus autem etiam aliter tumo/ 
res laxos fieri circa pedes,in affedionibus aqua inter cutem,&T tabe,acma 
lo corporis habitu.ln illis igiturtumor is laxus fymptoma acceflbriumclt 
ad affectionem eam qua hominem detinet,nullam priuatam curatione re/ 
quirens. Sufficit enim fi modo quid facere uelis,confricarC crura, aliquan» 
do cum aceto & rofaceo,aliquando cum oleo ac fa|e,aut etiam ad ipfum a/ 
cetum STrofaceum fale iniedo. Si uero obpituitoli humoris influxum, la¬ 
xus tumor in parte aliqua coftiterit, fatis eftaliquando fpongiam acetoim 
butamimponere,cum deligatione leniter adftringete,ex infernis partibus 
initium habente,& ad fupernas definente. Verum nouam fpongiam eileo, 
portet. Siuero talis no flt,eam qua-adeft expurgare oportet cum nitro, aut 
potius cum lixiuio.Quod fi ex his tumor non fubfidar, parum quidde alu/ 
m mine ammifceatur. Commodum eft etiam tenerrima ellychnium eiulmo/ 
di humoroimbutum ac impofitum.Bbnum eft etiam gla'ucium.lnuetera!» 
autem laxum tumorem curabis,fi oleo ^ftipraillito, defnife fpongiam 



x ; u io imbutam impofueris,ac uiolentius adftrinxeris.Difcutitaute ad/ 

1 ftringtttumorcs laxos,omnis terra illita,&:magis Aegyptia,&: ifaris fatiua. 

Dc inflatione. Cdput XXVIII. 

S Piritu flatuofo quandoqj fub cute,quandoqj fub membranis o(Ta circun 
dantibus,autmufculos ambientibus,congregato, inflatio oritur.CoIIi/ Inflatio 
gitur etiam aliquando circa uentrem,&: inteftina, & inter hac,atqj perito/ 
njum membranam,in hydrope tympanite appellato.Et differt faneatumo ^ 
ribus laxis,Si quod non in cauam uelutifoueam cedat,dum premitur, ue/ ‘ 

lut illiA qupd fonitu edat, quemadmodum tympanii.Ad hoc uero quod Tympanites 
fpiritus non diffletur,corporum denfltudo cooperatur, una cum hoc quod 
etiam ipfefpiritus fit craflus. Vnde etiam curationis fcopus eft,corporu ra« 
refadio,& craffi ipiritus attenuatio,qua per calida ac tenuium partivi me/ 
dicamentaperficitur.In inflationibus igitur circa uetrem ac uiiceta,oleum 
tenuium partium hoc efficit,in quo ruta fit incoda, aut cuminum? aut aptj 
femen.Quandoq) etiam cucurbita magna citra fcarificatiqnem, iterum at/ 
queiterum circum umbilicum appofita difcutit.Si uero mufculiob contu 
fionem,quemadmodum ex pu!fationibus,inflati fuerint,partes ualde cali/ 
da i'acria aegre ferunt.Quare ab initio in mitigantibus perfeuerare opor/ 
tet.dedinationeuero contingente,indifcutientibus.Vte‘ndumitaq! eft: ia/ 
pacum modico oleo,lanis fuccidis excepta,aut etiam cerato ex cefypo am 
mixto.Et cura adhibenda quo caliditas permaneat,nam frigiditas non con 
ducit.Poftquam uero mitigatio fada eft, acetum ammifeeatur, 8£ nitruaut 
aphronitrum.&poftea etiam Iixiuium. poftremu autem emplaftra difcuf/ 
foria adhibenda funt,uicp ad perfedam mali depulfionem. quale eft fifftib/ 
iedumStrigmenta feruefada primumutpura fiant excolato, ac rurfus in 
ollam inijcito.Sd tritam calcem uiuaminftar farina: infperfam infercito, do 
necluti fpiffitudo fiat,ac utitor.Hoc uero efficacius eft compofitum ex fy/ 
l comoris medicamentum. 

AdluxdUcrcontuflt. Cdput' XXIX. 

AD luxatos ac contufos articulos faciunt lana- fuccidae.autlpongia ace/ tuxatd 
**to SC oleo imbuta ac impofita.Bulborum codorum tenera partes cum contufd 
meile,urticis folia, 8C fal, Sd nitrum toftum tritum cum cerato. Vtere item 1 

perfufioneaqu* dulcis,aut marinae calidae.poftfedatam autem inflamma/ 
tionem ac do!ores,eriam defridione luxatarum partium utere. 

Se cdrne contufls e? fugiUdtis. Cdp. XXX. 

Q Arne ab aliqua graui re illapfa contufa,&T paruis in ipfa uenulis di fer e* Cdrocontuft 
v -'ds,fanguis profunditur iuxta perfultationis modu. Vnde fub cute coi/ 
ledus,fugillationem fiue effufi fanguinis fuffufionem appellatam efficit,&: 

& cutenondiuifa,uelut tumor ad contadum mollis ac cedens fequitur, 1 i/ 
uidus ille SC plerunqj line dolore. Scopus igitur nobis e(f,ut cotentum fan/ Sugillatio 
guinem difcutiamus,atqi hoc breui prius quam nigrefeat. Ab initio uero e» 
tiam de adftringentibus aliquid ad difcufToria ammifeere oportet,eo quod 
tunica: uenularu contufae denfart expetant.Poftea uero etiam citra adffrin 
gentia,fo!is difcuflbrfjs utemur.Sed SC fugillata ab initio fcarificantes.hoc 
modo deinceps curationem adhibemus. Veriim ad uetera fugillata rapha/ SugiUdtu 
nus impofitus facit. Tollere autem ipfum oportet, quum mordere incipit. 

Aut raphani fuccus cu micis panis adhibitus. Species porro fugillationis 
funtfuffufiones effufi fanguinis,fub oculis contingentes,hypopia ac hypo h ypopiu 
Iphagmata appellata.Iremq; fanguinis fub ungues decurfus,ex plaga con/ h ypoftU* 
flngens.de quibus in proprrjs locis didum eft tertio libro. Veru dehis qua gmatit 
tnunguibus fiunt,etiam in chirurgiae tr.adatione dicetur. 

De ruptione dc uulfione. Cdput XXXI. 

P Vptiones omnino quidem cum fanguinis fuffufionefiunt. Sanant aut Ruptio 
ipfas medicameta moderate calefacientia.Taleuero eft acopon expo» vulfio 
. P u, ° alba paratum ,QC quae huic llmili^ exiftunt. Verum inruptionibus in 
p profun/ 



profunditate corporis,acriora Sd maiore fecandi uipradfta medicam 
adhibere oportet.Commodus eft talibus etiam cucurbite ufus S i rJ?*®* * 
tim difcuflus fuerit fanguis fuffufuS,facile concrefcit caro difparata S'^ 
ro diu durauerir,X fordes fuccreuerit, fieri non poteft ut de cstero r 
concrefcat,fed 1 abra folum inter fe apponuntur, ita ut ex leui occafion 
cile rurlus di (parentur, 3d intermedius ipforum locus humiditate quad 
impl ea cur, 3d quodam modo affidue fanguinis fuffufio fiat,fimili s ei que 11 !! 
initio fadla eft,pra:terquam quod citius quhm illa difcutitli tq e en “ 
ferofum humorem contineat,quum illa ab initio ex fanguinefueritconfl 
ta. At tiulfio fit, fibris quibufdam diuulfis,&: fola mitigatione opus habet* 
ufqs ad doloris fedationem.Non enim glutinari poffunt. Ariftolochia itam 
rotunda,!! quid aliud,ruptis ac uulfis commoda eft. Similiter centaurn m , 
gni radix,& ipfius fuccus.Rheon irem,&: coftus,&: bdelliu,cuacetomuIfa 

• Dcfarrhis. Cdp. XXXII. ( po , 

<« O Cirrhus exquifitus, tumor eft pri-ter natura, fenfus exors ac durus. Qu! 
° uero exquifitus no eft,agrum fenfum habet. Et qui quidem fenfus exors 
eft,incurabilis eft.Qui uero agrum fenfum habet, non quidem incurabilis 
eft,no tamen facile curatur.Fit enim auifcofo ac craftb humore, quiitapar 
tibus fcirrho affeflis impatftus eft,ut agre auclli poffit. Aliquado igitur fta 

r- tim ab initio confiftit ac augefcit. pleruncg uero a medicis efficitur,quiin, 
flammationes 8d ignes facros perfrigerarunt ac adftrinxerut. Si igitur quis 

■es uehementerdifculforiamedicamenta corporibus in fcirrhum induratis ad» 
hibeat,etiamfimanifeftamfcirrhi imminutionemfecerit,tamen breuitem 
pore affedionis reliquias incurabiles efficiet,tenuiore quidem humiditate 
difctifla,reliqua uero reficcata,& «eluti lapidea fadla. Opottct itaqs dtfcuf, 
forium medicamentum habere aliquid etiam mollilorium,abfcphocutue/ 
hcmentcr calefaciat ac reficcet. Tales aute funt medulla omnes, Si prafer/ 
tim ceruina ac uituIina.Ex adipibus uero leoninus, ex pardali item ac urii/ 8 
nus.Dcindetaurinus.Deuolucribus aute anferinus,&gallinaceus acpha= 
fianinus. Siccior autem eft caprinus ac hircinus. Etad hcec, ammoniacum 
thymiama,Sd bdellium maxime Scythicum, 8f ftyrax liquidior ac pinguis, 
Sdmaftiche Aegyptia. Siquidem igiturali* partes in fcirrhum indurata; 
tuerintjfemper his per fe utendum eft, & medicamentis quoqiexipfis coni 
politis. Verum in tendinibus ac liga mentis, lapidem igne candefactum a/ 

- cerrimo aceto extinguere oportet. Sit autemlapispyrites, fi haberi poteft 
lin minus,molaris In hoc aftedlam partem commouere oportet, qu6 exha/ 
lantern uaporem fufcipiat. Et poftea rurfus mollitorium imponere medica 
menrum.Oleo tamen tenui ab initio,no aqua, partem perfundere oportet 
perpetuo lingulis diebus,ita Ut aliquando etiam altha:ae,aut cucumeris fyl/ 
ueftrisradicem,inoleoincoquamus.A'balneoucroinrotu ipfis abllinen/ 
dum eft,aut falte a frequenti. Vbi uero fcirrhus moderate fuerit emollitus* 
ammoniacum pinguiuimum acerrimo aceto dilutu parti illinimusadmul 
tos dies.poft quos rurftis mollitorio utendum eft,quod galbanum SCopot 
panaca pinguiffima recepit. Taliaaute maxime funt, id quod ex perna Iit, 
oc Amythaoniinfcriptum.itemcp medicamenta ad ftrumas defcribenda* 

.. , peftrmls. apuf XXXIII; I 

S 1 n,mx funt glandula.-in fcirrhum induratae,circa collum,alas,ac in' 

gutna maxime confiftentesjn communi igitur ad relatam fcirrhorbcll/ 
rationem referuntur. Priuatim uero lupinorum amarorum farina exaceto 
mulio codia imponitur, qua: etiam ad tubercula facit. Aut bubuluftercus 
aceto coftum imponito .Hoc etiam in fcirrhum induratos tumores omnes 
dilcurtt. Probe uero ftrumas difcutir, calx meile aut ftrfgmento, aut oleo* 
aut adipe porcino excepta. Aut calcis & nitri aquales partes, hafturttjK 
feni gra:ci quadruplum, cum meile uelut malagma imponito. Hoc duras 
«mcutitjinpus tranfmutatasrumpit.Jtemloliacea farinacum columbino 





irjEK nn t7 i 

nftercorejSdlini femine,in uino coda.Grofli fylueftres ac domeftici. aut na 
fturtiu m album tritum cum p/celiquida malagmatis forma imponito. Aut 
cucumeris fylueftr/s radicis ficce, & lauri foliorum ficcorum ullorum cine 
rem cum terebinthina tnipomto.AutftaphidisiyluenTiSj nitri,utriufq? x/ 
quales partes,erue* duplum,cuni refina imponito. Aut ftercus caprinum 
fcu bubulum in aceto codum. Aut erui farinam in urina pueri impuberis 
maceratam,&pice accerafii? oleo liquatis exceptam. Autferpencemmor/ se 
tuum in ollameoniedlumgypfo oblitam, in fornacem mittito ut exuratur, c - tt 
&C cinerem iplius ad squalem Iceni graeripartem ammifceto,&:melle exce ' 
pt/s utitor. Sed ex afpidibusmedicametum admirandum eft,&quod ex 
herba, lanaria paratur, & quod ex cucumere fylueftri, 8C quod ex cedria. 
Strumas fuppurat aut diffundit hoc.Myrrhtedrach.X.ammoniaci thymia* 
matis drachii .uiTci quercini drach.vni. galbani drachmas mi .propolis 
drach.l.iri mortario contunduntur. 

; MjlrmMtcimicitsmmnurum. . 

i Vifcielaborati,refina;iicca,cera.Ungulorum lib.i.galbanf quadrante. 

; . . . . ' Aijhunusuk&itMzrnonulcmtiK. 

Cerae,refina pinus,adipis porcini infulfi,marrubii,aruginis rafe,fingu* 
lorumfexuncem. Aliud ad ftrumas. Olei ucterislib ll.cerslib.i.colo 
plionia trientem,nitri trientem,allij capita xil. AUrj nucleos decorticatos 
in oleo ad triduum macerato.deinde donec torrefiant coquito.atqueipfos 
quidem abrjcftoiubi Uero ca quae liquari poliunt liquefeceris,poftquam ab 
igneablata funt,nitrum tenuiilimum infpergito. Hoc etiam abfcelTus rum 
pit. Aliud; Cincrisficulnifextantem,a!uminisfciffl unciam unam, a/ 
phronitri unciam unam,picis liquida- feptuncem. 

' . Erofmmjlrunurum. 

Aluminis fciffi,fandarachat,utriufqj drach.im.fquamgarisdrach.I.au 
ripigmenti drach.l.Siccum hoc ftrumis inipergitei. Si uero cancrofa fue/ 
rint,tofaceo fiibadlis bis in die utitor. 

: DcJlMomMbuicrictheromitibiKdcmcUceridibuf. Cip. XXX1III. 

Q Vum abfcefliium generis 8d Haec fint,uelut in illis diximus,appeI!atio 
nem fingula propriam adepta funt,a fimilitudinecontentaru in tiimo 
ribuselfentiarum. Eli enim quadam ipiarum uelitt adeps, quaedam ueluti .. 
mel,&; quadam pultifimilis. Scopi uero curationis communes fiint, ut id ' 
quodcontirieturdifcutiamus.auterodamusjautin totuexfcindamus.Qiii „ 
dam igitur tumores tribus fcopis fubiacenr,qui quidem tenuiorem humo/ M 
rem habet,uelut Meliceris. Aliqui duobus tantum, uelut Atheroma- Nam 
tita exfcindamus,& erodamus hoc,fieri poteft. Verum fteatomata per fo 
lam chirurgiam curantur,quum neqj erodi, neqjdifcuti poffint. Singulorfi 
autem horum dignotionem in chirurgia tradationereperies. Eorum uero 
5uadifcutittht,inftrumanl tradationc materiam habes.Priuatimautem 
Meliceridasdiicutit hoc. Vuaspaflasuinaceis reieciis XX.fquamaaris 
drach.ur,fomento prius adhibito impone. Aliud. Ladani,bddhj.gal/ 
ban/,ainmoniaci thymiamatis,propolis, terebinthina, fingulortim aqua/ 
les partes in mortario tunduntur. Facit 8d ad ftrumas, parotidas, furuncu/ 
‘OSjtubcrcula. Archigenes butem ad meliteridas inquit, aphroniiru & \i$/ 
J? tri duplum,cum cerato duro imponito. At uero erofiuorum uriis circun/ 
uta cute cotingere non poteft. Oportet igiturSd meliceridas,8d atheroma/ 
ja,aut etiam ftrumas, prius cute nudare, atqs hoc per ultoria medicamenta. 
ri x S u °rum numero fimplciuselt id quod recipit calcem uiuam,faponem, V; 
p “*fuiumv'Var(egatio8 autem 8C quod repofitum rirriati poteft, hoc eft. di 
t-alcis drach.l 111 .fecis uini ufta. nitri rubri tofti/ingulorum dra ch.n - mi* 

“1 drach. r.terito cum lixiuio.Si: ad mellis liquidioris craflitudine redada, 
erteruefacitojut quodam modo compagem acquirant, 5C in plumbea py/ 

, *iaereponito,lixiiuum inftillans,utnebreul‘reliccetur.Facit 6i ad uerru/ 
p i casfuni>; 


>7». TAVLl AEG I-N:E?TAE 

cas fumma chorda:fimilesi 8fad formicarias appellatas, pteryaia r 
callos,cicatrices prf minentes, fex autem uini non fit duobus taenfik ° S ’ * 
tiquior.Ex hoc cutem illinito, S C ubi ficcari inceperit, fnonsfis „k ,,.“. S a0/ 
rurfus ilIinito,8f ubi cutis nigrefada fuerit,rurfus abluito,ac crufl-am 

centibus illinito.Crufta uero elapfa,erodentia adhibeantur. 

Urofluum mordacitatis fatis exors.' , ; : ( 

E rofluum non Squama aris drach.i I n.fandarachte drach. u .ueratri nigri drach 

mordax tere cum rofaceo. Aliud. Squama aris, fandaracha, feminis urtrcttr 
fti,aequalibus partibus fingulorum cum rofaceo utere. Aliud. Erinac 
j-um ullorum,teftae fepia, auripigmenti, aqualibus partibus cum rofaceo 
utere. Verum circumlitas partes omnes cerufa cum oleo illine. Bonumeft 
& hoc. Calcis non praparata partes duas, chalcitidis partem unam,auri/ 
pigmenti partem unam. 

Defauis. Caput XXXV. ,u;. 

mus pAuus tumor eft incute habens perforationes, per quas melli fimilishu/ 
mor excernitur. Imponenda igitur funt ipfi uuae palla cum ruta, aut fici 
tenerrima folia cum meile. Aut nafturtium cum linifemineacmelle. Aut 
cucumeris fatiuiradixcum meile. Autfulpbur uiuumcum cerato uel te/ 
rebinthina. Variegatiorem uero curationem facies, fi qualibro tertio de 
achoribus relata funt huc transferes. 

De flmplici ulcere. Caput XXXVI. 

Vicus fbnplcx (") Vandoquidem fimplex ulcus diuifio folum eft, fi quis diuifa retrahat 
b>amento circumdato, coalefcent difparata partes, citra ullam alta 
opem.Oportet autem ubi circa alterum folum labium ulcus fuerit in obii/ 
quum euerfum, illinc deligationis initiumfacere, dC ad contraria conuer/ 
Dcligatioex tere. Si uero circa ambo labia eueriiim ulcusfuerit,deligationemexduo/ 
duobusinitijs bus initrjs adhibere oportet, ateg ita labia adducere. Si enim nihil inter la/ 
bia coinciderit, uelut eft pilus,aut arena, aut oIeum,aut fordes,aut eiufmo/ * 
di quiddam,ulcus omnino coalefcet. Atfi magnum fuerit ulcus,utdifpara” 
ta omnino cotrahi per deligatione non polfint, fu turis primu ipfa cottabe' 
re oportet.deinde ita deligare,&glutinatorijs appellatis auxilijsuti,quf et 
cofleda humiditate reficcare ac cofumere pofiunt, SC ne alia influat prohi/ 
Que glutinare pojfunt ulcera. Cap. XXXVII. (bere. 

Glutinantia ^ er cus foliaimpofita, falicis & bralTicae & chamelarte frueftus, folia, 

ulcera & cortex.plantaginis aufterioris fuccus. papyrus pofca aut uinoma 

cerata,& circumcirca obuoluta.Recentia uero glutinant, pinus aut picea 
folia,& cortex recens uelutligametum obuolutus cum aqua,aut pofca,aut 
uino.Cafeus recens tritus.Forinfecus autem imponJtur folia rumicis, aut 
uitis,aut beta:,aut Iadluc*. Cafeus autem ex acido lade etiam maiora uul/ 
nera glutinat.pira fylueftrja etiam fluxu reprimunt.Hippuris impofitacon 
fert etiamfi nerui diifedi fuerint.Ifatis fatiua in duris corporibus,etiamliin 
mufculorum capitibus fuerint.Cupreffi folia, SC germina, SC recentes pilu/ 
Ia: ac molles,in duris corporibus. Verum ammifeere oportet tenuiffimutn 
farinae puluillum de molae uicino pariete acceptum, myrrhacum aquatili/ 
ta,aut thus, terra inteftina etiam neruos difledos glutinant. Quinquefolii 
fclia cum melle.allium uftum impofitum. Ad uetera uero ulcera anagallis 
facit cum cerato.Itemcg hordeuuftum. Sed & cerufa cum ceratimyrtei tri/ 
plici pondere. Carteriim ad ulcera in capite myrrham ficcam infpergito, 
non madefacito. Cito enim ipfa contrahit. Aut aloen ficcam, autariftolo/ 

chiam tritam,Sd cum mellein uino ad moderatam cralfitudine cocfia, lina/ 

mento illita inde. At ex copofitis glutinantibus funt,emplaftra barbara, K 
aureum, Si Nicolao inferiptu, & quod ex falicibus paratur,&quod ex di/ 
dano, 5C reliqua his fimilia,quj magna uulnera maxime glutinare ponunt, 
Vicem in* Ad dolorofa <xc inflammatu ulcera. Cap . XXXVIII* 

flammata dolorofa acinflammata uulnera opus eftficcantibus ac inflamma/ 


tionem arcentibus medicamentis. Ex liquidis igitur optimum eft uinumc 
A facit etiam pofica. Si ucro etiam cum ibrde inflammata fuerint, etiam aqua 
mulfa aquo6.Exfie.eis uero in communi quidem conueniunt ad inflamma 
riones relata,exceptis acribus acoleofis. priuatim autem hoc. Mala puni/ 
ca dulcia cocta in uino, ac trita imponito. Admirandum hoc.eft & multi 
u fus. Nam & ad capitis ulcera facit, &£ ad ea.qua funt in pudendis,&: qua: 
in tpto corpore dol.orofa,8£ ad oculoru inflamationes.-Si uero etia ignis fa 
c er,aut tale quid,ad ulcus acceflerit, auxiltjs ad illa deferiptis utendum eft. 

Aicmiicrnon fuppurantu ulccrtt. G tp. XXXIX. 

R Ecentia,&: eo quod adhuc, inflammata funt, non fuppurantia ulcera, vlcerucruda 
concoquunt & iuppurarit;ex flmplicibus quidem aqua temperata, af/ 

fufa,farina tritieea,aut alica,autpanis,aut glutinum libroru, cum terebin/ 
thmaimpofita,cera,crocus, thus,pix, rofaceum, adepsporcinus SC uituli/ 
nus.Compofitum uero tetrapharmacum linamentis exceptum acrofaceo 
dilutum. Vetera autem 8C callofa concoquunt,ex fimplicibus quidem uua 
palla, (lyrax,galbanum,myrrha,ladanu, pix,refina,butirum,maftichea:gy 
ptia,cefypus.Compofita uero empIaftrumfineceraGaleni ex oleo cicino, 
linamentis exceptumoleo ueterf aut cicino folutum.fid quo,d geminum co 
iorem prafertjfimiliter id qupd regium appellatur,&limilia. 


. , Decuuisulceribus. Cdp. XL 

Auum ulcus deficientiscarnis expletionem poftulat,Huius autem ma cuudultm 
Vteria eft fanguis moderatus ac bonus.Moderatione itaqj ipfius per fuflfi 
ciens alimentum acquiremus. Bonum uero temperamentum per bonam 
ipforum alimentorum faeculentiam,8dper bonum temperamentum partis 
in qua eft ulcus. Quandoquide uero fuperfluitas qua euacuatur, quae qui/ 
dem tenuis eft,humidius ul cus facit: qua: uero crafltor, dum ipfi accrelcit, 
fotdes effkiturtea de caufa medicamentis opus habet quae moderate ficc St 
8 ac extergunt. Tale autem eft thus,& farina triticea,fabacca,8£ erui,iris,ari 
Dp(pchia,cadmia,panax, SC pompholyx. Quum uero nihil profuerit adhi/ 
bitum incarnatis medicamentum,fic quodam modo ad aliud tranfeundum 
eft.Sienim copiofiorfordes apparuerit,8d humidius ulcus,hinc cognofce» 
dum datur,quod defedluoflus ficcauit medicamentum, SC intendere ipftim 
oportetmellis ammixtione.Si uero purum, SC magis flecum repertu fuerit, 
plus quam oportuit reficcattit, SC oportet oleo cOpiofiore dilutum ceratum 
adhibere.Contingit autem aliquando dum pharmacum fortius eft, colli/ 
quari quid de came,ut fordidum ac humidum appareat uIcus,confimiliter 
ut illa qua defedtuofius funt reficcata. Verum hoc quod fic colliquatur ca/ 
uius fic, 8£ labris tumidum,infupercp rubicundum, 2d inflammationis par/ 
ticeps. Sapius utro etiam manifefteager mordetur. Illud autem alterum 
ex minus reCccantibus nihil hprum confequens habet. Putredo itaqjligno Lignorum 
rum,& maxime eoru qua moderatam adftringendi ac extergendi uim ha/ putml» 
bent,uelut eft etiam uulnus,purgat SC replet pura ulcera. Aut anemonp ap 
pofita. Aut pinus corticem derafum ac tritum cum cerato linamentis illi/ 

<um,canis ul<:eribus& maximerecentibus indito. Replet enim ipfa. Com 
pofita uero ubi pura funt ulcera,id quod ex oftreis conflat, SC Manethonis 
<xuinifeceufta,&qnodexal,o,eparatur,&:ficcuspuIuillusmelitera appel 
Etits,& id quo,drec jpit amyli,manna thuris,-alica, erui,aquales finguloru 
partes.Similiter Sd quod ex thurefit,8<: Aphroditarium appellatum. Si tie/ 
ip quodammodo^funtfordidiora, capitales appellati puluilli ficciconue/ 
njunt.Qua uero linametis illita induntur,hacfunr,id quod appellatur tro 
Phos,8r ifis,&athena,Sd quodexatradiylidibusparatur.Infuperqi id quod 
«alicum appeIIatur,&T qua experimento conflant. 

• ■ Repurgdtoria fordidorum ulcerum., Cdp, XLL 

V^Ordida ulcera fiuecauafint,flue plana,probe repurgat Ariftolochia cu SorliLuUcru 
meile, terebinthina cum pari rofaceo ac meile. Aut butyro prorofaceo purgmtia 
p i accepto. 


N omxulcerii 
Vhctgedcena 


acccpto.Tris Illyrica cum meile.oliuae muria feritat* imp6fitie. ftdnfn 

uero,terebinthina cum butyro eliquata. Verum ad uafde fordida acd£n 4 
frendo proferpentia facit marrubium ctim meile. Hoc etiam crudas ' ■ 

Compoiita uero hac. AmurcKCO(3e,melIis defpumati,aluminis phorfm'' 

Ungulorum aquas portiones. Aliud. Serapiadis triorcheoSjhoceftrr'’ 

tc(ticulattsficc3r,iridisI]lyrica.marrubijficciiariftolochia, fingulor5dr' / 

chmas v 111 farina erui drach.x.utcrelicco,&: cum meile. Infuper autem 
ad fordida ulcera fadt Aegyptium,& cerata ex fa le eliquata, & Indica a- 
Athena,Si emplaftrauiridia diluta,SCffcci puluilli ex pumice, iteoquie 
eruo parantur. Et paftillusMelanchlorusappellatus. Similiterqueis nui 
Criogenes dicitur. s 

Ai uermes ulcerum. Caput XLII. : 

A D uermes in ulceribus nafcentes primum remedium eft, ut humiditas 
putredo, quae illos generat, tollatur. Necant autem uermes, omnia 
in communi qua: ad uermes in atiribusdeferipta funt. Verum adeps alii 
in ulceribus funt, inquit Archigenes, cerulam polium aquis partibus 
cum pice liquida illine. 

Dr carne ulcerum excrefcente. Cep. XL1U. r 

P Aro in ulceribus excrefcens per reftccantia uehementer medicamenta 
'—'tollitur,quale eft diphryges infperium, & aeris fquama, & teftaceaom, 
niaufta,S<;erinaceiuftiambocumtotocorpore. Verumhtec quidem mo/ 
derate tollunt ac compefcunt excrefcentem carne.petrx uero Afitrflosuc/ 
hementius.Et hoc adhuc magis fori, 8£ chryfocolla, & chalcitis, & Mify;> 
Vfta uero minus mordent.Et atris flosfimiliter. Aerugo autem binriiii uer 
hementiftime.Sal uftus flaccidas carnes confumit. Similiter & linamenta- 
uulfa ex linteo fatSa, muria acriore macerata ac reliccata, indita moderata 
carnem excrefcentem confumunt. Aerugo autemcum fquama aris, ex his 
funt quae uehementer compefcunt.Compofitum uero rhodium ficcum, 8 C B 
pfaron,&flauutn appellatum, citra mordacitatem compefcunt. At maxi/ 
mas carnis excrefccntias adprofundum ulqjcruftis obducunt, pafiilliFau 
ftiani tritunfperfi, Sf ikcum foleuftumditSum. Quod uero recipit calcis 
utuae,fquams a:ris,Si manna: mquales portiones, S C ad excrefcentia facit, 
& fungisfimiiia reptirgatcum melle,&'replet cum cerato. V’ 

Siccum injpnfile compcfcens. 

Spuma: argenti,chalcitidis,airugints, plumbaginis,yqualesfingulorum 
partes. Aliud fortiter compefcens citra mordacitatem, facit etiam ad no’ 
nias,6f maxime excrefcentem in gingiuis ab inflammatione carnem, deal 
bat etiam der.tes.Calcis uiualib.l.auripigmenti fcxuncem,Auripigmen/ 
tum aridum terito cum aqua, 8C calcem lotam uelutcadmiam adiiciro,S<r 
trita fiecato,ac utiror.Etcx paftillis pantolmius appellatus,8f qui ad poly¬ 
pos deferipti funt,probe ulcera compefcunt. Ex emplaflris autem utridia, 
& maxime id quod excappadocico fale paratur, fimiliterqj Ifiscarne ex/ 
crelcere ium m e prohibent ulcera. - 

Einomicprofirptnioiepafccntibuiy&putrcdinitiut^cplMgcitiUp 

pErfuflonibus utenda eft in ulceribus depafcentibtis ac pu trefeentibus, 

ex aceto, 3 C pofca, aut uino adftringente, aut aqua frigida, aut marina, 
aut lenticula; decodicutemcg malicorq,balauftij,lentifci, baccarum myrti, 
ipinm Aegypti*,aut alicuius de adftringentibus ac reficcanfibus.Catapla 
imata uero adhibeantur exrjfdem,Sf ex erui farina, 8f alumineliquidb,» 
panis hmllagtnet micis. Aut gobij ueteris, aut alius falfamenti uefetis c«r/ 
n:s illotae, terebmthinmliquid*, aquales pondere partes tritas imponito. 
Aut ariftoIochiam,&T ricini foliorum iliceum aequis partibus, aruginis di' 
midiuin,cum aqua mellis fpiflintdinc illinito. Si uero crtiftanon decedar, 
elaterq parem portionem ad jruginem ammifceto. Verum ad putredinofa 






LIBER I II I 

facit for i tritam iniperfum, 8d linamentum uulfumficcumfuperimpofitu. 

A ^utariftoio c ^ lam ro tundam, Af gallas pari portione,cumoleoobline. aut 
cucumeris fylueftris radtcem,aiit braflica,aut beta, aut rumicis folia, lin/ 
tco illigata calido cinere obrue. Vbi uqro mollia fadla fuerint, cum fale trita 
impone.ualde repurgant. Aut ole* germina in uino eoda cum meile tmpo 
nito. Aut chalcittdem imponito. Aut apfj femen tritum, aut lini femen trtV 
tum cum atramento futorio adhibeto.Aut thymum ,SC uuam paffam, 8C fi, 
cus codas imponito. Aut fici folia trica cum meile. Aut nitrum, 8£ cumi/ 
nu<h,& farinam cum meile. Aut cucumeris (ylueftris radicem, aut fcillam 
codam cS meile. Aut loreos drach.Xll.chalcitidis drach.x.mtfyos drach. 
Ull.cumacerrimi aceti hemina dimidia terito donec reficcentur, & ex ce/ 
pris utitor fpeciilum intingens, &Tin ulcere obuoluens,fuperneucro duplu 
linteolum ex inna & oleo imponito. Si uero inflammata fuerint, hyofeya/ 
mumcurn polenta, aut brafficam cum meile adhibeto. 

Ad putredines in omni Ioco,&nomas. Calcis uiu*,chalcitidis,utriuf/ 
que drach.11.auripigmenti drach. I.hoc etiam ad pterygia in digitis, 8C ad 
phagedaenas,StT ad carbunculos utendu eft,inpudendis cum meile, in reli» 
quis.ficco,fuperne fplenio relinato impofito. 

Ir Ad nomas omnes,& eas qua: in ore funt,&; ad fangufnis eruptiones, Si 
ad carnem fuperexcrefcetem, ficcum panchreftum ab omnimoda utilitate P*ncbrcftm 
appellatum,compefcendo efficax.Chalcitidis,mifyos, amborum crudoru ficcrn 
dracb.XX.fquaniafrrri dracb.vi.gallaomphacitidis drach.vi ii, 

AinomucrputrcimiSi 

Sihsdrach.xil,aluminis cuiufcuncp tandem uftidrach.I.fquama aris, 
pumicis uftiutriufqp aqualempartem.facit Si arrugo rafa cum mify ufto,pi 
ce liquida excepta. Si fquama ferri cum oleo. 

Ad nomas pudendi faciunt tum hac,tum Meliterium appellatumficcfi, 

* 8d qtiod ex myrto acuta fit, fif quod ex charta, icemqj ad omnes nomas. &C 
coracion ex aceto mulfo, Si Andronis paftilius, 8C confimiles. Eadem e/ 
tiam ad phagedanas conueniunt.Nam & phagedana ulcus eft proferpen* 
do depafcens ac erofum. 

Ad humeclaac graueolentia ulcera, Lemnia terra fignata cx aceto,aut 
aceto mulfo,aut pofca,aut uino diluta adluti compage,illita facit. Aut cu/ 
prelTi folia, &: germina, & pilula tenera.aut cucurbita ficca uftecinis.aut 
corticis platani ufti,aut anethi ufti,aut ranarum fordidarum uftarum cinis* 

Aut plantago,aut iTatis per fe,aut cum polenta. Aut peucedani radix ficca. 

• V/iulcmbiucictitncemiigcntibus. dp. XLV. 

D Eficcanrescf adftringentes carnem ulcerum cicatrice indigentium in vIcMdcMi 
tantum,ut non foluin id quod prater naturam fuperfluum eft difeutia/ cdndigtnlU 
oius,fed etiam id quod fecundum naturam habet attingamus, fuperficie ul 
ceris cuti fimilem efficiemus,8f ulcus ad cicatricem perducemus. Commo 
da uero ad hoc eft galla omphacitis,&: mali punici cortices moderate refic- 
cantes.Sed Si queeuneg citra adftriclionem fine mordacitate ficcant,ea iti> 
dem ad cicatricem ducunt.uelut eft myrrha,fpuma argenti,&T oftreafi ufta 
suerint.Nam &C hae fi ficca inipergantur,f*pe cicatricem inducunt, pinus 
Item cortex cum cerato myrteo, hedera flos cum cerato, lilq radix cum ro/ 
weo. Item refina pintis ficca, pumex toftus, fquama aris, aquis portioni/ 
busuccis utere. Hoc etiam comprimit. Aut pumici frito,mannaac diphry 
gisjUtriufqp parutn quid ammifeeto ac utitor. Aut fpuma argenti partem 
bdiphrygtsdimidiam,cum cerato uelut fplenium imponito. Vetera uero 
cicatriceincludicuifcu cum thure.arugocB parid/phryge ac ceraro myr/ 
teo.Aut centaurium paruum recens cataplafmatis modo impofitu. Humi/ 
dtottbus autem cyperi radicem imponito.Cateriim ad ea que circa fedem 
a C pudenda funt,maxime ii inflammata fuerint,aloe utere trita ficca, autcS 
, »flua. Aut fquama aris,aut ehryfocollam,in fole cu cera mollita imponito. 

p 4 Siccum 



t 7 € PAHI AEGINETAB 

Siccum cicatricem inducens. 

Oftreorumdrach.Xli.mannatdrach.vi. cadmiacdrach.ini f ac it • 

adnoraas. Aliud. Ariftolochitedrach.vi.corticis pini drach v/*' 3 ” 1 
na: drach. V i .pumicis drach. II11 .colophonig drach.n n.iridis drach"i 

Aliud. Cornu ceruini uftidrach.ini.corticispinusdtach.vi.ee r 
drach.mi.aeruginis rafte drach.l i.cadmiae drach.xvni. Aliud n 

rum mali nunici, atramenti futorti, finoulorum rWI, , r -' t ’ l0/ 

aluminis 

myrti.fit 


ili punici, atramentifutorrj,fingulorumdrach.xvi.fauam’»»!?' 
is fciffi, fingulorumdrach.vm.galla: drachmam unam. Aliud’ 
:,fpumae argenti,fingulorum drach. v i 11 .recrementi plumbi, gall*, 

Aliud cicatricem inducens. , 

Aluminis fcifli unc.i. terito 8C in aqua: fextario uno macerato. dilToIuto 
ucro illo,linamenta in aqua madefacito,Scficcatis ipfi s utitor. 

Zmpldjlrm/Implicioribus cicatricem inducens. 

Cera:drach.XL. fpumaeargenti drach.xxxv.diphrygisdrach.vui 
olei myrtei dimidiam heminam.Facit ad haec etiam emplaltrum phrenici' 
num,8e ex cadmiaconflans, 5C myriinatum ac fimilia. Verum adagrereci 
pientia cicatricem,cera,olei, myrtei,fingulorum drach.vi.cadtniadrach. 
Vi.plumbi, thuris,fingulorum drach.n.aluminis fciffi,arisufti,(inguIom 
drach. i. a-ruginisrafie drach. II. exoluito alternis diebus. 

Diuturnis & agri cicatriccmrecipicntibus. . 

Cadmia drach.v11i .chrylocollg drac.v 111 .aluminis fciffi drach.vm. 
aruginis, fquama aris, fingulorum drach.l. refinapinus drach.XL.cera 
drach. c.olei myrtei quod fatis eft. Aliud. Cera,refina: pinus,finguloru 
fexuncem,cadmia fexuncem,chalcitidis cruda quadrantem,myrtei quod 
fatis eft. Cadmia Sfchalcitis uino teritur in aftu caniculari. Vtere cum fple 
nio latiore, 8C fuperne linamento,ac Ipongia ex uino. Aliud. Aeris ulli 
fextantem, aluminis fcifti fextantem,falis ammoniaci drach.n.cera fexun 5 
cem,colophonia fexuncem,olei myrtei fextantem,arida in foleterutur ad 
dies x x. Quum autem mellis Ipiflttudinem habuerint, eliquatam ac era/ 
fam ceram cum reliquis ammifeeto ac em ollito.Facit ad hec etiam medica 
mentum expumice,&Ifis appellatum, SC confimilia. 

De malignis ulceribus,pe er chironia,cr telepbia appellantur. 

Caput XLVI. > 

Chironia "V^Etcra Sd tegre cicatricem recipientia ulcera,aliqui chironia appellaue 
ulcera. runt,ueluti qua: chirone ipfo opus habeant ad fanationemiquidam te/ 
T clepbia lephia,eo quod Telephus ex eiufmodi ulcere diu laborauit. ConfiderandS 
ulcera Itac E nunquid 8i totum corpus prauis humoribus uitiatum, tales influxio/ 
nes ad ulcus demittat, & redundans humor per conuenientia medicamen/ 
ta euacuandus.Si uero etiam uarixfit,qui tales humores ad crura demittat, 
fi in his ulcus exiftat,etiam hic intercipiendus eft,uelut in chirurgiae tracta 
tione dicetur. Aut etiam per uente fediione ipfos euacuare oportet,fangui/ 
nefrequenter detradto,&; deinde localibus auxilqs uti,qua: citra mordaci/ 
tatem,extirpandi mali uim habent.Simplicia igitur funt ex pumice, <fi/ 
phryge, Sd fquama *ris,eruginetp ac calce moderate lota. Aut alumen fctfi 
ium tritum infperge. Aut cefypi drach.n n .uu* paff* drachmas mi .mtn 
drach.l i.pra?I(tis meile impone. Aut fquama? ajris drach.x.aluminis drac» 

11 .cum certe drach.X.in Iole mollito ac imponito.Cotnpofita uero hac. 

Cmpldjlrum ad chironia. 

Cerufae beffem,aluminis fciffi fextantem, fquama atris fextantem, falis 
ammoniaci,thuris, aruginis rafte, malicortj, fingulorum fextantem, calcis 
uiu* unciam unam.certe libram unam.olei myrtei fefquilibram.atida cum 
uino terito.In principio hoc callos excindit, & repofitum feruatur. In fine 
uero ufus oleo: myrteo emollitum cicatricem inducit. Aliud. Spum* 
argenti Itb.I.oIeilib..U.radicis chamaeleonis nigri,ariftolochite.g a fi 2 ° m< 


L I B E R. I I I I ,77 

..(jjcitidiSjfmgulcinim unc.l.galbani,ammoniaci thymiamatis, thuris, fln= 

L|otalextante,pracparat°itaut uiridium arundinu radicibus comoueas. 

° Archigenis ad chironia, tum in tibrjs, tum in mamts, malefica,ftrumas, 
parotidas. Adipis bubuli libras II I. terebinthinae quincuncem, mannae Ce, Terra Sarit 
ptuncem, terra Sarda appellata, qua pidores utuntur quincuncem. L i, 
quatis adficca adiedis ac commiffis utere. 

^ Aliud Archigenis. Cerre trientem,olei omphacini fexuncem,mannae, 
aut thuris, diphrygis,fquam* aeris, fingulorum drach. IIII. Arida cum a ce, 
to trita,& ad mellis fpiffitudinem adada,ad ceratum ammifceto, &C diluto, 
linamento excepto utitor. Aliud. Ad mulierum maligna ulcera, dC at 
liorum qui tenerum corpus habent. Cerae fyrrhenicae, drach. vi 11. adipis 
taurini,terebinthina, plumbi ufti ac loti,fingulorum drach. I. utere per lina 
menta cum rofaceo aut myrteo diluto. 

Ai cicatrices nigras. Cap. XLVII. 

/cicatrices nigras tollit oleum impofitum,in quo bryonia: alba ac nigra cicatrices 
^radix fit incoda,donec fuerit exfuccata.calamintha inuino coda.Spu* nisr£ 
ma argiti lota,cum rofaceo albo. Veru ex impetiginibus cicatrices, itemq; 
alias,concolores facit adeps afininus illitus,eruca femen tritu, SC cum fel/ 
le caprino,bubulo ac ouillo illitu addita argenti fpuma. talus ouillus uftus 
tritus cum uinaauftero,ammoniacum thymiama cum felle iuillo illitum. 

Compofita uero,fpuma argenti,menta,thuris,aquales partes cum meile. 

Aliud. Nitri,ammoniaci thymiamatis, iulphuris uiui, myrrha, aquas 
portiones cu aceto albo, autuino, autaquatritas illinito modice, ut nefiat 
exulceratio. Aliud. Cimolia,ftercoris columbini, faponis, thuris, a/ 
quales partes cum aceto. 

Smegma ai cicatrices nigras. 

. Cimolia drach. vi I i.aphronitri drach. v.ueratri albi drach. V.recremen 
* tiamyrobalano expreffa reliquidrach.i 11 i.in balneo affricato. 

De finibus. Caput XLVIII. 

/A Vum adiacens ulceribus cutis diutius|inglutinata fuerit ad fubieda sinus 
corpufcula, affedionem hanc Sinum appellant. Siquidem igitur ad 
fupernam regionem extentus fuerit finus,facile per ofculum fanies effluit, 

& glutinatio facilis exiftit.Si uero ex inferna furfum fpedarit, fanies intus 
manens aliquid ex coharentibus erodit ,SC fi non prius ad effluxionem fe/ 
ceris aliquam fedionem, nihil efficies, necp incarnando, necg glutinando. 

Atfi circa artus fuerit finus,cubitum uidelicet aut foemur, poterit etiam fi/ 
ne fedione ex aduerfa parte,glutinari,fi decliuem figuram artus facias. Et, 
enim fi in cubito circa cubiti nexuram ofculum fuerit,fummam manum in 
altum extendens,finum ad fubeffluxionem couertes.Siuero in femore ad 
genu,finus finem quis habeat,decliuem figuram facies, puluino molli po/ 
pliti' fubiedo,ita ut inguen humiliorem politionem quam genu habeat. Si 
'qifidem igitur Sinits incarnatione non opus habeat, ftatim per fiftulam ali 
quam in diredum perforatam,&: ueficam alligatam habentem, aquam mul 
farti aquofam ita ut bibi poffit,in ipfum infundes, atep hoc ad abftergenda 
faniem in finu h arentem. Verum adfuturam glutinationem, uinum aut ui« 
num mulfum.Et deinde adglutinatorium medicamentu procedendum eft. 

Si uero cauus fit finus,&: incarnari expetat,primum ficcum ex charta medi 
camentum cum multo rofaceo immittito, deinde linameto uulfo ofculum 
obturato.poftea uero Ifidem,aut Machaerionis, aut confimilealiquod em/ 
,plaftrum,cum rofaceo cerato liquidiore dilutufimiliter immittes. Vbi ue/ 

10 moderate fubincarnatus fuerit finus,ex agglutinantibus medicamentis 
aliquod impones,ueluti fi recens-cruentum uulnus cures.Taliaautem funt 
barbara,&gemini coloris,Sifulua appellata.maxime uero omniu id quod 

expleo cicino,Sd metalltcis,fine ceraparaturfuluumGaleni appellatu con 
t uenict.Verum poft medicameti impofitione, fpongia noua ex uino mulfo 



aututnoquammaxime mollitercircundetur.Etdeligatioafandofin ■ 

tium fumat,&: ad ofculum definat.Linteoloru uero cii cundationes adft ■' * 
gantur quidem circa fundum finus citra dolorem, paulatim autem l a ,~ 
ufqi ad ofcuIum,ita ut emplaftrum quod forinfecus finu ambit, iuxta 'r' Ut 
lum fit recifum, quo fanies excerni po(fit,&: aliud quoddam paruum CU ' 
plaftrum ipflofculo impolitum lit laxum,ex eodem medicamento,Drom"'’' 
eandem effluxionem.Hoc autem fines ufqj ad folutionem,quam ubiietr 
quocp die feceris,hoc ipfum auferes & alterabis, eo quod tdtifinui circun° 
datum eft relido. Signum uero dignotionis,an finus profunditas glutinata 
fit,hoc tibi erit,fi bene effluxit fanies,modicaq;ac concoda, aut fi etiam * 
mnino non effluxit .Infupcrcp fi iuxta ipfum linum neqj dolor fenfil/s nem 
tumor fit,fed locus totus contradus eft,5? liccus, & doloris exors. Si'uer 
etiam pus probe codtim modicum in ofculo uideris, adhuc magis bonam 
fpem habebis. Si uero etiam prima aut fecunda die aliqua fanies excerna/ 
tur tenuis ex finu,necp fic de glutinatione defperato.Saepe enim medicam? 
ti uis humiditatem ex fubiedis partibus uehementer exprimit,qua exprefi 
fa,Ioci moderateficci redditi glutinantur.Tertia uero aut quarta dieabini 
tiojfi crudus fanieihumor per os appareat, linum non glutinatum elfcco. 
gnofce,8C in eodem medicamento perfeueres. Si uero uelut uerifimile eft, 
propter humiditatem aliquam difcedat, non abfurdum uidetur etiam ali/ 
quid ex ipfo medicamento alterare. 

De finibut attritis. 

Quum tarde fedo abfceffu, aut propter medici imperitiam, autproptet 
affedi timiditatem, cutis finuiincumbens tenuis S? attrita fuerit,& fieri no 
poteft ut ipfa adimatur,poft relatas infufas elotiones, glutinatorio utenda 
eft medicamento,compage quidem liquido,facultate uero ficco.Taleaut? 
eft ex chalcitide conftans phcenicinum appellatum,oleo antiquo dilutum, 
ut necp durum ualde fit,necp manus inquinare delicrir, SC poftea cum uino i 
iteteri fubadum,8d circumcirca impolitum, cum couenienti deligaiione. 
Conuenit etiam ita artrita,uelurdidum eft cuti, uel pracipue mei ad em/ 
plaftri compagem coelum ac impofitum.Melius autem eft poft impolitio/ 
nem ipfius linteo excepti,infpergere itiper ipfum,percribrum eleuatu,myt 
rham in pulueremredadam,aut aIoen,aut thus,aut omnia fimul. Expertus 
etiainfumcentauriumtenue admirandum ad eundem ufum medicamen/ 
tum. Ab hoc proximum eft fymphytum,&: poftea iridis illyric? radix,poft 
quam etiam erui farina. Aliquando ueroetiam circa coduram haec melli 
infpergimus, ubi olla ab igne eft tollenda. Praeftat tamen poftquam ablata 
eft infpergere, & deinde comouere donec mei tepidum fiatj attj lic ipfum 
finu i imponere, 8C uelut didum eft deligare. 

Defijiuk. Caput XLIX . .... 

piftulafinus eft callofus factita, exabfceflibus plerucp conflatus, extranl/ 

■“ latione ab arundinum fiftulis appellatus. Siquidem igitur ad os defient, 
fieri non poteft ut curetur abfcp chirurgia, nili temporis progreflu fqiiama 
aut os.fua fponte dilcedat. Si ueroad os non defiriat,per medicamenta qu£ 
callos excinduntacgliit/nant fanabitur.Callos excindunthxc.Sphondy/ 
bi radix derafa £c indita,fiftiilarum cados aufert. Veratrum nigrum inditu 
in duobus auttribus diebus callum tollit. Amurca coda &C infufa-Sorictu 
dritri aut uftum cum modico uino diluto infufum. Sori & crocomagma cu 
aqua mulfa. Aut elaterium terebinthina exceptum.in collyria efformatoac 
indito. Autfilphq radicis fuccum infundito. Confumit etiam hoc. Acrugi' 
nis drach.xnammoniaci drach.ti.aceto excipe & collyria oblongaeffor 
ma. Collyrium quo ad callos exetndendos iitor. Ammon/aci thymiama* 
tis,atramenti futOrti,aruginis>mifyos,ch alciridis,gummi,aquales fingulo 

. rii partes excipe aceto. Aliud ex Heliodori chirurgia. Cadmia,mifyos, 

atramentifutorrj,arisufti,gummi,finguIorumdraclMUt. chalcitidiscru/ 
dadraeb. 


.jjracb.ni.exc/pe pueri impuberis urina, 8C collyria efforma. Vbi uero 
“ HvritimfiM? indidifti,forinfecus panis micas aqua imbutas imponito, 

Iterando illas donecinflammatio fedetur,&: crufta excidat. 

* Aliitdqood in Alexandria accepi. Anchufie radicCr, miiyos tofti,chaI/ 
titidis, aerugini s, a I um in is fciffi,atramenti futortj,aloes, Angulorum unc.i. 
cantharidas quinqj,aceto trita in collyria efforma. Aliud. Atramenti fii 
, or ijdrach.H.cbalcitidisjatruginisjfingulorumdrach.l.excipegumrni ac 
utere in collyria efformatis. Poftquam uero callus excifusfuerit, aerugine 
coda cum meile puriiltmo otftuplo repurga.fed & incarnantibus pollcal/ 
lura exciTum uti oportet. 

Collyrium incarnans. Aloes,myrrbae,ammoniaci, cineris putaminum 
O uorum ullorum, fingulorum aequales partes aqua tritas in collyria eiffor/ 
mato ac indito. Aliud. Myrrha;,aloes, thuris,malicorij,fingulorum ac/ 
quales partes excipe aqua. Quidam felle taurino excipiunt Jncarnat etiam 
uuxacerbte fuccus Notii etiam quendam qui cedriam fiftulis infudit, atqj 
hoc admirando fucceflirPoft incarnationeglutinatorio utendum eft medi 
camento,iuxta eum modum qui de aitjs finibus relatus eft.Si uero arigufia 
fitfimulqi longa fiftula, inquit Galenus, 8C nondum uideaturmihi intus in 
fccall3habere,fed fordem folum,prius lixiuium immifi, atcp hoc tandiu in 
fiftula manere fines,donec fordes perfetSe elapfas eflc fperaui,poftea medi 
caraentuimpofui.erataut id quod ex ricinino oleo coftans fuperiusretuli. 

De ulceribus que refringuntur. Cap. t. 

QVsedam ulcera ubi cicatricem receperunt, fepe poft non ita multum Vireryt qlii 
-tempus rurfus inflammantur & refringuntur. Affcdio enim offie ali/ rcjringutur 
qua,aliquando caro incumbens facile cicatricem recipit, & perfecfte fana 
efleuidetur. Verum faniofo humore, paulatim ex ofle in profundo corru/ 
ptionem perferente,ad illam rurfus influente,inflammatto fiC pus accedut, 

• qua: cicatricem refricant.Que igitureft talium ulcerum euratioprcficcatio 
tanta ut os affecium difcedat.Facile igitur infidentia ofla emerget, fi papa/ 
ueris fylueftris SC fici folia,cum polenta; polline ac uino trita,pro cataplaf/ 
ir.are impones. Aut hyofcyami femen,K atramento futorifi paribus portio 
«ibus trita adhibebis.peucedani quoqs radix fquamas ofltu breui difparat. 

De ulceribus in articulis. Cap. Ll. 

A Rticuli Aeciores funt quam carnofae parte*, quapropter ulcerati ficcio/ Vlceri ii 
■ ribus opus habent medicamentis. Probe igitur Polyidae paftillus facit, articulis 
cum uino tritus ad ftrigmentitiamfpiiritudinem.itemqjaliafimiliteruthlc 
rdiccantia medicameta.Sed 5C aqua marina ,SC muria farpe iftfos perfuibs, 
fflclms affici uidimus. utendum itaq; eft ad articulos his qua magis ficcant. 

(m*ft>icuU,aculm,&-fl>'matcxtrahunt,0-cotifimUia. qap. Ut 
A Culeos 6c arundines, infuperqj ipicula acfpinas extrahut Anagaliides Spicula cr acu 
«nba,arifiolochia rotunda,ammoniacum cum meIie,hyofcyami feme leos mtram 
tritumihfperfum. Arundinis radicem contufam, &: ammixto meile linteo hentia 
infartam,larga copia imponito breui educit; 

T.M ^ e f m guinis tum cx ucna,tum ex arteria eruptione. Cap. illi 

]N partibus ex quibus fangu/s erumpit, contraria finibus figura coducit, Sangumtseriii 
h*c autem eft ea quae furium fpedlat.Sed neqs haec immodica exiftat. Pe/ ftioex ucna 
'Iculum eft enim ne dolor oboriatur, St uas rurfus fangttine fundat. Nihil & trieria 
enim magis fanguinis eruptiones mouet, & inflammationes auget, quam 
jtolot. Verum in partibus fanguinem fundentibus, ftatim digitum ad ofeit Bolerit aU 
“mulceris circa uafculum obde,ita utleniter innitarisjcitratg dolore pre/ 

Was^Nam & fanguinem fimui cohibebis, SC grumum in uulnere congela/ 

|. ls, X“in & an multum in profundofiturn fit uas,unde fanguis erumpit,di 
"getltius confiderareoportet,fib pofitionem ipfius ac magnitudinem,&: an 
enalitaut arteria.poftea uerofiquidem paruum eft uas,aliquo (anguinem 
„"itcnte utendij eft.Optima «xhis funtobftruendi ui praedita, quae compo/ 

nuii/ 




1S0 PAVLI AEG IN E TAI 

nantur extefinafri<Sa,2r farina: triticeae polline, &gypro,&: a li| s ciusmn 
Sanguinem di,cum oui candido fubadiis, & cum pilis leporinis impofitis. Si uerom/ * 
fijlmtu gnum uas eft,hamo ipfum diftenderc conare,&: moderate obtorque Sun 
preffo autem fanguine,fi quide uena fuerit,citra laqueu, rjfde medicamen» 
tis fanguine fiftere conare.Si uero arteria,ex duob. altero adhibito, autla/ 
Arteriam cr queo circundato,aut toto uafcdifle(flo,fanguinem continebis. Laqueu ue 
urnarum iif> ro aliquando etiam magnis uenis circundare cogimur: quemadmodum e/ 
/cflio tiam ipfas diffecare aliquando totas,per tranfuerfum uidelicet. Verum ad 
hancneceflitatedeuenimus circa uenas,quae eredi* ex magna profundita» 
te furfum feruntur,& maxime per anguftiam aliquam,aut principales par/ 
tes.Sic enim utracp pars urrincp reueilitur,£d uulnus ab incumbentibus cor 
poribus occultatur ac tegitur.Tutius autem eft utruncpfacere,&Iaqueum 
radici uafis circundare,& inde iam fecare.His autem fadis,qu'am citiflime • 1 
incarnare uulnus,prius quam decidat laqueus de uafe.Si enim non citoin- 
carnetur,fed locus alicubi uacuus comperiatur,uafisdilatatio,quam aneu< 
Ancuryfma ryfma uocant,contingit. Cognofces autem an uena fit,aut arteria, qui fan 
guinem fundit,ex eo quod arteriae ianguis flauior eft ac tenuior ,&C pulfato 
rio modo euacuatur. V enae uero fanguis nigrior eft,8f cralfior, &finepul/ 
fu prodit.Optimumigiturcxomnibusincarnantibusmedicamentis,qua: 
iane nos nouimus,hoc eft,quo etiam ad cerebri membranarum fanguinis 
eruptiones tutiflimeutipo(Tumus,dd ad colliuulneraufcpad iugularesue- 
nas inflicta: nam & harum fanguinem cohibet citra laqueum: recipit aute 
Incantans me* harc.thuris pinguiiRmiparteml.aloesinmollioribuscorporibus partem 
iieamentum dimidiam,in durioribus tantundenv.Sf pro thure, manna tantundem.Ex/ 
cipe oui candido ita fubacfta ut mellis (piffitudine habeant, SC deindecum 
pilis leporinis quam molliiftmis, uafi ac toti ulceri plurimu impone,&ex/ 
trinfecus linteo deliga, ita ut primas quatuor aut quincp lintei obuolutio/ 
nes fuper ipfum uas,unde fanguis profluit,facias,8d hinc ad radicem ipfius • 
procedas.Dcindefolutionepertertium diem facfta, fi medicamentum tuto 
adhucadha?reat,a!iud rurfuscircundabis, &C uelutinfuperhumectansrur 
fus deligabis.Si uero fua fponte refpuaturlinamentum,radiceuafis perdi/ 
gitum leniter coniprefla, quo nihil influat,hoc quidem placide tolles, alte/ 
rum uero appones,ateg fic curabis donec uas fuerit incarnatum,ifautfigu/ 
Crujtaa i»* r a furfum fpeclans femper citra moleftia feruetur. At uero qua: crudas in/ 
ducentia ducunt,nudiorem partem efficiunt, quam pro natura habebat, crufta dila/ 
pfa,3f plerifq; fanguinis eruptio qua: fifti non potuit,ad cruftarum dilapfio 
nem confequStaeft. Vtendum tamen etiam his, ubi neceflttas magna co/ 
git.Maximaautemneceflitaseft uticruftificis medicametis,autcauterijs 
ignitis,quiim ex piitredinola erofione fanguinis eruptio contingit. Etfane 
in talibus affctSionibus, ubi quicquid putredinofum eft refecuerimus, tu/ 

tius eft aqt urere ipfam ueluti radice,aut cruftificis medicamentis uti. Hoc 

auteni maxime in pudendis ac fede fieri fblet. Scopus autem tn eruftamin/ 
ducentibus fit caliditascum adftridliotle,uelutin mify,chalcitidc,atrame' 
to ilitorio. Qua: uefo ex calce uiua fiunt, uehementiora quidem funt, fed 
quia calx non adftringif,cruftae ex ipfisfndutdae citius decidunt: melius au 
tem eft ipfas manere. Contingit enim ut caro ad fundum ipfarS fuccrefcat, 
uelut operculum uafis fiat.Caeteriim in his undefic fanguis erumpit,lia/ 
tis fatiua infperfa probe fupprimit,aut gallm uftae. Oportet aute ipfas igne 
Sanguinem fi. candefaedas,aceto autuino extinguere.In fumma,fanguinis cruptionemli* 
Jtentiafim* ftunt,fimplicia quidem,aloe, thus,manna, famia terra after dicla, ferrugo» 
flicia lanarum uftarum cinis tenuiflime tritus,ftercus afininum ac equinum, btf 
tumeri modicum,malicorium,diphryges,galla, myrtusficca, alumen om/ 
he, crudum 8C ullum, refina torrefada, uitis cortex,aut folia ficca,pilulatS 
platani lanugo, maxime ubi cruflam abiecerint. Priuatim uerofanguinu 
narium eruptionem fiftit, iunci acuti femen, urticae foliorum fuccus» chai/ 


L I B E R I I I I tS« 

itis anthyllisufta, pili leporis,fercula»mediumuftumcum aceto,ftercus ndriii pingui- 
1 jfjnirunnficcuautlumiidam, porri fuccus cum thure qllychnio exceptus, nls eruptione 
Compollia uero medicamenta omnis fanguinis eruptionis fimt dC haec. fiftentia 
Spongiam nouam liquida pice imbutam,8d bitumine oblitam,in noua ol¬ 
la exurito, ad cineris partes 11.plumbi partem I .8d ftibij partem I .ammi 
lieto- Aliud. Mannte thuris,fulphuris uiui,aequales Cingulorum par/ 
tesinipergito. Aliud. Chalcitidisdrach.vm. thuris aut manna eius 
drach.xvi .retinae fridae drach. VII i.gypfl ufti drach. VI 11. Aliud crufta 
inducens 8d fanguine fiftens.Chalcitf dis,atris ufti,atrameti futorii, mifyos 
tofti,Angulorum aequales partes. Sed Sd Rhodium appellatu medicamen/ 
tum,2dnauum didium,ex eorum numero funtquae probe fanguine fiftunt. 

Dcncruisptucutts. Ctp. Lini. 

\JEmiiauciati autpundi inflammationem ac dolorem excellentem ha/ Ntrui pmciuti 
J-’bent,propter lenfusiubtilitatem. Quare etiam febres 8d conuulfiones mpunlii 
his accedunt.Quibuidam etiam deIyrium,propterneruorumcum cerebro 
cohaerentia. Quandocp uero etiam circa alioslocosfauciatae parti uicinos, 
inflammationes ac abfceflus fieri folent, ex ipfo neruo fauciato, propter i/ 
piius cotinuitatem. Oportet igitur cutis uulnus inglutinatum feruare,quo 
peripfum fanies effluant. At in punclionibus li c aecae uideantur,etiam dua¬ 
bus dilfedionibus (e mutuo fecantibus inluper concidere oportet. Verum 
in adhibendis auxilijs,fl humoribus omnibus ex aequo redundarit corpus, 
Kinflammatiomagna(it,primum a uenaefedioneincipiendum eft.Siue/ 
routttati fuerint in corpore humores,etiam purgatione utendum eft. Ad i' 
pfum autem uulnus medicamenta adhibeantur dolorem mitigantia, Sd ef/ 
fluxionem aperientia,praefertim fi non iniuperconcifio fada fit. proinde a/ 
qua calida, qute alijs inflammationibus conuenientiffima eft, his inimica Aquucnlida 
exiftit,8dpraeftat oleo tenui perfundere,quod nullam adftringendi uim ha „cruisputeiea 
1 beat,Kad fenfum calidumfit.Neq; enim frigidum, necp tepidum ualde, fi- tis inimica 
ne noxa adhibetur. Ex medicamentis autem comoda eft refina terebinthi/ 
na,per fe in pueris,mulieribus,8d tenera carne preditis, cum euphorbio au 
tem emollita,in his qui duram carnem habent.Et fi quandocp durior fit refi/ 
na,cum aliquo oleo tenuiore. Cataplafmatis uero in inflammatis ac putre/ 

Icentibus neruis uti quis poterit,farina ordeacea,aut fabacea,aut erui, in li 
itiuio cum aceto mulfo coda.Veritm citra coduram, ad pundiones etiam 
cerato huiufmodi quis utatur.Cer* quadrantem,euphorbqunc.l.autfter/ 
coris columbini,in durioribus corporibus,olei fextante. Quandocp etiam 
terebinthinae une-1 .Quod fi emplaftro fimile medicamentum facere uoles, 

W euphorbtj'unc.l.cer£e,Sd refinafri<3ae,8d olei, 8d picis pinguis, fingulo/ 
tum lexuncem adrjcies.Si uero pro refina,propolim pinguiflimam addes, 
melius efficies.Quin 8d hoc ad pundos neruos comodum eft medicamen» 
tum,Idem etia ad rabiofi canis morfum facit. Aceti fextar.X.picis pinguis 
lib.l.opopanacis quadrantem. Opopanaca aceto dilutum amplius conte/ / 

tito,&:amniixta pice coqufto.Hoc medicamentum punciisneruis commo 
dum eft,non permittens punditrae ofculum conniuere,quemadmodu neqj 
in his qui a rabido cane morfi funtjijicus ad cicatricem peruenire. Verum 
adfola dura corpora facit. Si uero ad pueros pundos aut tenera carne prae/ 
ditos eouti uoles, per aliquod difculforia ut prarditu liquare ipfum potes, 
amaracina uidelicet, aut opobalfarnum, aut oleum uetus. Conuenit etiam 
tegium medicamentu,quod retipit nitrum,aut calcem uiuam,aut euphor/ 
h‘um,autfulphuruiuum, aut columbae Cylueftrisftercus, aut opopanaca, 
autfagapenum,aut fticcum cyrenaicum,aut caftorium . Ad libram autem 
medicameti,uncia una alicuius ex relatis medicametisinijcienda eft. pro/ 
be facit ad neruos fauciatos,8d maxime punctos.Pollit aurem quis ruri de/ 
guisin reliquorum inopia, propolim recentem ac pinguem uulneri inde/ 
te. Aut fermentum maxime uetus folum, 8d propoli ammixta, aut cum ti/ 
q ihymalli 



TAE 


aut polenta polline,non folum in inflammatis,fed etiam ab initio 
tendum eft. Atlaxantia cataplafmata,infauciatisneniisfemperret» K 
oportet.Si uero non puncius fit neruus,fed manifefta fertione uulnem 
prapofita etiam cute differta,ut nudus appareat neruus,&: rertus no t r 
uerfus differtus,relatis ex euphorbio,&: ita acribus,nullis uteris. Ouum" ” 

mmmdiu nim nudus fit neruus,uim illorum uehemcn tenon feret. Calcem igitur 

mes fape 1 otam affatis tempore,uberiore oleo fubartam.BonS .eft &aund 
ex pompholyge paratur, 8C quod ex meile, rofacco uberiore eliquati; o, 
portet autem nullumex his uulnus contingere,fubtili enim fenfu pradit 
eft neruus, & temperamento frigidus, & principaliffima parti coharens’ 
Imo neqp oleo perfundere tale ulcus oportet. Sordes enim inde contrahit 
Detergere igitur folum fanie fatis eft per molies lanas fpecillo obuolutas’ 
Quod fi ex ientetia omnia procedant,periculo uacat paifo madefacere In 
fortioribus autem etiam polyida paftillo.cum fapa calida,in linameto uti. 
Poftquam uero intertus eft denudatus neruus, linamenta extrinfecus cir/ 
cundare oportet aliquo ad angufta uulnera faciete,uelut eft id quod ex eu/ 
phorbio paratur,aut quod ex ftercore columbino,ita ut etiam de fanis par< 
tibus multum appraehendamus.Si uero per tranfuerfum uulnusfartum eft, 
periculum conuulfionis maius eft, curatio uero etiam hic fimilismrater» 
quod dum recens adhuc eft uulnus,quidam futuris ufi funt,&aliquo gluti/ 

, natorio medicamento. Verum futuras non ualde in fuperficie facere opofi 

tet, ut ne profunditas inglutinata permaneat, & rurfus non ita profundas, 
ut iterum ab acu neruus pungatur.Porro in fumma id noffe operepredutn 
eft,quod punrtiones curans medicamentum,fi calidius eft,nerui'difledlio/ 
nem curare non poteft, ut oui no fuftineat ipforum mordacitatem ac ardo/ 

rem.Neqj uero i'd quoddiilediiones curat,punctionibus conuemt.Namfa 8 

cultas ipfius ad profunditatem non penetrat, quum cutis diflertiofitangu/ 
fta. Virtus autem alTumatur tenuior,&ftratum molle, SC olei calidi perfa/ 
fione utendum eft ad alas, 8C caput, ac collum. Si uero uulnus in crure fit, 
circa inguina,ac pertinem,&: eius regionis locos, oleum adhibebimus. A' 
balneo in totum ufcg ad inflammationum declinationem abftinendum eft, 
quum nullatenus ipfis aqu* coueniat,ueIut diximus,contartus. Quando/ 
Mneum ner « quidem uero quidam propter confuetudinem, abftinere a balneo non pof/ 
m faecinie funt,fi uulncrata pars manus fit, conandum eft quantu fieri poteft, ut ea no 
noxium rigetur calida aqua,& minus adhuc frigida.Si uero in pede fit uulnus, quia 
fieri non poteft ut non humertetur,ubi lauare uolent, iuper faticiatam par/ 
tem emplaftro aliquo impofito meatus obturante,extrinfecus rutilis fuper 
ipfum inqce linteola plura multiplicata oleo madefarta,Si rurfus ligamen/ 
tum ex linteo forinfecus circundabis. 6 C poftea rurius in ipfo balneo, oleui 
ligamento fiiperfundito,ubineruisfauciatus (bliuinicendereuolet.poftqf 
uero lauit,omnia incumbetia reqcito,Sd relato totius curationis durtu uti/ 
timiut coit* tor. Quod fi contufio fola nerui farta fit,fi quidem cum contufa cute,etiam 
tufus ulceratio fiat.cataplafma ex fabacea farina 3C aceto mulfo commodum elb 
Adtjcies autem aliquando etiam erui farinam 8d iridem. Si uero dolor con' 
tulioni adeft, picem liquidam ammifceto. Si uero citra contufionem cutis 
fiat,magis difcuiTorio oleo calido affidue perfundito, anethino qidelicet, 
Herimtotut aut rutaceo,aut irino,aut amaracino. At fi totus neruus differtus eft,peri/ 
difliaut culumquidemnullum fequetur.pars autem mutilafit.Curatio uerofimilis 
uelut ad alia iiicera affumetur, Atq? liare quidem perfimpliciora auxilia, 
in neruis fauciatis medela,ftifficiens eft ad totam curationem.Quidamue/ 
ro etiam multipliciter cOmpbfitis medicamentis ad ipfos uti folent, quate 
funt,id quod ex.metallicis paratur,8<: barbara appellata emplaftra,&: ciifi/ 
num,& quod ex fenecione fit, Si melanthiorum, 3< Indicum, & harmonia, 
8iAthe/ 





tllEK IUI >«» 

„ /aliena,quorum 8 C compofitiones, 8 C utendi modum, in feptimo libro 
* eneries-Quandoquidetn uero aliqui diuites preciofis medicametis ad fau niuitum r<« 
ciatosneruos uti expetunt,Galenus ad pumiliones quidem neruorum hjc t iobubeni* 
defcripiit-Cinamomi unc.i.didlamni unc.i.mari unci, amaraci drach.i I. 

[X bellem,opobaliamidextantem,terebinthina: unc. i. Aliud» Succi 
Cyrenaici unc.i .cera; quadrantem, opobalfami unc.xi i. VerS ad denu/ 
datos neruoshoc.Ceriungcntarii quadrante,ungenti (picati, aut foliati, Ceraungen* 
aufnardini unc-xil. pompholygis lotae unc.i.fpici nardi imc.i.amomi taria 
unc.i.foitj unc.i.Atq; hic fupra fpem priftantia e(Te Galenus dixit» 

De articulorum iiflortionc. Caput LV» 

k Rticulorum diftortiones, ancylas & ancylofes appellare ioient,hoc eft Articuli ii* 
/^articulorum cotracSiones,ob impacios humores, aut neruorS aliquam flo ni 
diflentionem Obortas.In quibus molliendi ac laxandi facultate praedita re/ Ancylc 
quiruntur.In cotfiuni igitur ea qui ad induratas irt fcirrhutn partes, SC ad/ Aneylopl 
hac magis ea quae ad relolutas relata funt,his copetunt.Prtuatim uero per/ 
fufioex aqua& oleo,in quibus coda fint,lini femen,fatuum gricu,althea, 
laurus,cucumeris fylueftris radix. Etipfum adeo oleum Sicyonium. Poft 
perfufionem autem adhibeantur his primum acopa limpliciora.uelut eft id 
quod ex populo nigra paratur,Stquod ex abiete.Bromium item,St Bafilio 
jnfcriptum,St pyxis appellatum.Poftea etiam Ariftophaneum, St Azani/ 
tSBrifcriptum. fortiflima uero funt, 8t quod Lyliponium, St quod Varium 
appellatur.Excmplaftrisautem Amythaoni inferiptum Si Anicetum ap/ 
pdlatum. Optimum uero hoc eft. Bdellij, adipis uitulini, ammoniaci thy/ 
miamatis,iridis Illyrici,Angulorum drach.XVl.opopanacis,galbani,can 
chryos,ftyracis, thuris, Angulorum drach.vm. piperis grana CLX.ceri 
lib.s.reflni terebinthini lib.S.olei irini fecis quod fatis eft,uini quod fuffi 
dt.Contunditur hoc m edicamentum. Eft & Acopon bonum,irino aut cy/ 

1 ptino,autlaurinodilutum.Medium uerointeracopa Scemplaftralocuob* 
tinet,medicamentum c perna multimixturi. Acoporum autem ufus per Acoporum 
mollem ac perfeuerantem fiat affridlum, una cum hoc ut etiam affecti arti/ “1“ 
culi flexionem ac extenfionem experiaris. 

Dclaxatis articulis. C ap. LVI. ' , 

I Axantur articuli fipe, St in diuturnis febrilibus morbis, St in colicis, Articuli 
refolutis,Calidiore maxime ac humidiore intemperie ipfos occupan* ‘ ixiU 
tt.Atqj hinc motus impeditur.In quibus acacti fuccus aqua dilutus ac af/ 
fuiiis, aut rubi, aut myrti,aut lentifci, aut ulmi radicum corticis decodlum 
tonuenit. Aut malicorium in cataplafmateadhibitum,aut myrti folia cera/ 
tomyrteo excepta impofita. Corroboratione enim opus habent nerui colli 
gantes,per adftringentem ac reficcantem facultatem. T alia igitur medica/ 
menta articulis imponenda funt, ueluteftid quod exfalteibus paratur, &T 
oxetum appellatum,6C phcenicinum, quod uinum adftringens, aut acetu 
infuperafrumpfit.Plcricp uero pri frigiditate talem impotentiam fieri pu/ 
tantes.atcp ita calidioribus auxiltjs ufi,maiorem noxam induxerunt. 

De lumbricis. Caput LV1I. 

Tolles funt iri uniuerfitm lumbricorum (pecies. una eius qui rotundus eft Lumbricorum 
1 craflitudinc.alteralati.Tertia eiusquemAfcaridaappellant.Omnibus flectet tra _ 
autem origo eft ex cruda ac crafla pituitofa materia, St putrefacSioni apta, 
qualis fere congregari folet in pueris, 8 i alrjs crapulofts: fed non ex calida 
acri,aut atrabiliaria materia.Hi enim quum etiam nutrimenti naturam 
tranfgrefTifint, ad lumbricorum generationem inepti extftunt. Imo uice 
uerfa etiam corrumpendi ipfos uim habent biliofi maxime fuperfluitates. 

Si uero aliquado una cum lumbricis excreta fuerit flaua bilisdeorfum, aut 
Pcruomitus,illos quidem in inteftinis efte feito, bilioftim autem humore, 
aut circa os uentris.aut in alia quadam parte conftitifle. Vniufcuiufcjs igi/ 

'ur differentii ipforum, St fpeciem, di ortum, St locum, St dignotionem 
q a dicemus, 


,*4 PAVLI AEG I NETAE 

dicemus, itcmqj curationem,'a rotundo'imtio accepto. 

De lumbricis rotundis. / '' - - 1 -"'M 

lumbrici Lumbrici igitur rotadi fpeciem omnibus notam habent, eo quod et / aiM 

rotundi hi magis quam altj redundant. Confidunt autem maxime circa tenuia int 
ftina,appropinquantes quoqi uentr(,ut ea de caufa fopc per os efferanto 
Quibuidam etiam per nares excreti funt. Abundant autem magis q U a m ’ 

Iri >n infantibus, 8d utplurimum cum febre. Veriim circa principia febrium 
orientes,ex fubiecfia corruptione fubftantiam habent. Circa uigores aute 
ex morbi malignitate, circa declinationes uero, ex mutatione uniuerforS 

in melius.nam Hippocrates aft,Bonum ed etiam lumbricosrotundosper» 

tranfire, morbo ad Judicationem tendente.Hi uero etiam citius perimatur. 
Sequitur in his qui lumbricos rotundos habent,intedinoruac uentris mor 
fus,&: tudes paru*,irritantes,ficc*.In quibufdam etiam fingultus, Si fom/ 
ni cum palpitationibus ,Si furredionibus pratter rationem.Quidam etiam 
cum clamoreexurguntt&T rttrfus in fomnum delabuntur.Pulfits inaequales 
funt,febres augefcunt inordinate inuadentes,cum extremarum panium 
perfridione,8d ter,aliquando etiam quater in die aut node,citra rationem, 
(ignificationem accedtonis probent.Pueris autem manducatio,cum exer» 
ta frudra lingua ,Si dentium dridor contingit ,Si oculos claudunt, Si tace/ 
re cupiunt ,Si excitantibus indignantur, Si oculi fubcruenti apparent, 5 i 
malaerubicundaefiunt,8drurfus liuefcunt.- Veriim haee ad modicum tem/ 
pus,Si ex interuallisfiunt.Qttibufdam uero ad domachu accurrentes nau/ 
fearum ac morfuum caufaefiunt,8d tegroti cibum non appetunt,adfumen/ 
dum uero cibum coadi,naufeantes uix deglutiunt,aut etiam ingedum re/ 
uomunt. Multis etiam uenter defertur cum comedoru corruptione, SC in/ 
ftaf tympani indatur.Reliquum uero corpus ptarter ratione eliquatur,quS 
ti eq; fames, neqseuacuatio immodica fada fit. Non tamen in omnibus om/ 
nia relata figna quaerere oportet, fed quaedam iuxta id quod exuperat, ali/ 1 
quando etiam plurima.Harc autem contingunt,dum animalia circa intefti 
na obuoluutur ac mordent,& dum febrilis caliditas uaporesprauosadce/ 
rebrum affert, ex colleda in uentte ptttredinofa humiditate. In quibus ali/ 
cubi ambobus dmiliter profpicere oportet,febri,&Iumbricistalicubi mo/ 
dica febris ratione habita,lumbricos ftrenue e corpore expellere oportet, 
Mo« ex Ium* Multi enim ncgledi ab ipfis corrofi fitnt,8d conuulfi perierat. Altj feuidif/ 
tricieper coni f e affirmant ipfos per inguina aegri egreffos. Expelles autem ipfos prius oc 

mlflonem ciios.occides autem peramarorum maxime auxiliorum ufum. Qttumjgi/ 
tur communis edfebris Si lumbricorum curatio,auxiliafimpliciora coue« 

MyxtrU nient.Praebibendum ttacg ipds dandum ed chamaemeli S i myxariorS deco 
tffumeaut etiam ipfa myxaria cotfta edenda danda.dandus etiam fetidis fuc 
cus,aut coriandri femen cum aqua calida tritum, aut cum pofca. Autaurf 
cui* muris herb* decotffum.Aut cornu ceruini ramentum.Aut rubrica fi/ 
noptca Ieuiffime trita. Aut olei crudi amari cochlearia duo paulatim abfor 
beant. Nam amaritudinefua lumbricos occidit,lubricitateuero ipfos de/ 
trahens una cum dercore egerit. Quod fi inflammatio ac diftentio utlceru 
fit, cataplafmate utendum eft ex ieminelini. Si farina lupini, Si abfintnio, 
ac bryoni* radice,cum acero mulfo. Aut etiam perfufione exoleo chanra/ 
me!inosuino,abftirhij femine ,Si aloe,circa pr*cordiaadhibita.Siuerole/ 
bres non uehementeruexent,menta ad myxaria ammifeeaturae exhibea¬ 
tur- A t ubi febris defijt,aut non ed,etiam efficaciora,ueIut ed decorium le/ 
riphi,aut calaminth*, autfilicis. Aut cardamomi femen. Autradicis majl 
punic*acid*decorium ad tertias redarium. Aut cumini todi, Si nitri tui/ 
'tii,Angulorum ferup. 111. Aut fantonicum,aut abrotonum,aut ambolimut, 
cum rtielleiti catapotia redaria. Aut lupinorum amarorum fctup.it r. Aut 
braff(c*,aut erue* femen tritum. Aut abfinthium, quod etiam folum i*P« 

1 fatis fuit.' Dandi etiam aloes lot* fcrupuli i i i , Atcp hoc inter lau<feSsj‘ W 


«habetur. fortioribus etiatrr illota datur. Quandoquidem.uero pueri aloen Jlkcsufut 
non admittunt,fupinis ipfis detentis,& ore per cochlearium diiparato,per mininius 
rlyfterem aliquem fiftulam ualidam alligatam habetem, inuitisipfls aloen 
quam penitiflime tranfmiflam inrjcimus. Atqs ha:c miranda methodus eft 
in pueris atgre admittentibus: in quibus etiam alimenta forbilia ftepe hoc 
mo do immifimus, ubi alioqui illa non appetentes auerfantur. Sed SC Cy/ 
phi,SdJVIafi.Taph ium rede dari polTunt,&: cornu ceruinum uftum cum pi/ 
pere,ex melleaut aceto mulfo. Sed 8dreliqaautexaceto mulfo ipfis detur 
conandum eft.praeftatautem fi fcilliticum fuerit acetum, &C maxime in per» 
fctSioribqs. Autfinapi cum oleo Sd aceto. Qui uerocti alui fluxione a lum/ 
loricis infeftantur,eis plantaginis fuccus pratbibendus dandus eft, aut lpfa 

e tagoficca.Ex squo enim adutrunqj efficax eft, tum fluxione,tum lum 
os.cataplafma uero his imponatur ex cruda ordeacea farina, filice,ab/ 
finthio,farina !upini,fantonico,&: abrotono. Quin Sd malicorium, Sd aca/ 
ciam.fid gallam,aut balauftium ammifcere conuenit. Quandoquidem ue/ 
toquidam amaras potiones auerfantur,exiam relatis danda funt qua: non 
palam amara exiftunt.Danda praeterea etiam chamaepitys,marrubium, he 
lenium,bacc? lauri, cafia, thymus, pulegium,carpefia, cyperus,polypodiuj 
ifis,cnicus,erythrodanum,fpina Aegyptia cum pipere pari, fex fcrupulo/ 
tum pondere,in decodo mentae,aut mori radicis fucco,aut decodfo petro/ 
felini,acreliquorum odoratorum feminum.Forinfecus autem utendum eft 
aloe,cum melino oleo 5d uino.Hoc etiam appetentiam excitat, cuius ma/ 
gna cura habenda eft.Satpe uero ammifeendum eft ad aloen abfinthiu, aut 
felle taurino implendus umbilicus,cum aliquo ex relatis amaris. Aut olea 
exrododaphnefrequenter illinendu. Aut cedria tumfola imponenda, tum 
addito cerato, fuper totum uentrem. Autpix arida trita infpergenda. Aut 
menta,aut nigella cum rofaceo illinenda,autetiam feriphi decoduhis am/ 
mifccndum. Aut mali perfica: folia contrita imponimus. Vtendum etiam 
ceruina medulla ungenti modo,in umbilico5 pedine ac lumbis. Sed 8d ce/ 
ratumhoc adhibebimus fiopus fuerit. Aloes, abfinthtj, farinaelupini, feri- 
phi,me!antii,fingulorum fcrup.vi.certe unc.is.olei chamtemelini quodfa 
tis eft. Arida cum bubulo felle terito. Sape uero ipfis per fedem infunden/ 
daeft aqua mulfa,quo ad dulcedinem mellis, lumbrici deorfum proleden/ 
tur.Si autem putrefadiin profundo, non excernantur, fcd magis ettapora/ 
tiones efficiant,fubeducere ipfos oportet, aur aloes, aut amari ex ipfa me/ 
dicamenti potione,quandoquidem etiam alias non inutilis eft ipfis mode/ 
tata per inferna euacuatio. . 

! De lumbrico Uto. 

Lumbricus latus tranfmutatio, ut ita dicam, eft membrana: intrinfecus Lumtriciu 
inteftinis agnatae,in corpus quoddam animatum, atcj; hic excernitur faepe Utut 
totus,ita ut incredibilem magnitudinem afpicientibus exhibeat,aut etiam 
per partes fecedit,ita tamen ut exolutus,non amplius generetur. Abundat 
autem quandocj etiam in non febrientibus. Sed 8 C in febrientibus nafeitur 
'inmotbis longis,mordacitatem ftomachi afliduam inducens, & appet^n/ 

’dam ciborum incontinentem.Nam id quod animatum fadum eft in inteftt 
! n is,adiacens alim entum abripit, ut alio ftatim opus fit, 8/ fi id non contin/ 

gat.mordentur inteftina.Confequitur in ipfis,gracilitas corporis,& impo 
tentiacum inaequalitate.Verufignum minime omnium mendax eft, quod • 
ana cum excrementis quaedam cucurbita: femini fimilia excernuntur.Cae/ 
terutn curatio fuperiori coniona eft. Conueniunt enim praeporationes ex 
'|cribUs,8f alltj efus,8<: filicis aut centaurij decodum potum, 8 C per clyftcre 
'ntufum.Itemq; calaminthae,autdidamni,aut pulegtj decodum. Infunda/ 
jat etiam ipfis muria.praebibant etiam hoc,quod neqj his qui ab alrjs lum/ 
ancis infeftantur inutile eft,prsferttmiifebre careant.Nitri rubri,piperis, 

W ca ™ am onii,fingulorum tequale6 partes. Dantur ex hoc fcrupuli 111 .cum 



rfl,Ll AttaIHETAl 

irino aut aqua calida. Aliud eclegma. Piperis,baccarum laiirin 
cumini Aethiopici,maftiches,fingu!orum pares portiones, mellis q^df’ * 


cumimAetluopici,maiticnes,ungulorum pares portiones melli/T/ 

tis eft.Datur cochleari) menfura, mane &: ad nodem dormituro. Si 

cacius ipfum facere uoles,etiam nitri rubri tantundem addito. AuZ u 
lcni),ammoniaci thymiamatis,piperis, in alio exemplari,filicis |i M i . 
drach.v.cum aceto mulfo calido. Et interpofito tempore,euphoS*!? 

I.aut duas perfecflae attatis hominibus bibendas pratbe. Aliud p-?'. 

acetabulum,nitri drach.H.dato in aqua:hemina prteeuacuato.ftteliu!, 

tem efficitur,fi parum fcammoniae additum fuerit. Aliud. Cortici ^ 
dicum mali punica: fumma parte decorticati drach.inj. piperis drac im 
cardamomidrach.vi.marrubtjdrach.Il.Exmelleprsbeto aprasrelTo ,1 
lij cfu.Verum ad perfedam aftedionis depulfionem.etiam theriacen exht 
bebis,uehementi febre non prohibente. 111 

... DcAfcaridibui. 

1 Q. u ‘ n S^afcarides,ueluti tam antea diximus,fpecies lumbricorum funt, 

uermibus «miles,circa intefiini redi extremas partes,# mufculi adftrtdo 
«1 partes primas confidentes, # horum locorum pruritum uehemente in/ 
ducentes.Generant hanc fpeciem,uitiofaa!imenta, frigiditas, & ciborum 
corruptio-Euacuare itaqs ipfas oportet, in infantibus per glandulas fubdi, 
tas,ex meile,modico fale,aut nitro, fn perfcdioribus, muria acri, autcen/ 
tauri) decodo cu nitro,# melie. Aut decodo colocynthidis, aut abfinthij, 
aut chamarlconis,autanchufar,aut cnici, aut hyiTopi, autpulegij,aut cala/ 
mintha,autlupinorum.Poft infufa per clyficres, redum inteftinum fubli/ 
natur ex fimplicibus,acacia, aut hypocifthide cum nitro, aut rhoe lyriaco 
cutri alumine liquido.In his qui adftridifunrdemnia terra fphragideappel 
■ jr c . u ? u j 1 °^ x compofitts,paftillo Andronis ,dC fimi'Iibus.Sed& cedria 
iplis infundatur per dyfterem multipliciter perforatum, quales funt uteri 
tufort] appellati- Auc carne falfa qua? ad hoc apta fit> indita, deligationeutiV * 
mur.quamdiu id fuftinere poffint-ita ut ea frequenteralteretur.lncommu 
IMcum* ni uero omnes a uermibus infeftatosiuuant pili ichneumonis fuffiti- Ali/ 
mspili menta ipfis fint boni fucci,» qua: facile diftribui p jffunt,& neq? efficien/ 
tem lumbricorum caufam augent,necp utres imminuipermittunt,quarum 
gratia etiam uinum dabimus aquofum. Et titm ea de caufa frequetius ipfos 
nutriemus,tum ut ne alimento carentes lumbrici, morfus inducant. Tem/ 
pus autem alimenti dandi tum maxime eft, quum aliquanto adhuc lumbri 
ct lunt habitiores.Si uero etiam fluxio uentris afFuerit,nofle oportet magis 
augeri Iumbrico.s,eo quod alimenta non diftribuuntur.Et forbiles cibos i/ 
pfis exhibere oportet,a!iquibus etiam adflringetibus ammixtis, uelutfunt 
pira,mala,ma!a punica praefertim acida.Forinfccus autem ad uentreuten- . 

, dum eft auxilijs adflringentibus,uelut fiiprk didum eft. 

.. TMI . Dc dracunculis. Caput LVI1I. 

Dracunculi IN India & regionibus fupra AegyptB dracunculi generantur, uehitlum/ 

brtets limihaanimalcula quatdatn,inmufculofis partibus,brachijs uideli ! 
cet,foemoribus,tibijs.In pueris uero etiam in lateribus fub cute confidunt, 
oL mamtelte mouentur.Deinde temporis progreflu diuturniore, iuxta dra 
cunculi aliquam extremitatem,locus fuppuratur,# aperta cute, principi® 
dracunculi foras procedit. Verum dum attrahitur,dolores inducit,» p«- 
ierttm ubi abruptus fuerit.Quapropter aliqui plumbea molem ex dracun* 
culo impendendam elledicunt,ut ne aceruatim,fed particulatim ex pium/ 
bt mole delapho ipfius fiat. Alt) hos damnantes, eo quod nihilo minus ex 
pondere plumbi dracunculus abrumpatur,# uehemetes dolores inducat, 

, lunent partem demittere in aquam calidam, quo dracunculus ei caloris» 


ruiconcrt = “""““ni aquam caudam, quo dractinc.....**» ~ 

nc effidra* mtnto < f oras P rocec * at >atep ita digitis ipfum particulatim extrahere. -~ 
cunculum ter “ rr J I b ° raI JJ, ,s net P omnino animal,fed nerui alicuius concretionem, dra' 


itrum ooranus neq? omnino animal,fed nerui alicuius concretionem, o» 
cunculum eue putat,qui opinionem folum inducat, quod moueatur. Siue 





r 


t I B E R. I I I | 187 

«autem hoc fit,(lue prius illud,8d Sorano, & Leonida;,8d aliis uifum eft,affU 
fione calidae cataplaiinatfs cocodiorrjs in his utendum e (Te,qua ex aqua 
ml ilfa,5t farina triticea,aut ordeacea parentur» Sed&emplaftri eiufdem Fa 
cnltatis ufum quattdocg probant. Commodum autem fuerit 5C id quod ex 
baccis lauri,&»quod ex meile confiat. Nam ex horum ufu,dracunculus, fi/ 
uecorpufculum illud contenta mortificatur, &C excidit. Suppuratione ue/ 
ro c5tingente,fi n5 exciderit,difiecetur cutis,&denudatu id quod cotinef, 
auferatur, Si linameta indatur. Si deinceps fuppuratoria curatio adhibeat» 


CAPITA Q_V ISTI LIB Ri. 

In hoc quinto totius Operis libro habetur traflatio de ferarum rienem 
natarum morftbus, &de plagis earum (Jiue uenemtm eiaculantur, er di 
miliaribus aduerfus uenena medicamentis » 

Curatio communis OorS qui quod/ 
cuncpuenenum fumpfcrunt. Ca/ 
put xxvin 

Enumeratio fimplicium Uenenoru» 

- Cap.X xix 

De cantharide Cap.XXX 

De buprefti Ca.xxxi 

Dcfalamandra Cap.xXxii 
De eruca pinus Cap.XXXlli 
De lepore marino Ca.xxxiui 
De rana rubeta,aut paluftri» Ca/ 
put ixxxv 

Dehirudinibus Cap.XXXVi 
De chamadeone Cap.XXXVlt 
Dehyofcyamo Cap.X xxVm 
De coriandro Cap.xxxix 
Depiyllio Cap.X L 

Decicuta Cap.xc I 

De papaueris fucco Cap.XLil 
Decarpafifucco Cap.XLlii 
De mandragora Cap.XL mi 

Deaconito Cap.XLV 

Deixia Cap.XLVi 

Deephemerd Cap.XL vn 

De fmilace . Cap.XLVlU 

De folano furiofo, a quibufdam do/ 
rycnio appellato Cap.xnx 
De fardonia herba Cap.L 

De papauere corniculato Cap.L 1 
DepharicO Cap.Lll 

De toxico Cap.tiu 

DefungiS Cap.tim 

De fanguiiie taurino Cap.L V 

Delacfie coagulato Cap.LVi 
De meile in Heraclea nafcente. Ca/ 
put LVII 

Degypfo Cap.LVIU 

Decerufa Cap.Lix 

q + De 


Cap.i 

Curatio communisomnium ab ali/ 

. quo oenenum eiaculante iclorum 
autmorforum Cap.i i 

De morfis a cane rabido,& afFedlio/ 
ne formidinisaquat Cap.lll 
Adnonrabioforumcanum morfus. 

1 Deuefpisbf apibus Cap.V 

Dephalangtjs 'Cap.V I 

De aranea; morfu Cap.V 11 

Defcorpq plaga Cap.V 111 

Defcolopcndra terreftri ac marina. 

Ad ftellionts morfum Cap.X 
Demurearaneo Cap.Xl 

Deuiperamareacfoemina. Ca.xn 
Deamphisbatna ac fcy tala. Ca.xi 11 
Dedryino Cap.Xl III 

Deha;morrho,prefterefiue dipfade 
b: Cap.X v 

Dehydro Cap.xvi 

Decenchrino Cap.XVII 

Decerafie St afpide Cap.xvm 
'Debafilifco Cap.XlX 

: De marinis, & primu de paftinaca, 
&mura:na Cap.XX 

De dracone marino Cap.xxi 
'De fcorpio marino Cap.xxn 
Prarparatio fanguinis teftudinis ma 
rina: Cap.X xm 

De morfis a crocodilo. Cap.xxi 111 
Demorfis ab homine Cap.xx V 
Deuenenis Cap.XXVl 

De praferuatione a uenenis. Ga/ 
ir put XXVII 



,8's r A v i i Ae 6 i SnVt Ae 

De calce,fandaracha &C auripigmcn agarico nigro,ruta fylueftri m 

to Cap.LX Ianthio, recentibus caeli f D ,- n » 4 

De fpuma argenti Cap.LXi pappis Capxxun 

De plumbo Cap.LXii De his qua nobis familiaria funtue 

De hydrargyro Cap.L x n i lut eft uinum, & frigida aqua 

De ueratro albo.thapfia, elaterio, Cap.L xv. 1 



PAVLI AEGINETAE REI MEDI* 

CAE LIBER V. IA NO CORN4RI0 

Medico 'Pbyfico interprete. 

QUS 'ptefimht in communi ab omnibus ucnenum eiaculan, 
tibus. Caput i. 

E uenenum eiaculantibus animantibus didlurfrabhis 
qua in communi omnibus talibus commodant initium 
fumemus, ea qua praferuant prius tradlaruri. Si igitur 
quis in locis eiufmodi feris refertis,ex aliqua neceflttate 
dormire cogatur, in quibus maxime falamadrpaut pha- 
langia,aut reptilia quedam abundant,horum quide fub/ 

-—-- rerraneas latebras,allio cum aqua trito,aut aliqua ex re/ 

ferendis herbis, obturare conuenit. Suffire ucro cornua ceruina, ungulas 
caprina», autpilos,gagaten lapidem, bitumen, bdellium, galbanu, cuprefli 
aut cedriramenta,melanthium,peucedanum,uiticis folia,calamintben.ft» 
gapenum,caftorium,canchryosradicem,conyzam,autaliquid exreliquis 
Culicesfu* graucolentibus. ' Culices uero priuatim fugant iuffitu, atramenti futortj, 
gantia mclanthrj fylueftris fcminis,cumini,fingulorum squales partes cum fter, * 
Core bubulo. Ad hgc etiam ignem frequentius accendere conuenit.Nam 
ferae fplendorem plerunqj fugiunt. Stratum fubfternendum eft ex afphode 
jis>cqlamintha,uitice,puIegio, polio, conyza, abrotono.Si uero fierinoh 
poffitjUt toto quis ftrato'huiulmodiutatur, ftrato ialtem hsc circumcirca 
indantur. Animaduerlionem etiam habere oportet in his que coquuntur, 
8 C iri aquis, Sd uafis uinarfj», diligenter obturando. Nec uero focos fub 
quibufdam arboribus facere oportet,prsfertim picea &pinu.Inhis enim 
ialamandrae Sderucaeletales abundant, qusprsignis calorecalefcentes, 
obfontjs incidunt, aut etiam altjs uafis, fi non fuerint contedla. Qui uero 
fecuriores efTe expetat,hi cerato liquidiore illinantur,ex cera,rofaceo,gaI/ 
bano moty'co,& cornu ceruini ramento modico, aut etiam cumino Aethi' 
Apescrucjpa: opico. Priuatim uero ut ne quis ab apibus ueipis feriatur, prohibent 

ne feriant malus folia cum oleo trita illita. 

Curatio communis omnium ab aliquo uenenum eiaculanteiiforumaut 
morforum. Caput II. 

CI contingat ut aliquis i cius fit aut commorfus ab aliquo uenenum eiacu. 

Iante,ftatim exuflione utendum eft. Oportet autem eum qui exuciurus 
eft non efle ieiunum.fed uino os colluifle, SC oleum in ipfo continere. De/ 
inde fi pars admittit,cucurbitulam commorfis affigere, cum multa flamma 
fcarificationefacSa,item<p uicinis locis- Reuellitur enim una cum fangui/ 
nis dC flatus attradHone 5 etiam ipfum uenenum. Adurere quocp oportet 8 C 
TrafcCliopar* cruftis obducere ulcerata. Sed & extremarum partium pratfedliones adbi/ 
tium extre < bere commodum fuerit, fi animal quod momordit letale fuerit, uelut eft a/ 
marum fpis,ceraftes,uipera,8<:fimiIia:quemadmodumfane narrat Galenus,uini/ 

. torem quendamauiperacommorfum,quum feram illam cognouiflet, ft»' 
tim digitum commorfuni falcefibi amputafle,S<: penitus a periculo libera' 
tum efle.Si uero uenenum prius per corpus diftribui contigerit,flarim^ue/ 



nxfeSiont utendum eft,6dmaxime fi i dius humoribus repletus tlbt uide/ 

* atur.Dandumautem eft cum cibi? edendum piper,aut allium. Vinum bi/ 
hendum eft forte,ut ex eo recentibus uaporibus X familiari caiiditate,cor 
noris miicella repleatur.Poftea nero catiplafmata adhibeantur, qua- mor/ 
funi calefacere ac lancinare poiTunt. uelut eft braffica: aut fici cinis, acete» 
jmmixto,aut lixiuio,aut garo.Itemcepg cum polenta aut pane,8d porrum 
cum ftdeiAucpix liquida calida cum lale.aut cedria,aut caprinum ftercus. 

Conuenit iplis etiam perfufio ex aceto calido,in quo coda eft calamintha: 
autex aceto X aqua marina, aut ex aceto X muria. Imponenda: funt locis 
aallin;r,Sd magis galli,aut alia animalia refeda calentia, nam X uehemwi 
tranffumunt,& dolores mitigant.Sed X emplaftris utendum eft ex falc, X 
co quod ex canchry S i adarce conflati in fumma his quae acriorem facul 
tatem habent-In communi uero omnibus a quocuncp tandem uenenS eia/ 
culante commorfis aut idis,pra:terquam fi omnino non funt latfae partes iri 
profundo,inpbtu detur feris,aut etica, aut aftragalitiscumaceto. Aut bi/ 
tumen,aut paliurus eodem modo. Aut paliuri decodum. Aut muftelaea& 
fiecatatdrach.il. cum uino.Hoc celebre eft. Aut teftiidinismarinpfanguis. 

Autcaftortj drac. t.cum uino diluto. Aut libanotidis drach.i. Autficyonig 
-radix. Aut porri fuccus. Aut chamaepitys,aut fmyrnium,aut cinamomum, 
autariftolochia,autuiticisfemeri,aut cupreffi pilulae, autfefeli,aut piper, 
autmfolij femen,aut bacca-lauri,aut cancri fluuiatiles tofti aut codi. Vca» 
re etiam conipofita huiufmodi theriaca. 

Theriaccaduentmm tiicuUntu,er uenetu,d tiipcrismorfos; 

■ ' crfcorpioiftos. .. 

ii Bryoniae,opopanacis,iridis Illyricae,radicis libanotidis,myrrhac,fingu/ 

Iorum drach.i I ii ariftolochiae drach.v.thuris,rutaefylueftris,fingularum 
drach.iu «farinaeeruidrach.I1.cumuino paftillosformato, X obolos 111. 

* cum uino dato.Quin X purgatio omnibus conuenit,&: exCtdatiories faci/ 
entia medicamenta ,X theriaces ex itiperis affumptio. 

fimi DtmorJlsdc<Mcrabido,crdffcflitmcfimidittisiigu<e. , Gtp. III. 

CErnionede morfis a rabido cane reliquis propofuimus, eo quod animal Cutis rubidi 
;VMmultum eft,fld familiare ,X frequenter rabie corripitur,& jegre caue/ motfut 
m poteft,8f periculum ex iplouitari non poteft, nifi multis X comodisau/ 
otilijs quis utatur.Ralqiunt canes pleruncp in uehementioribus aeftibus. Ve 
rum ut Lycus ait,quandocp etiam in in tentis frigoribus. Rabiofi uero fadi hycMmidicut 
canes cibum,2C potum auerfantur- Etfttiunt quidem uehementer, potit 
autem non admittunt:3<: pleruntp anhelant,&aures demittunt, X ialiuam 
largam ac fpumofam emittunt,& muti in totum funt,adeocp uelut defipifcn 
tes,ut neqj familiares cognofcaht.Inuadunt itacp omnes Fine latra tu, limiti/ 
ter&;feras,6c homines,^ mordent-Mordentesautem ftatimquidem nihil 
moleftl inferunt,preterquam ex uuinere dolorem.Poftea uero affedionem 
inducunt,qutr uocatur Aqua formido, X contingit cum conuulfionibus, A quefiti 
& totius corporis rubore,maxim e autem faciei, X cum exudatione ac an/ mido 
xietateta; aquam fugiunt, fiueuideant, fiueadmoueantur: quidam etiam 
omnem humore.Quidam etiam iatrant,uelut caries,&: aggredi alios mor/ 
dent J &: morfu ftio eiufdem affedioniscaitfafunt.Porrofymptomatum ali» i 
orumcaufa manifefta eft, quum appirarhenderit uenenum omnes partes. 
iQtiod uero timent aquam,aliqui ob immodicam ficcitatem fieri dixerunt, 
nimirumhumidaipforum effentiapenitus immutata. Verum Rufus me» R uf.tsmdicui 
dancholias talem ipfis fpeciem oboriri pronunciauit, ueneno illum atra- bi/ 

Iis humorem imitante, quemadmodum alios melancholicos nouinius alia 
alia timere. Qute fane caufa concurrit etiam his qui dicunt ipfos puta/ 

'te,quod canis qui ipfos momordit imago in aquis obuerfetur. Ca-teritm 
eorum qui hanc affetftione inciderunt,nullum fanattim elfenouimus, prj/ 

i fttfiuam unum atqj. alterum ex hiftoria nobis cognitos, X hos ipfos non a 
fifthi . rabiofo 



I5 . PAVLI AEGINETAE 

rabiofo canemorfos,fed ex aliquo commorfo affertione tranffumpta An 
te uero huius affertionfe tentationem, multi etiam ex his qui a cancmrrf * 
fuerunt,feruati funt.Hinc igitur curationis initium faciamus. Quando u 
ro fope id contigit.ut ex eo quod aquae formidinis affertio hartenus noa^ 
cedit (plcruncp enim circa quadragefimu diem irruere Colet, In quibufdam 
poftfex menfes. narratur quibufdam etiam poftfeptimu annum accidiflA 
quidam canem qui momordit non rabiofum ede opinati, ulcus ad cicatti/ 
cem perducere feftinarunt,atqs fic ipfi affertionis autores fuerunt:hac pro 
bationc ufus,utrum rabiofi canis fit morfus,aut non,comperies.Nucesre/ 
GiBfs rabiii g, as probe tritas ulceri imponito,2d poftridie acceptas gallo edendas obii 
morfufico* cito,aut etiam gallinae : Sd primum quidem ipfas non continget, fiuerofa» 
£ m “° me urgente ederit,attendito. Si enim non rabiofus fuerit canis qui momot 
dit,uiuet animal quod edit. Sin rabiofus,pOftridie morietur: & tunc ad ul/ 
ceris apertionem feftinabis, S>C poft paucos dies rurfus eadem probatione 
uteris.Etubi animalnon morietur,ulcus ad cicatricem perduces,nimirunt 
uelut aegrotam a periculo IiberatoHancitaq; probationem Oribailustra/ 
didit. At fi ex relatis fignis canem rabiofum ede exarte cognouerimus,ape 
rientibus (fatim utemur.Primum igitur ex aperientibus eft id quod ex pi/ 
ce,aceto acerrimo,&: opopanace paratur,ad fauciatos neruos relatu. Si ue» 
ro tenera cute praeditus fuerit is qui commorfus eft, irino aut balfamo, aut 
aliquo huiufmodi diluatur. Aut fomento prius adhibito, ulcera allio inter 
gito. Hoc etiam crudam inducit. 

Siccum crufiificum in rabiofi canis morfu. 

Salis fodilis drach. v 111. chalcitidis drach.x v i. Iciliae drach.xvi.rutae 
uiridis drach.IIIl.aerugfnisrafedrach.nl bfeminismarrubtjdrach.I.Vte 
re primum ficco,ut cruftam inducat deinde cum rofaceo utcruffo excidat. 
Seruentur autem partes non indurta cicatriceadd/es quadraginta duos. 

Cataplafma in rabiofi canis morfu ofcula ampla confer uans. ^ 

Cepas cum iale ex' ruta imponito. Autfilphium cum fale. Autfalfamen/ 
tum uetus.Aut cinerem farmentitium cum oleo. Autallium, aut fambuci 
folia,aut mentam, aut meliflbphyllon, fingula cum fale. Atttnuces regias 
cum cepa,3d fale,ac meile. Aut cinerem ficulnum cerato exceptum.Ablui» 
to autem ulcus chamaemelo in aqua corto,3d rumicis fylueftrisradice.Qui 
dam etiam ferramentis ignitis ulcus urunt. Praebibenda uero ipfis danda 
funtfimplicia, lycium, abfi'nthium,filphtjfuccus,chamadrys,fcordium,po 
, .buni.compofitahac.Cancrorum fluuiatiliumadfarmentauitisalba,incy 

M prio aut areo uafeuftorum cochlearia 11 .radicis gentianae trit? cochlea.i. 
cum uini meraci ueteris cyath. 11 .ad dies quadraginta bibenda prabe.Qui 
dam etiam (anguinis perdicis cochlearia 11 .addunt. Cancros autem auge/ 
fcente luna capere oportet, ante folis exortum. In his uero qui eodem die 
non biberur,duplam m eniiiram dato,aliquando etiam triplam.Quin SC ex 
uiperis theriaca rerte dari poteft.Purgare uero oportet medicameto excu/ 
curbita fylueftri quotidie dato,cum decorto falui£,au:fideritidis heraclef, 
AlyffonJUca quam fane etiam alyifon uocant.quidam etiam hepar canis qui momordit 
ritu Heraclea, edendum dederim Vidius talis affumatur qui fimul obtundat ac extinguat 
Kcparcams ucnenifacultatem/imulq: impediat in profundum delationem. Vtrunque 
autem facere poteft uini dulcis meraci ueteris,& lartis potus. Similiteral- 
Iiorum,ceparum,8d porri efus.Si uero non a principio afllimpta fuerintaU 
xilia relata,propteraliquod impedimentum,carnis reiertionem,aut cticur 
bitarum admotionem, autulceris uftionemnon airumereoportet,quuM 
iam ulcus ad profundum procefferit.Veriim relato ex alto euocandidudtl 
urendu eft,nS oborta uidelicet aqua: formidinis affertione. purgatio ite ex 
Hiera,ex fciifo larte affUmatur. Sudorem elicientia exhibeantur.Si dro» 
pacifrni&flnapifmifiantparticulatimpertotum corpus.efRcacilfimusatl 
tem omnium cognitus eft ueratri ufus fepe aftlimptus. 

r r Ad noti 



r 


I XlnonnbiofbmmcMummorfM. Cdp'. ini. 

C Anum non rabioforum morfus, qui & ipfi uenenofa aliqiia elfentia ac Cunis non ru. 

natura participant, ftatim afperfo aceto, expalTa manu percute, iniit/ tiofimorfus 
nerij nitrum cum aceto tritu ex alto fupra morfumdeftiilaA deinde fpon/ 
eiatn nouam aceto imbutam,aut etiam aceto cum nitro mixto tindam, ad 
triduSimpone, SC deligatam faepe madefacito.perfede enini perlanat, Aut 
erui farinam oleo fubaclam imponito. Aut fpongiam nonam. Aut lana fuc 
eidam aceto SC oleo imbutam adhibeto. Aut rubi Folia contufa cum aceto 
imponito. Aut cepam tritam cum meile. Aut origani comar, & Falis, SC ce/ 
pcdingulorum .-equales portiones cum meile. Aut marrubium riigru,quod 
ttiain balloten uocant,cum fale. Cseteriim ad morfus tam fuppuratos fa/ Bullotc 
rinam erili meile fubada imponito.priuatim enim ad hos facit. Inflamma/ 
tosautem fpumaargenti trita cum aquaillinito. 

Detiefrkerdpibw. Cdp. V. 

a Vi ab apibus idi funt,eos confequitur plagae dolor,rubor, tumor, par vcjturum& 

■ tium circunfitaru eleuatio,&,aculeus inplaga manet. Qui uero a ue/ dpmiaiu 
fpis,limilia quidem,uerum magis intenta, eo excepto quod aculeus no re/ * 
linquitur. Ad utriufqj morfum facit lutum,aut ftercus bubulum illitum,aut 
fici fuccus,aut mori folia trita,aut maluf folia,aut ordeacea farina cum ace 
to iihpofita.fomentum item ex muria,aut aqua marina. j 

Dtphu lungijs. Cdp. VI. 

/TlOmmorhs a phalangijs ipfe quidem locus rubicundus apparet, SC puri PhuUngiosi 
,Vduh'sfitnilis,necg tumidus,necp calidus,fed moderate fubrubicundus, morfus 
uerum perfrigeratus 8 C pruriginofus.Sequitur percuflfos perfrigerabo, tre 
mor,corporis grauitas,fudor frigidus,dolor intentus,pallor,urinarum afli 
dua ad excretionem irritatio,In quibuidam urinte difficultas,& colis arre/ 

, ctio,oculi humidi,diftentio circa inguina 8C poplites conuulforia, morius 
* ftomachi uehemens,linguae obfcuntas, uomitus a<juarum,aut aranei telis 
limilmmtquibufdam etiam per urinas Si uentrem eadem feruntur. Et fi in 
calidam aquam demittantur, dolore liberantur, Si rurfus uehementer do/ 
lent, Auxilium uero fentiunt, (i extrinfecus ipfis imponas cinerem ficui/ 
num,cum fale trito uino fubadum. Au t mali punicae fylueftris radicem tri/ 
tam. Autariftolochiam cum farina ordeacea aceto fubadlam.Perfundenda 
ftmtulcera aquamarina caIidiore,8c meliflbphylli decocto,huius etiam fo 
liaimponendaiunt.Oportet etiam balnea frequentiora adhibere,8d prppo 
tatiombus uti his,abrotoni femine,anifo,ariftolochia,cicere iylueftri, cu» 
mino Aethiopico,cedribaccistritis,platanicortice,trifolr) herbae femine, 
myricae frudu,finguIorum horum drach.II.bibendas praebe, cum uini he/ 
mina una facit 5 C uiridium cupreifi pilularum aut foliorum decodum, ui/ 
no temperatum.Quidam etiam cancrum fluuiatilem in fuccum redadum, 
cumlade & aptj femine exhibitum,liberare tradunt. 

bturuneumorfi. Cdp. . VII. .... 

J} St etiam quoddam aranearum genus,quod ubi perculfit intentos dolo Arunti 
res circa medium praecordium gignit,ruborem item 8d urinae difficulta morfui 
tem: quandoqj etiam fuffocationem. Alleuantur autem idiab his,fi cumi= 
jwm fylueftre thebaicum, aut uiticis femen,aut populi albae folia in potu 
iiimant, aut allium folum ingerant,& uinum meracum infuper forbeant, 

2r,' Defcorpij pluga. Cdp. Vili. 

A ° c ° r Pioidis locus ftatim inflammari incipit, iit qui durus Si rubicuri Scorpijpidgi ■ 
( . cum dolore circumten tus fiat, S< ufcilfim nunc feruorem, nunc 

frigiditatem percipiat.Et quum dolor fequitur,quandoque Ieuiter affligit, 
qirandoqj augefcit.Concomitaturfudor,horrorisfenfus,tremor,extrema/ 
nim parttum frigiditas,inguinum tumor,& membri arrcdio.Sgpe uero e/ 

' lam flatuum cum ftrepitu per fedem eruptio,pilorum eredio,color fcedus 
h ndorofus circa fummatn cute,quum fenfus ita afficiatur,uelut ab acu pun* 



PAUI AfeGIMETAE 

<3ara fiat.Sed «his confeftim auxiliatur fici fuccus uulnufculis inftillatus a 
SC ipfefcorpius qui percuflit tritus ac plaga: impolitus. Pofteauero faltri’ 
tus imponatur,cum lini SC althaea: herbg femine. Auxiliatur etiam fulphur 
uiuum refina exceptum,aut terebinthina. Similiter SC galbanum adfplenfi 
formam dilatatum ac impolitum,calamintha trita impofita,8Ccmdafartna 
ordeacea praparata cum uino SC ruta decocSo.Sic etiam auxiliatur femen 

trifolij herba tritum ac impofitum prabibantetiam artftolochiadrach.il. 

maxime corticis cum uino. Gentianam item contufam, SC pulegium fatis 
decodum,«baccas lauri decem tritas, « calaminthen diutius coflam cu 
pofca,« cyperum cum uino.Rutam eodem modo, S C fici fuccii, & filphig 
fi adiit: ftn minus,fucco parthico utendum eft. Facit SC trifolij femen potu, 
Argenti effi* SC ocymi femen.prater opinionem quocp facit argentum ftatim plagaap, 
acin pofitum.His uero omnibus conferri poteft balnei ufus aftiduus cum mub 
ta exudatione,« uini potus meracior, itemqj uinum aqua dilutum. Com/ 
pofita prabibanturhac: Sulphuris uiui faba Aegyptia magnitudo, cutn 
piperis granis vm. inuiniheminadimidia. Aut filphrjfuccus cumcan/ 
cro tritus in uino. Aut melanthij,cumini Aethiopici,uiticis feminis,fingu 
lorum aquas portiones cum uino. 

Adgrdues fcorpionm de phdUngiomm pldgds. 

Fecis uini drach.x v i.pyrethri drach.i I n.feminis rutg fylueftris drach. 

I i i .caftorij,erucae feminis,fingulorum drach.i i .excipiantut teftudinis ma 
rina fanguine. Dantur oboli IIII. cum uini meraci aut aceti cyathis m. 
Aliud. Pyrethri,ariftolochia:,fingulorum drach.i m.piperisdrach.ll.fuc 
• ci filphtj drach.i .datur faba Aegyptia magnitudo. 

De fcolopendrd terreftri dc mdrind. Cdp. IX 

Scotopenirte A/1 Oriis a fcolopendra,in communi locus circumcirca morfum liuefcit, 
utnufymor v d&: attollitur, SC aliquando foeculentus,raro uero etiam rubicundus ap 
fus paret. Vlceratur etiam ab ipfo morfu initio fadlo, ulceratione quadam do, 8 
lorofa ac agre curabili. Ad hac etiam pruriginofusfenfus per totumcor, 
pus contingit-Priuatim autem his quia marina fcolopendra morfifunt,a, 
quofus SC pellucidus quandoq; tumor fit: qui uero a terreftri, rubicundus. 
Ipfi igitur plaga falem tritum imponere oportet,aut rutam tritam, aut ci, 
nerem aceto fubaclCi,aut fcillam.Petfundere uero muria acida oportet,aut 
uelut Archigenes iubet,oleo multo calido,atqj fic relata imponcre.In potu 
exhibeantur Ariftolochia cum uino, aut ferpillum,aut calamintha,autru/ 
ta fylueftris, aut trifolium, aut fuccus radicis afphodeli hemina dimidiat 
menfura cum uino. 

Ve Stellione. aput X 

stellionis Vi 'a ftellione morli funt, intente dolent, SC morfum liuidum habent. 

morfus Opem autem ftatim fentiunt, fi plaga cepis SC allljs integatur, yuin 

8 C fi eadem edant, infuperqj uinum meracum abforbeant, curantur.Sefamn 
etiam tritum ipfis imponitur. 

Dcmurcardneo. Caput XI. „ 

muris drdnei A D muris aranei morfum fequuntur dolores pulfatiles,rubores circa lin 
morfus ■**gulas dentium pundluras,puftulz circum morfum faniofo humoreple 
na, SCia propinquo omnia liuefcunt.Btfipuftula cutis fubexcorietur,al/ 
bum apparetulcus,dilaniatis membranis neruofis-Adhjc exciduntpartes 

putrelcentes,nome orientefimiliter utin eis qua pafcendoproferputim n/ 

fuper etiam tormen fequitur circa inteftina,« urinae difficultas, SC frigm* 
humiditatis circumeffufio. Auxiliatur ipfis ex galbano fplenium, per ^ 
impolitum,aut cum aceto tritum. Aut farina ordeacea cum aceto muKonn 
pofita.Ef ipfemus araneus qui momordit dilaniatus acimpofitus,a PY re/ 
tlirum impolitum. Aut malicorium mali punici dulcis codlum. Aut malua 
fylueftris. Aut allium tritum,aut finapi tritum cum aceto. Et muria: calw* 
perfufio,deinde ordei ufti cum aceto cataplafma.Prtebibant abrotonuc^ 


flum cum uino,aut fifymbri'um,aut ferpyllum, aut erucam, aut galbanum, 

* utfaluiam,autcupreffi pilulas teneras cum aceto mulfo. Aut pyrethrum 
cumuino.Aut chamarleonis radice,aut haedi coagulum fiue agni. Autgen 
tianauadiccm, autuerbenacam. Haec etiam cataplafmatis uicem praebet. 

Sed Kipfum murem araneum qui momordit, tritum cum uino bibendum 
exhibent.Facit 8C hoc. Myrrhg drach.v i.ariftolochiae corticis drach.i m. 

Cauerum ad muris aranei&fcolopendra:morfum,falem cum piceliqui 
daimponito. Aut cedriam cum melle.aut allium cum fici folijs SC cumino, 
aut calaminthae folia,aut ordeum cum aceto. 

: "DcuipcummicfemiM. Cap. XII. 

TN his qui a uipera tum mare,tum fcemina comorfi ftint,aut etiam a fimili viptrttmm* 
ibus uenenum eiaculantibus/equiturin principio quidem dolor comorfi 
loci,poftea uero etiam totius corporis, apparentautem in morfu duo fora/ ' 
mina parum inter fe diftantia,8d fluxio ex his fanguinis 8d humoris lanio t 
ji.poftea uero etiam oleofi.poftremum etiam aeruginofi ac uenenofi, quem 
fane quidam ferarum illarum uenenum eflfe dicunt. Sequutur quocp tumo/ 
res circa morfum fubrubicundi ac liuidi,coIoris circa corpus uitiatio, uer/ 
tigo,ftomachi exolutio,animi deliquium. In quibufdam etiam uomitus bi 
liofus,urinae difRcultastSeT circum morfum pullula- emergunt uelut in am/ 
buftist&T nome circumcirca depalcens corripit ad circumlitas partes pro* 
reptans,8C gingiu* ipfis cruentantur. Accedit ipfis etiam tremor,SCfopor, 

&frigida exudatio. Minore uero periculo liberari uidenturquia uipera 
femina morfi funt,quam qui a mare-Et ex his ipfis minus periclitantur qui 
cibum praefumpferunt.At in curationibus praefentiflimum auxilium eft al 
Itj efus, 8d meri potus,adeo ut fi quis haec fuftineat,alio auxilio opus no ha/ 
beat. Edant etiam porrum, 8C cepas, &C falfatnentum acerrimum. Quidam 
etiam ranas cum iufculo praeparatas edendas dederunt, faciunt quoqj haec 

* lingula cum uino pota,te(ludinis marinae fanguis ficcus cum cumino lylue 
ftri,coagulum leporis,aut hirtuli trium obolorum pondere, ceruini puden 
dificcidrach.i.anchufatenuifolia tota.Hanc etiam quidam appendut, fuc 
ei porri hemina dimidia exaqua mulfa,meIilTophyIIi foliorum luccus,ruta 
fylueftris, gallinarum domefticarum cerebrum, panacis radix codta cum 
uino,agarici drach.i.baccae iuniperi,alphodeIi radix, piftacia trita, uiticis 
femen,muftelae afficcata: drach. 11. echq radix 5C fuccus',cancri fluuiatiles, 
aut marini per fe,Sd cum ftaphidefylueftri,8d lale,ac polio,ariftolochiae ra 
dix cu myrrha,Sdgentiana,5d baccis lauri,Ungula aequis portionibus mei/ 
le excepta. Sed 8£ hoc admirandum eft,ab Oribafio traditu ad uipera: mor 
liis.AnifiacetabuIum,piperis drach.i II i.ariftolochiae corticis,opij,cafto/ 
fijitnyrrh^,Ungulorum drach. I .pallo trita in paftillos hbxgtxcx magni 
tudinis efforma, 8i pro uiribus praebe,cum uini diluti cyath.m. 

Aliud ex libris Lyci, pharmacum ad uipera: morfus accommodatum. UtAUbri 
Myrrhae,caftorq,piperis,portuIacaE,fingulorum drachmam i.feminis ane/ 
thi acetabulum,paflo trita dato. 

Aliud ex libris Archigenis. Cancros XX. cum fufficienti farina triti/ c<tncroru-mt* 
cea in pila diligenter tundito, 8d calaminthes ac falis modicum ammiiceto, dicumentm 
& in paftillos efformato ac ficcato. Vtere Uero in cataplalmate cum latfte. 

& cum aqua mulfa unum bibendum praebeto. Si uero cancros fluuiatiles 
non habeas,marinis inquit,utere.forinfecus autem plagae impofitu capri/ 
mim ftercus cum uino egregie auxiliatur. Aut lauri folia codia cum oleo. 

Aut lauri bacc^,aut calamintha,erica,ruta,apium,abrotonum, galbanum 
jnfplenio,origanumuiridetritum,pulligallinaceidiffebli,8dcalidi impo/ 
nti,ac frequenter permutati, erui farina uino fubadla,raphani cortex tritus, 
fella codia, cruda ordeacea farina cum aceto mulfo, cucumeris fylueftris 
folia cum polentae polline,fex uini fimiliter cum polente polline, ruta cum 
u * 5 ' e & meile, furfur in aceto cotfium, cinis cum aceto, cedria cum fale, pix 
r liquida 




liquida dum fate. Verum perfufio fiat cum trifofij decoiSo, aut 
muria acida.Quum uero feberuente facie fuerint puftul*’findi t o A 
ut ne excories,deinde multa aqua perfundito. & lenticula co<5a cum m !!* 
integito,donec perfanata fuerint. Garterum antidotus ex ufarw. „7- * 

in his efficax eft,pota,& morfui impolita. P ‘ S P nua “«> 

Dc mphifbmt ic fcytdU. Of>. XIII. 

« /'"^OnOmilia eueniunt etiam ex horum morfibus,&eadem auxilia 
* -lantur.Quapropter priuatam aliquam deferiptionem non requirunt 


m FVRyinusuelut Galenus ait.in quercuum radicibus uitam degens ad ■■ 

maleficus eft ad male perdendum, ut fi quis ipfum calcet, pedesS» 
excorientur,& multus tumor per tota crura fiat: SC quod adhuc magis ad 
mirandum eft, aiuntqubdfi quis etiam curare ipfos ueiit,huius manus ex' 
conari.Si uero quis defendendi feftudio ipfam feram occidere ueiit hune 
peffime olere dicSt,& nihil aliud olfacere.Perculfts autem a dryino mmor 
eleuatur circa locum, cum rubore, & puftularum eruptiohein circumfitis 
partibus. Sequitur etiam quandoqj aquofe faniei excretio. Concomitati* 
autem oris uentriculi morfus,&: tormen. Cdnuenit ipfis ariftolochiain ui 
no pota, & trifolium herba, 8C afphodeli radix limilitcr accepta, & omnis 
quercus frudlus trituspotus. Similiter etiam ilicis radices contufe acimno 
litat locale auxilium prabent. v 

De hmonboo, prtHercftuc iipptic. ap. XV. 

>ut A Bhaemorrhoo commorfis uehementes circumcirca incidunt dolores, 
qui breue» penitus ac anguftas reddunt corporis raritates, pra affliefio 
num cotinuitate.Ex morfu autem fanguis excernitur multus,& fi ulla cor/ 
porispartecicatrixfuerit,erumpit acfanguinefundit.Alui egeftionescru 
enta» excernuntur, 8C qui defluit ab ipfis (anguis, in grumos concretus eft. 
Dum autem tuUiunt,fanguinem e pulmone educut,& euomentes citra au* $ 
V* xilium pereunt. At a dipiade morfos, ardor infedabilis corripit, SC fitis iic/ 

, hementerintenta,utnecp expleri poflit,neqjdefinat,8d aegri potu abundari 
danter trahant ,SC ita tamen affedtifinr, uelut qui omnino potum nonacce/ 
piflent,confirni!iscg corporis totius habitus coniequitur, uelut in hydropi/ 
ter cis propter afliduam potus ingeftionem. Vnde dC 7 i?hs •«>,& ab ar/ 

dore,aut dipfas a fiti appellatur. Caeteriim apud plurimos ueterum,ab ha: 
m0 /r- ? V7 ^P^ ecomm P r fi5pro defperatis 3 &:quibus auxilium ferrinori 
poliit,habiti iunr. Verum fi his qua? proprietate quadam aduerfus hanebe 
mamprofunt,deftitutifuerimus,communia auxilia experiri oportet, & 
ltatirn fcarificationes adhibere,& uftione»&fi locus permiferit,extremar5 
partium pra?fecftionem.Confequenteruero acrium cataplafmatum impofi 
tiones.Commodat SC omnis acrium ciborum efiis,maxime falfamentorSi 
Meraci item uini potus.&baIneu.Ha?c ueroaflidiie,& exparuisinterual/ 
lis larpe adhibere oportet, priufquam irruantmorbi.Namubiilli compa> 
ruerint,nulla penitus utilitasauxiliorum ex medicis contingit.At localia 
ad morius ipfos imponenda,in dipfadis quide morfu defcnpta reperimus, 
portulae* folia trita cum aceto.polentam 8C rubi folia trita cum melle.pla/ 
taginem,hylfopum, allium album,porrum, rutam, urticam.In ha?morrhoi 
uero morfu tum h*c,tum ad harc, uitis folia codia cum meile trita* Pef 
os uero ipliusbeftia? caputufhirn bibatur, aut allium cum oleo irino.E/ 
dant etiam uuas paflas. 

De hydrofiuendtrice. Cdp. XVI. 

■us A B r yd l* 0 comn ? orfis ulcus dilatatur,& Iiuefces magnum fit, fa iiicsi ex 
ix ipfonigra,muIta,graueplens,ueiutab ulcere depafcente excernitur.cii 
ratio mali temporis progreflu,^ uix perficitur. His igitur Origanum tritS 
cum,aqua fubactiim, fuper morfum imponatur. Aut fixiuium quercinum 
oleo mixto. Aut farina ordeaeea cum meile eliquato. Bibuntur Sdariftolo/ 



A chiae drachma dua in uino diIuto,aut pofca cyathis duobus. Deinde mar 
mbij fuccus, aut decodum cum uino. Aut nafturtium fylueftre. Aut haftu/ 
laregise femen,aut flos.aut famiculi femen cum uino.Rccens etiam fauus 
me llS facitjfi edatur cum aceto. 

. DecencbritujiucmlUrL C dp. XVII. 

rjls qui a cenchrina morfi funt,morius fimilis eft ufpera morfui.cofequi» Cettchrindi 
■fltur putredo,» defluunt carnes, qua prius uelut in hydrope intimi ue/ 
r unt.Lethargo Corripiuntur,»: in fomnum profundiorem delabumur.Era' 
fiftratus dicit ipfis affedum eflTe hepar, Si ueflcam. Si inteftinu craffum.Re/ 
feflis enim ipfls,partes ha corrupta inueniuntur. His igitur laducae femen 
cum lini femine impofitum auxiliatur.Et fatureia trita,» ruta fylueftris,» 
ferpillum cum haftularegia tritiim.In potu uero eueftigio dantur, centau/ 
rtea: radicis drach.n.cumuini cyath.m. Aut ariftolochiae radix eodemo/ 
do.Similiter item nafturtium 8C gentiana. 
upjui ’-f> becerille&dftiic. Cdp. XVIIt. 

T ResaipidisfpeciesGalenus efledicit. Vnamquaterreftris appellatur. Aftiiisnh 
Alteram qua chelidonia.TertiamquaPtyas,qua etiam perniciofiflt/ Jpccies 
ma omnium exiftit.Nam hac ubi collum extendit, Si fpacq longitudinem Cbclidonk 
menfa eft, collimate uenenum corporibus infpuit.Hanc reginam Cleopa/ Vtyx 
tram peremifle dicit, qua ubi Auguftus Antonio deuido ipfam captiuam Cleopdtte 
abducere uellet,ipfa beftia huic finiftram mammaadmoutt,» ab hac com interitus 
morfa perijt.nam ita celerrimam mortem inducit. Commorfis itacp a cera/ Cmtfies 
ftelocus attollitur,cum duricia Si pullulis. Fluit ex morfu fanies, quando/ 
que nigra,quandoqj fubpallida,& prafini coloris. Et uaricum fpeciem pra 
feferuntmorfi,per totum corpus. Etpudcndum quidem intenditur. Mens 
autem emouetur.Oculorum uero obfcuratio luccedit. Tandem autem pe/ 
j reuntin anteriorem ac pofteriorem partem conuulfi,uelut in tetano folent. 

At ab afpide morfis, paruus omnino apparet morius,fimilis punduris a/ 
cus,citra tumorem. Sanguis non multus,fed paucus niger deftillat. Velox 
autem oculorum oblcuratio apprahendit. Dolorqj corporis multiformis 
omnino leuis,» non fine uoluptate confequitur. Quapropter bene excla/ 
mauit Nicander: Perimitcp uirum abfcp dolore. Ntcdnitt 

Color permutatur Si uiridis ac herbaceus fit.oris uentriculi morfus mo/ P oeU 
dicus eft.frons aflidue rcuellitur. palpebra abfqt fenfu mouentur, uelut irt 
fomni acceflione.Et in hismors corripit, ne tertia quide diei parte dilatio/ 
nefada.Vtrifqj igitur compendio auxilium affert extremam partium refe* 
dio.Quapropter citra dilationem refecanda eft commorfa pars,fxid fieri 
poteft.Aut caro circumcirca eueftigio concidatur,&'per profundum ad os 
tt% excindatur,quo commorfas partes Si his uicinas uenenum non excur 
rat.deinde reliqua cauteriis reficcentur. Horum enim ucnenu, uelut etiam 
Bafilifci, inftar taurini fanguinis, celerrime Si fanguinem,» fpiritumin 
arterijs congelat. 

DeB dfllifco. Cdput XIX. 1 

p T hac beftia raro in hominum confpedumucnit. Erafiftratus aute di/ Bdjilifcui 
^cit.Quum baflhfcus momorderit,plaga fubaurea fit. Et conferreipfis di 
cit caftorq drach.ni.in potu. Eodem modo etiam papaucris fuccum.Nos 
autem nihil horum experti fumus. 

E nemdmdpdjl'mCd,0-murend. Cdp. XX. 

marinis,ueluteftpaftinaca Si muratna,dignotio confpicuaeft.Sunte* Vdjlmdc* 
“>m noti pifces.Morfis ab ipfls opitulatur fucci fici gutta: 11 II. aut paulo mrm. 
Pmres, cS ferpylli ramulis 111 .aut 1111 .pota:. Ite qua: ad uiperasdeferipta Murxni 
, Beirdconemdrino. Cdp. XXI. ■ . (Gnt. 

M Arini draconis plagam plumbo confricato. Aut ferpyllo trito integi/ d ncomu 
ao. Aut lente coda, aut ftilphure cum aceto. Aut ipip dracone difeer/ rimis 
pto.Vrina uero humana irrigato. Abfinthium uero aut faluiam cum uino 
r » diluto 



Tcfiudink m 
pricpmtio 


Crocodilus 




Vcttensfim, 

plicid 


Venend com= 
pofitd 


Aucnenis pne 
ptruintu 


„« PAVLI 'AEGINETAE 

diluto bibendum dato. Aut cremorem uini dulcis in quo fici ramuli coma 

duerunt. aut pifcis cerebrum. v A 

Dtfcorpio murino. Cdp. XXII. 

C Corptj marini plagam fanat mullus diffedlus 8d impolitus. Sulphur,,,' 

^ uum cum aceto affridlum.bacc* lauri tres trit* ac pot*. * u ' 

VMpiritioftmguinistefiudmismdrmic. Ctp. XXIII. 

'T'Eftudinis marina? fanguis ad repofitionem prf parandus elihoc modo 
Tefludini fuper ligneum aut fictile uas reclinat* fupin* caput cito am 
putato.Ipfum uero concelatum fanguinem, in multa frufta per harundine 
dtuidico,impofitoqj uali operculi uice cribrato,ad folem exponito,&telic 
catum reponito,ac utitor ad uiperg morfum,ueIut didlum eft,drachmis Ii 
cum aceti cyatho i.fecuda die drach.lin.cum aceticyath.il. tertia drach'. 

VII l.cum aceti cyath.i I i. 

De morfisic crocodilo, Cdp. XXIIli. 

TN morfis a crocodilo, nitrum tritum cum meile, donec repurgetur uicus 

-^mpomto.detndemeIle,butyro,meduIla ceruina,adipe anferinomorfunt 

impleto.Galenus fe cognouilTe dicit,eos qui a crocodilo morfieffent, exa/ 
die auxilium fenfiffe, adipe ipforum crocodilorum uulncribus impofito. 

De morfis ab homine. Ctp. XXV, 

JsJ On extra propofitfi opus fuerit,inter uirus ciaculantia animalia,etiam 
d- ^ hominis morfum feribere, fi quidem multo maligniora altjs ulceribus 
apparet ea qu* hominum morfus funt,8d maximefi ieiunus fuerit qui mo/ 
mordit,6dlegumina,8i:maximelenticulam antea comederit. In communi 
igitur ea qu* de altjs ucncnum eiaculantibus didla funt,etiam in his coue/ 
nient, ab initio morfui forinfecus adhibita, exceptis hisqusualde acria 
funt,Sd urentia.proprie uero morfit ex oleo pr*Iito,fcenicuIi radicem cum 
meile imponito. Aut fabaceam farinam cum pofca & oxyrhodino imponi 
to,8d frequenter permutato-Emplaftro uero utere hoc.Squam* sris,galba < 
ni,*ruginis,fingulorumunc.l.cer*lib.I.plumbaginis lib.n.oleifextario 
I .plumbago cum oleo pracodla, mrugine S i fquamam teris afjitmit, &C ubi 
fpiflfara fuerint,liquefcibilialiquefadla adijeiuntur. Sedata uero inflamma/ 
tione,uelut commune ulcus,etiam h*c curato. 

Deucnenls. Cdp. XXVI. / ■ 1 

a V tmt de animantibus uenenu eiaculantibus compendibdocuerimus, 

- confequenter ad tradlationem de uenenis progrediemur, fimplicia 
quidem expolituri,8d horum notas,ac auxiliaria medicamenta,tum ineo/ 
muni,tum lingulis peculiaria produdiuri.compofita uero tradlanda fi quis 
uolet linemus.Nam uariorum medicamentoru occidendi utm habentium 
compofitiones quidam expofuerunt,qy*l*dere magis, quam prodefle le/ 
gentibus poffitnt. Necp enim exadia figna horum in his qui eafumpferunt 
comperiuntur,quo etiam conueniens auxilium quis ipfis adaptare pomt. 
Quitmuero uaria h*c appareant expr*dominante in ipfis facultate,for/ 
tallis etiam id quod aduerfus illa accepta exhtbetur,uariu quis efficere por 
terit,ita Ut quandocp ex a?quo,quandoqj ex pradominante facultate, iu*0 
coniedlur* ufumid concinnet. Rurfus igitur 8d hic a preferuantibus ini¬ 
tium faciendum eft. 

Deprcefiruutioneduenenis. Cdp. XXVII. 

TN dodlrina de medicamentis uenenofis,ea ipecies qu* praferuatione do 
A cet maxime difficilis eft,eo quod hi qui occulte illa exhibent,ita rem mo 

liantur.ut etiam peritiffimosfallant. Nam Icraliu amaritudines medicamen 

torum,ammixtis dulcedinibus tollunttgraueolentias uero,aromatSam»' 
xtionibus-Aliquando uero in morbis, dum in utilitatem exhibere putatur 
talia,ueluteftabfinthium,abrotonum, opopanax, caftorium,ipfisucnena . 
ammifcent. Quin 6d in cibis,uelut funt duriora,aut uaria obfonia, illa a"!' 
mixta uenena offerunt. Quate fi quis fufpicionem habet, is condita edulia 


A nitet,&omnem intentam qualitatem,dulcem uidelicet/alfam, & acidam. 
Maxime uero aqu* quod fatis eft praefumere oportet.Bxpleta enim appe/ 
tentia,de cattero facile deprehenduntur qualitates. Sed alia quedam adhuc 
eftpratferuationis ratio ualidior.Nameos qui tale quid fufpedum habent, 
prarfumereoportet ea qua; medicamenta hebetare ac deftruere poiTunt, ue 
lut funt caricae,cum nucibus regtjs,8£ ruta,ac falis grano: 5C mala medica, 
cedromela appellata. Bibant etiam napi femen drachmae pondere cum ui/ 
notaut calaminth* folia, aut lemniam terram figillatam.aut ruta: folia xx: 

K a nullo medicamento laedentur. Sed 8C antidoti quotidie praefumpta: cu 
tiino,fabae Aegyptiacae magnitudine,ualde fecure prxferuant. Tales funt. 
Antidotus ex fcinco,8C qua: ex fanguinibus conftat,& Mithridatica .Hac 
quondam etiam ipfe rex Mithridates ufus eft,praeferuandi a letali medicar, Mithrit 
mento gratia, quotidie ipfam fumens. Quum igitur a Romanis captus ei/ contra, 
fet,bis poto letali medicamento, ubi inde uitam finire non poiTet,gladio fe munitu 
ipfum peremit.Quandoquidem uero etiam citra infidias,ex cafu quando/ 
que in defertis Iocis,homines in noxias res incidunt, uelut fi ita contingat, 
ut fub arbore aliqua,pinu puta aut picea,cibum capiant,attendant ad ea Ic 
talia animalia, qua ex his arboribus, aut etiam ex laquearibus decidunt. 
Vafaitemuini, 3 C aquae, SC in quibus obfonia coquunt, operculis tegant, 
quemadmodum etiam in animantium uenenum eiaculantium prarierua/ 
tione ditium eft. 


Curatio communis eorum qui quodeun $ Uentimmfumpfirunt. 

Caput XXVIII. 

OIquiultro letale medicamentumfumpferint,quo feipfosuita priuenb 
° qualia multa in uita contingunt: aut etiam per infidias aliquorum illud 
datum fuerit,11 quidem manifeftum nobis eft id quod aflumptu eft,ftatim 
adauxilium conueniens deueniemus,uelut in tradationehorum dicetur. 

Si uero datum medicamentum nobis incognitumfuerit, ftatim ad ea quae 
incommuni omnibus qui medicamentum biberunt, competunt, progre/ 
diemur.Nam expedare confequentia figna,omninoincurabiIe malum fa/ 
cit,quum ob auxilij tarditatem aegre opem fentiant. Statim igitur nulla di/ 
lationefada,oleum calidum per fe,aut cum aqua aftumant,& ad uomitum 
cogantur. Si uero oleum non adfit, butyrum cum aqua calida exhibeatur, 
aut maluae,uel feminis lini,uef tragi,uel fceni gratei, uel feminis urtica: de/ 
cotium. Non enim per uomitus iolum haec euacuabunt,fed etiam aluum 
fubducent,8C medicamentorum malignitati fe opponent, ut quae acrimo/ 
ntasipforumobtundant, 8C praefertimoleum.Hocauteeuidenter indeco/ oleti ucnenlt 
gnofces.Si enim cutem ulcerare uolueris per cantharidem, aut calcem ui/ njuerfatur 
uam,aut eiufmodi acre quidda,8C oleo corpus prius illeueris,hoc no exui/ 
cerabitur.Imonecgadftringere corpus potueris oleo prgillitum.Etalioqui 
uomitus nonob id folum quod noxium euacuat,utiliseft,fed quod etiam 
acceptum medicamentum oftendit,exodore,autgrumis,autcolore.Exo/ 
dore quidem'SC amaritudine,papaueris iliceum: ex colore uero,ceruflam, 
autgypfum:Exgrumis,lac,aut recens madati tauri animantis fanguinem: 
exuirofitate, 8c qualitate ac odore, leporem marinum, 6 i ranam rubetam, 
utper hac ad remedia unicuicp congrua iter pateat. Ammifcendum porro 
elt oleo,malutedecodum,aut anferis adeps,aut pinguium carnium,aut gal 
unarum tufculum,aut Iixiuium e cinere lignorum.facit etiam nitru tritum 
cum aqua mul(h,8C itinum uetus multum, SC potiones ex adipe, aut buty/ 
fl ®*. CaterCf his qua; in uentre hgferunt per uomitus edudis, etiam id quod 
ad inteftina delapfum eft, acriori infufo euacuabimus. Poftea uero lac bi/ 
bendu detur.Moleftia enim SC uis medicata ab hoc facile alterabitur.Dan/ 

*ur etiam medicameta in communi omnibus competentia,ex quorum nu/ 

■utro eft rubrica lemnia,abrotonum,agaricum,irio,eryngij radix,paftina/ 
c * lcmc n uel calaminthes,nardus celtica,caftorium, ferula: uiridis medul/ 
r j la,nerij 





Antidotorum 
menfurte ratio 


X uenents animalia mortifera funt haec, cantharis, bupreftis, falaman, 
Vinenon fim ■*-'dra,eruca pinus,lepus marinus,rana rubeta, SC rana paluftns muta, hi/ 
pliciumm- rudines deglutita.Seminauero,hyofcyamus, coriandrum,pfyllium,cicu/ 
merus ta,melanthium. Succi autem,papaueris fuccus,opocarpa(bn,thapfia,ela 
terium,mandragoras. Radices,chamaeIeon,aconitum,thapfia,ixias,uera* 

trum, agaricunigrum.ephemcron, quod aliqui colchicum uocat, eo quod 
in colchide naicitur. Ramofa SC olera,fmilax,quam aliqui Thymion,Ro 
mani Taxum uocant,folanum furiofum,quod SC dorycnion uocat,Sardo/ 

nia herba,qup ranunculi fpecies eft,papauer cornutum,phartcuntitoxicu, 
ruta fylueftris,fungi. Ab animalibus fumpta,fanguis taurirecens,lac coa/ 
gulatu,mel quod in Heraclea generatur. Metallica,gypfum,ceru(Ta,calx, 
auripigmentum,fandaracha,fpuma-argenti, adarce, plumbum, SC argenta 

uiuum hydrargyrosappellatum.Exfamiliaribus autem,uinummultaacet 

uatim a balneo potum,aut paffum.fimiliter etiam frigidaaqua. 

Oe cantharide* Cap. XXX. 

Cantharides "L_T!squi cantharidem hauferuntfignagrauifTima adfunt.Nam ab orefer* 
■‘me ulqj ad ueficam,omnia ipfismorderiuidetur.Inguftuueropiciaitt * 
cedria; fimile quid percipiunt.dextrumcjj praecordium inflammatu habent, 

SC urinam aegre reddunt. Sarpe uero etiam fanguinem per urinam emittut. 
progrediuntur aute ipfis per aluum,qualia in dyfentericis folent, Etin ani/ 
mi deliquia,anxietatest^ acuertigines incidunt. Tandem uero mentemo' 
uentur- Auxiliatur autem ipfis uomitus ex oleo SC aqua, SC potus labiis, SC 
cimoli*drach.mi.cumaquamulfa,nucleipinei,cucumerisfemen,iufcu 
lum bubulum pingue, aut anferinum, autouillum. carnes gallinacea, aut 
agninte,aut ouillae,aut porcellorum,flaccidac ac pingues codfg cum lini fe/ 
mine.uinum dulce multum,corticis thuris drach.nn.poft uomitiones au/ 
tem infundere oportet per clyftere,fuccum oryzae, aut alicae, aut tragi, aut 
ptffanae,aut maluae,aut feminis lini,aut althaeae, aut fceni grarci.Quandocp 
uero etiam aqua mulfa cum nitro,inteftinum detergere oportet, & illa rur/ 
fus infundere.Poftea autem inflammatas partes, caraplaimatisexlinifemi 
ne SC ordeo mitigare. Nam ab initio haec laedunt. Deinde etiam balneisa/ 
quarS dulciu utendu eft.In potu danda funt etia ungenta, irinu SC rofaceS. 

D ehuprejii. Caput XXXI. , ■ ; 

mprejtis C") V 1 bupreftim hauferunt,utrofo nitro fimile quid in guftu percipiunt. 

confequiturftomachi ac uentriculi dolor uehemes.Tumor item ucn 
tris.uelut in hydropicis, circuntenditur ipfis totius corporis cutis.Sb urinae 
fupprimuntur.Auxilianturipfis eadem quae aduerfus cantharides dantur, 
priuatim uero opem fentiunt,poft euacuationes per uomitus, SC infufapff 
clyfteres,fificus aridas fumant, SC decodlum ipfaru bibant cum uino.Decli 

nante uero acuminis periculo, melius habent ex palmularum Thebaicaru 

- eiu,aut earundem tritarum potu cum ladle.aut uino mulfo.Itemq? ex piro/ 
rum omnis generis efu,& ex muliebris laciis potu. 

SaUmanir*. Salamandra accepta confequitur lingua inflammatio, SC mentis inv 


la.nerij quod SC rhododehdron SC rododaphne appellatftr, flores, marrutr 
fuccus,filphium aut fuccus eius,fagapenon,opopanax,peucedani fuev. 4 

SC radix,ariftolochialonga,ruta: fylueftris femen, ceftri quae betonica an 
pellatur,fol|a:fingulorum drachmae pondus cum uino. facit 8c polij c j ec „ 
cSu,&: pix liquida delintSa. Praedare auxiliantur etiam antidoti praedici» 

SC magis theriacaexuiperis.No autem eandem uim habent.fi ante&poft 
letalia medicamenta fumantur. Nam quae magnitudo praefumpta fatis ell 
ad hoc ut nihil perpetiatur,ea in quadruplum aut quintuplum audaefi poft 
accepta letalia pharmaca detur,prodefttfif no femel indie,fed bis. Ita enim 
etiam admirando illi Galeno indetur. 

Anumeutiojimplkiumuenenorum. G tp. XXIX. 


Ipedimentum.K tremor aIm torpore quodam ac exolutione.Qu jdam cor 
po f , s partes liuefcunt in orbem,ita ut fatpe ubi ifitus manferit pharmacum, 
putrefcentes decidant.In hac accepta,omnia faciemus qua: aduerfus can/ 
tharidespriuatim liero ipfis exhibemus refinam pinus aut picea, aut galba 
num cum meile,aut nucleos pini cum decodlo chamgpityos. Aut urticae fo 
lia cum liltjs coda, cum oleo. Tcftudinis marina aut terreftris oua coda* 

|iartatum itifculum,cum quibus coda eft eryngq radix* 

De cruci pinut. Caput XXXIII. 

r Ruca pini haufta,ftatim dolor circa os 8£ palatum confequitur,inflam/ Entcapimif 
A^matio^ lingua; uehemens.& ftomachi ac inteftinorum dolor,cum prU F 
riginofa: fenfu circumtenfionis. Ardor itemper totum corpus, 8C anxietas. 

His opitulandum eft fimiliter uelut in cantharidibus hauftis. priuatim ue/ 
ro pro fimplici oleo,melinum in his affumemus. 

Delepore marino. Caput XXXtlll* 

T Epore marino poto confequitur fapor fimilis pifcibus uirofis.progrefTu 
Acuero temporis uehtriculus dolet,Si urinae fupprimuntur.Si uero quan/ rmul 
doqi excreta: fuerint,purpurei coloris uidentur. Auerfantur odio habent 
omnes pifces.fudorem excludiit graueolentem. comitatur etiam uomitus 
biliofus,aliquando fanguine mixtus- Dandum autem eftipfis lac afihinS, 
autpaflum aflidue. Aut maluae radicis 8 C foliorum decodum. Danda etia 
cyclamini radix trita,cu uino*Et ueratri nigri,aut fcammonite fucci drach. 
i.curft aqua mulfa.Et anferis recens madati fanguis adhuc calidus. Sed S £, 
cancros fluuiatiles iblum in cibo admittunt. Signum porro falutis eft, pi/ 
fcem edere polle* 

De rana rubeta,er paluftri. ttp. XXXV. 

D Arta rubeta,aut etiam paluftris rana accepta, tumorem corporis indu/ Itonirubeti 
s AA-cmcum pallori buxeo intento. Accedit fpirandi difficultas,Sd oris gra 
ueoIentia,&fingultus .Quandoq; etiam feminis emiffio inuitis.facile tame 
auxilium fentiunt, poft uomitum, ex multo uini meraci potu. Item radicis 
harundinis drach. i r. aut cyperi totidem acceptis. Verum cogereipfos o/ 
portet,ut contente ambulent ac currant,propter eum torporem quem in fe 
liabent.LauentaUtem quotidie. 

V ,: Debirutmibue, Cap. XXXVI, 

J-JIrudines cum aqua deuoratas,&deg!utioni adharctes, cognofces qui Hirudines 
,dem ex eo qubdofculum uentriculi uelnt exugitur 5C mordetur, quod 
fanefignum efthirudinem deuoratam effe. Quandocp uero etiam fangui/ 
nem floridum fpuuntdum exfcreant,hirudinibus gutturi affixis* Etjcit au/ 
tem ipfas muria fi forbeatur,8<: fuccus cyrenaicus,aut folia Clphtj, aut betg, 
ctim aceto. Aut nix cum pofca pota.GargarifTent autem nitrum cum aqua, 
aiitatramentum futorium cum aceto. Eas uero quae gutturi affixa: funt ex¬ 
trahes,fi in folium calidum ad collum ufqs defidere iubeas, dC aquam frigi/ 
dani ore detinendam praebeas.Egredientur enim frigidiorem aquam expe 
'tentesjQiiida cimices dederunt his qui hirudines deuorarunt.Ego uero in» 
quit Galenus,allrjs femper in his utens,cimicibus non opus habui* 

De cbamdeone. Cap. XXXVII. 

r\Vichamaeleonem nigrum fumpferunt,his uehemens uentriculimor/ C bamiiei 
fus ac dolor adeft, 8 i cum euerfione totius corporis tremor. Deinde 
etiam couulfio incidit. Et uomitus pituitofiac fpumofi. Quibufdam etiam 
hngulfus cum uocisiinterceptione,& faciei diftortio. His conuenir fuccus 
triticeus pinguis, calidus potus: 8C uinum dulce aquofum calidum.8C uo/ 
mitus, S£ lacfiis potus, & molle per dyfterem infufum.&: ex cataplafma/ 

5.1V, tis fomenta. Adeitm ueroqui ftrangulationem &:liuoretn 
inducit, abfinthtj potus facit, aut nitri cum aceto mul- 
fo,aut raphanorum.Conueniunt etiam 
v praecordiorum fomenta. 



Txhyojcydmo. Cdp. XXXVIII. 

Hyofcydmus T_J Yofcyamus potus aut comeftus, mentis perculfionem uelut in j, * 
A inducit.facile uero curatur, ut qui opem fentiat aqua mulfa mult 
ta,&ilade,maxime afihino,fin minus,caprino,autbubulo: & ficuum* *vt / 
rum decodlo.faciunt etiam nuclei pinei,»: cucumeris femen cum paflb * 
ccptum.a: uinum falfum ciim adipe fuillo recenti ac paffo.& urticsfem 0 
eodem modo-Aut nitrum cum aqua. Conueniunt etiam intyba, Mn,*" 

SC nafturtium, & raphanus, 6 i cepa:, SC allia, fingula h*c cum uino ac 
pta. Verum cogere ipfos oportet ut quiefcant, quo uelut hi qui uinum b/ 
berunt concoquant. 

Decoridniro. Cdput XXXIX. 

Cvriinirm C' ° riandrUm P ro P ter odorem latere non poteft.Potum uero uocem exa 
'■^'fperat, & infaniam inducit, uelut ex ebrietate. Loquuntur itacj quiid 
hauferunt turpia didlu, & per totum corpus ipforu coriandri odor tranfpi, 
rat. Auxiliatur ipfis poft educSionem cum oleo,aut irino, uelut didlum eft 
fatSam, uinum meracum multum cum abfinthio,»: per fe potum. Oua e/ 
tiamin unumuafculumeuacuata, tritaqueac cum muriaabforpta. Sed8i 
muria per fe pota, & iufculum falfum ex gallina & anfere. Et uinum dulce 
cum lixiuio acceptum. 

D tpjyUio. Cdput • XJU 

TjyUium pSylliutn potum frigiditatem totius corporis inducit, SC torporem cum 
exolutioe ac mcerore. Aduerfanf huic omnia quae etia coriadrohaufto. 

Decicutd. Cdp. XLI. 

Cicutd /~'Icuta pota uertigines SC caligines oculorum inducit, ut eminus ne pa/ 
'^'rum quidem uideantdingultuminfuperac mentis emotione, 8C extre/ 
marum parttum frigiditatem.Tandem uero couulfi fuffocantur,fpititu qui 
in arteria eft fupprelfo. Ab initio igitur uelut etiam in alrjs,per uomitus, e/ 
dudtionem ipfius facimus.poftea infufi euacuatorij ufu, id quod ad intefti/ I 
na delapfum eft excerntmus.Ettuc uelut ad maximum auxilium, uini me/ 
raci potu deuenimus.interuallisinterpofitis, in quibus dandum eft lacbu/ 
bulum,autafininum.Autabfinthium cum pipere uino. caftoriumitem, 
SC ruta ,SC menta cum uino.Et cardamomiaut ftyracis drach-i.aut piperis, 
cu urticae femine,ex uino. Aut lauri Folia tenera.Similiter SC filphiu,8£ fuc/ 
cus ipftus,cu uino 8C paffo. Vinu quocp dulce per ie potu abunde copetit. 

Depdpduerisfucco. Cdp. XLII. 

p dpdums * D papaueris fucci potum confequitur delatio in profundiorem fomna 

Juccus a perfrigeratione,ac pruritu intento,ita ut fepepraualentepharma 

co,tantus accedat pruritus,ut ab ipfo excitentur. Odorij medicamentiper 
totum corpus diftribuitur. His auxiliatur poft edutSionem uomitus pero/ 
leum,Sfpoft infufa per clyfterem acria,acetum mulfum cum falepotu.Aut 
mei cum rofaceo calido. Et meracum uinum multu cum abfinthio SC cina/ 
momo-Et acetum calidurmper fe-Etnitrum cum aqua.Et origanum cumli 
xiuio.Et rutte femen cum pipere SC caftorio ex aceto mulfo. Aut fatureiar, 
aut origani decodum cum uino. Oportet autem Sd hos odoramentis exci/ 
tare,& in calidum folium immittere, SC propter accedentem pruriginem/ 
mentis mitigare.Et poft balneu pinguibus iufculis uti cum uino,autpaup. 
Sed SC medulla,cum oleo pota ipfis opitulatur, 

Dccdrpdfifucco. Cdp. XLIII. _ 

Cdrpdjl C' Arpafifuccuspotus,foporemgrauioreminducit,»: repentinamiunp' 
juccus cationem. Qui hunc hauferunt, auxilium ex illis ferunt, qua: ad cicu/ 
tamfuntdefcripta. 

Dc mdndrdgord. Cdput XLIII I. 

mnirdgorM O Ed 8f mandragora poto.ftatim grauisfoporconfequitur,»:exolutio»»' 
dc ocp uehemens in fomnum delatio,ut affcdho nihil differatab appella/ 
to lethargo. Conuenit his antea quam horum quid accidat, SC uomitus» 


r 


LIBER V »o» 

n | n , nca qnamulfa.Sdnitrum, £dabfinthium cumpaflb autuino dulci 
A Lnptum/Etcapitis irrigatio,cum rofaceo 8d accto.Excitatio item per cor* 
“•5 C ommoiionem,3d per odoramenta,uelut eft piper, fihapi,caftorium, 
futa cum aceto trita,pix liquida, 8 C lucernarum funiculi incenfi ac extintfti, 
Quhd fi aegre excitari poiTint, etiam fternutatoria ipfis admoueanttir. Sed 
SCalijs communibus auxilqs, etiam in his utendum eft. 

A Conitum ftatim dum bibitur linguam cum quadam adftridiorie edul a 
cat,uertiginemcg maxime in exurgendo efficit,Sd oculorum humidita* 
tcm inducit, Grauitatem item thoracis & pra-cordioru, urta cum hoc quod 
multi flatus redduntur. In his per uomitus medicamentum educere opor/ 
tet,6daluum perclyfterem fubducerc. Propinabimus autem origanum, 8d 
rutam,aut marrubium cum uino. Aut abfinthium,aut erucam, autabroto/ 
m >m,autchamaeIeam,autchamaepicyn.Conueniet ipfis etiam opobalfami 
drachma unius pondus cum uino.Et coagulum ho2di,autIeporis,aut hinu 
licum aceco.Et ferri recrementum,aut ipnim ferrum,aut aurum, aut argen i 
tum, in uino extindlum, ita ut uinum hoc bibatur . Et Iixitiium cum uino.- r 
Etgallinae codis,aut carnium pinguium iufculum iumptum cum uino.Ap 
pellatur autem chamaepitys,qua priuatim in his competit,in Heraclea qui 
dempontica ubi etiam Aconitum nafcitur,holocleron,Athenis autem Io/ 
nia,in Eubcea uero Sideritis. 

Delxii. Caput XLVI. 

TXias qua 8d ulophonon appellatur, in bibendo ocymi 3d odorem, 8d fa/ 
Iporein aliquem refert: inducit autem lingua inflammationem uehemen/ 
tem,3d mentis perculfionem, Sd omnes excretiones fupprimit,murmura fi* 
raultp ftrepitus inducens,cum animi deliquio,citra hoc ut aliquid progre/ 
diatur. Auxiliatur autem ipfis poft largiorem per uomitum edudionem,8d 
^ alui fb!utione,abfmthij cremor potus cum uino multo,aut aceto,aut aceto 
mulfo.Et rutefylueftris femen,2d filphij radix.Similitercp Tragorigahi de/ 
codliicum aliquo expraedi<1is,auccum lacie. Autrefina terebinthina, aut 
nardi,aut caftotq,autfilphij,finguloru obolus cum uino. Coniieniut etiam 
Micis regiae frutSus triti cum uino. Aut refing,Sd caftorq,8druta, finguloru 
drachi. Similiter chamelaadrach.n. Aut ittcci thapfia drach.li. cu aqua 
muIfa.Et acetum calidum per fe potum. 

De ephcmcro. Cdp. XLVII* 

fA Viephemerum acceperunt,quod aliqui Colchicum, eo quodin Coi/ 
ehide-nafcitur,appellant,aliqui bulbum fylueftrem,hos pruritus per 
totum corpus concomitatur,uelut ab urtica aut Icilia excitatus.Et circa in» 
ternas partes morbum pereipiunt,ftomachocp uruntur cum multa grauita/ 
teilnualefcente uero aflredlione,per aluum fertur cruentu quiddam ramen/ 
tisammixtis His auxilium ferendum eft tieluthis qui falamandramhaufe» 
tunt,Sdper uomitus,Sd per infufa per clyfterem. At uero antea quam inua/ 
lefcat uenenum,dandum eft ipfis quercus foliorum,aut glandium, aUt ma/ 
Iicortj,aut ferpylli decodum, cum lade bibendum. Aut polygoni fuccus, 
aut uirgultorum uitis,aut rubi,aut ferulae tenerj medullae, aut baccaru myr 
tifuccus cum uino.Sed Sd ipfae myrti baccs tufae, tritae,&: in aqua macera/ 
ts opitulantur, cremore ex ipfis accepto. Similiter facit & caftanearu, quae 
glandes Sardiana: appellatur,media illa pellicula,cum praedidlis fuccis ac/ 
cepta.Et origanum cum lixiuio potum. Exatftum uero adeo auxilium fen/ 
tiunt,ex ladis bubuli potu, aut eodem in ore detento, ut hi quibus ei iis co/ 
pia eft,alio nullo auxilio opus habeant, 
b’* _ Dcfmilitce. Caput XLVIII. 

^Milax,quaeaquibufdam thymion, a Romanis autem taxus appellatur, 
'Pota frigiditate totius corporis inducit, fuflfocationemq; ac celeremor/ 
**.®>Auxiliantur autem his omnia quae ad cicutam hauftam relata funt. 


Chamnpityot 
frcciCS CjU£ik 
Hohdcron 

Sideritis 

Vbphoii 


T hymioii 


PAVLI AEGINETAE 


DeSoUnopim[o,Aquibtt[imiorymiodppc11 
, pvOrycniofiuc folanO,utquidamappelIauerunt,furiofo: 
„ uelut ladlis qualitas quatda percipitur. ' ' 


Strionh 
bcrbd 
' RilutSdr* 


Vdpduercor » 
P limeum 


uelticiidis qualitas quatda percipitur. Singultus adeft aft...„ u , 
gua: humiditas,»: fanguis aceruatim rcijcitur,mucofacfe ipfis per alumt.fc' 
runtur, uelut in dyfentericis folet. Verum antea quam horum aliquideon 
fequatur, opem ferre oportet per ea quieadephemerum acceptum relata 
funt,per uomitum dico,& infufum per clyfterem, SC quae potum medica/ 
mentum educere poliunt, proprie uero ipfis auxiliatur aqua mulla,autlac 
afininum.uel caprinum. Et uintim dulce tepidum cum modico anifo n 0 / 
tum. & amygdala amara. SC pedlufcula gallinarum coefla. & omne con/ 
chyliqrum genus'crudum 8£ affatum in cibo acceptum. Etlocufe,&:oa m 
marij&iufcula ex ipfis pota. 

De SdrAonidberbd. G tp. L. . ■ 

O Ardonia appellata herba, ranunculi fpecies eft, qua pota aut comefia, 
^ mentis amotionem inducit,&: conuulfiones cum labiorum contraflio' 
ne,utribus imaginempra: fe ferat qui ipfam haufit. A' quaaffedlione etiam 
Sardonius rifus,non admodum boni nominis adagio,uu!go circumfertur. 
In his priuatim poft uomitum cOnuenit aqua mulla multa data, SC lac, irri/ 
gatioq; acpinguefadlio totiuscorporis percalefadloria medicameta. &fo, 
liumexaqua SC oleo calido, ita ut poft egreflum ex folioabunde illinan/ 
tur ac confricentur. In fumma uelut ad conuulfionem, totam curationem 
facere oportet. 

De pdpduere cornuto. Cdput LI. 

"D Apauercornutum quod potum aut comeftum,eadem lymptomata qu* 
fuccus papaueris inducit,tjfdem auxilqs fubiacet. 

Depbdrico. Cdp. Iit t. ' 

TJHaricum faporein totum nardo fimile cft.potum uero refolutioneind» 

-*■ cit,cum mentis perculfione ac conuulfione. Oportet aute poftedu<5io= 1 
nem ipfius, cum uino abfinthite bibendum ipfis exhiberecinamomu, aut 
'd myrrham, aut nardum celticam, quam aliqui Saliuncam uocauerunt. Aut 
fpica nardi drach.i i .SC myrrhm obolos 11 .ammixto palTo. Aut iridem, 8C 
croci florem,cum uino.Cataplafmata uero capiti prarralb adhibenda funt 
ex farina ordeacea,cum ruta trita, & aceto. 

De toxico. Cdput LIII. » 

» TOxicum ex eo nominatum effeuidetur,quod Barbari fagittas ■n&W' 

■*- tx di<fta,cum ipfo illinerent.Confequitureo poto, labiorum ac lingua; 
inflammatio,^: infania quae detineri non poteft, cum uarljs imaginationi/ 
bus irrucns,ut etiam ob id difficulter curentur, SC raro leruentur aliqui qui 
id biberunt. Oportet tamen uinculiscontinenter deligatos cogere, SC per 
uim dulce uinum cum rofaceo ipfis bibendum exhibere, SC ad reuomcndS 
impellere.Priuatim uero rapi femc cum uino potu ipfis conducit, SC quin- 
quefoltj radix, fanguiscp hircinus aut caprinus, SC quercus, autphagi,aut 

ilicis cortex,cum ladJetritus.Et mala cydonia coniefta,aut cum pulegio trl 

ta ex aqua pota. Amomum item,& ballami femen cum uino.Qubdliperfi 
culti ex eo aliqui effiigerint,longo tamen tepore SC in ledWs decumbunt, SC 
ubi furrexerint,uelut mente confternati reliquu uitae tempus tranfigunt. 

Defungis. Cdp. LUII. 

m pVngi partim genere,partim copia Ijdunt. Inducunt autem omnino acce 

x pti fuffocationes, ftrangulationibusperlaqueosfimiles. Hisftatimcom 

mune auxilium exhibere oportet,per oleum ad uomitum cogendo.Mirm 
ce uero opem fentiutdixiuium ex cinere farmentorum uitis, aut lignorum 
piraftrijcum pofca,8d fale,autnitro bibentes.Sed Sdipfa pira iylueliria,aut 
piraftri folia,fi cum fungis coquatur, fuffocandi uim ab ipfis auferunt, Jpla 
quoqs pira ediffe prodeft. Commodat ipfis SC gallinarum Itercus inpof» 
potum. Ariftolochia: drachi.aut abfinthij,cum uino. Mei item fi delmga' 


r 


os 


tmtSCbibatut cum aqua. Et apiaftrum cum nitro. Aut panacis radix & fe> 
men cum uiino.Et fex uini ufta cum aqUa. Et atramentum futorium cum a/ 
ceto.Raphanus etiam,aut finapi, aut nafturtium in cibo. Quandoquidem 
uero quidam fungi a uenenatis beftijs arrofi,non iolum fuffocant,fed etiam 
ulcerant infeftina, dandum eft abfinthium largum, & ficuii 8 C origani deco 
flunij&aqua mulfa.Conducet etiam uomitus,&: folium calidum,&crUda 
ordeacea farina pratcordtjs impofita. 

Defangumetaurmo. Cap. LV. 

C Anguis tauri recens madlati potus,fpirandi difficultate inducit,& fiiffo SanguisMe 
D C ationem,&l meatus circa tonOllas dC deglutitionem obturans, cum Ue/ mus 
henienti conuulfione. Inuehitunp in ipfis lingua rubicunda-, Si dentes co/ 

| ore infea i, &'gru m i in ter ip fo s. In his uomitum recufamus, eo quod grti/ 
mi magis in ftomacho compingutur,dum per attradionein eleuantur. Ve/ 
rum danda funt ipfis qua congelatione fanguinis diffbIuerepoffunt,&: ai/ 
uumfubducere.Dandi fitntgroffificus fucco p!eni,cum pofca SC nitro. Fa 
cit etiam coagulum omne cum aceto. Et filpiitj radix cum fucco fimili/ 
ter,8<rbraiTicae femen,Si lixiuium ficulneum, Si conyztefolia cum pipere, 
&rubifuccus cum aceto,oportetautem aluum fubducere. Carterum his 
qui feruantur,fluidaac graueolentia per fedem reddi folent. Sed SC ftoma/ 
chus Si uentriculus ipforum,farina ordeacea cum aqua mulfa cataplafina/ 
ris modo integendus eft. 

De larte coagulato. . Caput LVI. . . 

Vilac coagulatum fumpferunt,his aceruatim ingens fuffocatio inimi cuma 
-net, eo quod in grumos cogatur. His in auxilium exhibere oportet, 
uelutantidotum ipfum coagulum cum aceto,ita ut fepehoc biberecogan 
Wr.Calaminthm etiam folia arida,aut fticcum fimiliter. Aut filphij radices, 
aut fticcum cum pofca. Si thymum cum uino. Si lixiuium pileatorum, fal- tixiuiumpU 
fiueronihilingerant.Indeenim Iacmagiscongelatur,2din cafeum abit. Iat0rum 
Sed necp his uomere expedit. In ftomacho enim inhaerens in grumos coa/ 
gulatum ftrangulat. 

DemeUe mHaaclea. Cap. LVli. 

Vi mei in Heraclea ponti nafcens ederunt autbiberunt,his eadem ac/ Hielin Hei 
'^•cidunt qua ab aconito fiimpto ingruunt. Conueniunt lbfis etiam ca 'raclea 
qus deillo relata funt.Facileautem opem fentiut,ex uini mulfi afflduo po/ 
tu,ruta folrjs ipli amm ixtis. 

Degypfo. Caput LVlli.. 

0 Ypfus pota fuffocationem inducit lapidefcens.unde auxilia ad fungos Gypfui 
congrua transferre huc oportet, 8i in.his malua decodlu dare pro oleo. 

Quum enim id.pinguefit,in reuomendo iubricitatem induces, corpora de» 
radinon linit.Gypfum enim lapidefcenshoc facit. Conuenitetiam oleum 
inaqua mulia,& ficuum deco<Su,&; lixiuium ficulneum, aut ex farmentis 
ni tisicum uino multo. Et origanus, aut thymus cum lixiuio aut aceto, aut 
paffo.Oportet autem Si his maiua decodtum per clyfterem infunderet 

Decerufpt. Caput LIX. 

(jEruifa propter colorem latere non poteft. Vitro uero accepta palatum cerujfi 
inalbat,&linguam,8i intermediam dentium partem. Inducit autefin/ 
gultus Si tufftni,SdiHguae ficcitaterti, 8i extremarum partium frigiditate, 
cum mentis perculfione, ac motus difficultate. His conuenit dare aquam 
■nullam,aut ficuum aut malua: deco<Sum,aut lac calidum,aut fcfamum tr i/ 

! um cum uino,autlixiuium e farmentis uitis, aut oleum amaracinum, aut 
mnum. Pcrficorum etiam offa cum ordei decodlo. Autthus, aut pruno/ p erflcoruM 
run ' gummi, aut ulmi liquorem ilium qui in folliculis continetur, cum a 0 jji 

qua tepida.Vomant autem ab unoquoque. Conuenit ipfis Si vlmiliquoi 
thapfiae fuccus, aut fcammonia: fucci oboli ni; 
cum aqua mulfa poti; 


CdU 

Sdnddmhd 

Auripigmett* 


H 'ydnrgym 


VetuMejfe e* 
milUrit 


T>ecdke,fdnidrdchd,o J duripigmmto. Ccp. LX. 

Atx & fandaracha 8£ arfenicum fiue auripigmentum pota,alui & * 

'^'ftinorum dolores inducunt,cum morfu uehementi. Quare exhibe" • 
pfis oportet omnia qua temperare 8C folttere poflunt,&:uomendi facil '' 
tem,&:ad afuum Iubricitatem exhiberetqualiseft hibifci 8£maIuef UC c 
& feminis lini deco<3um,aut tragi, aut oryza. Lac item multum, & anm 
mulfa,8f iufcula pinguia bC boni fucci. ^ U * 

Dejjiumddrgcnti. Cdp. LXI. , 

O Puma argenti pota,ftomachi 8C uentris,&: inteftinorum grauitatem m 
u ducit,cum torminibus intentis. Quandoqs etiam inteftina fauciat graul 
tate,8£ urinas fupprimit.Intumefcit autem ipforum corpus, & plumbi co/ 
lorem induit,indecorumqj efficitur. Inhis conuenitpoftuomitum,hormi, 
ni fylueftris femen cum uino potum.myrrha oboli 111.Abfinthtum,hy(To< 
pus,aUtapij femen. Aut piper,aut liguftri flos cum uino. Columbaru item 
fylueftrium fimus aridus, cum nardo 3 i uino. 

Dcplumbo. Cdp. LXII. 

U T qui plumbi ramenta,aut lotura hauferunt,fimi!iafymptomata habet 
fimilia auxilia requirunt,cum his qui fpumam argenti biberunt. 

D edrgcntomo. Cdp. LXIIt. 

UT argentum uiuum hydrargyros appellatum,eadem quae fpuma argen 
tiinducit.Bt in his,auxilijs ijfdem uti oportet. Videtur autem ipfispro/ 
defle multi latfiis potus.uerum & hi uomant. 

T>eucrdtroAbo,thdpfid,eldttm,dgdriconigro,rutdfyluellri > m'Unihw,ramtibm f 

G taiftmepdppk. Cdput LXIIII. 

TDRouidentia utendum SC in his quae ob utilitatem exhibentur, pericula 
A uero non minora farpe inducunt quam alia medicamenta, qualia funt 
propofita,dico autem, ueratrum album,thapfia,elaterium,agaricum nigro. 
Haec enim fuffocationem autnimiam purgationem inducunt. In quinus j 
fuffocationes quidem, uelut de fungis S C fimilibus ditSum eft, curabimus: 
nimiasautem purgationes,his quae excretiones cohibere poliunt, fuppri/ 
memus.Quin 8£ ea quae parum quidem laedere uidentur, aliquando autem 
pericula inducunt, non negligendafunt. Ex quorum numero eft SC fylue/ 
ftris ruta,Sf melanthium,& recentes pappi. Suntautflores fpina,quaca* 
<3os appellaf.In his folus uomitus adhibitus reftituit eos qui illa acceperat. 

De htiquxnobts fmilidrid funt.utlutettuinum.cr frigidi aqud. 

Cdput LXV. . 

UT frigida aqua aceruata pota,&: meracum multum,&dulceuinum,ma 
ximea balneo,aut curfu,Squalidis exercitationibus,fuffocationes Sfdo 
lores inducunt.In his autem uenae fediio, & infafiper clyfterem euacuatio 
aflumpta,imminens periculum exoluunt. 


Thdpfid. 

Verdtru dlbU. 

Eldterium. 

Agdricum Hac enim fuffocationem 


CAPITA SEXTI LIBRI* 

In boc fexto totius Operis libro, de his (pute per chirurgiam admitti' 
Jlrantur,tradlatur,tum his cpuce in carne, tum quce in ofiibus cofiderantur, 
qucefane in trallatu defracluris er luxationibus abfoluuntur, 

Praemium de his qua per chirurgia De arteriarum fetSione Cap.H» 

adminiftrantur Cap.l De uaforum exfedhone acuftionc- 

De capitis uftione, in lippientibus, Cap.v 

agre refpirantibus,8£ elephante. Dehypofpathifmo Jp a P*” 

Cap.n Deperifcyphifmo Cap.V 

Dehydrocephalis Cap.m De palpebra fuperng futura,»^ 




modis, in his quibus pili in palpe 
*' brisiiicceflerunt. Cap. Vili. 
De palpebrarum ultione per m edi/ 
camentum. Cap.ix. 

Delagophthalmis. Gap. X. 

Depjlpebreinferna: futura SC ultio 
nepermedicamentum. Gap- XI. 
De palpebra interna euerfione. Cj 
putxn. 

De illaqueatione,& ultione per fer/ 
rum Cap-Xiri. 

Deticiicis (iue aquulis palpebrarS, 
Cap-Xllti. 

Decoharentib.paipebris- Cj. XV. 
De grandinibus- Cap.XVI. 

Dc uerrucis,carnis in magno ocu 
lianguloincremeto. Cap-xvn. 
De pterygiis. Cap. XV III. 

Degraphylomatis. Cap. xix 
De(uppuratis oculis* Gap. xx, 
Defuffufionibus. Cap.xxi. 
DeAegilope-. Cap. XXII. 

Deaudftorqs meatibus nonperfora 
tis Cap. XXIII. 

Dehis qua: (liabuntur in audicoriu 
meatum. Cap.XXIIH. 

Depolypis. Cap.XXV. 

1 Decurtis. Cap. XXVI. 

Deepulideetparulide. Ca. xxvn. 
De dentiu cxtradioe. Ca. x X v 11 (. 
DeincuruatiOnelingure.Ca.XXlXr 
Detonfillis. Cap. XXX. 

Deuua. Cap.xxxi. 

De irinis faucibus infixis. Ca- 
put XXXII. 

De fummi gutturis fedione. Ca¬ 
put XXXIII. 

Deabfcefsibus. Cap.xxxim. 
Deftrumis. Cap.XXXV. 

Defteatomatibusatheromatibus,et 
meliccridibus. Cap.xxxvi. 
De arteriae dilatatione. Ca- 

- Put XXXVII. 

De gutturis ramice, C.xxxvm. 
Deganglio. Cap.XXXlX. 
Qeuena fedione Cap-XL. 
De cucurbitulis. Cap.XLl. 
Dealaultione. Cap.XLii. 
De agnafccncibus digitis,£d de ledi- 
^gttts- Cap.XLl M. 

De chirurgia, et ultione fuppurato/ 
r . rum - Cap.XLim. 

Decancro. Cap.XLV. 

Lie turgentibus mammis in uiris- 
U1 Daput xlvi. 


De hepatis ultione. Cap.XLVii. 

De iplenis ultione. Cap.XLViii. 

De(tomachi ultione Cap.XLix. 

De hydrope. Cap.L. 

Deumbiliciprolapfu. Cap.Li. 

Dcabdotninis fiueperitonai mem< 
branaruulncre, & de inteftiniaut 
omenti prolapiu. f n quo eria mo/ 
dus fuendi uentrem. Ex Galeno. 
Caput . LII. 

De praputio curto- Cap.Liu. 

Deiiypofpadiais. Cap. Lilii. 

De phimo fiue preputio circa glan/ 
dem confindo. Cap.LV. 

De cohcrente glandi praputio. Ca/ 

De circumcifis. Cap.L vn. 

De thymis in pudendis. Ca-LVlll. 

De catheteris, S i infufi in mifsione, 
inuelicam. Cap.Lix. 

Decalculis. Cap.LX. 

Dccorporib.circa teites. Ca.LXI. 

De hernia aquofa. Cap. Lxn. 

De carnofa et tofacea hernia. Ca¬ 
put LXIII. 

Deuaricofaetflauoiahernia. Ca/ 
put LXIIII. 

De inteftini hernia. Cap-LXV. 

De inguinis hernia. Cap.LXVl. 

De fcrotilaxatione. Cap. l x vi i. 

Decaftratione Cap.LxVm. 

De Hermaphroditis. Cap.LXix. 

De nympha ac cauda prafedione. 
Caput Lxx. 

De thymis,condylomatibus, St ha/ 
morrhoidibus in locis muliebri/ 
bus. Ca.LXXl. 

De non perforatis 5C de phimo. Ca» 
put LXXII. 

Deabfcefsibusuteri. Ca.LXxm. 

De foetus extradione ac exiedione. 
Caput LXXIlii. 

De fecunda relida. Cap. Lxxv. 

Decoxedicuuftione. Ca.LXXVi. 

De fillulis 8 C fauis. Ca.LXXVii. 

Defiilulisinano. Ca.LXXvni. 

De hamorrhoidibus ani. Ca/ 
put LXXIX. 

De condylomatis, eXtuberanttjs,Sd 
rimisinano. Cap. LXxx. 

De ano no perforato. Ca.LX Xxi. 

De uorcicu fedione. Ca.LXXxn, 

De dracunculis. Cap.LXXXin. 

De extremarum partium prafedio/ 

. ne. Cap.L xxxin i. 

s pue 



40< PAVL1 AEGTNETA-E 

Depterygtjscifca ungues. Qa/ De patella genu. Cap. cn>,, 
piit «XXV. Detibia. Cap cim* A 

De ungue cottifo. Cap.LXXXVi. Delummopede. Gap 

De clauis,uerrucis, Sd his quae formi De depolitione cruris. Cap^vi' 
caria: uerructe appellantur. Ca 5 'DefratSurtscumuulnere. rt 
put lxxxv ii. put :cm 

De telorumextracSione. Ca/ De dallo (n fratfluHs fuperincrefccn 
put lxxxviii. te Cap. cvnt. 

De fratfuris, et ipfarum differentiis. De callo in didortione. Cap ci x 
Caput lxxxix. Defradurisnoncallofis. Capci 

Defracfiurisincapite. Cap.XC. De luxationibus. . Cap.cxi! 
Dcnafofra(!lo,8i: cotufo. Ca.xci. De inferna maxilla. >u Cap.cxn, 
De inferna maxilla fratSa,et de aure De clauicula,et fummo humero.Ca 
contufa. Cap.xcil. put cxffi. 

Declauiculafrafla. Cap.xcm. De humero luxato. Cap.cxiiii. 
Defcapula. Cap.xcim. De cubiti gibbo. Cap.cXv, 

Depectore. Cap.xcv. De luxationeiundluraadmanum, 

Decodis. Cap.xcvi. &digitorum. Cap.cxvi. 

De coxis,et pubis offibus. Ca/ Deuerticulisfpinat. Cap.cxvit. 

put XCVII. De coxae luxatione. Cap.cxvffi. 

De uerticulis,et fpina dorfi,et de of- De genu luxatione. Cap. cxix. 

fefacro. Cap.xcvm. De malleoli luxatione.ubi etiam de 

Debrachio. Cap.xcix. digitis pedum. Cap.cxx. 

Decubito radio. Cap.c. Deluxationibus cum exulceratio/ 

De fumma manu, eiufcp digitis. Ca* ne ^ Cap. cxxi. 

put Ci. De luxatione una cum fradurafien. 

Defcemore. Cap.cn. te Cap.cxxii. 


PAVLI AEGINETAE REI MEDI* 

CAE LIBER VI. IA NO CORNARIO 
Medico 'Pbyflco interprete. 

, ProccmiumiehisquieperCbirurgumctiminiftrinttir. 

Caput I. 

; totam traclationem de his qua: per Chirurgiam ad/ 

! miniftrantur,bifariam diuiferimus, tum in ea qusein car/ 
ne aggredimur, tum in ca quae in offibus,quorum conii' 
deratio 5C infradluris, & in luxationibus confidit:Nunc 
ab his qua: in carne adminiftrantur ordimur,confuetono 
bis compendio etiam hic ufi. Rurfus igitur ex fuperioti/ 
bus partibus initium facientes,uftionem quaeincapite,et 
eam maxime qua: in uertice fit exponemus. 

Decipitis uflionein lippientibus, egrerejjiimtibus,crinilephante- 

TNocuIis humore exfupernisin0uente,8>: in difficulterfpirantibus, obfu 

^perflua- humiditatis redundantiam, qua: ex capite deorium ad thoracem 
ite demittitur,8£ partes qua: ifthic funt, fua affiduitate affligit, ultionem circa 
medium capitis faciunt,hoc modo.Praerafiscirca uerticem partibus^caute 
res ofiuaenucleos referentes immittunt,ad os tifcp cutem adurentes,» p 0l ‘ 
crudam elapfum os deradentes.Quidam uero etiam ipfo offe ufto/quama 
paruam exciderefaciunt,quo illinc humorum in capite peripiratio ac eua/ 
cuatio facilis contingat,feruantcp aliquandiu ulcus, deinde lioipfum a®» 
catricem perducunt. At ueroinhis qui adElephantiafim inclinationem na 




r 


. entj quidam quinq? crudas in capite inurunt. Vnam ab anterioribus,par/ 
cibus paululum fupra (inciput. Alteram hac inferiorem, paululu fupra fron 
rem, ad finem pilorum- Et aliam adoccipitium.EtreIiquasduas,iuxtafqua 
cniformia didlaagglutinameta,paululum fupra aures,ita ut altera a dextra 
parte, altera afiniftrafiat. Atcp hoc modo per plurium fquamarum detra/ m 
qiouem,&l multitudinem,& craiTitudinem humorum exhalare faciunt, SC m 
ex capitis profunditate uelut per canales educunt,8d per hoc ne oculi Ijda/ 
turprohibent.Sed SC alium cauterem fpleni adhibent,quo primaria: a trabi* 
1/arn humoris parti,per crudam in cutem fatftam, curatio contingat. 

De Hydrocephalif. Cttp. III. 

Tj Ydrocephalus affedlus nomen babet ab humoris,qui edentia aquofus H; 
Oeftsproprietate- Contingit hic pueris circa ipfum partum,capite ab ob« to 
ftetricibus inepte comprelfo,aut ex caufa oblcura,aut ex ruptura uafis fiue 
uaforum,effufo fanguine in lentam fubftantiam commutato: aiit per rare/ 
fadionem, materia perfudante, etintercutem,ac membranam caluariam 
ambientem delata. Namaut inter caluariae membranamiet cutem, humor 
confiftioAut inter caluarig membranam,et os:aut inter os, SC cerebri mem 
branam.Quibus igitur inter cutem,&f caluarig membranam eft humor,his 
adefttumorad tadum mollis, concolor, doloris exors,inaltum incuruatus, 
perexiguum corpufctilum ad digitorum innixum occurrens,facile cedens 
ac contra renites.Quibus uero inter caluaria: membranam, et os confidit, 
reliqua quidem (imi!iter habet, tumor autem foium durior eft,8d tarde ce/ 
dens,ut qui etiam perplura corpufcula occurrat. Magis etiam dolent. Qui 
bus autem inter cerebri membranam et os,his tumor quidem erit, fed non 
cedens,neq; fimiliterad tadlum moI(is,2e tamen uiolenta compreffioneim 
pulfus cedit. Nam os infantium quum adhuc recens compadlurn fit, facile 
cedit,et maxime luturis rarefadlis fi humoris tranfitus foras contingat.Hoc 
, uero facile cognofcitur,ex eo quod humor in comprelfione retro redadiusj 
’ inprofundum decurrit. Dolor etiam his maior eft,&: caput totum difpara* 
tur,et frons ipfis extra proiedla eft,3d intentis oculis uidcnt,& frequentius 
lachrymatur.Inhis igitur chirurgiam reprobamus, etiamfl aliqui chirurgi 
terebello circumforatum os eduxerint, uelut in loco defratfturis in capite 
dicetur. At fi inter cutem SC caluarite membranam humor confiftit, SC par/ 
uus fit tumor,unam dilfedlionem per medium tranfuerfam faciemus. Si ue 
ro inter caluariae membranam etos,&maior fuerit tumor.duabus dilfedio 
nibus ufi fumus per medium fefemutuofecantibus.Si uero adhuc aliqua/ 
to maior tumorfit, etiam tribus literam.». imitantibus-Caeterum poft chi/ 
rurgiam excreto humore, SC linamentis inditis, commode deligabimus, 
uftj ad tertium diem uino SC oleo rigabimus. Poft quem diem folutionefa/ 
<Sa,perlinamenta medendi dudu curabimus. Et fi moram trahatoscar - ' 
nenon obdu<Sum,Ieuiter ipfum rademus. 

D edrteridrmjiCHone. Ctf. IIII. 

TN fluxionibus oculoru diuturnis,et in uertiginis affcc5iorie,arterias retro 
A aures dilfecare confueuimus.Prgradenda igitur eft pofterior capitis pars 
& per digitos tentanda.Nam ex pulfu eius loci,arteria: fitus facilime depre 
hendetur.Et poftea ad os ufep fecare ipfam oportet,duOrum digitorum Iort 
gitudinem fedlione habente,et atramento feriptorio antea notata. Hac ue 
ro non occurrente, trium digitorum fpaciUm ab auribus metiri oportet, SC 
tunc chirurgiam adhibere, SC arterias pertranfuerfum dilfecare, donec SC 
fluxus fanguinis apparuerit pulfatorius SC organum contigerit os ipfum* 
Caterum poft moderati fanguinis fluxum, diuifa caluariae mebrana,neob 
diftentionem inflammetur, Sdoflederafo, cuneolum ex linteo intjcietnus 
i\\ uulneribus, SC linamentario dudlu curabimus.Si uero etia his nu/ 
dum os permanferitjfimiliter huius ra/ 
lura litemur. 


Artcrurum ft 


nnfUrnoJiK, 


De uaforum 'cxfcdme^cr uftionc. . C<t£. v. - \ 

Vdjbrum exfc TN JimiJfxcapiiisparusaftoflionc^inhisquidiimima^utctiamin, * 
amc . ■^cutafluxionc,calida& acri,ocu-. os doIent,ur etiam c^lor circa temporum 
mufculoscu.li tumore oboriatur, uaforum cxfedioncm omnes approb' 
runt. prarrafis igitur circa tempora ptlisper digitos lentabimus, 
toprtemilTo.aut etiam colli conftridione ufi. Vbiuero uafa fubafpecm 
uenerint,ipfaqi atramento notaucrimus,cutem ex lateribus, & noftra-lim' • 
ftra: manus,8f ipfius mioiftrt digitis leuabimus,&: in ipfum uas fuperficia. 
iiatn fcdlioncm faciemus, Deinde penitus infedum, hamultsqj diltcntum 
uas,etperinftrumenta membranis detrahendis apta denudatum , undi 
quaque exolutum attollemus: et fiquidem tenuefuerit.hamulocscoideV 
tentum 3 ( obtortum pertotum penitus excidemus itaut etiam pars ipfi us 

apprehendatur.Si ucromagnumfit,duplofilo,autlinocrudo,autalioquo, 

piam ualido, per acum fu b i celo, & primum uafein dire dium pertientefe/ 
candteinflrumentumdiuifo, 8C moderato fanguine euacuato,iuxtaciuas 
extremitates nudatum filo deliga bimus, Sd iniermediampariemautflatim 
Vendru ultio al -'tf°l«ri'oois temporeexcifam auferemus. Quidam uero etiam citra fe, 
dlionem, per cauteres oliua nucleos rcferentesuafapcrurunt,admultam 
profunditatem. At uero pofl chirurgiam linametisficcisconuulfis inditis, 
fplenio fuperimpofito deliga bimus. Poft folutione uero, puluillis incar 
nantibus,8i his qua; linamentis excepta induntur ,& medicamentis ad cica 
tricem perducentibus,curationem tranfigcmus,nimirum ubi iam compu/ 
truerint ac exciderint fila ac uinculadeligationis. 

Dtbypojjidtbifmo. C dp. VI. ■ ., £.(() 

Wypofyi* TNflrumenti fpccieshuic chirurgiatnomenfecit. Vtimurautemhypofpa 
tbifmis ^thifmoin his quib. multa pituita ad oculos defertur. Sedet lacies iplisru 
bicunda exiftit, et circa frontem difeurfum quendam uelut uermium aut 
Tomicirum formicarum percipiunt. Prarafis itaqs circa fronte pilis,infernam maxilla 
Hfiurretium rnoucre fubebimuset uitato mufculorum temporaliu motu tresfedliones 
fmfus in fronte redas confimiles factemus, itaut unaquacp duorum digitorum 

... longitudinem habeat, et ad os ulqj profunditatem, et inter fe trium digito; 
yp»jp« i‘ ru ,n fpatio diftent.Poit fedtionem, hypofpathiftercm inftrumentum adhie. 
fo b ‘ f ,cntes ’ ' z f ec< ^ lo ne ad finifrrum tempus,ufet; ad mediam deueniemus,totum 

Jpdm idquodinteriacet una cum caluartg membrana excoriatcs.Dcinde rurfus. 

fpathulam a media fedlionc ufq; ad reliqua immittemus. Et poftea cultelli 
acuti acteadprima fedlione immifla, ita ut acutum ipfius latus interna: eti/ 
tis carni adaptatum fit,obrufum uero oifi, ufq; ad mediam fecftioncm ipfum 
impellemus,omnia quidem i'capite ad oculos defcendenttauafa, non ta/ 
men ad fummam ufq; cutem diflecanres.Et rurfus 'a media fetfiione, ad ulti« 
mam ipfum adigentesfimiliterualadiflecabimus. Caeterum poft modera/ 
tam fanguiniscuacuationem expreffis grumis, linamenta intorta tria, fin/ 
gula in ungulas fecliones itnmittemus, &" linteum complicatum aquama» 
de facium fuperimponemus,acdeIigabimus.PoftcradienonfoIumu!cera, 
fed etiam temporummufcuIos,&aures obinflammationem,uino8ioleo 
irrigabimus. Ettcrtia die folutione fadla, multa perfufione litemur, 6C em* 
plaitro Bafilico cum rofaceo foluto linamentis illitis ac inditis confequen» 
ter c-urationem ab,foluemus. 

Prrifcypbif/ Dlpnifcypbifmo. Cdp. VII. 

nut T.M quibus multa & profundauafa fluxionis copiam oculis immittunt, m 

■his perifryphtTmum, id eftincifionem circum fcyphium, id eft caluarianj 
adhibemus.Signa uero adfum his talia.Primum inucnics.argrotorufnocu-‘ 
lostnacilentosac parttos,ctaduifum debiles,angulos autem erofos,& P“‘ 
pcbrasexulccratas, et pilos abipfis defluentes. Et lachryma tenuis ualdcct 
acriscum caliditatedefertur. Er dolor eft.in capitis profunditate acutus&■ 
uebemcns,et afltdtia fternutatio.Prgrafo igitur capitc,ct temporum niufcu 




LIBER V t ,o 9 

Iis,uclut di<3um eft uitatis,fediionem tranfuerfam a fini (Iro tem pore ad de/ 

Axtrumufsp ducemus. Habeat autem fedlio terminos in partibus motus ex/ 
ortibus,paulo fuprafrontem induda,coronaria futura h nobis uitata.Leo/ 
n ides in mediam frontem feclionem facit- Denudato uerooiTe, cuneolis • 
a .. t linamentis pluribus difparabimus,extremitates autem fedionis deliga 
bimus ,SC uino ac oleo uelut antea dicSum eft irrigabimus. Poft folutionem 
uero,infiammatione iam declinante,os rademus,donec carnem producere 
jncipiat,^ dudu concarnationis curabimus puluillis incarnantibus uten/ Concarnatio. 
tes.Ex quorum numero eft di is qui recipit farinae tritica: partes duas , colo nk duftus 
phonfepartemunam, fidquipriuatimpuluilluscapitalisappellatur. Item 
incarnantiaexpumicecompofita.Cute.n.percralTiorem cicatricemdcnfa 
ta,etiam uaforu ofcula coclufa,priore fluxione ad oculos deferri prohibet. 

De palpebra fuperna futura,cralijs moik,in his quibus pili 'm 
palpebrisfuccrefcunt. Cap. VIII. 

Dllorum ordo geminatus qui diftichiafis dicitur, eft exortus piloru prat/ 

I rer naturam ad naturalem pilorum palpebrae ordinem accedens, ex flui/ 
daaffedlione originem trahens, quum multus quidem, lenis tamen et non 
acris fuerit influens humor. Nam qui acrior eft, aut faIfuginoflor,aut alio/ 
quimordax , isfua diuturnitate etiam naturales palpebrarum pilos cor/ 
rumpit-Quandoque igituf in hac affedione futura utimur. Quandoque in thalangofis 
phalangofijubi palpebra: margo intro nutat et cum ipfo phalanx & acies pi 
lorum introuertitur.Quandoque uero etiam in laxatis palpebris,quum na 
, turales pili oculi bulbum compungunt. Proinde «egroto in fella collocato, 
aut antenos, aut a finiftris,fuperham palpebram euertemus, fi quidem 

longos habuerit pilos,eos indiceac pollicefiniftrg manus apprehedemus: 

(in breues, acum trahentem filum permediatn marginem abinterius foras 
tranfmttttmus. Deinde extenta perfilum.cumfiniftra manu,palpebra,cum 
l dextra per ipecillicufpidem,retro filum,ipfamfinuatam euertemus, 8d pau 
lointeriusquamfitifuntpungentespili, fubfedlionem in marginem a ma/ 
gnoanguload paruum uiq; pertingentem faciemus. Filo uero poft fubfe/ 
ftionein extradlojfiniftr.e manuspollici paruum quoddam duplicatum lin 
ieolum fubtjcientes fupercilium extendimus. Sed SC altjs paruis complica 
tislinteolis in fummos angulos inietftis, per ipfa miniftrum retro ftantem, 
palpebram diftendere iubebimus. Bt tunc per fcalpellum futuris deftina/ 
tum,primum fedionem uerutam appellatam faciemus, paulo fttpra natura 
lespilos,ab angulo ad angulum pertingentem,ea profunditate ut folacu-. 
tisdiuidatur-Poft ipfam uero,etiam lunarem adhibemus, inde initio fum/ 
pto.unde etiam ueruta incipiebat, in tantam autem altitudinem progreflu 
fa<So,ut tota fuperflua cutis circumfcribatur,ita ut fimiliter definamus, ubi 
etiam illa delinebat. Poftea quum circumfcripta per duas fediones cutis 
myrti folium referat,angulum illum ad dextram noftram hamulo transfigi» 
mus,&: totam hanc cuticulam excoriamus.Deinde uibicibus per fpongias 
deterfis,tribus aut quatuor futuris, uulneris labia contrahimus a media fe/ 
fiione initio fiimpto,6d acu in ipfam fubfedionem tranfmiffa. Sit autem fi» 

Ium exlana,cuius fuperfluum non prope futuras reiecetur, fed ut trium di/ 
gitommlongitudoabipfis fuperfit, quam ad frontem extentam emplaftro 
aliquo glutinatorio agglutinabimus. At palpebra: pilos per acus aciem a 
■ foturis liberabimus. Hic igirur chirurgis modus communiset tutus eft. 

Quidam uero fugiunt excoriationem. Quapropterpoft faciam fubfediio/ 
nem, palpebra: tenendi apta uolfella, hoc eftad circumferentiam palpe/ 
br*formata,diftentam fuperfluam cutem, perfcalpel|um'refcindunt,Sd fu/ 
tutas uelut diximus adhibent. Quod fi in parte quadam palpebra? folum fi- 
ata pilis puncftura,in illa etiam folum facere chirurgiam conuetlit. Poftea 
hnteis complicatis pofca madefadiis & impofitis deligabimus,ita utadter 
tiamufq;diempofcaaquofa irrigemus, qua foluemus, & recifis fuperfluis 


GINE' 


Collyrium filis,aut croco aut glaucio,aut aliquo inflammationem arcentecollv • 

croccrou ex luti quodam cx rofis crocero,palpebras oblinemus. Si ucro futnr»T!n ,Ue > 
mffc marnr f iprinr.pria rmnlaftmm ouoddam molle iniic inin-» 


utens,fed fubleclionefolu faciens,per digitos aut etiam per bamuluin K,J 
palpebra: rugam.extendebat,&: duabus arundinibus,aut foliis Buebradlets 

quibufdam aqualem palpebra longitudinem habentibus,latitudinem aut 

angufli ueng inciforrj fcalpelli,totam intermediam fuperfluam cutem initer 
cipiebat, & uinculo ipfa iuxta utrofip fines conilringebat. Attjita totare/ 
tro cutis nonnutriebatur,&: propterea mortificabatur, intracg decimum ‘ 
aut decimum quintum ad fumrnum diem,una cum arundinibus, aut folns 
fiue bradeis excidebat,ut fere necp cicatrix appareret. 

De palpebrarum ultione per medicamentum. Cap. IX. , '. : 

Vftioperme* pAIpebrarum equidem uftionem per uftorium medicamentum, omnes 
oleamentum I. ut uno uerbo dicam,ueteres rdprobarut,tum propter medicamenti acri 
d^ppbmoU tnoniam oculis infeftam,tum quoduftione modum exccdete, lagophthafe 
micaajfcdio m i ca oboritur affedio,in qua hiantibus palpebris," uifus a quauis occutten 
tecaufa oblatditur.Atquum multiqui femper a pilis pungutur,& neqtno/ . 
mefuturg ftepe audire poffitnt,inuitos nos fgpe cogat,uelut in rebus defpe 
ratis uftione per medicamenta adhibemus. Et compofitio quidem medica 
... menti eiufmodi eft. Calcis uiua partes.II.faponis galliciautcomunis par- 

Uximumpta t es.11 • Qu i dam eti5 aphronitri partes, 1iM .Hac trita lixiuio excolato, aut 
ponaricum faponarico,aut alio ex ficulneo aut querneo cinere,urina pueri nodumcor 8 
rupti excepta,per (pectllt caput palpebra: intjcimus, myrtei folt) figura tan 
tum fpacij adurentes,quantum etiam in futura detraxiilemus.Aduftauero 
in prima aggreffione cute,tatum illud per fpongiamdetrahimus, & rurfus 
intjcimus, tandiu medicamentum manere finentes donec locus nigrefeat. 
Si uero non fuerit denigratus,etiam tertio inrjctendum eft.Denigrarauero 
iamcute,etcrufta de ctetero fadla,abluto medicamento,balneis&perfufio 
nibus,ufque ad erutisecafum utemur.Poft quem linamentis ratis,K colly/ 
rijs teneris cicatricem inducere conuenir. 

De Lagophthalmi!. . Cap. X. 

LagophtbaU T Agophthalmos appellat eos qui fupernam palpebram reuulfam habet, 
mi 'Hgc autem affedio fit uel ex natura, uel ex uulneris cicatrice, Qf hoc aut , 

fponte,aut ex futura,aut uftione,ueIut paulo ante dicebamus,inepte admi 
niftrata,induda:In qua etiam folum moderata correctio fieri poteftjfifufff' 
cientem craflitudinem palpebra habeat.Iptam.n. cicatricem diuidereopor 
tet,&difparatis per linamentumlabris,uinculo ad abfolutam uftgcuratio/ 
nem uti, ita ut non ualdeficcantibus utamur fed magis laxantibus pinguir 
feus,qualis etl fcenigratci fuccus afFutus, &' regium tetrapharmacum folu/ 
tum,ac linamentis exceptum inditum. 

De futurapalpebrx'mferne,o- uftione per medicamentum, Cap. XI. 

(~\ Vot pilorum afFctSionibus fuperna palpebra obnoxia eil, totidem eti • 
'^•am inferna.Nam fi 84maior feipia fiet,euertitur,6f phalangofim,8;dl 
P balangofls ftfthian,hoc eil multiplicem pilorum aciem,et geminatum eorundem ordi 
iiSticbi* nemiiiftinec. Eodem igitur etiam hic iuturarmodo utendum e(l, immutato 
faltem ordine, ita ut primum Lunarem fedlionem faciamus, propter im/ 
pedi metuih quod ex fangu/ne contingit. Deindeuerutam.Subfedlio uero 
reprobanda eil, eo quodinfitagrauitateinferna palpebra prompte euerti/ 
tur.Sed 8 i reliquam curationem,uelut in fupern* palpebra:futura adhib^ 


fliammixtisoculointufismitigabimus-Laxatasautem futurasreciTa^d* 
trahemus.Nouiporro quendam,excoriationem quidem palpebrer hc' ** 
temiuelut didum eft, futuris aurem non utentem, fed per med^camen^ n, 
cicatricem inducens curationem perficientem.Coaleiccnte.n.uulnere 
pebraex parte extenta,pilos foras nutare cogebat. Quemadmodum alius 


r eoportet,hoc excepto, ut filorum eminentia in frontenonagglutinetur. 

A Si uero etiam hic chirurgiam fugientes,ultionem per medicamentum mar¬ 
gis expetunt, etiam hanc iam traditam habes. 

Bepalpebreinfirneeuerflone. C dp. XII. 

Q Vemadmodum in fuperna palpebra affedio lagophthalmica,ita in ift Palpebret 
ferna euerlio contingir,uerum non ex natura,fedaIiquado propter Ia/ fime euetflo 
jationemex medicamentis, qua: hanc inflammatione prcgreliaefficere 
pofflmtt aliquando uero propter futuram aut ultionem inepte adminiltra/ 
tam, palpebra euertitur. Acu itaqj accepta duplicatum filum trahente, caiy 
noiampalpebra: partem transfigimus,aliniltro anguki, ad dextrum iplam 
traijcientes. Deinde annexo exiremitatibus ipfius utnTqj filo, carnem per 
acum extendimus, arqjfic ipfam fcalpello excindimus, una cum ipfa aufe/ 
rentes etiam acum. Et fi quidem receperit figuram fuam palpebra, & intro 
conuerfa fuerit, contenti fumus hac Chirurgia. Si uero adhuc euertatur 
poft carnis ablationem, auerfum fpecillum iuxta externam partem (cela 
palpebra fubijcimus,etiuxta internam palpebra partem duabus fadis fe/ 

Aonibus,aduobus angulis fedionis prius fadtj initium fumentibus,has i- 
pfasin acutum ducimus,& his in unum iam addudlis corpufc ulB. a\ litere 
grscafimile auferimusjita utfit quidem acuta ipfius pars inferne ad oculirl 
lata uero fuperne ad palpebra marginem. Etpoltea difparatas partes acit 
laneum filum ducente contrahimus, duabus futuris contenti. Si uero pro / 
pterfutura, autuftionem palpebra euerfio fuerit fada, fub palpebra pilis 
in ipfam primam cicatricem, limplicem fedionem faciemus, & difparatis 
labtjs linamenta indemus, &C reliquis uelut in Iagophthalmis utemur, fo¬ 
mentis faltem exceptis,donec futura conglutinetur. 

DelUaqueatwne,crujimeperfirrum. Cap. XIII, 

TN quibus non funt multi in palpebrapilioculumpungetes,fed unus, aut 
t -fduo.aut tres ad fummiim, prope inter fefiti,in his illaqueationem proba/ I Uaqueatie 
mus,Acu igitur 1 tenuifltma accepta,per auricula ipfius, muliebris pili, aut 
fimpliciflimi filibyflini, duas extremitatesfimul contundas trafmittimus, 
itautid quod tranfmiflum eftduplicem linumfiueanfamhabeat: SC alte/ 
rameiuimodi filum aut,pilum, per anfam immittimus, tranfmifTacg in mar 
glnem acu,ubi pili illi fuperflui enati apparent,& per auricularium ipecfl/ 
lum pilo fiue pilis illis in anfam inditis, attrahemus. Et fi quidem palpebra 
pilus inclufus ducatur,anfam furfum trahimus: Si uero unus aut plures pili 
exciadt,perprincipio fili inditu, rurfus anfam detrahimus, Sfrurfuspilofi/ • 
ue pilis illis inditis attrahimus.Si uero unus faltem fuerit pilus oculum pun 
gens,is<£ tenuis,alterS cum ipfo ex iuftis palpebra pilis fimul attrahimus, 
ita ut ipfosgummi,autalio quopiam glutinofo illitos deligemus, donecfi/ 
mul coalefcant. Quidam ufttonem illaqueationi praferentes,euertut pal/ 
pebram, et exti atftoper pilorum euulforia uolfella pilo, fiue unus is fit,fiue 
duo aut tres,fpecilli bicipitis caput,aut auricularis fpccillu, aut tale quod 
dam tenue iriftrumentumignecalefatftutn adigunt loco, unde pilus atitpi/ 
a fuerunt cuulfi. Sic.n.denfata cute.netj alius pilus enafeitur. 

'f 1 '' D e uefleis flue Aquulis palpebrarum; Cap, k IIII. - 

Y Efica fiue Aquula, qua hydatisgracis dicitur, fubftantia quadam eft 7^“ 
pinguis palpebra cuti prater naturam ftibftrata. In quibufdam uero, 7* , 

K maxime in pueris uelut humidioribus augefcens,multorumfymptoma "t"?? 
tum caufa fit,grauans oculum, 8Cob id fluxiones inducens. Palpebra itaqj yii 
jpiis Uib ftipercilfis aquoia apparent, &T uelut decet furfum attolli non poft 
digitis difparatis eas compreflerimus, id quod in medio ipforum 
itinnatur. Qui uero ira affedli fun t, diluculo maxime fluxione infcftarur, 

. c fl;“ e '°' ls fplendorem intueri polfunt, nifi lachrymantes. Sed SCaffiduas 
• j.nilippitudines. Aegroto itacp commode collocato, duobus digitis, 
dtee SC medio paululum difparatis palpebram comprimemus, ita ut coi/ 
s 4 Iedio 


„i PAV M AE SINET AE 

letSio qu ardam aquulainmedio digitorum flat. Deinde retro flantem S/ 
putfulcietemminiftram,iuxtamedium fupercilium, moderateextend I’ A 

. palpebram itibebimus,&:uenjinciforioin(l:rumeto accepto,ipfam Der m E 

dium tranfuerfim diffecabimus,non maiore quam in uengletSionibus dfa' 
lionemfacientes,ea uero profunditate, ut totam cutem diuidat,autetiain 
fam ueflea cotingat, diligeti inhochabitaanimaduerfione.Multi enim Jr' 
fundiusadado fcafpello.aut corniforme tunicam diuiferut,automninomu 

fculum palpebrae fauciarunt.Etfanefi ftatimcoparuerituefica,hanc extra 

hemus.Sin minus, etiam rurfus leniter diuidemus. Hancautem confeci/ ■ 
per molle linteolum digitis apprehenfam,hac illae Sd qncp circucircamotl 
extrahemus.Et poftextradionem duplicatum linteum pofca imbutum im« 
ponemus ac deligabimus. Quidam uero etiam falem tritumper fpedlli ca< 
put in fedione indunt, ut fi quid de ueflea reltdum fit, id ipfum confumat. 
Poftfolutioneuero,fi abfit inflammatio,collyrqs quae oblini fo!ent,autly^ 
cio,aut glaucio, aut croco, curationem abfoluemus. Si uero inflammatio 
affuerit,cataplafmatis 8d alijs auxilijs ad hoc commodis,medebimur. 

De cobtrmtibuspalpebris* Cap. X V. 

p dlpcbr* eo- f Oncretionemfuftinet fuperna palpebra, quadoqi ad inferne margine, 
htrenta ^ quandocg ad tunica oculi agnata, qncp etiam ad ipfam corniforme tuni 

cam.Et hic morbus oculu ad funclione fuam impeditu efficit. Oportet igiE 
autauriculario fpecillo palpebra: amplitudini fubiedo, aut ipfa per hamii- 
lum diftenta,concretionem per pterygtjs fecandis deftinatum fcalpellu dif/ 
foluere,cauendo ut corniformis tunica nefaucietur,ut ne procidentias ocu 
Ii occafipexhoc detur. Pofffedtonem uero, liquoribus oculo infulis,pal/ 
p.cbras per linamenta difparabimus, ut ne iterum concretio fiat, &lana 
ouo imbuta impofita, poft tertiam diem attenuantibus Si cicatricem in/ 
ducentibus collyrxjs utemur. 

Dcgrdniinibus. Cdp. XVI. j 

Grdndopdlpe ("^R- an d° leti humoris circa palpebra coIletSio eft,qus C ante externa pal 
y re ‘ '' J pebra:fuperficiem occurrit, diuifa extrinfecus tranfuerfim per fcalpeb 
lum palpebra, poftea fpecillo auriculario aut eiufmodiquodam, grandi/; 
nem eximemus. Et fimagna aut hians fuerit fedto, futura contrahimus la/ 
bia, Si emplaftroutimur: Sin parua, omiffa futura, fimiliter curationem 
perficiemus. At fi intus fuerit grando, ut per chartilaginem tranfpareat,e/ 
uerfa paIpebra,Sf intrinfecustranfuerfim diuifa,ipiam extrahemus, SC mu/ 
rixinfufione utemur. 

De umucts, er cdrnis in mdgno oculi dngulo incremento. 

Cdput XVII. 

Verruce pd= "VTErrucas circa palpebram, fid carnisiuxta magnum oculi angulum in- 
pcbr£ ' crementum,quod encanthida,id eft, carnem angularem uoeant,uol/ 

E ncdnthis ftH 3 prathenfam, fcalpello excidimus, 8C chalcitidem tritam imponimus. 

Dcpterygijs. Cdp . XVIII. 

Tterygidoculi "\/| Embrana neruofa a magno oculi angulo omnino exorfa, & paulatim 
-^intro repente,hxc affedio contingit,Lxdit autem oculum, tum quod 
■Suibus oculi conrradlione bulbi motum impedit, tum quod procedendo totam pupilla 
cotegit. Quum igitur curatu faciliora fint tenuia Si albicantia pterygia,ad 
hunc modum chirurgiam aggredimur . Didudis palpebris pterygium na/ 
mulo modice incuruo exceptum diftendimus, &' accepta acu fetam equi/ 
nam, & ualidum filum in auricula fuatrahente, modicequeinfummapar» 
te incurua, ipfam in medium pterygium tratfeimus, & filo quidem deliga / 
tum pterygium, fnfublime extendimus, feta uero partem ipfius adpuptl' 
lam, uelut ferrando, ad finem ufquefubexcoriamus. Reliquambero ipltus 
ad magnum oculi angulum partem, fcalpello futuris deftinato ex fundo 
RJotat excidimus, naturalem anguli carnem relinquentes, ne ipfaablata Rhoeas 
exdecremento fluida confequatur, Quidam filo, uelurdidum eft, extcn/ 



tum,fcaIpcHo totum pterygium excoriant,cauentes ne corniformem tiini/ 
i» camcontingant. At poft chirurgiam, modico fale trito in locum immiflb, 
lanam ouo imbutam fuperimponimus ac deligamus. Verum poft exolu» 
tionem,diu muriam inftilfamus. Si ucro inflammatio confequatur, defcri/ 
ptis ad hanc auxilijs utemur. 

_ Deftuphylomutis. Cap. XIX. 

CTaphyloma tunica corniformis iricuruatio eft,debilitata tina cu acino/ supblom 
‘Jformhquandoq. ob fluxionem, quandoepob ulcerationem. Chirurgiam 
jurent adhibemus,non utmTum deperditum reuocemusiHoc enim fieri'no 
poteftiied ut moderatum decorem :egro reparemus. Acum igitur ex infer/ 
oisfttrfum.per ftaphilomatis fundum traijcere oportet,& alteram acum du 
plexfiISducentem, ab angulo qui ad manu eft, ad alteruper ftaphilomatis 
fiuidu tranfigere,2d manente priore acu, fili anfam fecare, 8C altera fiaphy/ 
lomaris partem ad fuperna, alteram ad inferna, per fila deligare, & tue ab/ 
lata acu, lanam ouo imbutam imponere. Poft folutionem uero,oculum le/ 
tubus tnfufionibus mitigare,donec fila una cumftaphylomate excidant? 

Dcfuppumisoculis. Cdp , XX. 


pvEfuppurarts oculis Galeni uerba apponere fatis fuerit, qua hoc modo oculi ihppu / 
Mfe habent. Ex noftri temporis medicis ociilartjs quida nomine luftus, ruti 
etiam per capitis concufsionem multos ab oculorum fuppuratione libera 
uit.EretSos enim ipfos infella collocabat, & apprehenfo utrincp capite a la 
teribus,ita ipfos concutiebat,ut nos palam pus deorfum procedere ttidere/ luHiumciicm 
mus.Manebat autem inferne,ob fubftantiagrauitatem,etiamfifuffufiones oculariui 
ttoti maneant ,fi non ualde accurate ipfas quis conftringat. Et idem rurfus 
in progreflu, Sape, inquit, pus aceruattm euacuauimus, difleda cornifor/ 
mftuntea paululum fttpra illum locum, iuxta quem omnes tunicae inter fe 
coocrefcunt. Appellant autem eum locum irin aliqui, altj uero coronam. w 
B Hac habemus in libro curatoriae methodi dicir.Caterum poft puris excre * . L0 

tlonem,ulccreper infufiones aqua mulfa,auc fucci feni grneci addito mcb ' 

leireputgato,confequenter reliquam curationem adaptabimus. 

, .11; . 'DcfuffufionihtK. Otp. XXI. 

C VJfiifto eftlenti humoris in corniformem tunicam iuxta pupillam colle s ,.tc n 
u (3io,quaeaut uifum impedit,aut ne clare uideamus efficit. Fit autem ma ycE™** 
iimeobfrigiditatem, Si debilitatem fpiritus uiforp, Si propterca fenibtts 
. magis,& qui exlongo morbo sgrotarunt accidit Contingit etiam ex uio/ 
ftnto domitu, & ex plaga, 8 C propter plures alias caufas. Atuero de fuffti/ 
fionibus qua adhuc fiunt, & ad chirurgiam nihil pertinent, in tertio didtu - 
eltlibro Nunc autem de his quaperfedam colledioncmacconcretiOiiem 
acceperunt tradabimus.Omnes igiturfuffufifplendorem aut multum, aut 
modicum uidet, atq; hac ratione etiam fuffufiones ab obfcuratione ac glau 
cedine feparamus, quum obfcuratione ac glaucedineaffedi, fplendorem 
non uideant. Rurfus igitur docebit te Galenus 8 i concretionem, 

dc differentiam fuffufionum,&; qua ex his chirurgiam admittunt. Conclu/ 

10 oculo fuffufo, palpebra per magnum digitumadoculu comprimimus, 
tpiam^cumcompteffionehac illae itnpeIlimus.Deindeapertooculo,tn/ 
gtectamfuffufioncm confideramus.Nam in his qua nondu funt cocretg,fu 
»0 gugeia ex digiti copreffione accedit,&primu quidelatior apparet,ueru 
turius ad propriam figuram ac magnitudine redit. In his uero qu* concre/ 

'«Itint,nulla mutatio neqj fecundum latitudinem,neqj fecundum figuram, 
e^comprefsione occurrit, Quandoquidem uero commune hoc eft indici/ 

.m,« earum qua moderate,df qugfupra modum concreuerunt,ex colore 
ascltlcernemus. Quaenimferri colorem, aut coeruleum aut plumbeu re/ 
tunt,ha moderate concreta funt,&f commode deduci poliunt. Qua ue/ 
iei? u >m 3 8 ran ff'ne colore referunt,fupra modu concreuerunt. Poftc£ 
f>"ur hac didicimus ex Galeno, locatp homine ad fplendorem abfqj fole. 


oculum illaefum diligeter deligabimus,Sd didudlis alterius oculi palneh, 
ab appellata iridciuxta paruB angulfl, ad capitis fpecilli mefuramiofasd*’ * 
fparamus,8d tunc fpecilli cufpidelocS perpungenda notamus,ita ut infiii 
ftro oculo,dextra manu operemur,in dextro uero,finiftra.Et couerfa fJ r i 
li acie circa fine rotunda fortiter innitimur et per notata prius parte aL S 
inanem locum tranfigimus. Modus aut progreflus in profunda ea fiatmen 

fura,quantaefta pupilla ad iridemdiftantia.Exfuperius igituriuxtafuffla 

(tonis apicem fpecillum demittentes ( Nam ob corniformis tunice Pellucir 
ditate aes confpicue uidetur) per ipfum infubfetfios locos fuffufiott?dedu* 

cimus. Etflquide ftatim dedudafuerit, paululu quiefeetes expedlatniis. Si 

uero redundarit, rurfus ipfam deducimus. At poft fuffufioftisdedtuSione 
fpeciUS pundoriB educ imus, fenfim ipfum obtorquentes,fohitu j n aq U j 
modicum falem cappadocicum oculo infundimus,8d impolita extrinfecus 
lana oui candido cum rofacco imbuta deligamus.fimul etiam fanum ocula 
deligantes,ut ne cum altero commoueatur,&reclinatB in domuncula fub» 
terranea penitus quiefeere iubemus, tenue exhibentes uitSumadfcptima 
uiqj diem deligato, fi non quid impediat. Poft feptimum diem deligatione 
foluta, uifum ipfius experimur, rebus uifibilibus obiediis, idquodinChi, 
rurgia,aut ftatim poft chirurgiam facere improbamus, eo quodexuiolen/ 
ta intentionefuffufio prompterurfus redundet.Si uero inflammatioaliqua 
urgeat,etiam ante feptimum diem fada folutione,huic nos opponemus. 

DcAegilopc. C<tp. XXII. 

Aegylopi A Egylops tumor eft abfcefluifimilis,inter magnu oculi angulum,8dna/ 
•‘‘■fum, Aegre uero curatur affediio, tum propter corporum tenuitatem, tu 
propter confenfus ad oculum timorem Si igitur ad fummam cutem erupe/ 
rit abfceflfus, quicquid extuberauit ad os ufque auferemus, & fi ad malam 
fubierit fiftula, totam ipfam expandemus ,& fi adhuc incorruptum os efr, 
rademus.Eo uerocorrupto,per cauteria oliuaria peruremus,fppngiafrigi/ j 
Ttrtbrtufus da aqua imbuta oculo impofita. Quidam poft carnium refedlione terebra 
ufi, humorem aut pus in nafum traduxerunt .Verum nos uftione fola con/ 


tenti fuimus,per argilopica cauteria tantum adurentes,ut fquama decedat. 
Et poft uftionem lenticula cum meile, aut malicorio cum meile,&T reliquis 
reficcantibus auxilijs utemur.Siuero ad angulu repit AegiIops,8d omnino 
non ad fummam cutem,tunc fcalpello pterygiis deftina to,aut uenar incifo» 
rio, corpus id quod inter angulum ufep ad abfceflfum eft exo!uimus,&: car/ 
nes ex profundo educimus,8d tunc moderate reficcamtls.Et uitrum fane in 
pului!lumdetritum,hisinfperfummirificeficcat. Et aloe cum manna fimi/ 

iiter.Reliquam uero argilopum curationem libro tertio tradidimus. 


Dc duditorijsmcatibuinonperfordtli. Cdp. XXIII. 

jkudiiorijmed TLJAecaffedlio ex natiuitate conliftir,membrana quadam auditoriu mea» 

tusnonptrfb* ■‘■tum obturante,quandoqt in fuperficie, quandoqs in profundo. SedK 

uti poftea fuperuenit, prargrefla circa meatu ulceratione. Nam fuperenafcens 

caro ipfum obturat.Si igitur in profundo fuerit impediens membrana,ag/ 
greffio difficilis eft. Conandum tamen eft,ut tenui quodam inftrumentoil/ 
lam diftccemus.Si uero in fuperficie.acuto cultello illam diffe<5am,fiopus 
fuerit,etiam eximemus. Si uero caro fuperenata fuerit, etia hanc pterygi) 3 
deftinato, aut polypis excidendisapto fcalpello auferemus. Deindelma/ 

mentum exlinteo obtortum,fadlumadamplitudinem meatus,in aqua ma/ 

defaciemus, 8C hoc in chalcitide trita aut eiuimodi quodam puluilloobuo 
Iutum,in meatum indemus, ut ne rurfus caro enafeatur. Siuero inflamma' 
tioadfit,cito ipfum extrahimus. Atfifanguis ex mea tu erumpat, fpongiam 
frigida aqua imbutam imponemus,&: altjs ad hoc commodis utemur. 

HUbcntu in 


Dcbkquxillubunturmamtorimmeatum. Cdp. XXIIU. 

Ncidunt in aures no folum calculi, fed etiam uitrum,3ffabx,Sffiliqu j ™ 

oflicula. Vitrum igitur Sd calculi in propria magnitudineperfeuerat,»Dj 


r 


&filiquarum o(ficula,&: aIiahumfrtiodi,ex naturali corporis humidi 
"'frintumcfccntia, maximos dolores inducunt. Auricularioigitur fpecil/ 

* I aut hamulo, autitolfella, ha:c eximere oportet, Aiituiolcnta capitisdi/ 
lkntion«ac concitfsionc, aure circulo alicui impofita- Quin &fper ftipula 
feoehatc extigcntes extraximus,quemadmodum etiam aquam in aurem il 
Lofam, cera fimiliter circumcirca ei ftipulae parti oblita, qua: ad 'aurem eft, 
ut nulla parte ipiritui tranfitus pateat. At calculos & ciufmodi moles,lana 
I foecilloobuoluta extraximus, ita utrclma terebinthina, aut glutinofo ali/ 

aijbWhtSarnjIeniteriri auditorium meatu tnfereremus. Sitiero nonfuccei/ 

I ftrffiftcrriutatorio naribus indito, 6s Sinares obturato. Atfinequelicfc- 
duanturilla,priii(qiiam inflammationes,&cotiulllfiones,&: fimpliciterpe* 

«culum accedat, per chirurgiam ipfa educemus- Locato igitur-*gro aure 
atterfa,fedion e parda lunari ad fundum aurisretrofibram Utcrmir,3C auri/ 
fdlaftjfperilli concado,infitam molem eximCmus.Poft exfradionetmutl/' 
nus conluatur, SC cruentorum uulnerum dudu curetur. 

bcpolypis. Cap/XXV. • 

Dolypus moles eft corpufculiprater naturam in naribus confidens,a ma, WptMtwn» 
» tinipolypifimilitudinenominata.Nam SC illius carni afsimilis eft,Siue 
lutiliecirrhisfuis uenantesulcifcitur, manusipforumappra-hendens.Ita 
KhscaffetSio agrorum nares obturans,tnedelaadhibendadifficukatem, 

St circa refpirationem,8c circa loquelam inducit-Duros igitur & reniten/ 
tes,&: fubliuidos, ac malignos polypos,Uelut ad cancrum tendentes ititare 
fiportet.friabiliores alitem SC laxos, Si torpidos, SC non malignos.chirutv 
efefubijcere.ProihdeadfoIisradiOshOminecollocato.St nalimcatuperfi 
nilram manum expaflo,cum dextra manu per fcalpellum acutum.myrtifo 
lilini referens,polypis excidendis aptum, polypum aut carneam illam mo/ 
lemcircum circauefecemus,qua partenari adhaeretferri acieimmifla. Po/ 

, ftea uero conuerfbinftrumento,per concauumipfiusrefcdam carunculam 

’ educamus.Bt fi quidem nafi meatum purum fadum uiderimus,- ad curatio/ 
nemdeuenimus.Si uero aliquiddecorporepolypireftet,acceptoaliopoly 
pisetadendis apto iriftritmento, per aciem ipfius relictum corpufculum,cu 

tenfiohe&l obtortione&rrafione.ftrenue educemus. At uero malignos cau 

I ierijddliliaribus perurimus, Sdpoft uftionem curatione ad peruftacom/ 
modautemur. Ceterum poftehirurgiam locis perfpongiam exadedeter/ 

| fis,pofcam,autuinum,in nares infundimus.Etfipertranlierit liquor per pa 

latum adfauces, redeadminiftrata eft chirurgia. Stuero nonpertranfierit, 

(Mnifeftum eft quod circa offa coliformia,aut in fupernis naris partibus ca oflicoUfr* 
fu nt, qu se p oly Di ri s inftrumentis non fuerunt cornprehen£e*n!unt mi& 
igiturmediocriter craftlim,uelut fqnicolus,eft ut in ipfo duorum aut trium 
I digitorum diftantia, nodi ligari poilirit, fpecilU bicipitis foramini inferi/ 
tnus,8cT alteram bicipitis fpecilli extremitatem per narem furfum ad colifor 
mes meatus immittimus, ipfamqs perpalatum & os tranfmittentes amba/ Colifomcs 
bus manibus attrahimus,quo uelut per fertam, nodi stilis caruncula dete/ meatus 
ratur.Et poft chirurgiam, meatu per lucernario funiculo Omilelinamentu, 
difparato conferuato, tertia die poftea, Mufa: paftillo K confimihbus,in/ 
tus relida confumemus,fimulqj loCuffif reficcabimus. Poftea uero etiam pa 
hillis cicatricem inducentibus utemur, plumbeis canalibus fi opus fuerit, 
per totam curationem naribus inditis.. 

De curtis Cap. XXVI. 

PVrta circa aures,autlabia hac ratiorte tradatur,ut primum quidem cu- Curta. 
v “'tem ex inferna parte excoriemus, poftea uero uulnerum labia inter fe 
contrahamus, 8C callis ablaiisdeindefuamus,&: conglutinemus. 

’ _ Deepulidaerparulida. Cap. XXVII. 

p Pulis carnis fupereminentia eft in gingiuis,iuxtaaliquem detem obor/ Epulis 
,, ~ta.Paru!is uero abfcetfus paruus eft circa gmgiuas.Epulidem iguur uol p„rn!is 


ais PAVLI AEGINETAE 

fella aut hamulo extentam rcfecamus. Parulidem uero iuxta circu 
fttionem excifam linamentis explemus ac difperamus.Scio autem r ifl/ » 
tam fcalpello uens inciforio folum pundum, pure euacuato ceflatT 1 * 
chirurgiam uero uino collucreiubemus.pofteradieaquamulfa fr»*'»! ■ 
puluillum floridum uulijeri infpergemus, donec perfede curetur !■ 

putredo gingiuis accedat,&:per commoda medicamenta non curem Ue {?‘ 

uarrjs cauterijs hanc peruremus. ‘ ur,! w 

DeicntimcoctrMont. Qp. XXVIIT ' •!u i .i , 
x. p\ Entem ad locellos ufcg circumfcarificatum,&: forcipe naulatim„„„ a 
■‘-'fum extrahemus. Si uero corrofus fuerit, tenui linamento prtau m ‘f 
uemam explere oportet, ut ne frangatur dum ab inftrumento coftrineim 
Poft extradionem, fale renuifltmo carunculas relidas confperla-confum’ 
mus. Poftea uero uino aut pofca colluant ufque ad abfolutam curationem 
r. Quandoquidem autem 8C fuperuacui quidam dentes agnafcuntur,eos ni,i 

dem quilocellis infitifunt,per fcalpraexc.demus.Qiti uero locellisinfltinS 

funt, eosperforcipem extrahemus. Si uero dens aliquis fupra modum au, 
dus fit, aut etiam defradus, prarminentem aut fuperuacuam partem inlins 

lima deterimus. At uero adherentes iplisdentibus fquamas,uelutfanefleti 

potefljuel fpecilli cocauo,uelraforio inftrumento, uel limula repurgamus 

De incuruatione lingux. Gtp.XXiX. ° ’ 

ur TNcuruate lingua: affedio aliquando ex natura fit,fi detinentes linguam 
^membranae duriores 8C curtiores fint ab initio: aliquando uero exaduen, 
titia caufa,propter cicatricem aliquam duriorem,ex ulcera tioe, fub ipfalin 
guaindudam.Qui igitur ex natura hanc affedionem habent, ex eo cogno 
Icuntur, quod & tardeloqui incipiunt, dc quod nulla pregrefla ulceratio/ 
ne,uinculum fub lingua moderato amplius apparet. Qui uero exaduenti, 
tiacaufa, cicatricem palam apparentem habent. Aegrotus igitur in fella coi 
locetur, SC linguam ad palatum eleuet, & ncruofum illud uinculumttanf/ , 
ticrlim fecetur.Si uero ex cicatrice,ea lingua incuruario fada fuerit,hamu 
lo transfixum callum furfum attrahemus, SC fedioneobliquafada curutta 
tem exoIuimus,ita ut corporum in profundo incifionem uitemus.Nam fan 
guints eruptionem,qua: atgrefifti poteft, fepe induxit.Poft chirurgiam a/ 
qua frigida.autpofca colluant. Et Poftea laxatorio BC concarnante medica 
tionis dudu curatio perficiatur. 

DttonfiUis. Qp. XXX. 

, £ Vemadmodumglandula: indurata:appellanturStrum»,Sictonfillz 

U v - 4 -inflammatte,S(: ultra modum auda;, & uelut induratae, deglutitioni# 
8C fpiritui,diffi(cultatemfundionisinducetes,quum ex aduerfointerfepo 
Otatfint,antiades grtecis uocataefunt, Iatinis BC pars,& afFcdio eodemton. 
(illarum nomine cenfentur. Inflammatas igitur has chirurgia non aggredi/ 
mur.Scdata moderate inflammatione,manus admouebimus>&maximeil 
alba fuerint, SC contrada, 8C fundum anguftum ha buerint. Nam laxa BC 
rubicunda, 8C fundum latu habentes, ad (anguinis eruptionem proditie* 
funt. Collocato itaqt ad folis fplendorem homine,&: hiare iuflo,miniftro ca 
put continente, S( altero linguam per inftrumentum ad hoc aptum, ad in, 
Fernam maxillam deprimente,nosipfiacceptum hamulum in tonfillam de' 
figimus,ipfamcjjquantum eius fieri poteft attrahimus,abfqshoc ut membra 
na fimul attrahantur, S i poftea ipfam totam ex fundo, per fcalpellum lin/ 
guaincuruata aptum ,Si ad manum commodu,refecamus.Duo enim funt 
eiufmodi inftrumenta, flexuras interfe aduerfas habentia.QuarepoftumV 
usexcifionem,in altera eodem modo,manu&: inftrumento uiceufrfa mu/ 

tatis operabimur.Poft chirurgiam, aquam frigidam autpofeam agerco)< 
luat. At fi fanguinis eruptio aliqua accedar, etiam rufat, Scrofarum,&: myrti 
decodo tepido utantur. Si uero copia fanguinis feratur,etiam plantagini» 
8i fymphyti fttccum.ad paftillum ex fuccino, & iemnium figillum, expo> 





LIBER VI i , 7 

fca colluendum exhibemus. Sedata uero fanguinis eruptione, poftera die 
A.ofaniniflore&iercicoA' amylo,cum lade illinantur,aut cum aqua, aut o/ , ' u 

uicandido,aut hydroro r ato.Qltbd(I (ofdes ulceribus accedat,etia ex mei/ 
kcoDutionibus,ac(lliticinibiisutaniaiv '• • • 

Deusu C *p. XXXI. ’’ 

Vrgulio qui uelut pledrUm quoddam uocis eft, foepe fluxionem Si capi G umlsd 
'J t efnfcipit,&: praeter naturam audluS,ubi longus & tenuis fa<ius e(l. co 
lumellaappellatur: ubi Uero craflus inferne ac rotundus,uua,utrocp nomi/ UM 
ncafimil/tudineduCio. Siigituruniuerfalibus atixilrjs cedcrenoluerit,di. 
coautem ucnae fedlionibus,SCciiacUationibus per purgationem fubducert 
tibiis,Item localibus adftringemibus ac repellentibus, autetiam difcutere 
potentibus: ad chirurgiam deUenimustut ne ex afliduisirritationibnStuP 
foSiuigiliae, aliquando etiam fuffocatio confequatur. Contradas igitur 
fx'rotundas nuas,£C nonoblongas,&fanguinolentas autfubnigras,chirur 
gia non aggredimur. Tenues Uero & oblongas, & fumma parte imminui 
tasac refolutas,fiC non ualde fanguinoIentas,fedfubaIbicantes manu trac> 
tamus.Statim.n.ha: etiam inflammatione carent. Tantum uero de uua fal* 
teniauferendum eft,quatum naturalem excedit modum. Nam refeciioneS 
ipflus in totum,omnes circa thoracem regiones extreme ladunt, SC iiocem 
intercipiunt.Gollocato itaqs adfolarem iplendorem aegro, multum^ hiare 
iuflb,UUaria forcipe aut uolfella fuperiiacuum eius prathenfum, Sc ad infer 
nam partem tra<9um,pet fcalpellum uuariUm, aut futuris dcftinatum refe/ 
rabimus. Quae uero poft chirurgiam requiritur, ca uelut in uaforum exfe/ 
dione didum eft, adhibeantur.Scepe Uero aut ob agri timiditatem, aut ob 
fanguiniseruptionisformidinem,autobmedicamenti praftantiam, fetru ^ 
recurantes, ultorio potius medicamentouuamconfumimus.Oportetigi/ ** ^ ^ 
turmedicamentum ultorium illud quodin palpebrarum uftione relatum u „ . 

| cft,atttaIiudeiufmbdi ; acCipere, etexhacu(lortfuuaruminftrumenti ca/ ***"*■ 
uitates implere ,(8C : agro multum hiareiuifo, linguaqj per miniftrurn cum 
inflrumento ad idapto deprefla, tantam uua partem inftrumeto quantum 
fatiseft aperto comprahendimus,quantam alloqui excideremus. Habeat 
autmedicamcntu compagem necp liquida, utnediffluens ab uua aberret, 

8i fubiedas partes cofnburatiquapropter monemus hominem, ut per totu 
uttionis tempus non deglutiatmecp omnino duram, qUo facile uuae adhae* 
teat: Et fl quidem ex una admotione fumma Uug pars fuerit denigfata, coii 
tenti fumus:Sinminus etiam bis litemur,per totum operationis tempus ho 
mineinclinato,quofaliua eliquefceiis,una cum medicamenti particulis, C/ 
xtraos effluere poflit.Mortiflcatur entminuna hora, excidit aut Circa terti 
amautquartadiem.Poft ultionem uero, indicedigitomollilanaaut ftupa 
obtioluto, partes circa gurgulionem extergimus, aut etia aqtia colluere hi 
bemus.At uero partes circa collum irrigationibusex oleo chaniaemelino, 
tum inhisuu in quibus ton(jllgabIarjfunt,propteraffedionem per confert 
«mijconfouebimus.Gargarifmis item £C illitionibusfimiliter utemur» 

IT bejpinis faucibus infixis. Cup. XXXII. « ,, , 

JjEuorantur fojpeintef edendum Ipfn* aut pifciUffl, aut aliarum rerilffl, 

indiuerfaspartes.Qu^igiturfubconfpedumUeniuntjeasirtftfumert ‘V**-. 
tisfpinis eximendisdeftinatis extrahimus.Qua: Uero inferius htrrent ad 0 
piam gulam fiuedeglutitionem,alio jnodo. Quidam.n, maiora frtlfla ipfis 
«euorandaeenfpnr,uelutfunt caulesladucarum,autbuccelltepanis. Alrj 
■Pongiaffjura ac mollis non magna adeo molem filo alligata deiiorare ili/ 
b«,eat| filo pr^henfam rutfus raiellerc.atq; hoc fcepie facere, quo fpina fpo 
giola; infixa fmiul educatur.Leonides cataplafmaris concodorijs extrinfe tcantiti 
msuti.iubet,qualiafuht quse ex cruda ordeacea farina conflant, quo lupa 
purata fpina fua (ponte excidat. Arfi circa ipfum deglutitlofiis templis,aut 
“tam ante coneotSionem in uentre,ad affedium hominem acceflerimus,&? 


Gutturis fum 
mifMo, 


tjduntur,etiam id quod infixum eft educitur. 4U<C U0m ' tui tire * 

De fummi gutturi!fcflione. Ctp. XXXIII. 

QPtimichirurgi etiam hac chirurgiam delcripferunt.Antylusigi,,,,., 

^ dicit.In anginis,uelutctrca uidus modum trademus,reprobam i 
rurgiam, quum inuttlisfiat difledio, ubi omnes arteria & pulmoaff 5» 
eft. At in his qui circa os &: mentum inflammationem habent,aut etia™* 
tonfillis, qua gutturis ofculum operiunt,arteria ab affedioneimmuiri 
tioni confentaneum eft uti fummi gutturis fedione, adfuffocatiomw' 
culum euitandum.Proinde opus aggrefliginfra gutturis caput,fubteS 
autquartutn ipfluscirculum,partem quandamarteria diifecabimus Tn 
tum.n.diuidere periculofum eftddoneus autem eft hic locus, tum qui a 
ne caret, tum quia uafa procul a diuifo locolita funt. Reflexo itatKretrar, 
fum agroti capite,ut magis confpicuum fiat guttur, tranfuerfafedionein/ 
ter duos circulos utemur, ita ut non cartilago, fed mem brana cartilaeina 
continens dilTecetur. Si uero quis circa adionem timidior fuerit, hamulo 
prius extentam cutem diuidat. Deinde itafpfum gutturaggreftus, dualis 
fi qua occurrant difparatis,fedionem faciat.Hac Antylus.Coniedabatau 
tem gutturis dilfedionem, tum ex fpiritu per ipfam exeunte cum impetu 
quodam.tum ex uocis interruptione. At poft pratergreflum fuffocationis 

periculum,labijs uulneris renouatis,futuris utemur,cutem foltimabfocar» 

tilagineconfucntes,air medicamentum cruentis uulneribus aptum adhibe 
bimus. Si uero hoc no glutinabitur, incarnate duduutedu eft. Porro fi quis 
nobis offeratur,qui uita finieda caufafibijpfi guttur incidiflTet,fimiIiterCU/ 
rabimus. De ubfcejiibui Cdp. XXXIIII. ... 

Vod abfceffus corruptio fit 6d mutatio carnium aut carnofarum parti/ 
^■umA qui fint generationis ipfius modi, & quot abfceljuumdifferen/ . 
tia, in quarto libro fufficienterdidum eft. Nunc uero qua ad chirurgi/ 
am ipfius attinent perfequemur. Poftquam perfeda mutatio in pusfada 
fuerit(Hanc autem cognofcimus,ex eo quod & dolores, &: febris,quatan/ 
tea fuerut,etrubor,& pul fus,&: reliqua inflammationis flgna minuuntur,et 
tumoris moles in acutu faftigiatur, &T ad digitoru innixu pus fubfidit,ma/ 
xime fi in futnrna cute fit abicefllts) tunc ad chirurgia nos contiertimus. At 
fuiecg ad tadufublidatac occurrat, npqjfaftigietur, eo quod inprofutido 
cofiftit,alr}s mutationis fignis interi chirurgia adhibebimus.Scicndutame 
q> etia ante gfeda in pus mutarionealtquado crudos adhuc abfceflus feca/ 
mus,ubiuel articulis,uelprincipalib.partib.fuerintuicini,utneperfeuerj 
teputrefadionenm.ul cqtrupaturligametu.aut pars aliqua neceffaria. Sed 
« 8 i prope fedeabfceflusjante perfeda concodione,crudos fecareiubetHip 
pocrates,times ne in perforatione procedat. Secamus itacgno in omnibus 
fimiliter fedione facientesjfed lineas naturales,uelut in facte,piforuex/ 
ortusjuelut in capite fequetes,decoris, quatu fieripoteft,cura habebimus. 
In artubus aut in diredum fecantes,uelut in mufculis & tendinibus, ner 

qos et arterias,et principales partes uitates,fecuritatis rationebabebimtis, 
ita ut,modo in diredum fecemus,modotranfuerfim abfceffumdiuidamus, 
prout res Angulatim poftularit. In minoribus itaqs abfceffibus, un5fedio* 
nem ft.iciemus.In magnis,plures, pro magnitudinis ratione ubi<p tenuiora 
oC ad fubeffluxione commoda uulnufcula fecates. Et qui quide plurimum 
* fafftgtati funt abfceffus,& crudi,8d tenues,ac mortificari,eos amputamus, 
iuxta triangulu,aut myrtei folrj forma, aut aliam angulare figura,abfattone 
facientes,quum circularis figura inepta fit ad cicatricem inducendam. Qui 
uero faftigiatinon funt,eos folum ftmpliciter fecabimus.Atfi magnumh- 
numrepererimusjfi quidem carnofa fuerit,&T glutinaripotueric incumbes 
putis,ad defluxionem folum utemur loci fedionibu*. Si uero tenuis K uat/ 


dsexcarnisfitcutisitotum-fecundiiratengitudincmfimplici fedlionediui/ 

•i j mlISi Et poft fimplicem fedlionemvfi tenuia ualde,& non carnofa appa/ 
d eril , t u trincp corpufculajipfa amputaitius.Pqft Chirurgia, fadia perfpon/ Lmm l CIK 
iSdeterfionc,C parutis eft abfcefifas, *fe<3iouna,fimpliciHnamento,ute» 

mur. Sin magnus S£ plures fedionesietiam lemnifcum qui perrahi poITit, 
ner ipfas ducemus.Eos uero qui amputati funt, fimiliter linametis implebi 

mus. Acfl (anguis erumpat,aqua frigida autpofcautendunveft. Verum em 
ptione (anguinis perfeuerantejchalcitidispuluilluminfpergemus,quo eti« 
am ob flaccidam putredinem fcepeuteniur. Caeterum fplenia hyeme, & in 
neruofis corporibus, uino &C oleo imbuta imponemus. Aeftateuero & in 
corporibus carnofis,aqua S C oleo, aut etiam uino & oleo frigidis, & facia 
deligatione, poftridie his ipfis liquoribus irrigabimus. Tertio uero die fa/ 
ftalolutione,£e per fpongiam deterfione, tetrapharmaco linamentis illito 
utemur.Et fi inflammatio abfir,eandem irrigationem ad linamenti confer/ 
uationem imponemus.Si uero adfit inflammatio, cataplafma concotfloriS 
fuperdamus,perfufionibus prius ufi. Sedata aute inflammatione, (uppuran 
tediincamante medicationis dudu curabimus. Sed & finus glutinatortjs 
medicamentis fanabimus,uelut in quarto definibus ditfium eft. 

Dc Strumis Cip. XXXV. 

QTruma eft tumorinduratus circa col!um,&: alas,ac inguinamaximeco c , unu . 

'Jfiftens.choeras graecisappelIatur,autachoeradibuspetris,autafuibus, 1 oem “ Me 
eo quod multiplici foetu fcecudum eft animal, aut quia fues eiufmodi colla 
habent.Nafcuntur autem ftrumae aut circa anteriores colli partes,autcirca 
alteram ipfius partem,aut circa utrafqs SC aut una.aut dua:, aut plures. Om/ 
nes autem inproprqs pelliculis continentur, quemadmodum fteatomata, 

& atheromata ,&C melicerides. Dolorofe itaque, et quae ad contadum, ac 
impofitionem medie amenti, deteriores fiuat,maligna:funt, quasfanecti- 
. amcanceratas quidam appellarunt SC mamfeftum eft ipfas non ita ualde 
1 chirurgtjs cedere.Eenignas igitur Si ad tadum, & ad tempeftiuum medica 
mentorum uftim, hoc modo aggredi oportet. Quaeinfumma cute conii- 
ftunt, 8 i ad cutem repunt, fimplicisfedionis tifu, ab incumbentibus cor/ 
poribus exoIuemus,et difteta hamulis cute, labia 'a pelliculis liberabimus, 
uelut in uaforum exfedhone docebamus,&: paulatim auferemus.Maiores 
uerohamilis transfixas Ieuabimus,&fimiliter excoriantes undiegaconti/ 
nentibus ipfas corporib. abfoluemns.ita utubiepearotidas appellatas.fo/ 
porariasarterias,&: recurrentes neruos uitemus. Si uero uas aliquod ditli* ar * 

Ium operi impedimento fit,laqueo ipfum conftringimus,aut penitus per to tm£ , 
tum'recidimus,finon ita magnum exiftat.Et quS ftrumae fundum ad angu* Ntr “‘ ruur * 
ftiam deuenerint, induftrie ipfam relecamustEt demilTo indice digito fcru« reatcf 
tabimur,an etiam alig ftrumae adlint,ipfasqt eodem modo auferemus. Atfi 
magnum aliquod uas, aut etiam plura circu ftrumae fundum fufpedum ha/ 
buerimus,non ex fundo ipfam recidemus,fed laqueo coftringemus, ut par 
ticulatim citra periculum fua fponte excidat.Et tunc fane curationis per Ii/ 
namenta dudum adhibebimus. Si uero illico refecetUr,Iabiacontrahemus. 

Omnino uero fediones in diredum facere oportet, & fi nihil fuperfluiha/ 
buerint,ftatim confuemus.Si uero exftruma mole,aliquid decuteredun/ 
dat,parteipfius admyrtifoltjfiguramrecifa,futurisutemur,&:medicamen 
•um cruentis uulneribus accommodatum fuperimponemus. 

DcStcutomutibus.dthmmutibuscrmelicmdibiu. Cap. XXXVI. 

f~Wum abfcefluum generis &haecfint,inhocdifferunt, quodquipro/ 
'^-prieabfceffus uocatur, inflammati funt ac dolorofi, acrecjs S i erodente 
humorem continent, BC non in propria pellicula aut tunica continentur, sunovutt 
Differunt autem haecinterfe, quia hoc quod in fteatomatecontinetur: iu« Atbcromtu r 
xta nominis ratione, feuofimile eftiquod in atheromate, pulti ex frumen/ nuliccriia 
«°:quodinmeliceride,melIi.Dinofccs autem ipfahoc modo.Steatoma alijs 
t » durius 




durius eft,&ad tadum remittitur,fundumcp folidius habetMelicerl 
tangctibus ueluccorpusquoddamlaxum cedit, Si tarde quidem ipir ,ul ® i 
tur,cito autem riitfus colhgftur.Ayiero chirurgiam his finiiliteruih? o 
tnis adhibemus,in fedionc,& excoriatione, & futuris,ac reliqua . ^ 

ne,id modo ut uitemus,ne & pelliculam fauciemus, eo quod potitaSn u 
moreffufus impediat chirurgiamtSC ne partem ipfius relinquamus o!, 
generationis pleruntp caufa fit, circa manuum iimdtwasific malleolo JJ 

E artes qua: fecundum articulum molientur: quemadmodum etiam fu ■ 

aut tota,attt pars ipfius relinquaturcQuod fi tale quid relid"mfuer't ^ 

lius eft non fuerc,fed erodentibus medicamentis relicSa confumere. 
DeArterkdiUtttwne. Ctp. XXXVII. 

Ilatatio arteria,tumor eft ad tadum mollis,& digitis cedens,ex fano, t 
-^ne&rfpiritu generationem habens.Et Galenusdeipfadicir.Arterilo 
fculo aperto, aflredioappeliatur aneuryfma id eft dilatatio.fitetiamarteria 
fauciata, ubi quidem incumbens ipfi cutis ad cicatricem deuenem,manf e 
rit autem utilnus arteria: necp conglutinat*, necg cicatrice obdura,, ne» 
carne obturat*. Cognofcuntur autemhuiufmodi affediones,expulfu arti 

riarum.Imoetiam ubi comprimuntur arterie, tumor omnis difparet,fubft 5 

tia ipfum efficiente ad arterias recurrente. Hac Galenus. Nos autem ipf 3s 
inter fediftinguimus hoc modo- Qu* ex ofculi arteria apertionefiBt,ob/ 
longiores apparent,8C in profundo confiftunt, Si addigitorum imprefiio/ 
nem, uelut ftrepitus quidam auditur, quum in affedionibus ex ruptione 
nullus fonitus audiatur, 8Cfintquoqs magis hacrotundat. Si in fummooc/ 
currant. Qu£ igitur in alis,& inguinibus ac collo fiunt,itemejj in alijs locis, 
fi magnitudine excedunt, eas chirurgia non tentamus, ob magnitudinem 
uaforum.Qu j uero in extremis partibus, & artubus,aut in capite confiftut, 
eas iie aggredtmur.Si ex apertione tumor facitis eft,fcdionem redam inio 
ginidinemcutiinfligimus. Deinde diiparatis per hamulos labijs, uelut in j 
uaforum exfedione dicebamus excoriantes,&per apta adhoc inftrumen/ 
ta a membranis repurgantes,arteriam nudabimus,& acus fub ea tranfmif/ 
fione,6f per duo fila deliga tione ufi.ubi prius intermediam arteria: partem 
fcalpello punxerimus,&: qqod continetur in ea euacuauerimus,fwppuran/ 
te curati oneutemur, donec deligatafilorum uincula excidant. Si uero ex 
arteria ruptione dilatatio fada eft, totum ipfum quantum eius fieri poteft, 
una cum cute,digitis pr*hendereoporrct. Deindeacum infra apprahen» 
famtratjcere, quadriplex f>lStrahat:etpofttraiedk>ne,tpfamduplicisfiIi 
anfam diflecare, & lic perduofila tumorem liac illae deligare, uelut defta 
phylomate dicebam 9 . Quod fi timor fit,ne fila dilabanf,etia alia aettstranft 
mittenda eft, qu* priorem per totum premat , fimilirerqj duplex filum 
trahat,& anfadifleda,ficperquatuor fila tumorem deligabimus. Autaper 
to iuxra medium tumore, poft excretionem eius quod in ipfo continetur, 
cutem amputamus, eo quod deligatum eft relido, Si fpleniouino ac oleo 
imbuto impofito, curatione per linamenta utemur. 

De Gutturis rmice. Ctp. XXXVIII. 

'I 'Vmor fitin collo magnus Si rotundus ex internis partibus» qulbrou 
■*- choccle gr*cis,latinis gutturis ramex appellatus eft. Differeti* ipfius 
duxfunt Alix.n.fteatomata,ali* arteriarS dilata tionesreferut.Quf/giWr 
dilatationes refcrBt,eas exijfde notis quibus illas cognofcemus,&uclutde 
(peraras reprobabimus quu omnes arteriarS dilatationesfifr periculofam 
aggre(Iionehabeat,pcipue tame qua circa collu confiftOt,ob magnitudine 
arteriarS. Qu* uero fteatomata referut,eas fifr ut fteatomata chirurgiatra/ 
dabimus, diferetis ac tranfgreflis uafis,eodem modo uelut de ftrumis dice 
bamus. DcGtnglio Ctp. XXXIX. 

fQ Anglium nerui in nodum coadio eft, ex plaga aut labore oborta,qu* 
V - J plcruntjcirca manuumiunduras, Si malleolos. Si corpufcula qu* 
fecundum 


fecundum articulum molietur, confidit: fit tamen etiam in altjs partibus. 

«Confequitur taitior cortcoloririeniteris, doloris exors 1 St uero quis uiofen/ 

1 tef comprimat,torpidum fenfumexhibet,rion iri profundo,fed fub ipfacn» 
teconfiftcns A ad latera quidem transfertur,prOrium ac retrorfum riequa/ < 

tom,etiamflquis per min protriidat.Quteigiturin cruribus, aut brachijs, 
aut extremis partibus cofiftunr,ea excidere tutum non eft periculUm.n. eft 
ne mutila pars fiat. Qug nero circa caput aut frontem funt, ea aggrediiriur, 
cutem fcalpello diuidentcsA fi quidem parua fuerint ganglia,uolfella ipfa 
prahendentesA exfundoVecidentes.Sin maiora,hamulis transfixa exeo/ 

Jiamus ac amputamus, SClabrjs per futuras contradis,medicamento cru/ 
endSuulneribus commodo curamus. 

Dcuentfcaionc. Cap. XL. 

\ 7"Enae fecandae modus etiamfi omnibus fit manifefius, tamen ut nihil Ventfeiiia 
V quod ad chirurgiam pertinetdefit, 6 i propter artificiofas ipfius diftin- 
diones, rion erit nobis negligendus. Primusitacp uente fedionis fcopus 
eft redundatis fanguinis euacuatio. Duplex autem fanguinis redundantia 
demonftrata eft. Vna ad uiresvetiamli uentenon plenae appareant, ob qua 
cito debiles 8i infirmi fiunt,quum natura grauitatem,ttelut onus quoddam inguinis re* 
ferrenonpofftt. Alteraad continentia ipfum uafa,quteinipfa fanguinis dundantiadu* 
fnfurafpedatur, etiamfiuires citra moleftiamipfum ferant. Exquadum P leX 
rumpuntur aliquando uafa, fanguinis fpuitiones, aut ali* fluxiones contin 
gunt.Redundantiam igituraduires,excorporis grauitate cOgnofces: ad 
uenas,ex diftenrioneA quodipfte repletae apparent. Amb* uero ettacua/ 
t/onem indicant. Proinde etiam in prima morbi die aliquando uenam Ce/ 
tabis, fi neceflitas urgeat, fola ciborum in uentriculo concodione, aut e* 
tiam perfeda in hepate fanguificationeexpedata. Si uero ab aliquam cati* 
fam, ucnae fedio ab initio non fuerit afftimpra, etiam ultra feptimum di/ 
em uenam fecarenihil abfurdi fuerit,fi & neceflitas exigar, 3 i uires non re * 

* pugnent. Confiderareinfuperoportet eum qui uenam fecareuofet, num 
multumftercorisfttininteftinisretentum,quodfieft,moIli[priusinfufoper 
clyfteremillud euacuamus,neucnaeab inteftinis aliquam putredinolam 
fuperfluitatum fubftantiam attrahant. Qui igiturobpraefentemmorbum, 
fanguinis detradione opus habent, eis omni tempore uenam fecabimus, 
uigorefolum particularium exacerbationem in febribusuifato. Si uero 
continua febris fuerit, omnino matutinum tempus commodius erit. Qui 
uero morbo non pratferite, prteferuationis tamen gratia, fanguinis ettacua 
tionem requirunt, his Ver commodum eft. At uero in actatfbus, ufque ad 
annum decimum quartum,euacuario fanguinis recufanda eft, quemadmo 
dum etiam poftfexagefimum annum, fi non ineuitabilis neceflitas nos co/ 
gattSC in fumma,qui debiliores utres habent unandi funt. In partibus itacp viant er op 
recens inflammatis,exoppofitis partibus euacuationem facere oportet. In pcjltt parta 
diuturnioribus tnflammationibus,exuicinis. In multis equidem corporis quando fecan 
locis uenam fecamus , pleruncp tamen in ipfa cubiti intriniecus flexura, d/ 

Verum attendendum eft.Nam internae uenae, quae alaris appellatur, arte. VentAU.in 
riafubiacet: Mediat ncruus:Superna, humeralis etiam appellata, peni/ cubitiflexura 
tus omni metu uacat. Et in morbis quidem circa caput, hurrieralem feca/ Humeralis . 
bimus: tn his qui funt infra collum ,alarem: Vtrifqueiiero conuenitme/ Media, 
dia. Oportet igitur partem aliquam circa brachtjmufculos,angiifta qua/ Alaris. 
damfafeia deligare A permariuuin fridioncmmutuam,repIetam uenam 
fam quatneceflitati commoda eftytranfuerfim diuidere, fecundum totam 
tpfius latitudinem folum.Nam maiora quam pro hoc modo uulnufcula,ae* 
gfe cicatricem recipiunt: SCquaeualdeangufta funt , adhocquodcraffio/ 

«s humoris tranfitum impediunt, etiam inflammationem inducunt. At in 
quibus fecunda die,aut tertia, quandoque etiam quarta,detradionem re/ 
petere uoIumus,in his obliquius uenam fecare oportet, quo in brachii fle/ 


m PAVE I AEG 1NETAI 

xionebians, non cito cicatricem recipiat. Sic.n.Ant^louifumeft. Cat 
ru(riquantitas cius qui euacuatur fcngufofa, & Uiriumr^ot C ;&| * 
magnitudine mdicccur.Si igitur humoris multitudo fubeft, fianatcriafe f 

Animdeiu uct, femel.adanimideliquiam ufq?euacuamus,ualidi ? uidelicct adhuiui/ 

duUaufitk r7bUibstgroto.no? proptercaqaod humorad ftomacliuu, defluxit, animi 
«raa mone deliquium patienteiNam hac de caula multi ftattm abmmo,antefuffid m ! 

temeuacuationemanimoIinquuturifedrationecuacuatiQnisihisanimicje 

liquium fieri oportet. Si uero multa quidem opus fit euacuatione, uiresau, 
tem fuerint imbecilles, partiri euacuationem oportet,& prima detraflione 
defeduofiore fada, rurfusli opus fuerit, & tertio detrahere. Euacuamus 
autem totum nonfolum in repletionis affedtone conftitutum corpus,ue' 
lut Galenus ait, feri etiam ob magnitudinem affedionis,toto corporeinliu 
morum commoderationc conftituto,ue!ut in fanguinis exnaribus,autaii< 
unde eruptione,quum non redundantia eft qua: profluit, etiam exoppofi, 
tis reuulforio modo euacuamusdmp etiam in uehementibus inflammatio» 
nibus,quemadmodum in colicis,& rhenibus ex calculo laborantibusflim 
pitudmibusqt 6C alqs acutis morbis urgentibus. Nttnfdolor,3d color par/ 
tis inflammat*,caufefuntfluxionis, etiamfi totum corpusnonhabeat fu, 
perfluos humores.Tunc itacjs defeduoflus hoc ipfum facere oportet, 8f ea 
miiutmes euacuatione uti qua conuenire uidetur artati maxime, St agroti natura, 
Mcumdifm* confiderando mfuper.etiam.tempus,&regionem,6i confuetudmem sgrp 
guinis ti. At uero ( n quibus iuxtadiuifam uenam, inflammatio quadam magna 
eft,quemadmodum in pleuriticis St hepaticis, m his optimum eft expcdla» 
re fanguinis mutationem in colore & compage. Alius autem cfHanguis 
in inflammatione,ab eo qui fecundum naturam eft.Nam dumamplius ca» 
lefcit, fi prius crudior erat, rubicundior 6d flauior euadit. Si uero talis prius 
erat,ad nigriorem colorem adaffatus permutatur. Non tamen omni modo 
mutationem expedare oportet,fed aliquando etiam antea quam fiat, ccfla s 
re conuenit,atcp hoc duplici de cattfa. Nimirumaut obuirium debilitate, r 
quam expulfuumcontadu cpgnofces.Inuenies.n.ipfosinaequales tnuehe 
mentia SC magnitudine,ucl etiam obfcuros,. Et fluxionis uigorlabafcens, 
debiles lam uires mdicatraut etiamoh inflammationis malignitate. Quan, 
doqj-n. nihil remittit, fed uehcmenteradftridacft. At fi nihil horum impe* 
dit,8d aegre in uigore aetatis fuerit, mutationem expedare oportet, & hoc 
eo magis fi ambiens aer temperatus fuerit. Porro fi fanguts ante fufficiente 
euacuationem fuppreflusfuerit,idquod fit,aut ob timiditatem 8t animi de 
liquium, au t ob grumuip,aut ob uiolentam conftridioneui,ad lingula 
inftabimttsiSd animi quidem deliquium > adoramentisreuocamus:confttf/' 
dionem uero,rcmiflouinculo laxamustgrumum autem oleo affufo,autdi* 
Veme frontit Siorum fotu difloluimus.Reliquus fccandaettcne apparatus,omnibusno • 
nffo tuseft.Atcpbgcquidem inuenis flexura-cubiticompctunt.Siucroafrote, 

1 uelutln capitis doloribus.detradio fieri debeat,fomento prius adhibito,» 

feta collum ipfis deligabimus, digito.iuxta guttur immiffo, ut fuflbeattone 
uitemus, St uenam in fronte repletam fcalpelli uen* iheifori), aut alterius 
Vente [ubl'm/ aclc f eca mus.Eodem modo etiam iugularesuenas in iitmma cuteextantef, 

' in lippitudine diuturna fecamus,perfpecilliconcauujnia,pguiniscfFliwW 

* nem facientes. Sed.?*: fub lingua uenas, uclut in angina; affedionetranf/ 

uerfas incidimus, uitata conftridione,Quidam etia in magnis oculorSan 
gulis conipicuas uerias,uelut in diuturnis capitis St oculorum morbis,eo/ 

- dem modo, fecant. Jn quibus etiam eas qua: inter narps funt autcomprei/ 
fioneper fpecillicaput, autper afperas quafdam res irritando rumpunt. 
Vent retro Quin St uenas retro aures, propter affediones circa caput diuidSt. Aut eas 

itum qua: circa poplitem funt,'in rhenibus affedis.Eas uero qua: in extrem/s j>?rf 

tibus funt,ubi St. fuperius fitarum partium uincuhs,& manuum conflictio' 
ne,S*: pedum ambulationerepleuerunc, fecant, in finiftra quidem man tj > u» 


f k/ucis,eam qua-interparuum& annularem digitum eft:Inhepaticis au/ 

'b ' P m,bin qua: eodem loco in manu dextra eft. Nam extremarum partium 
, ^ c ’ ua tio, quum magis e longinquo fiat, efficaciorcm reuulfioncm facit, 
jnpedeuerojuclutin coxendicum morbo,aut in uteti affedionibus, fupe/ 
riorem interno talo ucnatn fecam. 

De cucurbitulis. Cup. XLI. . . ‘ 

VfEcj in principijs afFe<ft/onuin,necg dum repleta funt corpora, cucurbi/ CucurbituU• 
JN [U ii s utcmur,fcd ubi totum corpus prius fuerit euacuatum, 8C nihil ara rum u r us 
citus influit parti, Sf.opus fuerit aliquid monere, agitareqj ac foras trahere. 

Leuis itaq? cucurbita inflationes foluit,8i ftomacht' fluxiones fiftit, SC fart/ 
oitinem attrahit, SCeundein fi feratur, rurfus fiftit, fioppolitis partibus ad/ 
hiboatur.&i quoi inprofundoeft, ad fummam cutem educit- Etinfumma, 
jjumorum quidem translationem , flatuum autem cpacuationem efficit. 

Qax uero cum fcarificationibus affigitur,efficaciorcm tranfpirationem 
caufis prtebet,ca qua adfligunt.ex profando,ita ut fenfu percipiamus, edur 
cens.Non. n. fanguinis folumifed etiam aliorum humorum euacuationem 
facit, SC prafertim' fiefl largiore flamma adhibeatur. Verum fide carnofis 
partibus detradtionem facere uolumus, prinul fadlafcarificatione, poftea 
cucurbitam imponimus. Si uero minus carnofa fuerit pars, leuem cucur/ 
bitam prius agglutinabimus. Vbiueroinmolcmeleuataparspftjfatfla.fta 
rificatione rurfus ipfam imponimus. Et fi quidem parum uacuare uolu« 
mus.unafiftura contenti erimus: SipIus,pluresincutiemus.Etlifenuio/ , 
remcontentum fanguinem deprehenderimus, in fummofcarificabimus: fi 
craffior, in profundum,quum etiam grumos fanguinis ex plaga cuacuarC 
uoiuerimus.Tcrminus autem modcrattefifiiirarum prqfunditatis, craffitu 
flofola cutis eft. Quidam inftrumentumadhocexcogitarunt,tribusa?qua/ 
libus fcalpellis fimul coniun<Sis,quo una aggreffione tres fiffur* infligere» 
tur.yerumnoshocinutileducentes, unofcalpello utemur. Alfjuitreiscti 
curbitis utuntur, eo quod euacuati fanguinis quantitas in ipfa attradiione 
exipfis pellucet.fed magis trahunt arear, ampliorem flammam fuftinentes, 
quum uitrea; facile frangantur. Sed&: qui per cornua ore fugentes attra. 
hunt, minus quidem cuacuant,nihii autem reficcant, quemadmodum qua: 
cum flamma adhibentur,fi opus fuerit. At ubiiam cucurbitam affigere uo* 
luerimus,crccia partefigurata, ex fatere ipfam agglutinabimus. Sun. iaeen 
1 tibus ipfis funiculum lucernarium fuperne admpuerimus, una cum flam/ 
maincutemillabens ttehementer urit, nulla neceffitacc hoc exigete.Quan 
doqueuero etiam cucurbitae magnitudo fit pro ratione fubieaa: partis. 

Hac enim de caufa etiam multa; funt cucurbitarum, iuxta partiitatem SC 
magnitudinem differentiae: quemadmodum etiam aliquae longipre coi/ 

Io ; j SC aifiplioreuentre, fiunt ut magis quam aliae trahant. Caucndumau/ 
temeftneprope,mammas cucurbitam adhibeamus. Illabentesen/mtn i/ 
pias, SC quandoque'inde intumefeentesmammae,faciunt ut uald.e diffi/ 
culter illae auelli poflint. Ettunc fppngtjs ex aqua calida cucurbitas cir- 
cundareoportet. Ita enim remittunt.Si ueronecp ltc remiferintlaxatar.iatn 
perforare ipfas oportet. 

. De AU ujiiotu . Cctp. XLII. AUit/ii» 

TNhumeri coarticulatione contingente luxatione, in quibufdam farpe SC 
gftequenter brachtf caput excidit,autob redundantem humiditatem,aut 
jqiiod ob aftiduam eluxatione, loco huic uiafada eft. Tunc igitur ad uftio/ 
nem deuenimus.Oportet itaque aut fUpino,autih (anumlatus reclinato te/ 
gro,interiorem.alm cutem,qua parte maxime articulus excidit, duobus fini 
Itra manus digitis, aut uolfella diftendere, SC tenuibus ac oblongis ignitis 

cauterqs perurere,ita ut ex cauterio quod in aduerfam partem pertrudi po/ 
teft,per unam aggrelfionem du«ecruftatfiant.EtIimultu inter ha.s fuerit fpa 
Cium,fpecillicapiteper ipfas tranfmiffo,aliam inmedio cruftam faciemus. 


urentes'ddncc cauteiifi contingat fpecillum. Sed & alias duas c , u n , 

fieri Hippocrates,ab utracp parce media-relata,aqualnntcnLiHr,,, .' 1 

diftanteMuxta qiiadrangdli figuram,Profunditatem au?minuS'™* A 
afiiHteifi eme.NerUien& fif glandulae,«alia fabiacent,™S?> 
nem & operis difficultatem inducere poffunt.Curare autf oportetZ ' 
ri cum fale trito impofitionem, & per reliquam ad crudas pertinentem 

rationem.Etpoftea caute adlioncs per manus obeundas tradtare. " CU/ 

t " ■ De dgiiifcmtilmsdigttii&Je /«(igilis. ap. XLIII. ' 

Bigitidgno* A Gnafcuntur digiti circa manu,quandoqsprope magnos digitos, q U3 n 
fcentes * *-doqn'uxta paruos, raro autem circa alios digitos uifi funt. Quiuero n 
agnafciintur,partim per totum carnofi funt,partim etiam offa infe habent 
quaiidocpetia ungues - Qui offa habent i partim ab articulo exortu habent 
in commiffura ad articulum cum altero digito communicantes, partim ah 
internodio enati funt, Qui igitur ab internodio, litte fpacio inter articulos 

enati funt,penitus immobiles funt.Reliquiquandoqjmouentur. At carno’ 
forum facilis eft amputa tio.Quicquid enim iuperuacuuhi eft,per totuDeni 

tus fcalpello refecamus-Eorum uero qui ab articulo exortum habent;difff, 
cilior eft aggredio. At eorum qui ab internodio inati funt, carnem prima 
in circulum ad os ufqs refecamus. Ipfum uero os exciforio fcalpro diffeca/ 
mus,aut ferra amputamus. Deinde in curatione radimus ipfa, & cicatrice 

obducimus,quemadmodum de uulneribus in odibus diximus. 

De ctiimrgiucr «/Itone fupptmtorunt. c tp. xlijh tiMl , \ 

Suppuutom C Fficacidimum auxilium pedtorefuppuratisuftio inuenta eft. Oportet 
pedore ullio ^igitur ariftolochiae longa radicem oleo imbutam, ipfis per ignita caute 
riauftis, in cruftas indere, quarum unainter clauicularu commiffuram in/ 
uftafit,furfumtra<ftacute.duxueroparua,pau!uIum admentumafopora/ 

. rijs artertjs procedendo, dum fub mammas grandiores aliquanto,inter terti 
am « quartam coftam. Alia dua interquartam « fextam paululum nutan 
tes retrorfum.Et alia in medium petftus.Et alia fupra os uentriculi.Tres aut J 
a tergo,una in mediu dorfum,&:ab utraqp fpina parte dua, eam qua indor 
fo eft cruftam transgredientes.non ita in fumma cute.Alij uero,uelutetiam 
Leonides ait, cauterio oliuari igni candefacto per intermedium coftarum 
fpacium,qua parre abfcedum ede notarunt, ufqs ad pus ultionem fecerunt. 
Quidam etiam chirurgia ih hisuti aufi fuerunt, per medium quintaac fex/ 
ta cofta, tranfuerfa fedtibne paululum fuboblique cute diuifa, atep ita per 
acutum cultellum membrana coftasfuccingenteperforata,etpure excreto. 
Verum « hi, « qui per ferrum in profundum uftp urunt, aut ftatim morte 
inducunt,uitali fpiritu aceruattm una cum pure euacuato,autfiftulas incu» 
rabiles efficiunt. De emero o tp. XLV. 

Uncer (~'Anccrfnmor eft inaqualis,afper,abominabilis,fubliuidus,dolorofuss 
^-^qirandoq; abfcp ulceratione, quem etiam occultum Hippoctatesnomi/ 
nauit,qui etiam ex chirurgia deterior euadit: quandocp uero ulceratus NS 
ex atra bile generationem habens, pleruncperofionemperpctitur.EtinpIuri 
bus quidem corporis partibus confidit, maxime uero circa utera & mam/ 
mas in mulieribus.Habet autem « uenas undiquacp extentas,uelut animal 
cancer pedes, unde etia nomen ipfi inditu eft. Curatione equideipfius per 
medicameta,in quarto libro fufficieter dixtmus.Eiusuero qui in utero con 
fiftit,libro tertio.Quandoquidem uero corpora putrefadla, aut (impliciter 
a naturali ftatu digreffa,ablatione expetunt, eos cancros qui in utero confi 
fiunt,ut chirurgia tentemus,fieri non poteft,necp conducibileeft. Proinde 
eorum qui in externis partibus, & pracipue circa mammas funt,chirurgia 
trademus.Quidam igitur catiterrjs totum id quod redundat confumfit.Ali) 
tota mamma exfedla urunt. Galenus ch/rurgiam per fedhonem folum anu/ 
mit,hoc modo feribens. Si tamen aliquando aufus fueris per chirurgia cu/ 
rare cancrum,ab atrabiliarrj humoris purgatione euacuare incipe. Deinde 


jkflapartecxafle refedtojUt nulla radix relinquatur, fanguine efflue- 
■j “fincKnoncito cohibe, fed etiam circQiitas uenas preme, craffiim fangui 
re exipfis exprimes.Poftea fimiliter uelut alia ulcera cura.Hgc Galenus* 
Sedfi^reliquamalignaacputredinofa ulcera, phagedaenas, dC gangraenas, P&agfAm* 
Kconfimilia,eodem modo per chirurgiam aggrediemur. . G utgrm* 

:Dc Turgentibus mammis m uiris. Cdp. XLVI. ; 

y-v Vemadmodum infceminis,ita etiam in maribus, circa pubertatis tem mmtne 
Cipus,mamma aliquantulum inturgefeunt. Verum plerifcp rurfus fubfi n(m tur „i^ 
duntdn quibufdam ucro initio fumpto augefeunt,adipe fubenafcente.Hg c S 

ita® res quum effeeminatae natura: opprobrium afferat, chirurgiam merito 
requirit. Proinde lunata fedione in infernam mamma partem fatfla,8C eX/ 
coriationefcquuta,pinguedineqjdetradla,futuris oras committimus. At (1 
forte ob magnitudinem mammafuis partibus deorfum, uelut in fceminis, 
nutat,duas lunares fetSiones iuxta extremitates fefe mutuo cotingentes in» 
cidemus,ita ut minor a maiore comprehendaturtSf intermedia cute exeo/ 
riata,ac pinguedine detradla,fimiliter futuris utemur.Siuero aberrantes mi 
nusrefecuerimus,ea parte qua: redudat rurfus amputata confuemus,8f me 
dicamentum cruentis uulneribus deftinatum imponemus. 

X3cbepdtiiuftiotK. Cdp. XLVII, 

S I cum grauitate dolor fiat his qui in hepate abfceffum habent,carnofa ip Hepatis ufiio 
fius pars affedla effe indicatur. Si uero acutus eft dolor, ia tunica magis e 1 
puseft,df uftionem fic facere oportet. Cauteria tenuia oliuariaexa<2ecan/ 
defadla,paululum fuprainguenad finem hepatis immittimus,unam cruftS 
incutientes:Perufta uero tota cute,8d ad tunicam ufque perdu<3i,pus excer 
niraus.Poft cuius euacuationem,lenticula,cum meile uli,medicamentis ex 
aquamulfa & incarnantibus fpeciebus, poftea uero etiam cicatricem tiidu 
centibus, utemur, 

, Dt jfilemsujlione, Cdp. XLVII!. 

C Vte fpleni incumbenteperhamulos diftenta, longo candenti cauterio spUnbu&U 
per totum ipfam penitus perurimus, ita ut una aggreffione dua: crufta: 
fiant. At;® hoc trifariS facimus. Vtomnes cruftae fex fiant. At uero MarceI/ 

Ius tridente,autcauterio tridentis formamhabente utens, una aggreffione 
fexcruftas inurebat. 

De ftomdchi ultione. Cdp. XLIX. 

TNdiuturnis ftomachifluxiohibus Iuniores uftioneuff funt Etalij quidem Stonucbi 
Cliuaribus cauterqs trescruftas incutiunt, Vnam in cartilaginem gladio itftto 
teferentem,alterasduasinferius,iuxtatriangularem figuram, eaprofundi/ 
tate ut totam cutem perurant. Altj uero unam folum faciunt, eamqs maiore, 
iuxta ipfumuentriculi ofculum. Quidam neqj ferro urunt, fcdifcis uoeatis. quid fiat 

Sunt autem ifcaefpongtofa quatdam corpufcuIa,in quercubus nucuregi 
atumarboribus nafcentia, qua: Barbari magis inufu habent. Vlcera uero 
altquddiufinunt, nec cicatricem ipfisinducunt,Imb magis infuperipfalan/ 
cinant,quo ob multaper ipfa exhalatione, os uetriculi nuxioneno infeftef. 

D e hydrope. Cdp. L. 

(~A Vum hydropis flue aqua: inter cutem conftitutione, &C quot huius fint uyj ro picorH 
^differentia,8dqua:caufa:,cogmt{onemitem,&:permedicamentacu c e aio 
ratione,tertio libro tradiderimus,8d in illo etiam antea offenderimus,quod 
folusAfcites hydrops chirurgiam admittat, hanc nunc tradituri fumus.Ere 
«Sumitaqjftatuemus hominem, fin minus id fieri pofiit, in fella collocabi/ 
mus.Sitiero necghoc fieri poffit,recufanda eft nobis chirurgia in eo qui ad 
tantam debilitatem deuenit. Stante itat® erecto homine, iubebimus mini/ 

ftros a tergo ipfiusftantes,ut tumoris mole per manus comprimant,8C deor 

fum ad peciinem protrudant. Nos autem accepto cultello acuto, aut uenae 
'nciforio fcalpello,ii quidem apartibus circa inteftina hydrops obortus eft, 

« ‘wxtaperpgdiculura umbilici,tribus fubipfodigitisinterpofitis,abdomen 
ad per/ 



P A V h I Afi G I H E T AB 


adperftonaeonufcp appellatam membranam diffecamus.Siueroh»,, 
mario afFedlO,ex fmfftris umbilici partibus fecamus- Si a fplene i n d • x 

Non enim fecandaeft ea pars in quam ager decumberedebet:& e v, eX ' ,iK " 4 
per inftrumenti aciem cute incumbente^pauluium fupra priorem 
etiam ipfam peritonamm membranam diiTecamus donec aduScutto Ue 
fcalpellum pertingat. Poftea uero aeneam fiftulam, que ad calamif cr , Dt 0c * 
fimilitudinem exiedlafit, &: per abdominis. Si per peritonsi fe<3i onc ~ J 01 
mittemus,^ per ipfam humorem educemus pro uiribus moderatum auf 

ex pulfuscontadlucognofcemus.DeindeedudiafiftuIa humorem fifternu* 

Siftetur enim ftatim ob alteratam illam facftafedionem. Sed & nosfecutit* 


jis gratia,linamentum intortu perfolam abdo minis fedlionem demittemu 3 
& reclinato ac refocillato homine, poftera die rurfusparu humoris * 


rium ratione,perfiftulameuacuabimusjatqiitaconfequentibusdemceDs* 

diebus, donec quam minimum tplius undiquacp relinquatur, acetuatame 
uacuationem cauentes. Multi enim ex imperitia rem bene tractare cupid/ 
una cum humore etiam uitalem fpiritum aceruatim euacuarunr,atcpitaho 
minem occiderunt.Ca-teriRn qui magis fecurttatis curam habent, modica 
humorisperchirurgiam faefta euacuatione, quo uires faltemigrauitattle 
uentur, reliquum per medicamenta aquam ducentia,&: per arenam,folem, 
(itim,8f (tccantiaalimenta confumunt. Quin Si uftione quidam uti funt.it! 

ftomachum,hepar,fplenem, imum uentrem.Sf umbilicum, quint$ crufes 

inurentes, alii ferreis tenuibus cautertjs,alti per iicas appellatas,aut per alia 
quandam etufmodi materiam. Et multi fane hac ratione magisfanatifiutt, 
aliquando penitus nulla fadla perpundione. 

Dc umbilici proUpfx. Cdp. LI. 

VmUticuspm "VTMbiliciprolapfus fit aliquando rupta iuxta illum peritonao membra 
hpfui ’ na,3f aut omento,aut inteftino prolapfotaliquando Uerolentoliumo. 

refubumbilicumcolledo quandoqsautcarnefubterexcrefcemet&quan/ B 
docp fanguine eo collato, ob uence aut arteria: ruptionem ,uelut in arteriae 
dilatatfone.qttandoqjnon fanguine, fed fpiritu folu illic colferto. Si igitur 
omentum foras prolapfum fuerit, tumor circa umbilicum concolor, ad ta« 
dum mollis,doloris exors,inaequalis apparet.Si uero tmeftinum, fupra 


relata etiam amplius inaequalis,8f ad digitorum compreffionem diiparens, 
quandocp uero etiam ftrepens, Stf ex balneis ac diftentionibus magis auge/ 


fcens.Atfihumorfuerit,mollis quidem ftmiltter eft tumor,fed ad compref/ 
fionem non cedir,necp minuitur,necp augefcit.Siuerofanguis ; adpraedi(fta 
figna, tumor etia liuidtorfuerit.Carne uero fubter enata, durior Si renitens 
erit tumor,8f in eadem magnitudine permanens.Qui uero fpiritus inflatio 
nem illic colledam habent,his molliefes adtadum adeft, Si fonitusquida 
fequitur ad pulfationem, Si dffparet ad compreffionem. Hoc igiturmodo 
chirurgiam adhibebimus,Eredu hominem iubebimus,ut fpiritu fuppreflo 
feipfum diftendat. Deinde tota umbilici promtnStia circu circa atramento 
feriptorio nota ta fupinulocabiraus,& iuxta notas fadas, tumore fcalpello 
circiifcarificabimus. Pofteamedia parte per hamulos difteta,filii aut chor» 
dam fcarificationi circudabimus. Sic er' • - • •-a.-i-itsxas 


m retinebitur non dilabens,anfa/ 
Koitf infaius to nodo connextonefada. Deinde conftrido tumore circa uerticem aper/ 

to,indicem digitum demittemus,diligenterc^pcrfcrutabimur, anne aliqua 

inteftini conuolutio, aut omenti pars fimul fuerit conftrida.Etfiquide in/ 
teftinum fueritid quod conftridiu eft, anfato fili nodo laxato, ipfum intro 
compellemus.Si uero omentum fuerit,hoc attraeflum quantum eiusfuper/ 
uacanei fuerit refecamus,filo deligantes uelut par eft, fi quoduasintercur/ 
rar.Poftea acceptis duabus acubus fimplex filum ducentibus,iuxta Chiaf/ 

ChUfmm 


.i,hoc eft ad Iitera: gr^cat. g figuram,ipfaspcrfadamfcarificationem 

tranfmittemus.Et diflecSis filorum anfati nodi finibus, uelut in uenatdilata 
tione dicebamus,ex quatuorprtncipijs conftridlionem faciemus.Poltq ui 


aera cofflpumicr(ntac exciderintcorpufcula filis deligata, linamentorum 
* du<5u curabimus, ut cautor cicatrix fiat femperftudio habentes. Atqthtec 
quidem omento autinteftino affediionem inducentibus adhibemus.Siue/ 
rocaro,aut humor,aut fanguis,affe<3ionis catifa fuerit,media tumoris par/ 
te circum circa ablata, SCquicquid extra membranam peritonceon, iuxta 
umbilicum infirum eft,eo edudlo, iuxta concarnationis modum curatione 
faciemus. Caetcrum affeflionem prolapfi umbilici, ex arteriae dilatatione, 
aut fpiritus interlapfione obortam, repudiamus, uelut etiam reliquas ar« 

teri* dilatationes. 

De peritonei membrane minere. Et de inte8ini,aut omenti proUtpJu.ln quo etiam 
i, modus fuendiuentrem.Ex Galeno. Cap. HI. • 

a Vomodo quis uulneratamperitonpon membranam optime tradhrit, Peritonei 
■confequenter confiderandu eft. Si igitur paruu fuerit uulnus,ut pro/ brane m 
lapfuminteftinum inflatum non amplius reprimi poffit, necefleeftautfla/ 
tumeuacuare, aut uulnus maius efficere. Melius aute efle puto prius illud 
facere,fi fieri poffit ut idaffcquamut. Quomodo Itero quis hoc magis affe/ 
quipoffitdrcaufam ex quainteflinuinflaturamoueat.Qua-igitureflhecf 
ambietis aerisfrigiditas, quare etiam per calefadfionemfianatio contingit. 
Spongiam igitur mollem aqua Calidaimbuere oportet,deinde exprimere, 

8£ per ipiam inteftinum calefacere. Intertm uero pratparetur uinutn aufite» 
rumcalidum.Nam et calfacit magis quam aqua,8f inteftino robur indit.Si 
uero ab horu ufu.inteftinu adhuc permanferit inflatum, tantu de peritoneo 
incidere oportetquantum opus habetid quod prolapfum eft. Ad talem au/ 
tem feciionem commoda funt fiflulis fecandis apta inftrumenta, fyringo/ 
toma reda appellata.Commoda eft etiam aegro,uulnere in infernis partib. 
fado,figura decubitus ftirfum uergenstin fupernis,deorfum i & in dextera 
parte facio uulnere,in finiftram reclinari,8C uiciffim in finiftra,in dextram. 

B Atqjhoc tum magnis.tum parilis uulneribus commune eft. Verlimintefti/ 
notum repofitiones in propriii locum, in magnis uufneribus, miniftro ad/ 
modum perito opus habent. Oportet enim ipfum fuis manibus forinfecus 
apprehenfum totum uulnus intro contrahere ac conftringere,ita ut femper 
exiguum quid fuenti denudet, & fane etiam id quod Confutum eft modera 
teadftringat,donec exade fuerit totum confutum. Quis uero fit modus fu* 
endiucntrem ad huiufmodi idoneus, deinceps dicamus. Quandoquidem 
abdomen cum membrana peritonaro concrefcere oportet, acute initium 
fumendum eft,acu ab externa parte intro tranfmifla. Vbi uero cutem & mu 
fculum redum.totum penetrarit,membrana adiacente praterita, trafjcere 
acumab interna parte per reliquam membranam Oportet, atq; ita hinc ab 
internis exti;a per alteram abdominis partem trafjcere,& ubi penitus, per/ 
tranfiit, rurfus ab externis intro per hanc abdominis partem tranfmittere, 

& adiacente ipfi membrana pranerita,8C adoppofitam membrana partem 
tranfitionc fada,ab internis extra ipfa perpungere,& fimul ciim ipfa etiam 
proximum totum abdomen: Deinde ab hoc rurfus initio fado, ipfum cum 
oppofita membrana confuere, SC poftea perproximam cutem extra tranf/ 

“‘flere: illinc uero rurfus intro tranfigere, 8C cum oppofita membrana con 
luere,ac perproximam cutem extra tranfmittereifid hoc iterum atep iterum 
repetitis uicibus facere, donec totum fimiliter coniuerimus uulnus .Inter/ 
uanum autem futurarum, quantum ad conftringendu fubicda attinet,bre/ 
uifftmum efle debettquantu uero adhOc, incutis inter futuras infrada per/ 
maneat, breuc interuallu non eft commodum. Fugiendus itaqi eft utriufcp 
excenus, 8C quod moderatum eft, eligendtimtlam uero & hoc commune 
quodammodo omnibus ulceribus eft,quemadmodum etiam ipfius filicom 
pages.Quod enim durius eft,cutem riipetiquod mollius,ipfum prius rum/ 
petur-Eodem modo etiam propinquiftimead (umma labia acum trafjcere, 

«acu ac cogit ut cutis qu* pauciflma reftat, plerum rumpatur. At fi multa 

«VWi fi, ■ 


VLI 


Iit cpmpreheiifa,inglutfnata permanet. At($ haec quidem etiamfi omn-i, 
ulceribus communia funt, maxime tamen in uemris futioneuitarenn U! A 

Etautuelutanteadidumeft facere.cohieduta habita ut abdomen cti'' 

ritonao concrefcafceo quod quum neruofum fit, uix coricrefcat: Aut* ^ 
aliqui faciunt, eaqu* fecundum haturani cognata funt interfe contrah 

peritoneum cum peritonaeojabdomeftcuabdOmine.Id quod hoc modii* 

at. A.uicino nobis abdomine acu tratjcere oportet, ab externa parte fat * 
peripfum folum, & ambobtis peritonari Iabrjs tranfgreffis, rurfusacum 
conuertere, et ab externa parte intro, per ambo peritonaei labia trancere 
Et deinde rurfus conucrfa m, ab internis extra, iuxta oppofitum abdomeii 
tranfmittere.Hic modus a communi illo Si uulgato,quoperquatuorlabia 
una aggrefliorie acum traqciut, differt: qubd peritonaeum membranam in’ 
tra abdomen exade occultat- Carterum medicamenta commoda funt eiufi 

deni materi* cum his qu* cruentis uulneribus competunt. Quo ueronul/ 

la ex principalioribus partibus coafficiatur, lanam tenera moderatooleo 
calido imbutam,per totum fpaciu inter inguina Si alas, circumdareopor/ 
tet.Praftat autem idem oleum calidum per clyfferem inteftinis immittere. 
Siuero etiam ex inteftinisaliquodfuerit uulneratum,uinufitidquodim. 
mittiturnigrum,au(terum,tepidum:atcp hoc magis, fi totum fu erit perfora 
tum ad internum ufqj meatum.Facilia igitur curatu funt craffa inteftina,*/ 

:l , gre uero curantur tenuia. Penitus autem incurabileeft ieiunum, tum pro/ 

•i- pter multitudinem ac magnitudinem uaforum,tum propterfenuitatemac 
ur neruofitatem tunicg. Sed 8i bilem puram omnem excipit,8i: uiciniffimum 
omnium eft hepati. At uero infernas uerttriculi partes, carnofas illas, ten/ 
tare oportet ut curemus.Fieri enim poteft ut fuccedat,non folum quiacraf/ 
fioresh* funt,fed etiamquodcurantibus medicamentisfaciliorfedeseolo 
co contingit. At uero uulnera in ore ipfius uentriculi ac ftomachi, tranfitu 
folum medicameta cotingunt. Sed Si his quae in ore ipfius iunt,fenfus fub/ j 
tilitas aduerfatur,quo minus curetur. Quum ueroperiton*ontpto,omen/ 
tum prociderit, S i aut liuidum, aut nigru facium fuerit, parte ea quaeante 
nigrefada eft laqueo conftrida, propter eruptionis fanguinis periculum, 
refecare oportet eam qua poft laqueum eft, ita ut ad infernu finem confli/ 
tionis, laquei initia foras propendeant, quo facile eximi poflint, ubifup/ 
purato uulnere reieda fuerint. 

Se preputio curio. Cdp. LIII. 4’ y 

m TN quibus parum quiddeeft cuti pudendi, quidam decoris reparandi caU 
-Ma,duplicem chirurgia modum excogitarunt equandocp quidem circapu 
dendi initium fuperne cutem fecares in orbem,quo foluta contintlitate,cU 
tis deorfum trahatur, quoufq; glans fuerit conteda: quandoqj iierofcalpel/ 
lo fubexcoriantes iuxta interna partem, circa glandis radice.Deindedeor- 

fum trahentes.Et poftea molli quodam linteo praputiumobligantesmimi 
rum linteo quodam in medio interpofito iuxta fadam excoriationem,quo 
praeputium cum glande non concrefcat. Hunc modum Antylus magis pro 
bat,latius ipfum exponens. Nobisautem fummatim folum attingere fatis 
efle uifum eft,eo quod in artis operibus raro talis chirurgia requiritur, quo 
nccp fundionis aliquam difficultatem h*c affedio inducat,neqj itadecore 
uitiet,ut huius chirurgia tormentum fubire quis fuftineat. '' 

« DchipoftuiUis. ap, m ii. ' . 

i rs A/l Vitis ex natiuitate glans non eft perforata, fed fub appellato cane,ubi 
1 - l glans abfoluitur,foramen eft. Atqj hinc neqs mingere inanteriore par 
m tempofflint, niftualde ad pedinem membrum refregerint, neqtieliberos 
:<t generare,quum femenipfosmdiredumeiaculariin uterunoncontingau 

Et ad hac non uulgare dedecus affert hac affedio.SimpIiciffimus igitur “i 

periculi maxime exors chirurgi* modus fit perrefedionem. Oportet na? 
affedum reclinare fupinum,deindeglandem per fintftre manus digiterstor 


t ; ter extendere poftea glandetif fcalpelli acie circa coronam amputare,non 
1 obliquafa<3arefed(one,fed qu*fimil(sfitfculpturKCireumcircafaC?ae,ita 
u t fntnedio eminentia qUpdam appareat glandifimilis. Quandoquidem ue 
rofepefanguinis eruptio conttngit,fi quidemfieri poteriti per ianguinem 
(iiietia ipfam Pedabimus: Sin mihfis.uftione per tenuia ferramenta utemur. 

1 De pUmo,fiuc preputio ciringUndemconjlriiio: C<tp. LV. , 

r>Vplex phimofeos ideft praptrtrj circa glandem conftricJi caufaeft. pt, moJ}s 
J-^Quandoqs.n.preputium ita fntexit glandem,ut rurfus dctrahinon poft 
(it, Quandoque retro abdudum', non ampliusinduci potefttquarfpecies 
proprie paraphimofis appellatur. Prima igitur differentia fit, aut ob cica/ J» 

tricem in praeputio factem,aut ob carnis accretionem. Secunda uero ittpu/ 
dendorum inflammationibus efficitunquum abducSa retro cute glans inru 
muitj&T non amplius praeputium admittit. Si igitur prima conllridiio/ 
nisfpecies fuerit, chirurgiam adhibebimus, hoc modo.Poftquam homine 
prout cqnuenitcollocauimus, attratSo praeputio in anteriorem partem, ha 
mulostresautquatuorinfummuipfum immittemus,eosq; miniftristenen 
dosdabimus,&quantumfieripoteft,excendereacaperireipfum iubebi/ 
tiius.Poftea fi ex cicatrice externa contradiofadia fuerit, fcalpcllo fetSio/ 
ni uenaruni apto,aut cultello aculeato, exinternis partibus prarputium di« 
tiidimusjin tribusaut quatuor locis,iuxta internas partes fedionesfacietes 
indiredJum extentas, 8C aquali (pacio inter fe diftantes. Eft autem duplex 
Circa glandem prarputium. O(culum igitur interna: in ipfo partis diuide/ 

MUS, Ita enim contraciione ex cicatrice oborta exoluta,prarputium abdu. 
cemus.Siuero caro exinternis partibus agnata, conitriciionem effecerit, 
detratSo praeputio in omnem carnem fcarificationes faciemus,8deminetu 
as intermedias carnis inter impacSa uulnufcula derademus. Poftea uero 
plumbeum canalem papyro ficca obuolutum toti glandi circumdabimus. 

1 : Sit autem canalis undiquaque a:qualiter expaffus. Sic enim propter ca¬ 
nalis circumpofitionem , praeputium prohibebitur, Ut ne rurfus indu/ 
dum conerefcat,ut quod prae plumbo,& obuoluta papyro, diftentum con 
feruetur.Papyrus enim ex irrigatione intumefeens, cutem adhuc magisdi/ 
fparat.Hoc igiturfacimus, fiue propter cicatricem, flue propter carnis ex/ 
cretionem, conftritflio fuerit fatSa.Si uero paraphimofis didia fiat, 8c inue 
teratafuerit,concrefcit Sf incurabilis eft,finon uelutin praeputio curto cu/ 
rariquisuelit. Atfinondum ocaluerit,indiretSum factis uulnufculis tri/ 
bus,aut quatuor,aut pluribus ,di oleo calido multo affufo,ad externam par 
tem ipfum attrahemus. 

De cohtcrentc cum gUndcprtputio. Cctp. LVI. 

VfLceratione circa glandem aut praeputium pragreffa, circa utraque fit Preputium 
v concretio ut cohaereant. Oportet igiturfubexcotiare,SC quantum e= cumgUndea 
ius fieripoteft,per.fcalpelli,autculteIIipolypisexcidendis apti aciem,reti/ hxrens 
nacula exoluere conari, 3d maxime quidem glandem a cohaerente praepu/ 
tio pure fecernere. Si uero difficile hoc fuerit, magis aliquid de glande ad 
Praputmtn affumere, quam uice uerfa. Quum enim tenue fit praeputium, 
facileperforatur.AtpoftexoIutam concretionem,tenue linteum aqua fri/ 
gidamadefa<3Q,intergIandem 8C praeputiu interponatur,ut ne rurfus con/ 
cretio fiat,&: adftringenti uino adhibito cicatrix ipfis inducatur. 
v De circumcidendis. C<tp. LVII. 

MOn de his qui gentilis religionis more circumciduntur,nunc nobis fer 
'moeft, fcd de his quibus ex pudendi affeflione prarputium nigrefeit. Circumafi 
Oportet itatj totum id quod denigratum eft in ipfis,in orbem diuidere. Po 
fteauerofquama gris cum meile utendum eft,autetiam malicorio 3C eruo, 

«d modum eorum qua linamentis excepta induntur. Si uero fanguis em/ 

Perit.lunatis cautertjs utendum eft,ad utranq; rem conferentibus,ipfam in* 
n , ^am/anguinis eruptionem,8C uulnus depafcendo proferpens.Si uero td/ 



Thymi fuit n 


frigidum 


Cdthetir.fi/ 

fiuU 


siphonum fis 
militudo 


Calculorum 


ta glans aliquando fuerit confumpta,plumbeo canali in meatum indit 
vinamperipfum rcddereiubebimus. olt o,u« 

De thymis in pudendis. Cdp.LVUI. ^“diiopiy^». 

'"Phymi carnofe funt emincntiar,quandb.qj in glande,quandoqueinn :l 
* putio coiiftences.pt ex his aliqui funt maligni,aliqui no.N6Malie 
igitur fcalpelli acie deradere conuenit, QC chalcitideininfpergerc.Inmaft 
gnisamem poftablationem uftioneutendum eft-Siuero alternarim odd- 
fiti in prteputto Thymi fiant,alij intra ipfam ali) extrainon omnesfimulas! 
gredi oportet,ne preputium quod tenue eft,non animaduatentesdiifece 

mus. Verum primum interni auferantur,Sd poft indudam ipfh cicatricem' 

etiam externos aggrediamur. Quidam ex recentioribus forfice pradeflos 
feta equina obligatos, ipfos curabant: quemadmodumalijfrigidocati/ 
terioipfos adurunt. 

DeCdthcteris,crinfuflimmiltioncinueflcdm. Cap. LIX. 

C Vpprefia urina inueiica,propter obturationem aliquam, uelutexcon/ 

cretis fanguinis grumis,aut ex calculis,aut propteraliam quandam cau< 
fam,catheteris fiftulz immiiTione utemur,ad recremeti uring educiionem. 
Accepto igitur aetati,Sf generi congruo cathetere,ipfum preparabim’.Pre 
parationisautemmodustaliseft. Lanam modicam per filum in medio deli 
gamus,Sd filo cum iunco acuto per catheteris fiftulam tranfmilTo,lanafora 
mini quod ad catheteris caput eft adaptamus,8d extra emmemib.Ianapar 
tibus forfice pradedis, catheterem in oleum immittimus. Aegroto uero it) 
fede collocato, 5C cutn fomento prius,(inihil impedit,rigato,acceptumca< 
thetere fmmittimus,primum in diredum ufep ad colis futidu. Et pofteapu 
dendum ad umbilicum refringimus: Nam ab hac parte obliqutis eftue- 
ficae meatus; atque ita catheterem ulterius admouemus.Poftquam ueroad 
interfcemincum prope fedem peruenerit, rurfus pudendum infito inftru/ 
mentorefledtmus,adfiguranaturalemreducentes:Nam ab interfeemmea a 
ueficg meatus furfum rendit:&f catheterem propellimus,donec aduacuum 
ueficj fpacium perueniat.Poftea uero infitu in catheteris fiftula filum attta 
himus,quo una cum lana attrada, urina fe quatur,quemadmodum infipho 
nibus contingit.Talis eft immittedi catheteris modus. Quandoquidem ut 
ro foepe opus habemus ut ulceratam ueficam colluamus, fi auriculares 
clyfteres infufum tranfmittcre poifunt, ipfis utemur iuxta prtedidum mo/ 
dum eosimmittentes. Siuero per hos fieri nonpoterit, corio, aut uefica 
bubula, ad catheterem adaptata", per immifiam catheteris fiftulam in/ 
fufum immittemus. . itui». 

De Calculis.. Cap. LX. 

("'Alculorum generationis caufam, & quod pueris quidem magis inue- 
'^'fica,aetate uero prouedis in rhenibus calculi generatur,hec fanequuin 
alibi docuerimus,nunc ad calculorum excifionis modum deueniemus,ur» 
figna prius calculorum in uefica expoiuerimus. Vrinarum igitur excretia 
aquofa ipfis contingit,& fubfidentia arenofa in ipfis:Sd dum affidue pruri/; 
unt,pudendum laxatur, & rurfus prater rationem intenditur, eo quod ip/ 
fum affidue contretftant dum irritantur,8d prcefertim pueri. Si ueroinuelt/ 
cac collum calculus incidat, etiam urina derepente fupprimitur. Catterunt 
ex his quibus calculiexfecantur, pueri quidem uftj ad decimum quartum 
annum facile curantur,propter corporum mollitudinem. Senes autem dif¬ 
ficulter,ec quod ulcera in corporibus ipforum aegre fancntur.Media: inter 
has aetates, etiam inhoc medio modo fe habent. Et rurfus facile curantur 
qui maiores calculos habent, quia inflammationibus adfttcti funttdinictjM 
terautem qui minores, ob contrariam caufam. His ita fe habentibus, aa 
chirurgiam deucnientes concuffioneutemur prius,per miniftros quando* 
que, 8C aliquando etiam ipfo egro ab alto quopiam defiiiente,quo calculus 
ad ueficte collum fubducatur. Deinde collocabimus ipfum »ta ut erectos te 



L r B E R 


, , &marnis ad femora fuahabeat,quo ad exiguum locuttiuefica decur 
t . d£ t Siigituradcontaclumnoftrumforinfecus iuxta interfemincum, inter 
ra ' m ^pudendum calculus occurrat, pre cocuffionc elapfus, tunc ftatim 
^cljjfurgiam nosconuertimus.Siuero non occurrat,indicem finiftra: ma 
nus digitum,(i puer fuerit «grotusiaut etiam medium, fi adultiot fuerit, O/ 
leoillitum tefedem immittemus, & fupinis digitis perferutantes, ubi oc/ 
ciirrerit, paulatim adeit-ficae collum transferentes ipfum coartabimus,Sd 
digito aut digitis foras protrudemus ipfum impatuM., iuffbcpminiftto ut 
manibus ueficam premat, alterum iubebimus miniftrum,:utper dextram 
manumteftes furfum tendat, altera uero interfemincum diftendae in ab 
teram partem ab ea in qua fetioeft facienda. Nos autem accepto initat/ 
mento excidendis calculis idoneo,inter fedem S i teftes,non iuxta medium 
interfeemineum, fcdad alteram partem, ad finiftram nate, obliquam fecho 
nem faciemus,in ipfum occurrentem lapidem fccantes,ita ut fedio extrin/ 
fecus amplitudinem habeat,intrinfecus autem non amplius, quam ut lapis 
peripfam excidere poffit. Aliquando enim per innixum digitorum aut di/ 
giti circa fedem,fimu! ut fediio fata eft,etiam citra extradlionem, lapis pia 
cideexiltt. Si uero non exilierit, extrationemperinftrumcntum ad hoc 
paratum fecimus. At uero poft edutum lapidem, fanguinis eruptione per 
puluillos fanguinemfiftentes,Sd manna thuris,8f aloe, 8C fymphyto,aut e/ smatmemlU 
tiammify acfimilibusfedata,lanasautlintea complicatauino Si oleoim/ 1 

butaimponemus, Si calcularijs (iuefena crura habentibusdel/gationibus Delj . 
utemur.Si uero fanguinis eruptionis tumor immineat, linteum complica/ r eM „ ur l 
tumexpofca,aut rofaceo cum aqua imponatur. Si reclinato argroto fre/ 
quentius madefacimus.Tertia uero die fata folutione,&' aqua: ac olei mul 
tiaffufione,tetrapharmaco linamentis excepto utemur, ita ut fepius ipfos 
foluamus ac curemus, propter uerina: acrimoniam. Atfi inflammatio ali/ 
j qua fuccedat, cataplafmatis Si perfufionibus ad hanc commodis utemur.- 
Etinueficam rofaceum aut oleum chamsmelinum,aut butytum immitte- 
musjfi non inflammatioaliquanosprohibeat. Similiterueroetiamfifer/ 
pendo depafcens, autalias quomodocuncp malignu ulcus fiat, ad fingula 
conucnienter inftabimus.Poftquam uero ab inflammatione liberum eft ul 
cus, facSaablutione, emplaftro ex fuccis ad lumbos ac imum uentrem,ute» 
mut.Per totum autem curationis tempus,femorafimuluincire oportet, 
quoauxilrjs adhibitis inferuiant.Porro fi paruus fit calculus,&in colem in 
cidat,& per urinam erjci non poffi t,praputio in anteriorem partem uehe/ 
menter aurato,ipfum ad fummam glandem deligabimus.deligabimus eti 
am retro pudendum ipfum colem,ad finemqui ad ueficam eft conftritio/ 
nem facientes,8d poftea inferne colem adipfum occurrente calculum feca' 
bimus.Inflexo autem cole lapillum etjciemus, & exolutis uinculis, uulnus 

afanguinis grumis mundabimus. Et uinculum quidem retro obligatur, ut 
ne calculus retrorfum recurrat-In anteriore autem parte, quo poft extradu 
lapidem, dum deligatum preputium exoluitur, recurrens cutis fetionem 
fatam contegat. 

De Corporibus circd teftes. Cdp. LXI. 

r\Vim corpora circa teftes, ad hernias fecandi doctrinam conferant,de Teftis dijp* 
'^■finitiones ipforum prius adferibemus Ipfe igitur teftis fubftatia eft gla «itio 
dulofa & friabilis ad gignendi feminis facultatem'fedia. At Adftitesqui Mftites.Cre• 
& cremafteres appellantur, neruoli exortus funt, ex membrana medulla: mtijiim 
dorlijcumuenis arterioiisad teftes pertingentes , per quos feminis ad pu/ v<tft fttmu 
dendum emilfiocontingit. Vafa tieroieminaria uenatfunt, qua a uena tU 
caua ad teftes pampinoformiter inflexte feriuntur, per quas teftes nutri/ 
untur.Rubicunda tunica eft natura neruofa,qua: iuxta gibbam partem, Si 
ante teftem abfoluta eft: iuxta cauas autem partes, Si reno tefti adhaeret, cmU 
«peritonaei mebran* tunica ortum habens .Hanc autem partemiuxta 
u * quam 



furti peti * quam tefti adhatreripofteriorem accretionem nominant. Darti ucm 
mUjimt culte fantextrinfecam cutem ad rubictmdam.tunicam'atelntin5t es ° ju -'i a 

adherentes, qua parte etiam illa retro teftibus adhatret. Atrugofaill 
trinfecus cutis tefttbasdrcumdata,Scrotum appellatur. •• *•** 

Ser0tm : HeHcrnittquofit, • Qp.LXIl. 

OI lentus humor circa partem corporum ferotum perrexetium.coIIiV 
Hemiddquoi tumorem fenfui expofitumefficit, hydrocele ,rideftheniia aci &* 

ptbydmele, affedlionominatur.Corififtittgitur-plerucpliumarintunicarubiamda • 

ca teftem in anteriorepartei ubi maxime rubicuda tunicaa teftefeparat^’' 
Raro uero inpartibusextrarubicundamtunicam affedlio confidit, S®? 

. autem in propriatunica hUmorcontinetur, & hancafFcdionem chirurrc 

T unicafuper* i n f a p e rgen!tatunica appe|lare(oIem.Siigteobprxgieffamcaufam;ul 

lut eft partium debilrtas,aflrctfio eonftiterifrfanguisiqdi alimentirationeaf* 
fertur, inaquofamaut'ferofamlentam fubftantiam trahfmutatur. Siuc 
roob plagam,fanguinea autfeculenta efientiacontinetur^Communeiei/ 
turfignum efi: tumor doloris exors,durans circa fcrotum,qunuxta nttHar* 
occationem euanefcit,ied cedit quidem in his qui modicum humorem ha/ 
bentmon autem cedit inhis qui multum.Br in quibus quidem tn tunicaru/ 
bicundaconfiftithumor,his tumoreftfere rotundus uelutouum. Atqthis 
teftfs occultus eft,ut quiundiquaq? eircumluatur.Si tiero extra tunicamru 
bicundam,fub pelliculis .dartisdiclis fuerit,per pauca corpora occurrit. At 
fi in fupergenita tunica humor conftiterit,propter collcclionem ac congio 
nationem undiquaqj contingentem,tumor alterius teftis imaginem pratle 
fert. Etfi quidem aquofus fuerit humor, concolor tumor pellucet. Si nero 
feculentus aut cruentus, rubicundus aut liuidus apparet. Si uero mutrt% 
tUmidfcmU feroti partibus fignahatetomparuerinr, hosgeminata hernia correptos elle 
nat fcito.ewerSchirurgiam hoc modofacimus. Denudata pilis pube SClcro» 

to,fi non puer fuerit,homihem fupintim in fcamnum reclinamus, ita utna/ j 
tibuslinteum multipliciter complicatum,fcroto uero fpongiam magnam 
fubqciamus Et ex fihiftris aegri fedentes, miniftrum a dextris ipfius agri (it 
dentem iubemus,ut & pudendum in alteram partem diflendat, & feroticu 


tem ad abdomen extendat.Nos auteaccepto fcalpello fcrotumdiutdimtts, 
a medio exorfi fecundum longitudinem, propemodum ad pubem tif<$,re* 
diam fedlionem facientes,fimilem & appofitum ei linetequre ferotumindti 
as partes feear,diuifione ad rubieudatn ufqj tunicam progrediente-Si uero 
in fupergenita tunicafit humor, qua parte apex eius tunica fignificatiotte 
de fe praebet,ea parte diuilionem facimus, & labqsfedionis per hamulum 
didudlis,£<: d arti 3 appellatis pelliculis detracSis perherniaru cultellum ac 
fcaJpelium,6ddcnudata tunica rubicunda,mediam ipfam perueharumfe- 
dlorium fcalpellum diuidimus,illa maximeparte quaatefie feparara eft, S£ 
humore toto.autmaioteipfius parte,in uas quoddam excreto,rubieudatn 
tunicam per hamulos auferimus, tenuiflimam prarfertim ipfiuspartem- At 
hinc iam Aritylus futurfssSdcurationecruentorum uulnerum utitur. Re/ 
i centiores autem cottcarnanteappellato dudlu.Si uero teftis putrcfacSione, 

aut aliquam aliam afFedliopem habere comperiatur, uafis qua cuadftitcco* 

• iundla funt,per laquearii difparatis.Sd ipfo adftite difledlo, teftam eximere 
oportet.Etin gemina hernia prgditis,eodem modo dupliciter operabhnuts 
fediones utrinqj circa feroti ad inguina partes facietes. Poflea uero iramif/ 
fo peribdtionem fpecilli capite, deorfum ad feroti fine, Sd feroto per iplum 
fpecilli caput dtftcnto,acuto icalpello fedlionem fecundum fubeffluxumfa 
Imnitciu li clma5 ’ c l u0 fangufnfe grumi,fid pus per ipfam excernatur. Per ipfum uero 
nmentum ' fp ec *lfi caput lemnifeumin longitudinem implicitum linamentum, adiu/ 

ltt pernam fedlionem tratjcimus,£duibicibusipongiadeterfis,lanas oleo ma/ 

didasperfedlionem deorfum ad teftem immittimus: 2dforinfecus alias ia/ 
nas uino 6d oleo imbutas,feroto,imo uentri,inguinibus,incerlcEmi ne0 ’ lc 


XJBER VI ij} 

lSbiSjft'P er P on,n1us: &lintca triplicaro infuperexprefTo , & deligatio/ 
/l n£ f e na crura habente, 8 i alrjs ad hoc commodisfada,homine reclinamus, 
lanis ad lumbos fubiedlis,quiettSgratia:8C pelle molli fubftrata, ad irriga/ 
tiones excipiedas. Irrigamus autem oleo calido,ad tertiam tifcp diem.Poft 
qu5iblutionefa(^a, aduulnus quidecet- apharmaco linametis excepto uti 
oportet,ita utlcmnifcu in folutione permutemus. Forinfecus autrurfus ir/ 
rigationes adhibeatur propter inflammatione, Ulcp ad feptima die, A quo 
medicamen tu ad conferuandum IinamentG adhibemus. A tpoft ulceris re/ 
purgationem,moderatam incarnationem,ubi iam de extero !auatur,Le 
mnifeum auferre oportet, SC reliqua curationis fequela,uelut antea ditftum 
efiuti-Quodit inflammatio aliqua flt,autfanguiniseruptio,aut tale quidin 
terirn accedat,conuenienti modoflngulisoccurrendum eft,ut nefeepe eun 
dem fermonem repetamus. Si uero ultionem in hernia aquofa libentius ad 
hibuerimus, uelut iunioribus placet: omnia qua; ante chirurgiam, 8c quae 
poli ipfam relata funt, fiant,itemcp qua; in ipfa chirurgia retulimus, eo ioIS 
relido ut ne ferro iecemus,neqi fecundum fubeffluxionem fedioncmfacia 
nius.Decem itacpaut.duodecim ferramentis literam. r~ referetibus ignitis, 
K duobus cultratis, primum quidem ferotum per gammata illa per mediu 
peruremuS.Et fcalpello aut exeo hamulo membranas excoriantes, ctiltra/ 
tocauterio uelut diflecantes uremus.Denudatam autem rubicundam tuni* 
cam,qu^ ex albedine Si denfitate facilimecognofcitur,fumma gamati caiw 
tertj parte perurimus, humorem excernimus. Ac poftea totum quod de/ 
nudatumeft hamulis diftentum cultrato cautereauferimus. 

pfGmio/ier Tofdcedh<rnid. Cdp. LXIIi. 

Cicaro circa aliquam partem corpufculorum, quae ferotum connedlunf, 
D nafcatur,carnofae hernia affedio oboritur.Et hoc ex obfcura caufa,teftc 
fluxione uexato,aut in fcirrhS indurato,aut ex plaga, aut ex imperita poft 
l hernia* feflionem curatione. Adeft autem Si his tumor concolor, cum duri 
1 cia.Siuero induratus eft tumor,color uitiatur,8£fenfus exors eft. Atfima/ 
lignus eft tumor,dolores punclortj confequuntur. Ad chirurgiam itacp de/ 
aententes.egrotum uelut prius collocamus^ fimiliterfedionemfacimus/ 
Et(1 quidem cum teftecaro concretaaffediionem fecerit,& darton pellicu¬ 
lam, SCrubicSdam tunicam fimiliterdiffecamus. Deinde extento tefte uni 
cum tunica rubicunda,ipfumforas educemus,difereto a uafis neruo un/ 
deteftis dependet,uafa quidem adftringemus, neruumUero diflecabimus, 
Teftem autem cum carne concretum,uelut alienum eliciemus. Si uero cir 
■ ca aliquam tunicam,autuafculum,caro concreuerit,diuifofcroto 8d fubie 
dis carni pelliculis,qutequid carnofum eft auferimus. At fipofterioraccre 
tiocum carne concreuerit, circumfitispartibus ablatis, etiam teftem unk 
cum ipfa tollemus.fieri enim non poteft ut fine ipfa teftis maneat. Cxterum 
Tofi qui Si circa teftem.Sd circa tunicam rubicundam confiftunt, ex multo 
ren(fu,& duricia, ac inxqualitate,a carnofa 3i aquofa hernia difeernuntur, 
Ethiigitur carnofa; hernia chirurgiam requirunt. 

Beumcopterfldtuopthernia * Cdp. LXIIII. 

\T Afa quae circa teftem,aut dartos pelliculas, uar/cofa fiunt, Varicesfim 
V pliciterappellant. Reliqua teftem nutrienriafiuaricofafadafuerint, 
herniam uaricofam affedionem uocant. Signa horum manifefta funt. Coi 
Iedio enim tumidior,8«:obliqua,&: aliquantulum raccmofa. Si tefticUlila» 
xatio apparet. Quaedam item alia funeftionum impedimenta,maxime in 
curfu,& exercittjs ac profectionibus. Chirurgiamautem facimusfic.Poft 
commodam locationem , cotrcdfato feroto,neruum 'a quo teftis pendet,ad 
infernam partem detrudemus Eftautem cognitu facilis, Si tenuior uafis,8C 
folidior ac renitens, ut qui fortis fit & ualidus. Sed Si aeger dolet, ad iplius 

comprefltonem.infuperqt ad colem fitus eft. Vafa uero per digitos tum no/ 

r,flros,tum miniftri,in feroto apprehendimus, & fortiter diftentis obliquati» 


tenummd 
u&oridgdttu 
mdtd,<y cui/ 


tiniu'd Cdf* 


tofi circi 
tefiem 



ttermdUdri* 
cofi 



fcatpellt attfem contra ipfasuenas cutiinducimus.Deindeinfixf s |, amur . 
ubi fubicdas cuti partes cxcoriauimus,uafaqj demldauimus uelut inmff -1 

rumexfedione, Sdarteriarum dilatatione dicebamus,acumduplexfilum 

habentem tranfigimus,Sd fecla fili anfa,uafa tum circa primam ipforumua/ 
ricationem, tum circa infernam extremitatem, illaqueamus, fedione ccr 
medium in dire<lum fada.Et cplledo faagoflfe euacuato.fuDniit ^»5|| 
diu ipfos curabimus,quo Idqueorum uincula una eum uafis fua fponteexci 
dant. AtueroLeonides.fi quidem aliqua teftem nutrientia uafauaricofaf* 
dafuerint, ita faciendum effe dicit. Si uero omnia, cum ipfis etiam teftem 
.. cuellendumelle.utneuafisnutrientibus priuatus reficcetur. Caetenimfla, 
tuofamhcrniam, qua? in genere arteris dilatatio eft,Leonides penituschi* 

rurgia aggredirecufatobprxfens eruptionis fanguinispeticultlm,quj nu( 

lo modo filii poteft. Recentiores uero •> quum du plex fit ipfius origo, alte/ 
ra a quatuoruafis teftem alentibus exoriens, aftera abartcrijs inpellicu/ 
lisdartis didis acfcroto,hancquidemreijciunt, priorem uero chirurgi* 
tradant. Difcernimusautem ipfas,exeo quod ea quae ab arterqs orinir, 
facile ad digitorum compreftioncmeuanefcittquKueroateftetn nutrienti/ 
bus uafis , aut omnino non , aut cum multa cautione. Chirurgiam ue/ 
ro adhibemus uelut in hernia uaricofa didum eft,fingulis uenis exceptis 
ac filo obligatis. 

DeMcliiniUernid. Ctp. LXV. " • 

TNteftfrtiherniaeftprolapfiointeftiniinfcrotum. Fit aut propter ruptio/ 
■•■nem peritonaei membranae, circa inanem laterum locum ruptft Autobe/ 
iufdcm membranae diftenttonem. Ambo uero harc,8druptio inquom&di 
ftentio.ex uiolentia aliqua progreffa fiunt,uelut eft plaga,aut faltus,aurcla 
mor. Quae uero ob diftcntionem fit, priuatim etiam propter refolutio/ 
nem,8d ob alias corporis debilitatesoritur.Signa communia utrifcp.cofpi/ 
cuus circa teftem tuinoriSd quod in exercitijs ac coloribus,et fpiritusdeteos t 
tione,altjsq? incommoditatibus ipfe feipfo maior fit tumoriS; quod dum di 
gitis imprclfis nota; fiunt,tarde quidem dum comprimitur recurrit.citq ue 
ro rurfus rclabitur: SC irtteft/num in figura corporufupina, fuperne in ftio, 
loco manet,donec rurfus eredi confiftant.ScdSd ftercoris in ferotumexee 
ptio, fcepe periculum ipfis inducit- Dolore enim ex eo infeftantur, quan/ 
doque etiam ad compreffionem rugitum fentiunt. At uero peculiaria figna 

eorum qui ob diftenttonem affedi iunt,habentur hpctqubd nonaeeruatim 

fedparticulatim, temporis progreiTu, SC ob quaslibet caufas quandoque 
delapfiofit:8d tumor aqualis ac profundus apparet, inteftino delapfocir/ , 
cum membranam conftritftoEorum uero qui ob ruptionem affedi funt,u< 
gna habentur haec.-quodaceruatim ab initio fit pro!apfio,5dobfirmasfo/ 
lum catifas:6C tumor ingens inaSqualis, 8d in (liperficie ftat.imad cute appa 
ret,eo quod extra membranam inteftina excidunt. Si igitur membrana ru/ 
pta, omentum fotum in ferotum exciderit epiploceleid eft omenti hernia 
. affedio uocatur- Si uero etiam tnteftinum, enterepiplocele ideftomen/ 
ti ac inteftini hernia appellatur. Si uero etiam aqua in tunica rubicunda 
apparuerit,compofita ex tribus etiam appellatio imponitur, ut hydrepiplo 
J enterocele id eft aqua:, omenti ac inteftini hernia uocetur, Necuero has, 
neque inteftini propter ruptionem herniam chirurgia aggredimur. Ve/ 
rum folumob diftentionem obortam inteftini herniam chirurgia tracti', 
mus hoc modo. Poft fupinam locationem, extentam cum miniftro cutem 
quae ad inguen efhtranfuerfum diffecamus,uelut in uaforum exfedione di 
dum eftfecantcs:Quidam uero nontranfuerfim,fedin diredum fecant: 
£d hamulo transfixam fedionem expandimus,ea menfura utteftiseducem 
dus locum habeat. Deinde rurfus hamulis infixis in intima cute totqupt 
uufneris magnitudo requirit.hamulo caecoaut fcalpellomembranas a pm 
guedinem excoriantes diffecamus. Denudata autem undiquaqs membra/ 


L I B E,R- V-I. . jjl 

na,immtflb ind/ce digito ad pofterfpr es fcroti partes inter membranam, SC 
‘1)l. pelliculas dartaj appellatas,pofteriorem accretione exoluitnus: & pciftea 
dextra manu extremitatem ipfarum duplicantes ad internas fcroti partes.fi 
mu I<jfiniftramanu membranam adlcdlionem attrahentes, excipimus te/ 
flem una cum tunica rubicunda.&lunum ex rniniftris teftetn extendere iu* 
flemus,Nos autem ubi pofteriorem accretionem perfedle exoluerimus,di/ 
girtainueftigabimus numaliquainteftini inupliitipinnibicunda tunica iit 
comprehen(a,atcpflanc deorfum ad uentremdetrudemus. Deinde accepta 
acu magna qusitiutp alia? per fedecuplum,titnc duplicatum ha beat,ipiam 
ad extremitatem membrano:,ad ipfam fedionem inmedio tranfigimu?, fe* 
flaqsanfaquatuor principia facimus, accp his ex utracp parte uicillim iuxta 
cbiafmutnideftpter*grarcae,figuram implicatis, membranam uelie/ c hijfim 
. menterconftrm|pmus,& rurfusobuo!utis principi)? generofecdnfiringi/ 
mus, ut nullum ex nutrientibus uaiis, alimentum,fuppeditarc poffitjUt ne 
fliiic inflamtriatio ohof iaturtSi:alterum magis extrinfecus tiinculfl, minus 
quam duorudigitojm.fpacip a priorediftans inficimus. At poli hate uineu/ 

Iaeam membranae partem,qua addigiti magnitudinem reliquimus, totam 
fircum circa refecamus,auferentes uidelicetfimul etiam teftem» Et rurfiis 
fecundum fubefllttxjfcinem ferotum fecantes,& lemtitfcum tranfmittentes, 

$fi-rigationes exqfeo, ,8f deligationes uclut in hernia aquofa adhibentes, 
omnia reliqua quemadmodum illic dictum eft peragemus. Nouimus aute 
qupfdam non ineptps chirurgo?;, qui poft rubicundae tunicae exfedlipnem, 
fautetijs candentibus extremitatem ipfius inurunt, ob fanguinis eruptio» 
nis timorem, uelucuerifimileuidettm Iidem poft chirurgiam ftatim etiam 
lauantaffeciosin folio longo ligneo aquam calidam habente,adfeptimum 
ufqt diem,atqj hoc quinquies in diei ac nodiis unius fpacip faciunt, Si prae» 
li-rtim in pueri?, & mirifice ipOsfuccedit,quum 5C ipfi abfque inflamma/ 

I ttotnan«»ntiodi.#i uincuia ut» cum corporibus cito excidant. Inter/ 

* polito itero infer Ipttqnes tepore,praeditftas irrigationes adhibet.SedSf ali/ 
us quida fupra relata,etia pipere tritp eu pleosipina ipforu eo tempore coti 
Meabat. De Inguinis Hmin Cap. LXVI. 

IJErniam iniertintqumob diftentione fit,inguinis hernia pratcedit.PH/ Hernin infui* 
Annium enim quum diftenditurperitonj(membrana,laxaturinteftinunlj nis 
interjmqj ad inguen fecedit., SC inguinis herniam facit: qua uetuftiores hoc 
Btodo chirurgia aggrediuntur.Poft fadiam fediionem tranfuerfim trium di/ 
gtfqrumlongituditae circa extumefeenteminguinis partem, 8dpoft exeni/ 
ptas pelliculas ac pinguedine, circa mediumebranardenudatte, qua parte 
faftigiatur,fperilli caput adhibeatur.Ita enim inteftina in profunda detru/ 
qtmtut. pm/netes igitur mebran* partes, ab utrocp capitis fpecilli laitere,fii 
tuus inter fecoiungemus,deinde fpecilli caput extrahemus, neqjmebranS 
fefecantcs, neqs teftem eijcietes.neqj quicqua aliud,fcd ductu cruentis uul/ 
heribtis deftinato curantes.Quandpquide uero tumoribus uftio magis pro 
batur,m«ritoetiam hanc trademlis.Homo itaqj poft moderatum motu uio/ 
lentius tuit(at,ac intendatur cum fpiritusretentione.Tumoreucro circa ia 
guen apparente, a tramdto fcriptorio aut collyrio ureduslocus cir.cufcriba 
tur ad triangulare figurSJta ut furfum ad inguinis fitum tranfueria linea Io/ 
cetqr:fed Sc notainmediu trianguli inficiatur. Reclinato aut a-groto,igne CnuteriofuM 
candefadlicauteres in medianotaimmittatur, primu clauati,deinde in !a/ riefigurt 
fera trianguli,gammati:Sd tertio Lateratts autlenticulatis totus triangulus 
dxequemr,mmiftro per totam uftionem panniculo faniem detcrgenre:atcp 
ita in profundum uftio fiat, donec in his qui moderatum habitum habent, 
pinguedo attingatur. Necp enim in his qui macilenti funt notam hanc ob/ 
feruabimusjobficcitatem, ut ne fallamur, S< membranam inuramus: Necp 
in crafsioribus ac pinguioribus, in quibus etiam antefufficientem uftione 
1 Pinguedo apparet.Imopotius ex artificiofa conicdlura moderatam menfti 


PAVL1 AgGttiET 
i comperiemus.Poftiiftioneuero falem cump 
jf J 8C inguinali decuifata dcligatione utemur.! 


cruftamdenahcntibus medicandus; 


ro tritum crufta(n« c(f 

quemibus autem dieb, * 


,quale eft lenticulacum mei'< 


I 10 2 le,&: Gmiliaad perfecftam ufque curationem. 

., . Defcrotildxdtione. Cdp. LXVII. . ;J ,, . 

roti 4X41 Vumfcroti cutis laxatur, abfqj his corporibus qua: intra ipfumftmf 
rImoHs '^•Rhacofisappellataaffeftiofit,maximeindecora.Leonidesigiturfupi 

no reclinato homine,fuperfluamcutem per fcalpellutn,contrafubied)»mt» 

bulam, aut durum aliquod corium flue corpus, refecabat, 8 i futuris labi» 
comittebat. At uero Antylus futuris tribus aut quatuorfuperflua cute per/ 
tufa,forfice acuta, autfcalpello,id quod ultra futuras extabat,refecabatj& 
per futuras munitione farta, cruentorum uulnerum durtu percurabat. U> 
Cdflrdtio Dccdjhdtionc. Cap. LXVIIr. 

uiicinefco « /''NVumnoftra ars fcopum habeat, ut corpora a flatu prater naturam, ad 
US '^•naturalem reducat,caftratio contrariumeius profitctur.Verum quan 

doquidem fepe etiam inuiti ab aliquibus prominentibus ad caftrattonem 
faciedam cogimur, bretti quadam fummaaggreflionis modum referemus. 
Eft autem hic duplex,alter per colliflonem, alterper exfertionem. Modus 
per colliflonem ita abfoluitur.Infantes adhuc pueri in peluim aqua calida 
coIlocantur.Deindeubilaxata fuerintin ipfapeluicorpufcula,tefticulf di 
gitis colliduntur,donec cuanefcant, Si difloluti non amplius coparti ad ta/ 
dum occurrant. Atper exfertionem modus huiufmodi eft.Supiiiusinfca/ 
num reclinetur caftrandus, & per finiftro manus digitos ferotum una cum 
teftibus comprimatur. Si ubi rertu litum habuerit, duabus fertionibusper 
fcalpellutn in dirertumfecetur, ita utad fingulos teftes una fiat. Vbi uero 
proliluerint teftes,excorient'urac excindantur,tenuiffima folum uaforum 
naturaliutm continuitate relirta.Hic modus praefertur illi qui fit per collifio 
nem.Nam quibus collififurtt teftes,quandotj coitum appetunt, parte qua/ s 
damtefticulorum,uelutuerifimiIeeft,incollifione remanente. , 
Dthemiphroiitis. LX1X. 

Hcrmdbbro* A Ffedio Hermaphroditorum per compofitam uocem, ab Herma & A/ 
j,,; -*Xphrodytc,id eft, Mercurio 8 i uenere nominata eft, utricpgeneri ualde 

indecora. Quum enim quatuor flnt ipfius differentiae fecundum Leonide, 
Tres quidem in uiris cofiftunt,una uero in fceminis.Nam in uiris quando/ 
que circa interfcemincum,quandocpcirca medium ferotum,muliebrispu» 
dendi piloflfitusapparet. Supra hasuero tertia eft in quauelut per puden/ 
dum,per ferotum urina: effunduntur. Atinfoeminis fupra pudendum iux/ 
ta pubem ftepeuiritis pudendi (itus repcritur,tribus corporibus extaribus, 
uno uelutf cole, duobus quafi teftibus. Tertia igitur in uiris, in qua urina 
per ferotum excernitur,incurabilis eft.Reliqtue uero tres curatur, fifuper/ 
flute partes auferantur,^ uelut ulcerum curatio fiat. 

De nymphadccduddprdJcHione. Cdp. LXX. 

'ympupre Vibufdam ingenti magnitudine eft Nympha, itautindecotaturpitu' 
Hio '“6~fineoccurrat,tx: quemadmodum aliqui narrant, alrqtiaeper hanc par/ 
tem etiam arrigunt uelut uiri, Si ad coitum concitantur. Quaproptermpi/ 
na locata muliere, quodfuperfluum eftinNympha ,id uolfellaappr|hen/ 
fttm fcalpello refecamus, uttantes ut ne ex profundo ipfamexcrdamus,ne 
Rhyadica,id eft fluida affe(3io,exhoc fcquatur.Sed.Sd caudam,qu® carno/ 

fa abuteriofculo excretioeft,SC muliebre pudendum replet,aliquandoue/ 

ro etiam ad externas partes inftarcaudte prominet, fimiliterut nympham 
tuitm fa. refecareoportet. 

mit prxfe- Dc Thymi!,Coniylomtibus.erHmonhomusjnmulMribuMl, 

io Caput: Lxxr. , 

Thymi "THymus eminentia quadam eft aliquando rubicunda, quandoquealha, 

A plerumque fine dolore,Thymi herba; corymbis flue cacuminibus limo 





LIBER. V I. „7 

lis.Condylormfa uero fugofte extuberanttefimtiQuemadmodnm haurior ConiyiomM 

ft J-ho'ideS'flrrt11 es illis funt quae in ano fiunt, qua aliquando etiam fanguincrft , 
fundunt. Omnes itaqueeiufmodi eminentias, infoeminisfub conlpCdum 
iienientes,3C denudatas,uolfclla appfehelasiemifphatularacieexcidiniusf 
Si galla trita,aut'alumine fdflo infperfbrad eas utimur. Maiores enim Chi/ ^ tmor rhou 
rurgi obligationem per filain his non admittunt. ““ 

' Deiiohperforatis.criephimo. Cap. LXXII. 

A/l Vlieres quadam genitales partes non perforatas habent, quandoip ex Genitales par 
\ /natura, quandoqi incremeto poftea fado,morbo aliquo pragreiro,.Et tes non perii, 
liocaliquando in profundo, aliquando in pudendi alis,aut inintermjedrjslo nu 
cis, fieaut ex concretione, aut propter obturationem. Quod uero obturat, 
aut caro eft, aut membrana. Impedimentum autem multum inducitbjqafs 
fcdlip, partim in : cofiu, partim /n,conceptione,aut etiam partu-Quandacp; 
etiam inmenlirua purgatione, fi fane id quod obturat,fiue cato,fiuernem/ 
branafir,penitus obftruat. Naminaliquibusid tn medio perforatijeft.CaCl 
fattatpinuenta,autfi mpromptuexpofica eft,aut etiam per inftrumenti ex/ 
pbratorii immtffionemtfi concretio folum fuerit,reda fedlione per fcalpeU 
bitnfiftulis fecandis defiinatum hancexoluemus. Si uerd obturatio, ham* . 

lis infixis diftenjum corpus illud obturans, fiuemembranafiue caro fuerit 
eodem fcalpellodiiTecamus: SC fedata fanguints erupuone, ficcantibtis ci/. 
pamordacitatem medicamentis, 8C pofteacicatrice inducentibus utimur, 
priapi forma linamentum, cicatricem inducente pharmaco illitum fubijci/ 
entes, inquibus pr.eferttm non ualde in profundo chirurgia fada eft, quo 
partes rurfus non cqcrefcant. Porro phimos quoqt in uteri ofculo conflues Phimos 
obtufamentum,eodem modo per chirurgiam tradatur. 

De uteri abptejfu. Cap. LXXIil. 

s Clabfteftus circa uteri ofculum confiftat,qui chirurgtaefubric/ poflit, no Vteti abfceffut 
^prompte ad excifionem feftinandum eft, fed abfoluta tam affedione, 8C 
plurimum auda inflammatione,SC humidis corpufculis iheumbentibusat 
tenuatis,eo quod principalis parsfit uterus. At uero in aggrefsione locetur 
faemina fupina in fella, ita ut cruraad fumniUm uentrem contradahabeat, 
fcemora uero inter fe difparata. SubijciStur autem uln ae ipfius ad poplites, 

8f uinculis idoneis ad ceruicem deligentur. Qui uero chirurgiam exercet, 
ex dextris partibus fedens,inftrumetd exploratorio dioptra appellato, pro 
atateconuenientiexploret, 8Cperfpeeillum mulfebrisfinUsprofunditate Dtyptrt 
metiatur,ne filongior fit dioptraefiftula, Uterum comprimi contingat. Et fi 
longior finu reperta fuerit diopfrafiftiila,lintea coplicata pudendi alis im/ 
ponantur,quo ftiper ipfa locetur dioptra. Oportet autem fiftulam immitte/ 
re ut cochleam ad fupernam partem habeat,&dioptra quidem ab operah/ 
te teneatur,cochlea liero per miniftrum obtorqueatur, quo fiftular laminis 
didudis finus difparetur. Vbi uero occurrerit abfceflus, fi mollis ac tenuis 
fitjid quod digiti cotadu cognofces,fpathula aut acicula,in Uertice diiiida/ 
tur,&poftpurisexcretione lemnifeus molliffimus oleorofaceoimbutus 
PbgS inferatur,aut potitis extra plagam,in finum muliebrem, citra pfotru 
fionem.Forinfecus aurem ad alas, 8f in pedinem ac lumbos, lanae fuccid* 
antpuraeoleo imbutteimponatur. Tertiadieaquaeac oleo calefadisinfi» 
deat,autmalua: decodo, fadacp deterfione lemnifeus leniter in plagam in/ 
datur illitus tetrapharmaco per fe, aut cum Codo meile. Sit autem dilutum 
tetrapharmacum ex butyroautrofaceo.Cataplafmatisqpextern reparces in 
* e gantur,donec inflammatio fedetur, 8f purum ulctis fiat. Si uero difficol/ 
ter repurgetur,perauricularem clyfterem,cum iridis autariftolochia deco 
do, aut meile eluatur, 8f per emplaftrum ex cadmiauino dilutum, & lina/ 
teentis exceptum cicatrix Inducatur. At fi intra uteri ofculum abfceflus fite 
/‘f chirurgia uitetur. 

Defa « 



i- Dc fatus immortui extrn(lionr,ic cxfcfiione. Ctp, LXXII1I 

Vum difficulter parientium curationem libro tertio tradiderimn e j 
V “ i no ad illam parttis corrigatur,ad chirurgiam merito deuenimus fi™- 
prius colledis,an fuperflcs euafura fit mulier,aut non.Etfl euafura eft t 

chirurgiaaggrediemur:Sinmxnus,eamuitabimus.Quacigiturpe r nicin(i 

affeci te funt,lethargico modo in fomnum deferuntur,ac relbhiunm r 
gr* excitantur, atep fi excitata; fuerint per uociferationes debiliter refcon 
dentes,rurfus in fomnu deferuntur. Quardam uero etiam conuulforiomo/ 
do contrahuntur,aut neruis diftenduntur,autah'mentum non fentiut Pul 
fus autem uehementerintumefcens deprehenditur, uerum obfcurusacde/ 
bilis. At qua: euafura; funt,nihil tale patiuntur.Redinata igitur in ledfo fu 
pina muliere, ££ magis ut deorfum uergat, mulieres aut miniftratquadam 
crura eleuata utrincp teneant. Si h tenon adfint, per uincula quardam thora, 

cem mulieris adledlumdeIigato,utnedum attrahitur fattus, corpus ipfim 

fequens, tradlus uigoreexoluat. Deinde pudendi alis permimTtrumdidu/ 
dis,Ghiilram manum cotradam,cum robuftis ac conftridiis digitis pingue 
fadam, in uteri ofculum demittito,ac ipfum dilatato, & infufoinipium o/ 
t» leo laxius reddito,& ubi commodeuncus infigipofftt quterito. Commodi 
autem funt loci ad uncum infigendum, in his qui in caput deferatur, oculi 
occiput,osad palatum,mentum,clauicular,&: circa collas ac pracordialo» 
cf.In his uero qui in pedes deferuntur, offa fupra pubem, SC codarum inter 
media i}aacia,8if rurfus clauiculae. Et pollea detentum dextra manu uncum, 

& flexuram ipfius inter digitos occultatam,per finiftram manum leniter in 

ducito,in quodam ex relatis locis infigito,ufqj ad inanem locum,fiCalte/ 
rum huic oppofitum,quo gqualis, 8C non ad alteram partem uergens attta/ 
«Sio fiat. Deinde aequaliter trahito,non folum in diredum, fed etiam inlate 
ra,uelut in dentium extradione fieri folet, 8 C interim tenfionem neremini/ 
to. Pollea immiilo indice digito pinguefado,aut etiam pluribus>interute/ 
ri ofculum 8C impadum corpus.uelutli excories, in orbem circumducito. 8 
Sequente uero pro ratione unco,ipfum in ulteriores partes trasferreopor/ 
io tebipatqj fic facere, ufcpad perfedam fcetus extradionem. Atfimaniisfa/ 
tus pramiffa fit,&impada retrudi nonpoifir,obuolutopanniculoutneob 
lubricitatemeIabatur,aliquantuIumatrrabereiIlamoporter,S(:ubiprodie« 
rit totam de humero refecare.Idemetiam faciendu eft,fiambae manus pro/ 
mineant. Similiteretiampedes prominentes, reliquocorporenonfubfe' 
quete.ab inguinibus refecareoporter,&: poilea conari ut reliquum corpus 
dirigatur. Si uero ex eo quod maiusefl caput, obflrudio fiat,fi quidemhy/ 

* drocephafusefl fcetus,fpathula polypis deflinata, aut acicula,autacu!eato 
cultello interdigitos occultato, caluariadiuidatur, quo aquaeuacuatacon 
fidat. Si uero naturaliter ita amplum caput habet, diuifam fimiliter caluari/ 
am.per forcipem dentibus autoffibus extrahendis commodam contundi/ 
mus,&ffi fupereminent offa,ipfa eximimus. At uerofiprotrado capite, cit» 
ca thoracem obflrudio fiat, eodem inflrumentoloci circa cfauicufas uf<$ 
ad inanem locum diuidantur,quo humoreeuacuato thorax concidar.Siue 
ro non concidat,fada diili-dione clauiculas ipfas auferre oportet. Tunc e/ 
nim thorax concidet.Si uero imus trenter innatus fuerit, mortuo fatu,aut 
hydrope affedo,eadem ratione humoreuacuetur una cum ipfisinteilinis. 

In his uero qui in pedes deferatur, inclinatio facile adofcufum uter/dirigi 
tur.Quodfi circa thoracem autabdomen impadus fcetus hxreat, pannicu 
lo obuoluto attrahatur, & eodem modo fada diuifione, ea qute continen/ 
tur euacuentur. Atfi reliquis ablatis caputrecurrcns detineatur, finiilraui 
manumimmittito,8ifi quidem difparatum fuerituteriofculum,mamtmin 
profundum demittito,Sf repertum caput digitis ad ofculum deuoIuito»d*e 
inde unco uno atqt altero infixoattrahito.Si uero conclufum fit uteriofeu' 



utendum eft,'ihfefribuS-itecn Sc irriga tionibus ac cataplafmatis, quo difpa/ 
l* ra t6 ofr u Io educarur.uelut didium eft. Porro qui in obliquum prodeunt fce 
tnsjii quide dirigantur,praedidiis mqdis utendum eft. Sin minus, totUsfce/ 
tus iiuusdiffecetur, ^particulatim.educatur, diligenti animaduerlione ha 
bita,ne qua particula intus latens.relinquatur. Poft chirurgiam, curationi/ 
busad uteri inflammationes utendum eft. Siuero etiamianguinis eruptio 
fjat,etiamhuiuscurati6nem habes. 

tftli ii.. , De fecundireliUi. Cip. LXXV. 

Ccepenumero poft fcetusextradtionem,fecunda in uterodetinetur.Pafen j-a, „/.•», 
^ te igitur uteri ofculoj^ ipfa fecunda ab utero exoIuta,ac circa parte ali/ 
quam uteri in ipha-rte modum conglobata,faciltma eft edudiio. Manum e/ 
nim iiniftram calidam ac pinguefadtam in profundum immittereoportet, 

$C occurrentem fecundaei)cere. Si uero fundo uteri adhasferit, manus qui* 
demfimiliterimmittatur,comprehenfa uero fecunda tendatur, neq? in dire 
dlum,ob uteri prolapfus timorem, necp cum uiolentia uehementi, fed leni/ 
ter primum ad latera hac illae trasferatur, deinde aliquanto magis intente. 

U? enim obedit, 3d accretio exoluitur. Atfi conclufum repertum fuerit u te* 
riofculum, relatis curationibus ad hoc utendum eft. Quodliuires non de/ 
biles fuerint,etiam fternutatortjs utatur,& fuffitibus in olla ex aromatibus. 
Etfihiauencuteriofculumjimmiftamanuconandum u t extrahatur, ueluti 
disrium eft.Si uero necp (ic educatur,non oportet perturbari. Nam poft pau 
cos dtes,putrefatfta,Sf in (aniem diflfoluta excidit. Cteterum quia fcetore ca Secundi putre 
pqt obturat, 8d ftomachum euertit, fuflfimenta conuenientia ad hocrequi/ feCU 
runturtprobantur autem cardamomum,Sd ficus aridae. 

De coxendicum ultione. Cep. LXXVI. 

Vemadmodum humerus.ita etiam coxa,ob humoris copiam,quibul/ r ,. 

'~4-dam emota,uftionem exigit. Sic igitur Hippocrates ait.Quibufcunq! C0 * eniKm 
E exdiuturtiocoxendicum morbo uexatis,coxaexcidit, his crus tabefeit, Sd wn ® 
claudicant,fi non ufti fuerint. Oportetitaqueetiam hiciuxta illum maxi/ 
me locum urere, ubi articulus excidit. Sicenim redundans humor reficca- 
rippterit,&: locus ex cicatricedenfatus, non amplius os excipiet. Quapro/ 
pter etiam ad multam profunditatem, uftfone hic facere oportet. luniores 
porro tres cruftas urendo inducunt, unam retro iuxta cauitatem clunis. AI/ 
teram ab externa parte paululum fupra genu. Tertiam paululum fupra ex/ 
ternum talum,iuxta carnofiorem partem. 

Defiftulkcrfeuie. dp. LXXVII. 

Q Vum locus hic poftulet, ut defiftults fedis agamus, non malum fuerit Tifeutiqaid 
prius de fiftulis in uniuerium tradtarc. Fiftula itatp finus eft callofus, fi t 1 
doloris aliquantulum exors,in plurimis partibus confidens. Fit autem ple 
run^ ex a bfceflibus non probe curatis. Callus autem folida quaedam,Sd al/ CiUiu quii 
ba,a humoris exors caro eft,qua; dolorem non fentit,quum necguena,ne/ 1 ' 

que neruus,ad ipfam pertingat. Et Sinus aliquando quidem iiccuseft, ali» 
quando uero humedlus.Et humor ipfe quandoqj indefinenter fertur, quan- 
doq quibufdam temporibus remittit, dum 8 C obturatur ofculum, 8d rurfus 
aperitur. Etquandocp ad os fiftulat terminantur, quandocp adnerutim, aut 
aliam quandam principem partem.Et aut in direefium tendunt,aut oblique 
, iunt,&aut unum ofculu,aut plura habent. Quteigitur ad arterias magnas^ 
aut neruos, aut tendines memorabiles, aut fuccingentem coli as membra/ 

"am,aut ad aliquam principem partem pertingut,his aut omnino non, aut 
cum multa cautione artificiofa, chirurgia adhibenda eft. Reliquas uero 
m°do aggrcdtemur.ExpIorabimus primum,fi quidem in diredlum ten 
ditfiftula.per fcalpellttmtft uero obliqua eft, per biceps ipecillum quod faci 
Je nedii poteft.Talia autem funt ftannea, Si tenuiiltma ex atrefadla. In qui/ 
nu? autem duo uel plura ofcula funt, itautper Ipecillum explorari no pof/ 

:m 'wtjhisinfufoperunumofculuminfinum immiffb, ex infuli ad reliqua o/ 


C ly&eremad* 
imfupi, 


fculatranfitu comperiemus, an una multa orcula habens fit fiftuta aiit t 
rei.Et farta tam exploratione, fiquidem in fuperficie fuerit finus ’&■ «Hr * 
ftusrimraiffo fpeciliohuneexpandcmus, & fcalpello callum iuxta brm 
figuram auferemus,aut unguibus,atit acie fcalpelli deradentes.Si uero 

am Jatitndinemhabeat,fuperflua corpufcula auferantur. Atfinon in futy 

ficfefitjfcd per profundum in dirertum procedit,quatenus id fieri poteS 
profundo ipfo differto,totum callum circucirca auferimus. Et fi quid dein 
fo relinquatur, pharmaco uftorio hoc confumimus. Siuero multum m! 

8 C pharmaco non cedat,cauterqs ferreis aduremus. Quod fi in osdelinatfi 
fttila,&fit hoc ill*futn,folum ipfum rademus.Sin carie,aut alio quodamo 
do corruptum fuerit, totum id quod affertum eft per oppofita fcalpra exci 
foria amputabimus, farta prius fi opus fuerit per terebram perforatione, fi> 

ue ad fecundam laminam ufqjfolummodo,fiueufqj ad medullam fueritaffe 

dura. Si uero etiam os fuperemineat, uelut caulis per trahfuerfum (fartum 
ipfum refecabimus. Acceptis itacp duobus locis, alterius medietatem pra;> 
minenti offifubqcimus,ipfumtfc per miniftrumfurfum extendimus, alteri 
us autem craffioris, aut etiam ex lanafadhfimilitermedietatemcarniqute 
fub offe eft adaptamus,& initqs inferne praehenfis, ita per ipfum locunvcar 
nem deorfum trahi iubemus,ut ne ferrafdentibus caro dilanietur. Atcp hoc 
modo nos defertionefacimus. Atijero ubi princeps aliqua pars fubiacet, 

uelut membrana fticcingens, aut medulla fpinae dorli,aut talis quadam, dii 

excidimus aut defecamus os, membranae cuftodcm laminam fubijcimus; 
Quod 0 os non fuerit affertum, fed totum circum circa carne denudatum, 
eodem modo ferra refecandum eft .Fieri enim non poteft ut offa qu ce circii 
citca flatum cxcipiut,esrne inducantur. Similiter autem fi extremitas olfis 
prope articulum afferta fuerit, refecare iplam oportet. Et fi totum fcepeos, 
uelut cubitus,autradius,auttibia,aut talequoddamcorruptumfiierititotS 
amputandum eft. Caeterum fcemoris caput,aut coxam, aut fpinatdorfi uer i 
ticulum affertum aggredi uitabimus, propter imminens exadiacetibusar/ 
terrjs pcriculum.Hancigiturrationem itain fingulis fequioportet,utubiV 
que Si fitum,& uiernitatem, & cognationem affertarum partium confide/ 
remus.Itemq; morbi magnitudinem, Si aegroti uirium robur.Sed8ifauus, 
qui finus eftnftulofus mellea humiditatefluens, fiftularum Si aliorum linu 
um chirurgiteac curationi fubtjciatur. 

Dcfijlulisituno. Cdp. LXXVm. ' !*> 

"Oftularin fede explorantur, qua: quidem occultae funt ex eo quod non ap' 

A parente ofculo dolor uexat,& purulenta humiditasperfedem profundi* 
tur, plurimiseriam abfceffus figna prregreffa funt. Confpicure uero ex 
fpecilli aut pili fuillixmmifsione. In profundum enim ad inanem ufque 

locum, infirutrtentum defcendit,2d indicidigito in fedemimmiffooccur/ 

rit,perforata nimirum fifttrfa ad internas partes. Verum in non perfora» 

tis, nonfinemedioinftrumentum digito occurrit, fed per medium corpus 

id quod non perforatum manfit. Obliquaeautem & labyrintho fimilesnftu 
lae cognofcunttxr ex eo quod inftrumetum parum procedit, pus autem pro 
ratione ad proportionem multum effluit.Que uero prope inteftinum funt, 
eas cognofcimus exeo quod aliquando lumbrici & ftercusperofctilutnfe 
runtur.Atcp in omnibus fermecallus quidam circa ofeulum apparet. Iiku/ 

rabilis porrbeft fiftula quae uefica collum perforauit,autadfcemorisarticu 

lum cofiftit, aut ad ipfum rertum inteftinum proceffit. Aegre uero curatur 
qua: ofeulum non habet, 8 C occuIta,&: in os delinens, Si multifida.Rel/qu? 
omnino facile curantur.Manum itacp ipfis ita admouemus. Aegro fup<“° 
locato,&: crura furfum habente,ita ut fcemoraad uentre uerganr,quemaa/ 
modum in his quibusinfufumper clyfterem in aiuum immittifoletjfiin la / 
perficiefiftulae terminus occurrat,immiffo fcalpello aut auriculario fpecii' 
Io per ofeulum, fimplici fertione cutem incumbentem refecamws . Si 

in pro/ 


foprofunJum fedis fifltilx finis deGnat,immilTo perofculam fpecillo,fiqui 
b dem perforatam inuenerimus, alterius manus quaeaffedlo cluni oppolita 
f ft,indice digito in anum inlthiiTo, fpeeilli caput apprehendimus, & infle/ 
xum ipfum foras educimus, fif corpufcula fpecillo incumbentia Simplici (e 
dlipne exoluimus. At fi hondu perforata fiftula reperiatur/ed folum in pro¬ 
fundum fedis finiat, & explorantibus nobis per indicem digitum j. fpeeilli 
extremum decurtat, fquamofa quodam ac membranofo Corplifcillo intef/ 
pofito.tunc fioc per ipecilli caput uiolehtiuspefforabimus,&: edudto per fe 
dem fpecillo.rurrus inctlmbentia ipfi corpora exoluemus, uelut antea dixi 
musiautfundo finus ad fedem per falcem fiftulis fecandis commodam per/ 
foratdjipfoq; inftrumento per fedem trartfmiifo,hinc totum id quod ili tne- 
did eftjfalcis acie refecabimusj&r poft fediionem, corpufcula circufita uol/ 
fella aut fotcipeuuularia dpprehenfa artiputamuslSunt autem omhino cal¬ 
li eacorpufcuiatita ut ubiqj mufciilum adftridl0rium,fphindlcrem appelli/ Spbln/ltrmwi 
lum uitemus.Quidaenim minus artifteiofefadld in profuhdofedlione,uul/ fiiilui 
neratierUnt illum,atep hinc inuoluntaria ftefeoris excretio homini accidit» 

Qiiodfi quidam prae timore chirurgja recufent,hippocratica lini ac fili deli 
gationeutehdumeft. Iubetenim Hippocrates litium quincuplum crudum 
perforato aut bicipiti fpecillo infertum, per fiftulam trarjccre, dC initia lini 
corinedlere,&quotidie adftringere,donec tofum id corpus quod in medio 
duorum piculbrumi fitum cftjdiffedlum fit, ac lintim reipuat. Si uero exolu 
tio protrahatur, puluillusfiecuspfarinominesauteiufmodiqUifpiam lino/ 
infpergatur,atq; ita traijciatur.Quidam fiftulariae falcis foramini linum in/ 
ferunt,8d relato modo tratjciut,quod ego mininie faciendum efle puto.Na 
dum chirurgiam uitantfupra hanc etiam eiiratiOhis tarditatem incurrunt» 

Caterum de occultis fiftulis Leonides hac dieit.Quum profunda fuerit fi/ 'm„U ocmU 
ftula quat m iifculum adftridlorium perfior auit,fiue ab ano exorfa, fiue tnuf tx 
,j tum progreffa, in mufctilo tamen confidens, poft relatam explorationem, 
inftrumento fedem diducente,parud dioptra dico, fedem uelutmuliebretn biobtru para 
fimjmdiducito.Deindeubi comparueritfiftulaofCulumjlpecillicaptitpef ut 
ipfiim immittatur,£d in profundum propellaturj&: fupei-ipftim occurrens, 
totafiftiila per femifpathulam aut fpathulam fiftulariam difleCetur.Nos au 
tem quum in eiufmodi affedlionem incidiftemus, hac chirurgig modoitti 
noripotuimus, eo quod fiftula: antrum uifui non occurreret. Erat enim in/ 
ter anum Sdmufculum adftridlorium addextram partem fitiltn» & iriftrit • 
nientum didudlorium adiioni magis tenebras offundebat.Poftqltam autem 
per digitos fadladidudlione., rima quadam comparuiflet, quae iuxta unam 
qiiaridani ani rugam,uelut defluxio fiftUlaeflettpus enim per ipfani efflue/ 
nat: conftituimus faneper hanc fpeeilli caput ad fiftulam tranfmittere j ite/ 
lut qui ad hanc ab illa deduceremur. Deinde dextra manus indiccadmii/ 
fculum adftridlorium immiflo , ubi inuenifiemus corpus quoddam tenue 
iiiief digitum ac inftrumentum, impulfo uehementius ad digitum fpecil/ 

Io, fiftula: fundum furfum uerfitm perforauimus i & fpecilli capite per di¬ 
gitum foras tfanfiniflo, totum corpus inter duo fiftula dfcula litUm, inter 
id uidelicet quod ab initio ad antrum compafebat, fidhoc quodiamano/ 
bisfadlum erat,fcaIpeIlo refecantes»ipecillUm folutum eduximus. 

• ... Oebxmonboiiibiudnii Cup. LXXIX. 

Q Vum hamorrh.oides exeo quod euacuatuf fe nobis mahifefteni, ante HemcrrboU 
idlionis aggrelfionem,plurimo per clyftere infufo Utemttr , qtio fimul ** 
fuperflua ex inteftino euacuemus,fimultg fedem irritemus,ut paratior fi 
?tad euerfionem,Sd ani exitu» Locato igitur fupino aegroto ad fplendidani 
lucem,fi quidem conftfidliorteutiuoluerimusjfilaliniquincuplalabtisue 
tiatum circudabimus, & fingulas fiaemorrfioidas cu fioc funiculo conftriti / 
fenilis,Una relicSa ad fuperfiui fangtiinis edutSione » Nam dC Hyppocrates 
hocpracipitvPoft adftridlioneni uero, linteo complicato ex oleo maden te, 
x & de/ 


ConiybmM 

R imxfciis 

Amu non per 

Vdricufmio 


Si dcligatione fedf idonea ufi, aegram quiefcercfubebimus,oleoteDidn!V 

aqua mulfauentrem curantes. Deinde cataplafmateex micis panisaccr 4 
co utentes,& poft haemorrhoidum elapfum, uino cicatricem inducent ° 
Leonides autem fili dcligatione non utitur, feduuulariaforfipe diu dete? 
tas fcalpello excindit.Poft chirurgiam manna thuris 8i amylo cum chalc/ 
tide, autemplaftro ex fpongia ulla cum pice utedum efftSed et paftillo 
ftino ad perfedamaduttionem quidam ufi funt. Alt) cauitates uuularti c J* 
teris uftorio medicamento explent,& queadmodu uua ita etiShjmorthoi» 
das urunt* BccondylomtttH i cxtubirdnlijs,dcrimlsm<mi). c<tp, LXXX. 
/^•Ondyloma in ano,fo!um loco differt ab eo quod in muliebribus pude, 
'“'dis eit.Eft enim etiam ipfum rugofa fedis eminetia, inftammationeaut 
rima praegrelTa.Primum igitur eminetia appellatur. Vbi nero callefcit,con 
dyloma. Oportet itacp ueluti illa, ita Si haec uolfella prathenfa excindere 
Si cruftam inducentibus curare. At uero Rimas praeduro maxime (fercti 
re orientes, Si eo quod callofte fiunt, cicatricem tardius recipientes, reno/ 
uabimus aut unguibus, aut fcalpelloipfas lancinantes, & commode ad 
cicatricem perducemus. 


De Ano non pcrfbuto. Cdp. LXXXf. i! ;,\ 

TD Veris recens natis anus ex natura aliquando imperforatosreperitur,eo 
-*• quod membrana eftobftrudla.Si igiturhoefieri poterit,ipfis digitis me< 
branadiffringatur: Sinminus, fcalpelli acieilla excifa, uino curabimus. 
Quandoquidem uero etiam perfetSis fepe propter ulcus non probecura/ 
tum.concretio in ano contingit,etiam hanc inftrumento commododiffrin 
gere oportet, Si curationem accommodatam facere,fiftula plumbea autcu 
neolo quodam in anum indito, ufep ad per feclam curationem ,utneturfus 
concrefcat.Ell aut cuneolus is aliquo ad cicatriccperduccnte medicameto 
illinendus. BcVmcumfeaione. Cip. LXXXII. 

~\T Arix uenar dilatatio elbquandocp in temporibus, quandoep iuxtaimi s 
* uentris partem fub umbilico. Aliquado etiam circa teftes. Maximeue 
ro circa crura. Generationem autem ex materia atrabiiiofioreomninoha/ 
bet-Eorum igitur qui in tcftibus cofiftunt chirurgiam iam tradidimus, ubi 
de hernia uaricofa egiirtus.Sed Si eos qui in crure funt, fimiliter aggredte/ 
mur,in internis femoris partihus aggreffionem facientes,ubi etiam exor/ 
tus ipfbrum ferme in totum reperitur. Nam inferius in plures ramos filii, 
magis difficilem aggreffionem exhibet. Lotum igitur hominem,laqueoin 
fuperna femoris parte circumdato, ambulare iubemus, repletam autemui 
nam atramento feriptorio aut collyrio, fecundum fitumipfius, ad triuaut 
paulo amplius digitorum longitudinem notamusietreclinatoextentiscru 
ribus homine,alteru laqueS fupra genu circiidamus,&' cleuata infaftigium 
uena,fcalpel!o in loco quem notauimus fecamus, no altius quam percute, 
ut ne uenamdiuidamus:8d labiis fetflionis per hamulos diftentis, Si mem/ 
branis per incurua fcalpella ad herniam aquofam parata excoriatis, nuda/ 
taq5uena,&' undiquaq; expafla, femoris uincula foluimus : 8 C eleuato per 
«cum hamulum uafe,acumduplexfilum trahentemfubtjcimus,finum<5 
fili diffecamus diuifa in medio uena peruen» fedlorfum fcalpellum, fan 
guinis quantum opus efteuacuamus.Deinde uno filo fuperiorem uafispar 
tejn conftringimus,S<: crure in dircclS extento, manuuexprelfioncfangui 

ne qui in crure ell eua cuamus. Et poflea rurfus inferne uas conltringimus, 
aut parte uenae inter uincula interpofita praiedla auferimus, aut etiamane 
re permittimus, donec fua fponte una cum uinculis excidat.Et linamentis 
ficcisinditis, Si (plenio uino ac oleo imbuto impolito deligamus, acduclti 

fuppuratorio medicamentorum qua- linamentis excipiatur curamus.NeC 

me clam ell ueteres quofdam uinculis ufos non elTe,fcd quidam llatim nu/ 
datum uas excindunt,quidam ex profundo extentu ipfum, cum oiolenna 
extrahunt ac abrumpunt. VerS optimus efi relatus chiruigi*modus,om' 




nifi* fecuriffimuS.Quin in imo uentre confiftentes uarices fimiliter tradia= 
i» mus .Ite<peos qui in tgporibus cofiftQt,uelut in uaforO exfediione di«fia e (i. 

De irdcuneulit. Cap. LXXXIIJ. 

q^Radlationem de dracunculis,ut qui maxime per medicamenta tollun/ t>UCHncu,i 
A tur,libro quarto tradidimus. 

tieextremarumpartiumpufetlidne. Cap. LXXXIIII. 

E Ytremis partibus aliquando patrefadis,uelut manu aut pede,ita ut eti E xtremarum 
am ipfa offa corrumpantur,uel ex laceflente externa caufa fra<3a,uel eti futiumprt* 
aiiipragteffa interna caufa putrefatSa, atep fic defediione poftulennante cp fi aio 
hoc fot,neceiTe eft circufita offibus corpora primu diffecare. Verum quia 
hocprimum facimus,deinde longiore tempore fediortem per fertam adhi 
bemus,&£ periculum eft ne faoguinis eruptio fequatur,re<fte proinde Leo/ 
nides non omnia primum corpora diiTecat,nifl omnino fuerint putrefacta, 
fed ea parte ubi no multas,nec$ magnasuenas,autarteriascircputat,primS 
celeriter ad os ufq; diflecat. Deinde os quam citiifime ferra defecat, IineS 
panniculu fedlis corpufculis Circumdans,ut nedum trahitur per fpfa ferra, 
dolores inducat:8d tunc reliquo refedo,candentes igne cauteres uafis adhi 
bct,2C fedata fanguinis eruptione, SC linametis inditis,& deligatione com/ 
modefafla > curatione ftippuratoria utitur. 

De pterygijscirca.Vngues. Cap. LXXXV. 

DTerygiu carnis circa ungues incremento eft, partem unguis operiens, EitogwnV» 
*• inpedis cC manus magnis digitis maxime conliftens.Verumqux in pe. ci un Z ucs 
dibus conflftut,ex offenhone plerocpfiunt.In manibus uero ex paronychijs 
negledlis,inflammatistj ac in pus tranfmutatis. Pus enim diutius mora tra* 
hens,&:radicem unguis erodit,& ipfum unguem corrumpit,& fepe totum 
confitmit. Plerunqj uero mediam unguis partem ad ipfasautradicesparte 
quandamillius incorrofamrelinquit. Aliquando etia tota radice illatfam 
j finit. Quadoqs etia Os corrumpit,6C odor grauis oboritur,& digitusin fum* 
mo dilatatur ,SC liuidior apparet.His igitur chirurgia adhibenda eft, ut om 
iiemreliqua unguis parte fcalpelliacieprarfeCemusacamputemus, deinde 
prafecla ac ulcerata partem cauterijs aduramus.Eft.n.nome, id eft ex depa 
icentium ulcera genere pterygium ,SC nofiftitur harc, nifi quis adurat, adeo N ° mt 
ntflnegleda fuerit, digitum corrumpat. At uero (i os SC unguis afFedlione 
careant, SCexternus unguis angulus adnatam ipfi carnem fubiens ac pun/ 
gens,inflammationis caufafiar.tune pungentem unguis partem tenui (pe/ 
cillo,aut eiufmodi quopiafubiecioeleuare oportet,8C fcalpelli acie auferre 
8iidq> fuper eminet, medicameto crufta inducente confumere. Etprofedlo 
plurimi hoc modo p chirurgia curati funt. Si uero maius fuerit id q> fupere/ 
minet,prius id fcalpello precidi,&f poftea ipfi medicameto adhiberi debet. 
bcVnguccontufo. Cap. LXXXVI. 

Vandoquide fcepe ex offenfionibus unguibus cotufis, dolores confer 
V~quuntur,ad chirurgia nos impelletes,Galeni Herba apponere fatis fue’ f ut 
tit.Sic igitur ait. Contufis unguibus palam dolore (edas auxilio experti fu/ 
musfanguinis euacuationem.quum SC pulfationes fiunt, SC dolores uehe/ 
mentiflimi uexant. Oportet aut obliquSfacere fe<3ione,no ibdtredlo in pro 
fundu,fuperne deorfum,per acutu fcalpellu.quo itafetfta unguis pars, ian* 
guine excreto,uelut operculo quodda fubietftoru fiat. Si uero in diredofc' 
cueris.ex ftipernis deorfum,carnis excrefeentia cotingettnimirum per me 
• diS feciione,fubiedla ungui carne aliud corpus producete. Atcp hinc rurfus 
dolores corripiflt, quos in paronychijs nominauimus,dum nafces caro ab 
ungite comprimitur.Doteris itaque exortes ftatimin huiufmodi fedfione 
Kgros uidebis. Sequentibus autem diebus licet nobis fubfediam unguis 
partem leniter eleuare,fa’ntemqj unguis exprimere, SC rurfus fubiedla: car/ 
niuelut operculum, quemadmodum dixi imponere. Reliqua Uero totius 
, 'digiti curatione mitigatoria ac difcuflbria uti conducit. 


J4 4 PAVLI AEGI NETAE. 

De cUuls, uerruck,crhis que fornicaria: uerruce appd/ 

Lmr. cap. exxxvii. «fL? 

IS /'"''Latius callus eftrotundus,albus,claui capitifimilis,pe r omnemr 

'-'ris partem confidens, maxime in plantis Sf digitis pedum, dolor » 
adiionis impedimentum in ambulando inducens.Circum circa isiturr > 
ficatum clautim ,8CuolfelIapr*hcnfum, acuto IcalpelloautuenaMn* 1 
■ infirumento radicitus eximere Oportet. Quidam uero ut ne rurfusnaf' 10 
* ttir, cadentib.igne ufi funtferrametis.Formicaria aut Verruca,emineuVft 

cutisparua,callofa,rotudajcraffa,inbafiinhfrens,etfifcalpatur,formicarj 

morfibus fimilem fenfum inducens. In omni quidem etiam ipfa coro * 
re confiftens,maxime autem in manibus.Quidam igitur,tnter quos eftetb 
K am Galenus, dura: penna: fiftula,quales funtueterum gallorum,6C anferu 
ac aquilarum, circumfcarificandum eflecenfent, ita utobrorqueaturper 
uimin profundum,df ex fundo uet ruca fornicaria tollatur. Alfjuero enej 
autferrea fiftula idem faciunt. Verum iunioribus placuit eam circumfcari/ 
ficare,8d uolfella prjhcnfam,fcalpello uelut clauos excindcre.Atuero Ver 
■t ruca,quaeacrochordon grtecis appellatur, eminentia eftcutisparua,dolo/ 
n ris exors, callpfa, rotunda ut plurimum, bafim autem habet anguftam ,ut 
pendere uideatur. Vnde ita appellata fuit,quod fummte chorda parti fimi/ 

Iis exiftat.Extentam igitur eminentiam excidimus. Sin minus, filo faltent 
, aut pilo ipfam deligamus. Noui autem quod 8C has, 8f relatas omnes emi. 

° nentias plcricy frigido Cautere confumunt. 

“ Dc Telorum extrarime. . Cap. LXXXVIII. ... 

' Vod ea pars chirurgia: qua; tela extrahit,maxime necelfaria fit,Poeta 

0 '^•Homerus indicauit,dum dixit. 

Vnut uirMeiimmultkcUequiparaniiM. . 

Tela manu excinicns,cr mitia pUrmaca/pargens, ’■'■■■ vcwttt ap 
T3 Ecenfendte igitur primum funt telorum differentiae. Differuntitacpte/, j 
e x '-Ia,materia,figura,magnitudine,numero,habitudine,poteftate.Mate/, 
riaquidem,eo quodhaftilia ipfa aut lignea funt, aut harundinea: Ipfa uero 
tela aut ferrea funt,aut aenea, aut fiannea, aut plumbea,aut cornea, autui/ 
trea,autolTca,aut harundinea etiam ipfa,autlignea. Ac tot quidem diffe< 
rentiae, maxime apud Aegyptios reperiuntur. Figtlra uero eo quod alia 
funt rotuda,alia angulofa,uelut funttriangula.alia cufpidata & laceata ap/ 
pellata.uelutquar tres cufpideshabent:aliaaculeata,alia fine aculeis. Et ex 
aculeatis alia retro uergentes aculeos habent,ut in extradlione contra infi/ 
ganturralia antrorfum,ut in impulfione idem faciant: alia oppofito inter & 
modo inftar fulminum,quo & dum trahuntur,&" dum impelluntur,contra 
infigantur. Qujedam uero etiam per cardinem mouentur, & aculeos habet 
quicotrahuntur,qmq;incxtra<3ioneexpanduntur,Se teli extradionem im 
pedtunt. Magnitudinc.porrbdifferunr, eo quod alia funt magna ad triunt 
digitorum longitudinem i Alia parua unius digiti longitudine, qua fanb 

Micca in Aegypto uocant. Alia inter haec media. Numero uero,eo quod 

alia funt fimplicia, alia compofita. Tenuia enim quaedam ipfis inferunt 
ferramenta , quae in teli extradione in,profundo delitefcentia manent/ 
Habitudine autem differunt, eo quod alia extremam partem acutam ha/ 
ilili infixam habent;, alia tubulum liabent,eui haftile infitum eft. &W 
quidem firmiter adaptata funtad haftile, alia negledius,quo in extraciio- 
ne feparentur,et intus maneant. Poteftate demum, eo quod alia funt me/, ■ 
dicata, alia n °nueneno illita. Atque hte quidem funt telorum differentia. 
Verum extradionis ratio.a nobis tradatur, eum iri his qui in bello faucian 
funt,tum in his qui extra bellum,flue uoIuntarie,fiue inuolurarie,cxquaIu 
euq) occafione,ex quacuqt materia fada fuerint tela. ExtradionisJgitw *C 
•. I orum ex carne duplex differetia eft,altera per attradione, altera per impui 
fionem.Nam iri quibus Ieuiter telii infixu eft, exemptio per attradione »• 



Similiter etiam extrahuntur tela,qua; profundum quidem infixa funfctieru 
% oppofita: partes fi uulnerentur,ex fanguinis eruptione, aut conienfu, peri/ 
culum inducunt.PerimpUlfionemuero,in quibus et per profundum infixa 
funtjKoppolitarum partium corpora breuia funr, & ncqsneruus, necp os, 
BC q quicquam horum pbftat,quo minus fediio fiat.At in offe fauciato,mo 
dusqui peratcraclionem fitadhibetur. Si igitur confpicuum fuerit telum, 
ftatim extradlionem facimus.Si uero occultum,debet inquitHippocrateS, 
fihoc fieri poteft,uulneratus in ea figtira qua erat dum uulneraretur confli/ 
tui,ac exploratio fieri. Sin mirtus, iacens faltem ad illam figuram conforme 
tur,atcp fic exploratio per fpecillum fiat.Et fi quidem in carne fixum eft,per 
manus telum extrahemus, aut per additamentum quod haftile uocant.fi n5 
exciditid quod ligneum maxime exifiit.Si uero excidit,per forcipem dcn/ 
tibits,autradicibus,auttelisextrahendis deftinatam, autperaliud quod/ 
dam Commodum inftrumentum extradlionem faciemus,carnem etiam ali* 
quando praefecantes,fi uulnus inftrutnentum nonfufcipiat. Quod (1 in op/ 
polita eius partis proccfferit telum, & fieri non poffit u t per eam parte ex* 
trahatur.per quam infixum eft, oppofitis diuifis per illa ipfum educemus, 
aut extrahentes,uelut didlum eft,aut etiam perfiilura impellentes, a tq; hoc 
authaftili,aut fi id excidit, impulfortj inftrumentiimmiftione,cauendout 
ne neruum,aut.tendinem,aut arteriam,aut aliquam neceflariam partem di 
uidamus.Turpe.n.fuerit telum extrahentesgrauius telo malum inducere. 
Ecfiquidem telum extremam parte haftili infixam acutam habet, id quod 
exfpecillo immilTo cognofcitur, impulforijinftrumenti fcemina immiffa 
ac adaptata,telum propellemus.Si uero tubulum habet, mafculo. At uero 
fi exemptum telum arenas aliquas habere compcriatur.ita ut alia tenuia fer 
ramenta /pfis inferi potuerint, rurfus fpecilli explofatione ufi, fi illa inite* 
nerimus.eifdem rationibus educemus. Qubdfiaculeos oppofitos interfe 
8 habeat telum,8d ideo non concedatdocum uicinum incidete oportet, fi no 
neceflaria aliqua pars appofita fit,& nudatum telum citra uexationem ap/ 
prahenfum extrahere. Quidam etiam harundinem aculeis ipfis circumpo/ 
nunt.atcp fic telum extrahunt,ut ne carnes ab aculeis dilanientur. Et fi qui/ 

! dem inflammatio abfit'auulnere futuris adhibitis, cruentorum uulnerum 
curatione utimur Si uero inflammatum fit, per irrigationes & cataplafma/ 
(a.acfimilia inflammationem curamiis.Porrbin telis medicatis, omne car/ 
neinquteueneno patticipauit,fifieri poterit amputamus. Cognofcittirau* 
tem ex eo quod a fana carne diuerfa eft. Vehementer enim pallida & liui/ 
da,SCuelutmortificata apparet.Ferutaurem Dacas ac Dalmatas,Oblinere 
aculeis heIenium,quod SC Ninum appellatur,atep fic hoc fanguinem uulne 
tatorum contingens occidere. Si uero edatur etiam ab ipfis iinnoxumefte, 
& nihil mali facere. At fi telum in offe fixum fit,rurftis inftrumento expio* 
tabfmus. Etficaro impedimento fuerit, hanc amputamus,autdifpara/ 
mus. Si uero in profundo offis infixum fuerit, id quod cognofcimus ex eo 
quod intus firmatumnon cocutiatur, etiamfi uis aflreraturiexciforto cultro 
circumlito offe ablato,aut etiam terebris,fi ctafilim fit,prius perforato, telu 
exoluimus.Atfi in principemaliquam partem infixio fadiafir,ueluteft ce/ 
rebrum,guttur,cor,pulmo,hepar,uetriculus,Inteftina,rhenes,uteriis,ticft/ 
ca,8ifethaliafignaiam apparuerint, 8dextracftio multam iiexationeni in 
duclura iit , aggreffionem recufamus, utnefuprahoc quod nihil profici/ 
mus, etiam conyiciandioccafionem tdiottsexhibeamus. Siuero cuehtus 
adhuc dubius fit, periculo prteditfto aggredi oportet. Multis enim etiam 
sbfccffiiin aliqua neceffaria parte oborto,falusprxter omnem expedlatfo* 
«em contigit: quum fane etiam iecoris fibra, &i omenti pars, /temqj peti/ 
toti^f membrana, totus uterus fa-pe ablatus e fle cognitus fit, St tamen 
Wors in his fequuta nonfic.Sed'& guttur ftepe de indtiftria in anginis diffe* 
1 1,1 «mus, uelut defummi gutturis fediione diximus. In his igitur relinquere 
xj telum 


ExtrMote. 
totumex ojft 


infirment* 

famitim* 


balnutt 


P*n/s inter. 



' «4« JATLI AB6I N E T AE. 

telum, incuitabilcmmortem inducit,fuprlalioc qubdattcm abomnn, 
manicatealienam id oftendit. At eximere telum,multos uelutnwir • 

uit.Necucrodim C di S eft,prin C fpaliumpartiumfaucIatammcogn(tl W ^ 

quaeex fymptomatum proprietate, itemq; his qui excernuntur, & Z ',! 
umfitureperitur.Membranis enim cerebri fauciatis,dolor capitis circnm 
circa uehemens oboritur, SC oculorum feruor,cum rubore lineus 

tisemotio- Sitiero cum cerebro fauciataefuerint,coliaplio,uocis’interce 

ptio,faciei diftortio,bilis uomitus, fanguifiis per nares excretio, humnw« 

albi ac pultaceiper auditoriu meatum euacuatio,nfaniespeM»>ln'—«7 

(itum reperit. Si in uacuas thoracis partes infixum fit telum, ita ut fewe 
tur fpactj amplitudo, fpiritus pertranfit. At cordeuulnerato, circa liniflram 
mammam telum apparet noninuacuum locum progrelTum, fcd uelutiin 
alio fixum, SC quandoqj pulfatoritim motum pra:feferens,contingit<s f an/ 
guinis atri excretio,fi tranfitum repererit,perfrigeratio item & fudorT&a/ 
nimi deliquium, 8C circa dilationem mors ("equitur. Pulmone uero faucia/ 
to,fi fpactum fit,per uultius fpUmofus fanguis ettacuatur. Si non fit, magis 

cuomitur,&uafa circa collum eleuantur,&:lingtta colorem mutat, & ma/ 

gnum fpiritum habent frigidum appetentes.In lepto tranfuerfo uulnerato, 
telum ad fpurias coftas infixum apparet. Infpiratio fit magna,cum dolore 
SC fufpirto per totam humorum nexus partem. Si uero in abdomeiluulnus 
fiat, ex his qu* excernuntur manifeftum fit, fifpacium fit, aut etiam teloex* 
trado,aut haftili intus fradfo-Nam de uentriculo fuccus euacuatur,deinte 
ftinisftercus.Quandoc# etiam omentum aut intefiinum prominct.Atuefr 
ca uulncrata,urina excernitur. Proinde cerebro SC membranis uulneratis, 
telum per caluari* perforationem educemus, quemadmodum in capitis 
fracturis ftatim diceturJn thorace uero 5 fi no fequatur, per moderatam fpa 
cii inter coftas medij incifionem, aut etiam unius coftatexcifionem,mem/ 
brans cuftode fubiecSo,telum extrahendum eft. Similiter etiam in uentre, / 
SC uefica,3c reliquis in profundo partibus, fi quidem fequatur telum, citra 
curiofitatem cximatur.Sin minus,rurfus ampliori incifione,etcruentorum 
uulnerum curatione utendum eft.In uentre tamen fi opus fuerit, futura ad/ 
hibeatur, uelut didfu eft. Atfi in magno aliquo uafe,uelutin itigularibus ili 
profundoaut carotidib.aut circa alas,aut inguina magnis artertjs, infixu te 
15,ampliore (anguinis eruptione,ppter exemptione minatur,prius laqueis 
ab utraqs parte ipfa adftringere oportet, 8C deinde telum extrahere.Si uero 
partis ad partepertelum affixio fiar,uelut fi brachium thoraciaffigatur,aut 
cubitus alfjs corporis partibus, aut pedes interfe, fi quidem non per totas 
utrafqi partes telum aut hafta tranfierit, forinfecus eam acceptam, uelut in 
una parte,extrahemus. Si autem per totum penitus utrafquepertranfierit, 
defedlo inmedioIigno,parttculatimfingula educemus,iuxtafacilem figu¬ 
ram. Quadoquidcm uero etiam lapides fcepe.aut murices,aut tnaffgplunv 
beae.aut eiufmodi quredam efundaemiifa infiguntur, tum ob uiolentiani, 
tum quod angulofa exiftunt, depraehendere hac ipfa oportet, ex eo quod 
afper & inarqualis tumor occurrit; 8C quod non omnino in diredlum diui/ 
fio tendat, fed etiam maiorfit,&Tcaro uelut contufa ac liuida: quod curi 
grauirate dolent. Hxc igitur emota perapta adhoc inftrumenta, atttpet 
fpedlliconcauampartem, autper uulnerarium fpecillum eximereopor/ 
tet.Si uerouulnus admittat, etiamperforcipem dentibus aut radicibus*/ 
tiellendis deftinatam extrahantur. Multis etiam infixa tela latuerunt,» 
uulneribus ad cicatricem perdud?is,poft multum tempus,abfceffu eo loco 
facio ac rupto,telum cxilrjt* 

^ Oefrdaur^cripjirumiiffirentijs. Qp. LXXXIX. 

( '(-)n(equensprofedio fuerit ut poftdodrinam eorumquseperchirufgt/ 
am ‘exercentur iflcarne.etiam debis qua: oflibus accidunt, fracSurism/ 
quam SC luxationibus agamus,eo quod etiam harc chirurgia; generi fubie/ 


fla funt, 5C primum de ff aduris,atqj his prius qua in rapite confiftunt, tum 
* quod lia: inter chirurgias, quae in carne, & qua in offe fiunt, medium Io» 
cum obtinent,tum quod caluaria omnes corporis partes fupereminet.Pro» 
indeFradura in fumma,diuifio eft offis,aut ruptio, autdiffcdio, ab exter 
na aliqua tiiolentia contingens. Differentia; Fradurarum multa: funt. Ali/ f u 
qua enim raphanatim ,alia fcandu!atim,fiue affiilofi-, alia in unguem, alia I ^ a " r<0 ** 
polenta modo, alia per defradiong fieri dicitur. Raphanatim igitur fada, <#•***» 
eftruptio offis in figuram tranfuerfam per craffitudinem. Quidam etiam 
cttcumeratim, 8i caltlatim fadam nominant, ex fimilitudinequa cucu. 
meres 5C caules franguntur. Scandulatim uero fada, eftruptio offis oblon 
ga. In unguem uero, eruptio eft offis parte quadam reda, ad finem autem 
lunaris. Eadem etiam harundinatim fada dicitur. Polentae autem modofa 
da,eft ruptio offis in multas tenues partes. Eadem etiam nucatim fada qui 
hufdam dicitur. Defradio uero, aut etiam praecifio, eft ablario partis offis, 
per ruptionem fupcvficiei, ita ut pars ablata deficiat, Atque htcFradura/ 
rum differenti» funt. 

De fhttefr iit Cupiti. Cdp. XC. 

pRoprie uero fradura in capite,ditiifio eft caIuari»,quandoquefimptexj VrddmMcd 
■ quandocp multifida,ab externa aliqua uiolentia induda.Differentf* atl 'pite,dijjrrenti 
tem fradurarum capitis h* fUnt,fi(Tura,excifio,expre(Tio, deprelTio,came «v habet 
ratio,In infantibus etiam contufio. Fiffura igit ur eft diuifio caluari» fiiper/ Tijfm 
ficiaria,aut profunda,in qua affedum os foras emotiim nbn eft. Excifio ue/ Excifio 
ro eft diuifio caluari»,cum offis aftedirefradione.Si uero etiam defradum Decutio 
(it os affedum ,deafciarionem aliqui affedionem appellauetunt Expreffio Expreto 
eft diuifio offis in multas partes,una cum hoc quod officulafrada deorfiim 
ad membranam fecefTerunt.DeprelTio eft ditiifio offis,cum qtla os affedum D epnj!io 
'enaturalilocp decedit deorfiim ad membranam. Cameratio eft ditiifio c al CumerttiD 
$ uari»,cum offium affedorlim eleuatione. Aut Ut Galenus ait,ad interna fe 
ceffio ac cauatio,fimiliter ut in expreffione. Sic enim ille ptitat.Quidam t/ 
tiampilationem hisannumetatierut. Eftautempilatio filfura anguftifsitna piUtfo 
&fenfum Iatens.Quapropter fcepe delitefcens, eo quod non exadecogni 
tafuit,mortis caula extitit. At ueto contufio non eft offis diuifio,ideocp me 
tito necp fraduram dixerit quis hanc affedionem, fed eft impulfio, Si ueltit. 
flexio caluariae introrfum, cauans ipfam citra cotilluitatis folutionetqucm/ 
admodum in aeneis Si crudis coriaceis uafis cotingit, dum extrinfecus per/ simile 
cuduntur. Sunt autem 8i conttifionis dure differenti». Aut enimpertotam Contuflonis 
fuam craffitudinem os contunditur,ita Ut fcepe etiam membrana abfcedat, afjeretisduit 
uelomnino per totum a caluaria prematur: Aut non per totam crafiitudine, 
fed circa externam folum fuperficiem uilp ad fecundam laminam.Quidam Re r on - tui 
ad has differentias etiam Refonitum appofuerunt, quicx ipfortim femen» ‘° m 

tia, eft ruptio caluari» in oppofitis his qu» percuff» funt partibus. Vertim 

hi errSt. Necp enim uelut in quibufdam nitreis uafis,ut ipfi dicut, etiam hic 
contingitillla enim eo quod uacua funt,hoc perpetiuntur. Caluaria aut ple 
na eft,& alioqui fortis .Etenim capite in multis altjs partibus percuffo, ue« 
lut in cadendo contingit fiffura caluari» qu» citra folutionem continuita- 
tis cutis contingit,poftea abfceffti circa ipfam fado,8t hoc fedo apparens, 
putata eft a b ipfis iuxta oppofitam plag» partem fada effe.Scd Si hce uelut 
P, r i? mm dic ^ a fifiura curatur.Si igiturfradura in capite fada eft,ma'nifeftu 
idlitex eius quod (dtini fecit corporis acuniine,aut grauitate, autduricia, 
autuiolentia,&ex Tymptomatis qu* iatlciato accidar, ueltit eft ttertigo.uo 
cisinterceptio,repentinacolIapfio,& maxime in deprefsione,autcotufio/ 
ne,autexpreffione,autad interna cameratione,cerebro cbmpreffo.Qufn 
«exfenfus fignificationepercipitur.Sienimmemorabilisfueritcutisdi/ 

Utljp,per ipfam prompte cognofcemus.Si ueto omnino non fit diuifio i aut, 

^ngnfta quadam, fraduram tamen fadam efle ftiipicemur, diuifa cute,per 


uifiim,Sfper inftrumeti explorationem, hoc cognofcemus. Si enim 
ex altjs fraduris eft,ftatim mamfefiatur.Si uero fiffura folum anonn^ ? A 
laris,fenfum lates, pharmacum quoddam nigrum tiquidumiaut etiam ^ 
rnenium feriptorium affundimus, & os radimus- Ipia enim fifflira nie ^ 
ftenditur, quare in radendo perfeuerare oportet, donec fi (Tura-(ignum 

fcurctur.Si uero ad membranam ufep fiffura tendat, a radendo abftjn em ° u , 

& ad dignotionem progrediemur, utrum ab offe difeefferit membrana aut 
affixa maneat.Si enim manet,uulnus moderate inflammationedeftituitur 
S i sger paulatim a febre liberatur,& pus concodum apparet.Si uerbdifctf 
fit membrana,do!ores augentur, 8C fimiliterfebris, SC os alium colorem in 

Perarat ionii d«it,8f pus tenue ac crudum fertur.Si uero neglexeritidMedicusifpjrfo 

ufut rationeno utetur,longegrauiorafymptomata accedent, bilisuomitus,con 
u.ulfio, mentis perculfio,£d febris acuta,in quibus aggreffionem recufareo/ 
portet, At fi haec non adfint,fiquidem membrana non difceffit,& fiffura fo/ 
Ium fuerit,perraforium inffrumentum folum curatur, etiamfiadprofunda 
ufep defeenderir. Si uero folum ad fecundam laminam, ad illam uftpradent 
dum eft,aut etiam fradum os tollendum,uelut dicemus. Si uero etiam inte 
nues partes contritumfit,etiam has diligenterauferreoportetperidcrneum 
tnftrumentum.Qj.tbd fi etiam difceffit membrana, & tu ab initio uulnerata 
fufcepifti,hyeme quidem ante decimum quartum diem omnino offis ahia, 
tionem facereconeris,aeftateuero ante feptimu, antequam relata (ympto- 
mata accidant.Chirurgiam autem aggredieris hoc modo.Prarafispilisad 
uulnus ipfum duas Pectiones fa cimus,que ad redosangulos fe mutuo ieeat, 
dUjmus adlimilitudinem Iiterat gr-fere. ^. harum tamen altera ea Ut qua: iam antea 
adeft. Deindequatuorartgulis in Uertice excoriatis, ut osquodperforandii 
efttotudenudetur,fi quidem fanguinis eruptio fiat, linameta pofca imbuta 
indemus- Sin minus,fieca Deinde linteo complicato, uinoac oleo imbuto 
impolito, uinculo couenietiutemur.Pofteradieftnorecetiusaliquod fym j 
ptoma impediat, perforatione affedi offis aggrediemur. Aegro itacp in fel/ 
la,aut fupino reclinato,prout uulneri conuenit, auribus iplius lana obttj 
ra tis,propter fonitum puIfationis,uuIncris uinculumfoIuemus,&; amotis 
linamentis omnibus, fadlacp per fpongias decerffone, duos miniftrosiube- 
bimus, ut circundatistenuibusfafciolis, quatuprincumbentitim fradura: 
corporum angulos retrahant, 3i fi infirmum os fuerit,uel natura, uel exfra 
cftura.oppofitis fcalpris exciiortjs hoc auferemus,primu cauis a latiore inci 
piente>,3f pofteacum anguftioribus permutantes,deinde etiam adfpecilli 
formam habentia tran(euntes,Sf malleo leniter impellentes,ita ut nitemus 

capitis concuffionem.Si uero robuftum fuerit os,prius hoc terebellisfenp 

Ttrtbcudfc demergentibus perforabimus: Talia autem funt qua: paululum fupraacij 
nondemer/ em {nentias habent prohibentes ne ad membranam dcmergaturt&i tue fcal 
goma p r|s excl f or ij s ufi,affedum osauferemus,non aceruatim, fed particulatirt), 

fi fieri poterit digitis,fin minttsjforcipe dentaria,aut oflaria,aut uolfefopi 

laria,aut taliquopiam inftrumento.lnterforaminaautem tantum fpaeijre/ 
linquatur,quantum eft maximum ipecilficaput.ProfunditasUerOipforuin 
ealit,utpropead internam offis fuperficiem accedant, cauendoutnetere/ 
bra membranam cStingat.Quapropterpro offis craffitudine terebram elie 
oportet, pluribus ea decaufa prarparatis. At fi ad fecundam tantum latfffaa 
caluaria:fradura procedat,ad hancufcp fotum perforabimus.Poft offisab' 

lationem,explanata per excifionein inducfta afperitatc, cum raforioaut ipe 
cilli formam habente exciforiofcalpro,membranKCuftodefubic(f!6>Slol/ 
ficulisautaculeisjuelutuerifimileeft remanentibus,t'nduftriecdudis,adh 

namentorumuftimprogrediemur.Hic communior fimulqt facilis ddperif 
SaSprmkHt culi eieors chirurgis modus eft. Sed &: per fcatprum exciforium lenticula 
ticuktum tum didium excidedi modus, infignrter a Galeno laudatur,citra perforatio 

nem, poft fcalpturam per caua fcalpra fadam adlubitus.Sic igitur dicit- si 



, nero fcmel unam nudaucris partem,fubiedo fcalpro excifotio, quod lenti- 
* culatam partem ad fipem prominentem, obtufam ac IeuemhabetiacuiSue 
ro ia longitudinem redam, quum latam leticulati fcalpri partem fupra me* 
branamfirmaueris,paruo malleolo impellens, hoc modo caluartam didi/ 
des.Contingutenim ex liis adionibus omnia quibus opus habemus.Nam 
membrana nefi dormitans quidem quis operetur, fauciari poteft, lata: foti 
parti fcalpri lenticulati occurrens.Et 11 alicubi caluarite adhaereat,etiam lui 
ius appenfionem citra lationem auellit rotunda lenticulati fcalpri extremi- 
tas.Scquitur autem a tergo ipfam prpeuntemifcalprum caluariam diflecas. 

Quare necp qui magis periculo careat,neqj qui citiusoperetur.aliumpcrfo 
rationis modum reperire licet.At uero per terebras,&modiolos, choenici/ iW ; o!; ' 
das appellatas chirurgia, a recentioribus uelut praua reprobata eft. Atcp fic cbocnicUti 
quidem aggrefsionem uelut in fiffura expofuimus.Idem tamen modus exi¬ 
mendorum offiUm, etiam iri reliquis caluaria; fradurisconueniet. Sed 8C 
quantitatem oflium qua excfndi debent, Galenus nos docet,ita palam di/ 
cens.Quatum uero affedi offis excindere oporteat, deinceps tibi eXpona. 

Quod quidem uehementer contritum eft,totum id eximere oportet.Quod 
fi quadam fifliirae abipio amplius extendantur, quemadmodum aliqu do 
contingere uidetur,has ad finemufep perfequi non conuenit, ut qui probe 
fciamus quod nullum damnum ex hocfequetur, fi alia omnia rede fuerint 
perada.Poft chirurgiam,linteolum fimplexpro magnitudine uulneris, ro/ 
faceo imbutum membrana integemus ,dC lana floccum paruum, fimiliter 
rofaceo imbutum, prasdido linteolo imponemus.Deinde complicatum du 
plex linteolum uino & oleo imbutum, aut etiam ipfo rofaceo, toti uulneri 
circumponemus,conliderando ut nemembrana grauetur.Poftea lato deli/ 
gamento utemur,necp perhoe conftringentes, fed ut tantum conferucntur 
linamenta.Et uidum inflammationem arcentem ac febrilem appellatu ex/ Vidui fibritis 
t hibebimus,frequentius inierim irrigantes rofaceo membranam.Tercia ue« 
ro die fada folutione,8C per fpongias deterfione,cruentorum uulnerum 8£ 
inflammationem arcente curationis dudu utemur, infpergentes membra/ 
nas aliquem puluillum capitalem ficcum, ufep ad concarnationem. Quan/ 
dotp etiam radetes os,(i forte opus fit,ob aliquos praeminentes aculeos, aut Krfurtc ops 
etiam propter ipfatn incarnationem. Quin SC reliquam medicamentorum u fus 
materiam,ueIutinuulneribusdidumeft,adhibebimus.Quandoquide ue/ 
rofoepepoft chirurgiam membrana inflammatur,adeoutnonfolumcalua Membrum « 
tis craff!tudinem,fed etiam ipfius cutem tranfgrediatur, cum renifu,8C na/ rebri injUnu 
turalis ipfius motus pulfatorius impediatur, ad quae conuulfio maxime, &C nutu 
aliagrauia fymptomata,aut mors confequuntur. Inflammatur autem, fiue 
ob acutam aliquam offis praeminentiam pungentem, fiueoblinamentoru 
grauitatem,aut ob frigiditatem,autmultum cibum,aut uini potum,aut eti 
am ob aliquam obfcuram caufam. Si igitur ob manifeftam caufam inflam/ 
maturdiaec cito recidenda eft. Siueroexobfcura.plus contendere oportet, 
adhibendo aut uena: fedionemrfi non fit quod prohibeat auteibi abftinen* 
tiam,aut uidum ad inflammationem commodum. Sed 8C localibus utendij 
eftauxiltjs,uelut eftealidirofaceiirrigatio,8C perfufio ex decodo altha-a-, 
autfceni graeci,aut feminis lini,aut chamaemeli,SCfimilium.Cataplafmatis 
etiam ex cruda ordeacea farina, & femine lini,cum prasdido decodo,bC a/ 
dipe gallinaceo.Irrigationibus quocp per lanam in capite 8C occipite,inftiI 
•ando etiam auditorijs meatibus oleum quoddam ex his qua inflammatio/ 
nem arcent.Sed necg uifcera negligenda funt,quo minusca taplafmata ipfis 
•mponamus. Totius item corporis prouidentiam facere oportetjita ut in a/ 

<luam calidam ipfos inducamus ac inungamus. Si uero perfeueret inflam/ 

■natio,8C nihil aliud prohibeat,etiam bilem educente rttedicameto Hippo/ 
crates ipfos purgare iubet-Porrodenigrata membrana, fi quidem in fuperfi Mcbrdttfctcn 
ciefit nigricies,ex medicamento aliquo hanc uim-habenteinduda i mellis trf icnigrM 
triplum 


>;v PAVLI' AEGINETAE. 

triplum tofaceo ammixtum,per linamenta indemus,&fic curabimus 

fequenter etiam reliqua adhibentes. Si uero fpontanea nigriciesflat & ° n « 

ximeinprofundo,cuma!tismalis(ignis,tuncfanedehisdefperandum 

Infiti enim a natura caloris mortificationem fignificat. Noui quendama ' 
poft annum ab acceptouulnere, caluariae perforationem admifit,&fuD 
fles euafit.Eratenim infincipite fradura ex telo induda, & effluxionemba 
bebaopropter quam membrana illsfa feruatd fuit. 

DcNa/o/raSscrconta/b, Cdp. XC1. i 

ftdfut Mus. TNJ Ali inferna pars qttae cartilagincffa eft, non frangitur, fed contunditur 
Nafts/htflw. x ’ 6d (ima fit,&idiftorquetur. fcuperna uero, qUaeoflea: natur* eft, quan, 
doqtfrangitur.Inhis uero Hippocrates deligationem reprobat,ut qua m „ 
gis fimitatem,8fampliorem diftortionem inducifcprjterquamfi quar circa 
medium nafum partes ob impulfionem fuperemineant.In his enim conue. 
nientem deligationem,cum medicamenti impofitioneaffumit,quooppref 
fus nafus naturalem figuram recipiat.Frado itaqj nafo in infernis partibus, 
f ndiceaut paruo digito immitto,diredionem partium foras facere oportet’ 
In interioribus uero etiam cum fpecilli capite hocfaciendum eft, ftatim in 
prima die,aut non multo poft eam.Nam circa decimam diem nafi offa cor, 
roborantur.Extrinfecus quoque indice 'SC magnodigito hunc conformare 
oportet. Q.uo uero conformatus figuram fuam incollapfam conferuet, cu, 
neolos ex linteolo intortos ac inuolutos duos nafo indere oportet, in fingu 
las nares unum, etiamfi altera folu natt pars fitdiftorta,&hosfinere, donec 
Ttnndruufut. C s aut cartilago corroboretur. Quidam etiam pennas anferum,uelutcala/ 
mosadaptatas,linteis infutasnafo indiderunt, quo & figura coleruaretur, 
& refpiratio non impediretur, quod fane necelfarium non ett,quumper6s 
refpiratiofiat.Qubdfiinflammatusfitnafus,medicament5aliquodiaflam 
mationem arcens imponemus,ue!ut eftemplaftrum ex fuccis,aut ex aceto 
SC oleo,auttalequoddani. Autcataplafmaexfimilaginetriticea,cumman , 
na & gummi coda imponimus,tum ob inflammationem,tumutnafuscon 
tineatur. At fi in alteram parte nafus fuerit diftortus: Hippocrates poli con 
gruam conformationem,iubet lori longi, digiti latitudinem habentis alte/ 
ram extremitatem, glutino autgummi illitam, ad fummam hafi partem, ex 
eolatere quod inclinatum eft agglutinare,Sd poftquam ficcata induruit,lo/ 
rum iuxta oppofitam aurem ad occiput £d frontem ducere,atep eo IdCdpo/ 
fteaalteram lori extremitatem firmare, quo in latus retradusnafusadme/ 
diam figuram dirigatur. Verum hoc no ualde probatum eft iunioribus. At 
uero fi in tenues partes confrada fuerint nafi offa, diuifionem facere autam 
pliare oportet, fid tenuibus ofliculis uolfella pilaria exeptis,difpatatas par/ 
tes futuris cotraherey&cruentorum uulneruacglutinatoriacurationeuti. 
Si uero etiam intra nafum ulcus fadum fuerit, lemnifeis didis linamentis, 
ex medicamentis congruis illitis ac inditiscuretur.Quidaetiamplubeis 
fiftulis ufcgad cicatrice induda ufifunt,ut necaro ex ulceribus excrefceret. 

Dcmfirndmdxiidfrdad&durecomfd. Cdp. XCll : 

Ruris contufd. T~~\E aure contuia in tertio libro tradidimus , eo quod talis affedioadfra/ 
-‘-''duras non pertineat-Maxilla uero inferna frangitur obmultas caulas. 
tiuxilldmfir- Si igitur extrinfecus folum frada,non autem inftar caulis,intrb cauetur,no 
i ufi-dild. tae expofitaefuntad manum.Proindealterius manus,dextra;, fidextrama/ 

xilla frada fir,finiftrae,fi finiftra, indice & medio digito atgroti ori immuto, 
internum fradura: gibbum induftrie foras protrudere oportet, itaut altera 
manus foris illum excipiat. Maxillae uero reditudo, ex dentium inlitotum 
ipfi aequalitate colligatur. Atfi caulatim fada eft fradura, tenftone utrincp 
retroufus,8f miniftro tenente,diredionem uelutdidum eft facito. Catos 
difparatos circa fradam partem dentes, coniugatos uelutHippocratesait 
Auredfild. colligare oportet auro,hoc eft aureo lino fiue filo. Verum quuhocnon om 
nibus promptu fit,filo lineo forti, aut byflo,aut fetis equinis,aut aliquo a!j? 


huiufciodi.Qiiodfi cum ulcere fada eft fradura,explorandum fpecillo eft, 

A an etiam defradio offis ifadafit.Et ii hoc ita habet, & parua eft diuifio, am¬ 
pliata ea,defractum os fiue unum,fiueplura fint, per idoneum inftrirmenta 
eximere,^ labia ulceris futuris contrahere,& cruentorum uulnerum medi 

camento adhibito deligare oportet. Si uero fineulcere, ceratofimplici ma/ 

xilla: impolito, conuenienter deligare, ita ut media fafci* pars ad occiput 
locetur,deligationes autem utrinq; ad aures in fummum mentu procedant, 
deinderurfus ad occiput,[3ofteafubmentum,&: hinc per genas adfinciput, 
rurfus hinc fub occiput', ubi etiam finire fafcia debet. Adhac rurfus fu- 
periediofacienda eft,hoc eft aliud ligamentum fronti circumdatum in po» 
fteriore capitis parte conedattir, ad omnes pradidas deligationescoftrin/ 
gendas. Quidam etiam ferulam leuem,uelut alij alutam ecqualis longitudi/ 
nismaxillaeimponunt,8fuelutdi<liumdeligant.Alfideligationequacapi/ capifaum.it 
ftrum dicitur utuntur. Porro fi ambamaxilla iuxta fumrmtm mentum aucl ligatio 
lantur,quaparteetiS coalefcunt, ambabus manibus paululum diductas ip, 
fas,rurfus inter ie coaptatos& coniugatis dentibus uelut didum eft, deliga 
totSi congruaufus deiigatiohe, quiefeere iuffi, tenuibus 8C forbilibus ali/ 
mentis utantur.Manducatio enimipfis inimica eft.Etfi quid de figura emo 
tum effe putaueris,tertia quatp diefoluens rurfus deligato. Atque ita facito 
doneccallus obducatur. Obducitur autem callo maxilla intra tres maxime 
hebdomadas,eo quod & laxa, 8d medulla plena eft.Si uero inflama tio que/ 
dam oboriatur, nihil irrigationum ac cataplafmatum ad hanc omittendum 
eft,id quod in omnibus fimiliter tibi obferuandum eft. 

De dauicuUjradtu Cip. XCIII. 

pLauicula innaturalt figura,iuxta internam partem pedori coaIefcit,iu* cUuicuU jrn* 
^xta externam ad fummum humerum articuIatur.Et propterea quum hu (la 
merum aut etiam ipfum brachium fuftineat, fi fraduram pertulerit in qua/ 

I cunqs tandem parte,ea pars que ad humerum eft plerucj magis quam inter/ 
na eius extremitas deorfum fertur,ut quaeuna cum brachio detrahatur.Prg 
ftat autem caulatim,&; non fcandulatim, autharundinatim clauiculafrart/ 
g(,ex multorum fane fentenria.Quod enim caulatim fradum eft,perexten 
(tonem 8 C comprefftonem digitorum, prompte ad naturalem ftatum redit. 

Reliqua uero eminentias habent,quoedifficuIteradaptaripoffitnt.Si igitur 
per totam craffitudinem quocSq; tandem modo frada fuerit, duo mtniftri, 
alterbrachium id quod eft ad fradam clauicuK manibus amplexus, ad ex/ 
ternam partem fimulcp furfum trahens, alteroppofitum humerum,aut om/ 
nino collum attrahens, lic in contraria faciant extenfionem. Medicus aut2 
fuismanibusfradura componat, prominetiora impellens, 8d quae in pro/ 
fundo funt extra attrahens.Qubdfi ampliore opus fuerit extenfione,globu 
fatismagnum ex panniculis aut lants,auteiufmodialiqua molem algfubtj» 
cito, 8C cubiti flexuram ad coftam quae ad ipfum eft adducito, & reliquam 
uelut didum eft facito. Si uero extremitatem clautcula ad humeru, inpro/ 
fundum delapfam, ad ftiperficiem attrahere non potueris, fuptnoreclinatO 
homine, SC puluinari congruo dorfo fubiedo, & miniftro ambos humeros 
deorfum deprimente,ut os clauicula quod/n profundo eft refringatur, rur 
«is iplis digitis fraduram componito.Si uero pars quadam a clauicula de/ 
fratfta.SC emota,inconftans ac pungens fentiatur, (calpello in dtredum dii/ 
ftcantesj&defradam auferemus, &; reliqua per exciforia icalpra explana/ 
clauicula fubiedo membrana cuftode, aut alio exciforio fcalpro, 

«Sus firmandi gratia.Et fi quidem inflammatioabfit, iltturistftn minus,lina 
mentts utemur,&: fp!entjsdiuerfispraparatis,ad fupereminentis offis incli 
natione,maiora S( craffiora apponemus, fi adfitinflamatio,oleo madentia: 
«nofit,ficca.Et cogruoexlana globo algfubiedo propinqua, couenicnte 
inducimus deligationem,per alas, 8( affedam clauiculam,K fcapula pro/ 

,, utconuenit, deligationes ducenres.Et fi clauicula adhumerum pars, deor/ 


tJl P AVL I ' AEGINETAE 

fum inclinata eft,Iatiorislori media parte cubiti gibbo.quiadiDfam „n t 
VMC U lbbm Seda,totum brachium de collo fufpedemus, ex alia etiam faftia man , ’ fu|5 i 

m >ij pp ad.pfgmeft/ufpenfa^elut in his quibus uena in cubitiflexuraS jc* 

1 ri folct.Siuero, ad fupernam extremitatem uergit,idquodrarocomi”? 

recufanda eft brachtj appenfio, ager uero fupinus reclinandus eft ac , n ^ tl . 
uidu nutriendus- Si uero opus fuerit,etiam irrigationes adhibeahtur 
liqua fecundum rationem fiant, ufqj ad callum inductum. Inducitur au," 
clauicula callus ut plurimum in uiginti diebus. utem 

De fcdpuld. Cdp. XCIIII. 

Scdpuhejrdftu C Capula circa latam & menfariam partem non frangitur.'Veru iW, <•., 
n 0 nam fuam fraduram patitur, qua aliquando exprimitur, aliquandoru 

SapuhefeiM. ptionem fimplicem fuftinet, aliquando etiam defrangitur. Exprefsio t a <s a 
cognofciturcauaoccurrens,rorporemqj uicinibrachij,&puncioriumdo 
lorcm inducens.Ruptio uero taclus afperitate, & loci dolore cognofcitu/ 
Ambo auterii inflammationem arcente dudu curantur. Atdefradio,q u j 

etia ipfa tadu cognofcitur, fi quidem quiefcit,conuenient(deligationeaffi 
gitur.Si uero innatat & pungit, per ledtonem,£d ablationem,&futuris ue 
Iut anteadidum efl:, curatur. Deligationes autem etiam hic fimiliterudut 
in dauicula adhibeantur. Et reclinatio in oppofitum latus fiat. 

De pedore. Cdp. XCV. ... b',' 

Pedoris ojiis A/f Edi a 0 (ns pedoris pars frangitur 8C exprimitur. Summa uero pats de, 

jrdfturd i J-frangitur.Si igitur ruptio diftortafadla efl,loci dolor &inaqualitasfc 

quitur, 6 i ad digitorum innixum ftrepitus. St uero expreflio, dolor uehe/ 
mens.fpirandi difficultas, tuffis dum membrana coftas ftitcingenspunai, 
tur Raro etiam fanguinis edudiio. Cauitas quocp offis fradi & ceffio. Sed 
8C nunc curatiofimiliter difponenda efl, ueliit in fcapula didum efl. Verti 
in expreffione repofitionis modus fecundum Hippocratem affitmatur,que 
ille in dauicula qua: intro ceffit,expofuit,per fupinam reclinatione,&: cer.} 
uicalis fub dorfum fubiedionem,a fcapularu depreflionem, una cum hoc 
ut Si coftas utrinqj manibus contrahamus. Intedis autem coflis cum lana, 
Deligati» cir/ circularisdeligatioaffitmatur, fubiedis antea in diredum duobus loris ex 
cularis humeris dependentibus, ita ut poftea amborum initia ad oppofita conne/ 

dantur, Si circulares diligationes decidere prohibeant.- 

DecoAis. Cdp. XC Vr, , . 

CojldsAicietri "p ''f coflis, qua: etiam fpathae dicuntur, qua: qtiidemoffea: funt, in omni 
am Ipdtbds Sparte ruptionem fuftinertt.SpUriae uero,iuxta fpitlam folum. Nam hic 

lolumoffeae exiftunt.Inanterioreuero parte,in chartilaginem tranfeuntes 
contunduntur,Sd non franguntur. Signa non difficulter colliguntur. Nam 
loci inaequalitas digitis explorantis occurrit. Si ftrepitus, Si addudioad 
Cofidnmfrd. partemfradam.In his aute qua: intro uergant,etiam doloruehemenspun' 
ft uri darius,grauior eo qui in pleuriticis ientitur, eo quod uelut aculeo menta/ 

na coftas fuccingens fauciatur.-fpirandi difficultas, tuffis, fanguinisfape 
edudio.Et alias quidem emotiones digitis conformate licet, eam ueroquj 

introcedit non icem,eo quoddefperatafitrcnfionisfacultas.Vndequidam 

flatuofum Si multum cibum exhibere iubent,quoperinflationem8f teti/ 
fionem fradura foras propellatur,id quod neceflarium non eft-Nihil enim 
commune eft thoraci cum nutritorijs membris, quantum ad hoc attinefew 
pra hoc quod etiam inflammatio arepletioneaugetur.Alij ciicurbflamati 
gunt,quod non alienum eft a methodi ratione,nificorporum ex cotractio/ 
ne coaceruatio,fraduram amplius ad inferna impulfura eflet. Quapropter 
Sordrns Soranusdicit. Lanis oleo calido madidis partes integantur, 8i per linteola 
complicata,intermediacoftarum pars expleatur, quodeligariofecundum 
circularem obdudionem aequalis ac plana fiat,uelut in pedore. Omniau 
ro uelut in pleuriticis fiant,ad magnitudinisproportionem.Si tieromaffli 
aliqua necelfitas cogat,ob uehemcntem fuccingentis membrana: P unc 



r*m»diutcfere cutem oportet, & fracta coftx partem denudare.Deinde me, 

'■* bran* cuftodefubiecto, ut ne fuccingens uUlrteretur , indudrib excindere, 

% pungentia oflicula etjcere. Poft hoc, ea quae inflammatione catefit Cod/ 
jungere, 8£ uelut cruentum uulnus curare.Inflammata uero, oleo tinclis li/ 
nam entis tegere,& nutrire ac curare his qua inflammationem fedant*ki/ 

(iinare autem prout illi' facile tulerint. 

. , D.r coxit ,cr pubispjiibtu. Cdp. Xdvil. 

pOxarum aut ilium olla raro franguntur. Eafdem autem fratflurarum dif coXdtudtiliS 
Vferentias habent quas (capulte.defrangunturenitn iuxta fines, & rum/ «og faa uri 
punturin lopgitudidsm, & exprimuntur in medio. Sequituradlitecloci ‘ ‘ 
doldfpundlorius,ac mlfatoriusfenfus.Et cruris edirectofiti torpor,fi facta 
eft exprelTio.Exigiir,.eandem quam icapularepdfitionem.Solum uero re/ 

PU,fanteiusquod defradlueft exemptionem per externas partes,per chirut/ 
giam,quumfi opus fit digitis conformentur. Confentaneam etiamreliqua 
curationem facere oportet,irrigationibus utendo,2C cauas ilium partes eo 
plicatis linteolis explendo: quodurn circulares deligationes obducuntur, 
deligatio plana fiat.Eadem dicenda funt&T de pubis ofilbus.Necf enim ha/ Putiiopunt 
bemus quicquam quod de his peculiariter dicamus. fraduu 

Bcunticitk.-crfriniiorPcrdeolJifdm. Cap. XCviIi. 

T^Erticulorum plexus ac ambitus aliquando contufionem, Raro etiam Vcrticutimil 
,.V fractionem fudinent, ob quas dum fpinalis medulla: membrante conv jhauu 
primuntur,aut etiam ipfa meduIla,neruorum per confenfum affectiones fi/ 
untifiC mors cita fequitur,&:magisfi etiam circa cplli uerticula confidat af/ 
fatio.Quafeprtedicto periculo,fifieripoteft aliquid atldere oportet,SCper 
fectionem premens olficulum eximere. Sin minus, falcem inflammatione 
arcente ductu hos mitigare. Si uero proccffus aliquis uerrkulortlm, ex qui 
busfpina conditura ed defrangatur,itaut fragmentum ad digitorum con/ 
...jtrectationem moneatur,2C utciifim recurrat,incifa cute hoc Cximefc opor/ 
tct,5Cfa<3a per futuras contractione, cruentorum uulnerum curatione uti. 

At uero fi os factum fractum fit-, indicem finiftraemanus digitum in fedem bpsfaerifrte 
demittere oportet,SC altera manufrattampartemquantumfieripoteftcon (Sura 
formare. Si uero quid defractum fentiamus, etiam hoc facta diuidone exi/ 
mendum efqdeligatioqj accuratio commoda adhibenda. 

bebrichit), Cdp. XOX. 

TMbrachio fracto Hippocrates extenfionefic fecit. Oportet inquit, lignir Brachij jrtfht 
J oblongum, qualia funtligna quee in foramina ligonum immittuntur, ab ht 
extremis partibus funibus illigare, 8C trartfuerfum de trabe aliquafufpen/ 
dere.Hominem Uero inalta quadam fedelocatum, erectiorem quam in ea 
figura quaerecta ceruice dormimus, manum fiiam fupra dictum lignu traf/ 
mittere, ut mediam ligni partem per tranfuerfiimalaefua: adaptet .Inflexo 
autem in rectum angulum cubiti gibbo, minider dexis genibus incumbes 
manum eius teneatiEt podea graui aliquo,ue!ut ed lapis, aut rtladk pium/ 
bea pondus,aut eiufmpdi quidda,de cubiti gibbo appenfo, atqj ita utfub/ 
lime dependeat dimiffb,fracturam dirigito ac componito. Aut pro graui it 
lo appenfb, minider brachium deorfitm trahat. Quidam uero pro ligno 
quod in foramina ligonum immitritur,gfadu fcalae ufi funt. Soranus atitent 
fic. Homine in fellacpHocato, aut quod melius ed Cefupinato, quo minus 
affligatur. Deinde manu iuxta articuliiunctciramlaqueo ligata , SC de c et/ 
Hicefufpenfa,quoangularisipdusfiguraferitetur,duobusminidris iiiipe/ 
tamus,a|teri utfupra fracturam,alteri ut infra,digitos apponant, atqjfic ex 
fenfionem perficiant- Si uero tntenfiore tractione opus lit, duolora aquali/ 
terfecia brachip circundamus, alterum fupra fracturam, alterum infra, SC 
-Rfinjftro qui fuper caput a-groti fcaqitemcp alteri qui ad pedes,lororum ini 
tia damus,SC in contrarium extendere hibernus.Si uero ad fummum hume 
»um fractura confidat, mediam lori partem alae fubijcimus, 8 i ei qiii ad ca/ 

Y put 


y+ - PAVLI AE G 1 N E T AE 

putadftat tenendam damus,at$ ita altera oppofitum in cptrarium trahett/ 
te,cxterifioncm in diuerfa uelut didum eft facimus.Quemadmodim, etiam * 
fi ad cubiti gibbuni fradura fit, iuxta illtim, aut etiam iuxta manus articu 
Ium lorum inficiatur. At ttero offibus fradura: probe coaptatis' extentio 
remittatur,ddigattoautem fecundum Hippocraticam legem fiat. Verum 
fi quidem inflammatio abeft,&: recens fit fadura,lineis utendum eftfafcij™ 
oblongis quidem, latitudine uerotrium aiit quatuordigitorum,aqua aut 
pofca madidis; Si uero adiit inflamma tio, lanis tenuibus ac mollibusolen 
imbutis. Et fi in medio brachii fuerit fradura,principium fafcijfupra iraflii 
ram immittere oportet, BC ubi iterum atep iterum deligaris,iurfumferre, 
quo fanguinis:inquit:inftuxiones intercipiantur,atque illiedefinar. Vten> 
dum etiam eft altera fafeia > initio eius fimiliter fradura: immifTo,& in reli/ 
quis eodem modo uelut in priore,tutamen ex fupernis deorfum tendat,ab 
que hinc rurfus ad fuperna recurrat, ibique ita definat. Moderata uero fi, 
atadftridio,Sf adnoftrum,&: ad ipfius a-groti fenfum. Si itero ad fummum 
humerum fuerit fradura,priori fafeia humerus Si fcapulaac peduscom* 
Grarna itlii prathendantur, quo gruina appellata deligatio fiat. Secunda autem ufque 
gari» ad cubiti gibbum diilribuatur, illincqj aa fuperpofitas partes recurrat, 
comprehendens humerum, fcapulas &fpedus, uelutiprior. Atfiadcu* 
biti gibbum fradurafit, etiam cubitum fimul deligare oportet, angulati 
, figura feruata. Eodem modo etiam inaltjsartubus, uelutfunt cubiti,fe, 
mora, tibiae, fi iuxta partem, autetiam prope articulum, Sinon in mc/ 
dio artu fradura eft, articulus fimul deligandus eft. Itiniores poft deliga» 
Tenturum t ,- onem ft at i m etiam ferulas imponunt, quo figura repofitionis continear 
u i m tur,adftringentes ipfas ad fenfum, 5C inflammationis molem. Verum anti/ 

qui poft feptimumdiem ferulas adhibuerunt. Nam intra hunc decrefcen/ 
teinflammatione, membrum tenuius redditur. Solucreporro deligatio/ 
nes Hippocrates tertio quoque dieiubet, ut ne operto citra refolutionem j 
membro, tenfio aliqua aut pruritus accedat, neque diutius perfpirationes 
impediantur firmata iam fradura, ob quas contingit, ut non folum anxie 
• ■ quidam pruriant, fed etiam ut erofa per faniei acrimoniam cute exulcera/ 

tio fiat. Affundendum igitur eft aqua- temperate calida: tantum, quantum 
fatis eftadfaniemdiicutiendam. Poft feptimum diem, pluribus diebus in/ 
terpofitis foluere oportet. Nam neque partes faniei excretione amplius o/ 
pus habent, & calli incrementumfic melius procedit. Ferulas autem hoc 
modo adhibere oportet. Splenia triplicataoleoimbutafafcfjsdeligatiscir/ 
cumdamus. Si igitur aquale fuerit craifitudine membrum , xqualiter. Si 
inaequale, cauiores partes fplentjs explentur, atque ita squalis craflitu/ 
dinis pars, ad ferularum impofitionem efficitur. Deinde ferulis lana aut 
ftuppa moderate obuolutis, ipfas circum fraduram adhibemus, non mi* 
nore quam digiti fpacio inter fe diftantes, lenitercp adftringimus, cauen/ 
do quantum eius fieri poteft, ut ferulae articulum non contingant 
xime iuxta internam flexura- partem . VIceraenim inipfis aliquando , a 
neruorum inflammationes efficiunt. Proinde breuiores ipfas circa articu/ 
losefle oportet, uelut fane etiam fortiores, qua parte fradura in gibbum 

attollitur. Prafiat autem Bc brachium adthoracem moderate deligare, ut 

nefi id commoucatur,figuram euertat.Si uero inflammatio adfitfhanc au/ 
temcognofcimtis &Tex circumfito tumore, & rubore, & quod nunc an/ 
gisqharnprimum adftringitur membrum) autetiam fraduradiftortaut, 
aut etiam nihil horum, fed laxae appareant, aut rurfus adftridioresquam 
conuenit deligationes, foluere ipfas oportet, 8C deligationem corrigere. 
Reclinetur itaque aeger fupinus, fuper ftomachtim manum habens* Bra* 
chio autem'fubtjciatur ceruical molle, corium indudum habens, quom 
rigationum influxionesfufeipiat. Irrigetur autem quotidiieoleocalidojC* 
maxime fi adfit inflammatio. Et nutriatur tenuiter quidem tempore inilam 
^ mationis 




Hiationis,poftcauero moderate, ad calli generationem,&Tquiefcatufcp ad 
* callum indubium. Concallefcit SC brachium,6b tibia,circa quadragefimum 
diemrpoft quem fadla folutione ,SC balneo adhibito, emplaftris fracfluris de 
(linatis curatio perficiatur.Atcp hic aggreilionis modus fcrme etiam omni* 
bus altjs fraclis artubus conuenit. . 

Ot Cubito w rtiio. Cap. C. Cubiti frutlu* 

C' 1 Vbitus Si Radius quandoque ambo fimul franguntur t quandoque al/ n 
'“ / ter folum aut circa medium, aut circa partem ad cubiti gibbum, aut Raiijjrutturt 
ad manus articulum. Peffimum igitur efi ambos fimul fradtos efle. Deinde 
cubitum folum. facillima uero curatio eft.fi radius frangatur, fitfi enim ma 
iorfitcubito,illum ipfum tamen fubfedlum habet,in quo uehitur Vcrtitri fi 
quidem alter folum fradlus fit, iuxta illum maxime exterfionem Uchcmen/ 
ttorern facere oportet- Siuero ambo, flmiliter extendere conuenit, figurata 
inanu in angularem figuram,ita ut pollex omnium digitoru alttftimus fit. 

Minimus contra,infimus- Ita enim contingct/ut cubitus radio fuhqcfaturl 
Qtlodfirobuftiorcopus fuerit,extenfipne, ambobus maxime fratfiis, non 
folum manibus, fed etiam loris facienda eft extenfio, Uelut de brachio di/ 
dlumeft. Sed SC omnem deIigationem,8b reliqua cbnfc.qucrtrer, una cum 
ferularum impofitione,uelutiniIIo facere oportet, donec offibus callus 
obducatur. Inducitur autem callus circa cubitum plerur.que in diebus tri/ 
ginta- Sed St Depalmo fimilis ei quae brachio fratSb fit, adhibeatur, exce/ 
ptis his quae fubtjciuntur. 

Dtfiumtnmhttmfciwtk. . Ctp. CU 

A Rticuli ad manum, brachialis appellati, Stoppofit* eipartis offas i/ tituHinitu 
f^-temtp digitorum officula,quum laxa fintSt natura fiftuloraiplcrunqtte l ‘ ad mnm 
contunduntur. Raro autem franguntur. Collocato igitur argro in allio Z™*™* 

I refella, praecipiendum eftei, ut in tabellam aliquam planam , manum Bruchiult 
pronam ponat, St extentis per miniftrUm fratflts duobus digftis»pollice 
ac indice ipfa componantur. Verum apprefta deligatione utendum eft, 
quotemporeinflammatioaccedit. Nam propter laxitatem, facilefn ipfis 
calli redundantia excrefeit. Siucto internodium aut fimpliciter digitus . 
fradlusfit, fi quidem magnus, qui 81 poliex appellatur, is fuerit, poft ido/ u 
neam deligationem, inferne ad palmam deligandus eft, utquiefcat-Siue/ ^ • 

ro index, autparuus, ad uicinum deligetur. Si ex medrjs aliquis, his qui " r 
ab utroque latere funt alligetur i aut etiam omnes ex ordine fimul colli/ 
gandifunr.Meliusenim quiefcunr, quemadmodum fi fradli etiam ferulis 
adhibitis colligati effient. 

DcTamori. Cdp. CU. 

pOEmoris eadem eft qute brachij ratio. Priuatim uero fcemurdum fran/ r<rmoris 
x gitur,magis in anteriorem locum diftorquetur,itetnqj in externum.Nam 
in hos etiam naturaliter dilatatum eft. Reponitur autem per manus, dC lo * 1 
ta, ac laqueos aequaliter extentos, altera Cupra FraCturam , altero infra 
citeumdatb. Si uero iuxta partem faCiafit fractura , fi quidem adfcemo* 
tis caput fit, mediam lori lanam obuolutam habentis partem, ut ne cor¬ 
pora fecet, ad interfeemineum locamus , SCinitiaad caput adducentes,mi* 
niftrqtenenda tradimus. Infra fiacluram autem circumdato laqueo, ini/ 
iia eitts alteri miniftro extendenda damus, At fi ad genu fradlitm fit, IorOfu 
pufracturam circumponimus, 8C initia furfum extendenda praebemus, I» 
pium uero genu uinculoadftritftum tenemus, atque fic tacente adhuc ho/ 
mine,o; extento crure, frabtam partem componimus. O.faueropungen/ 

‘‘ a finfum tracia tollimus, uelut faepe diefium eft- Reliquam curationem in 
, Machio diximus. Concallefcit fcemur diebus quinquaginta cattorum de/ 
politionis modus poft totam de crure dotflrinam dicetur. 


8 Ojiiuutdigu 


i> a vi i ■ i 

: DepdteBdgcnu 


I N E T AE 
Cdpi CUI 


PitctU genu T Axum os cft genu patella,&lupane ac infernea corporibus ualidWn i 

-*-*tineturiEt fcepe quidem contunditur , raro autem francrftm. Da.,;.. _ 


rorinauu.ixaiii cuaumuuuuatcamuouucrio^coquoaUtraqj p afspercon , 

nexos muiculos ac neruos, a tcemore a tibia in contrarium retrahatur: ta» 

men multum de diftantia contrahetur,adionisqjdifficultatemaffedisindu 

cct.Netj enim dum laborant, diutius id genu fuftinet, S C in deambulando 
maximeimpediunturad afccnfus. Etenim admotus inplanicie, adlionis 
difficultas occultatur. Ad afcenfus autem,eo quod genu no flcdatur, circa 
cruris eleuationeac depolitionem deprathenditur. Sed & nunc pungens 
ofliculumcum attradione eximimus, ac confequentem curationem adhi, 
bernus. DtTibid Cup. CIIII. 

^Onfonacft Tibiae curri cubito ratio. Nam & hatc duobus oftlbuscon, 
Titi* fri* ^ftaf,crafll'orcalrero,c[uod eode nomine Tibia appellatur, altero tenuin 
re,quod ex fimilitudine fibula appellatur :eafdemt^ fradurarum differenti 
R bultfrt* as habet,ut qu* ad omnem locum diftorqueatur , quum ambo offa contri/ 
tiun ta fuerint,ad trcstquttmalteru, intro 8f extra. Si tibia quideetiaretrorfum, 

Fibulaueroantrorfum. Quapropter etiafimiIiterdirigtturacreponitur,g 
manus,aut laqueos,ita iit laquei fupra fraduram aliquando fpii tibiaecir/ 
cumdentur,aliquadbfcEmori.QuS.n.robuftiuslitgenu,articu!us inexten/ 
fioneillaefus conferuatur. Similiter etiam loris infra fraduram utenda eft, 
uelut de cubito didum eft.Retiqua ueluti de brachio tradidimus,fiant. 

. Dtfmmopcit. Op. CV. |j|l| 

srnmiptw 'T r A!usomninononfrangitur,eoqubdundim corporibus munitus fitper 
ojSium jradu X tibiamSi fibulam, os cubiforme. At Nauiculare os, offa pedis 
. fummiacdigitorup.edis,&:ipfumosCubiforme,frangSturfimiliferutof/ 
fUuicuure os p a {t, art | Ct ,l 0 a d man5,S<: oppofita eius parte,et digitis manus.Quarenefa 
pius eadem dicamus, ea quae de illis tradita funt, illinc huc transferantur. 

De DcpofitioneCruris, C tp. CVI. c S 

ETOFmore aut tibia frada,depofitionis modus non minorediligentia,qu5 
Tiepojitionis A reliquaomnia quead curationem pertinent, adhibeatur.Namfradarutn 
em* mote partium aequalitas maxime per illam probe adhibitam conferuatur* Qui/ 
dam igitur in canale,alrj ligneum, alrf teftaceum, fradum membrum depo/ 
nunt, aut etiam crus ipfum.Quidam uero fola cum uulnere frada,eo quod 
hac,inquiunt, ferulis adftrmginonpoffint. Verum pofteriores canalium 
CuuliUufus ufum penitus reprobarunt,obmultascaufas, maximetameob comprelfio 
nem ex duricia horum oborientem.Neq? enim negatum eft,etiam cum uul 
nere fradamembraferulis adflringere,uelutoftendemus. Supinusitaque 
aeger reclinetqr,8e craffttm quoddam palluim cruri longitudine aquale,U» 
trinq; contortum ac conuolufum,canaliiuxta mediam oblongam cauitat? 
proportionis fimrfitndine refponderii, cruri, qua maxime parte fradura 
eft.fubqciatur.Expadaturautem fuper illam cauitatem pallrj pellis mollis, 

ad irrigationes excipiendas. Deinde huic canaliformi cauitati,crus in lon/ 

gitudinem adaptetur,a lateribus alia pallia, aut lanse apponantur, utne 
in obliquas partes membrum euertatur. Ad ueftigium uero pedis, tabella 
panniculo circumdata ob molliciem, creda applicetur. Et maioris fecun/ 
tatis gratia, duorum aiit trium ligametorum medias partes canaliformi tlH 
allio fubijcimus,&T cum ipfofimul fradum membrum leniter deligamus, 
i uero non tolerans hoc ager,totum pedem contrahere cdneturjhunc >u/ 
xta fummum pedem obuolutum, leniter ad tabellam deligare oportet, ut 


ruptionem per cralfitudinem,&: in tenues partes fradionem, cum —*- • 

aut fine uulnere.Nota conlpicua: funt. Solutioenim continuitatis ocm’ 
rit,8f cauitas,8f llrepitus. Componitur autem parscrure extento Ita enim 
quae in duas partes diuifa eft digitis contrahitur, donec labia fradursmll 
tuo fe contingan t ac comittantur.Qua: uero in tenues partes frada eft con 


neinuitus inter dormiendum, uelut fieri poffit, pedem contrahat. Qui/ 
* dam etiam ftragula in medio ledi diffecant, ut omnino immobiles fintav 
gri, X perftragulorum hiatum urina ac alui recrementa excidant, do» 

nec callus obducatur. 

De Vraduris cm minere. Cap. CV1L 

CI cum uulnere fada (it fradura,& fanguinis gruptio adiit, hac prius fifto 
'-'mus. Si inflammatio.auxilijs ad ipfamutemur.Si uero carnium cotufio, 
fcarificabimus partem,utdcgangrana timorfuccidatur.Siueroctiamhac 
accedat,aut alia quadam depafcendo proferpens putrefadio, prout conue 
nitoccurremus.Habes autem ungulorum horum curationem libro quarto. 
Quod fi nihil horum adiit,necp multum de oflibus nudatum fit, hamulis 8C 
luturis ufi,cruentorum uulnerum dudu hos curabimus, defradis officulis 
K pungentibus aut innatantibus prius exemptis, Atfi magnum aliquod 
os fuperemtnet,quod ob magnitudinem in extgfione non commifTurn eff, 
huieproipicere oportet.Hippocrates enim in femore 8C brachio fradis,e- 

minentiaofla penitus reponerediffiiadet,pericuIu fu turuhispradices, pro 

pterinflammationem,aut etiam conuulfionem mufculorii, ex tenfione ob/ 
orientem.Tempus tamereperitaggreifionem aliquando conducentem. In 
quocuncp igitur oue emineciiim aggrcffioneni facimus^ nequaquam in in/ 
flammationehoclentabimus) fedprima ftatimdieante inflammationem, 
aut circa notiam,fedata iam inflammatione-Adaptamus autem ipfa perue* 
dem, ferreum autem eftidinftrumentum longitudine feptem aut odo di/ 

gitorum,craflitudine moderata,ut inter agedum non infledatur,circa fum" 

mam partem acutum SC latum,et moderate incuruum.Huius acutam exrre 
mitatem incumbentis offis eminentiae fubtjcientes, 8C iuxta alteram parte 
renitentes,fimtilq) moderatam membri extenfionem facientes,fradursex* 
tremitates inter fe non componimus. Sitiero hoc facere no poterimus, per 
fcalpraexciforia oppofita, id quod eminet amputamus, aut ferra defeca/ 
“ mus,quo modo in fiffulis tradidimus.Etoffium afperitate explanata,mem» 
brocpdiredo,linamentorum dudu curabimus. Maximeueroprouidendil 
«ft >n coniugatis artubus, aut bijugis appellatis,ubi utrttncg in ipfis os ex 
parte defedum eft,qtio incontradum maneat membrum, ut etiam exada 
extenfione utamur. Deligatio uero ita adhibenda eff.Circulares obuolutio 
nes ab utra cp uulneris parte fiant. Obliqua uero circa ulceris longitudine, 
ita uuuxta liter* graeg.* .figuram, chiafmon didam,& Iatin/s decuffatio* 

nem,adenartj numeri nota.*. fimilitudine,fafcia expandamur. Et fi quide 
fordidum adhuc eft ulcus,purgantia adhibere oportet. Si purum, incarnan 
tiadinamentacp ac reliquam experientiacognitam materiam.Hippocrates 
picatoemplaftro perIinameta utitur:Hoc autdicut effe Tetrapharmacum 
regium:Poft incarnationem adhibeantur ferula. Quidam etiam ab initio 
ipias apponunt,ulceris locum uitantes, 8C prout neceffitas urget,ipfas ad/ 
itringentes, aut remittentcs ln quibus porro fquama cmerfura eft:id quod 
Cognofcimus ex eo quod copiofior humor tenuiorcg excernitur,et quod ca 
fo circa ulcera uacua ac laxa euadens attollitur: in his deligatione laxiore 
Utimur,hamulo uero aut eiufmodi aliquo inftrumeto fquama exempta,ro/ 
buftioredeligationeutemur.Pertotumauteulcerationis tempus,linamert 
«orum curtos ex aliquo inflammationem arcente medicamento,tiulneri in/ 
Cumbat,&limplexligamentum adhibeatur, quod infingulis curationibus 
loltiatur,reliquis relatis manentibus uelut de brachio tradidimus. 

De callo'mfradurit fupcrincrefcente. Cap. C VIII. 

(J™h ‘iri fraduris fupcrexcrefcentes decorem omnino uitiant. Quadocp 
«iam adionem impcdidt,fiprope articulum fiant. Si igtturadhticreces 
«Ilus fuerit,ualdeadftringentibus medicamentis utejnur, per deligatione 
«apprimentes. Aliquando etiam laminam plumbeam imponetcs,idquod 
°pus fuit peregimus. Si uero lapideus ac folidus fuerit,re(edum rademus, 
y j fcalpri» 


Tradura eunt 
Gangrena 


Chiafmot 

Decujjatio 


vicatunuma 
plaSrUm Hip 
pocratieit 
etraphami 


IMXUtioydjk 


i;S PAVLI AEGINETAE. 

fcalpris exciforijs id quod fupereminct tollentes, & 0 opus fit, etiam 
bris circumcirca perforantes. tcte ' ( 

De Cillo in intortione. CVIIIL 

/“"NVum ex callis in diftortioneobduc3is,non modicum adhonis itrinetf 

v ^.mentuconfequatur J maxime fi inpedibus fuerint, refractionis mod 
no cftafrumendus>utqui eytrema pericula inducat.Sed (irecens adhuceft 
callusjlaxatorqs perfufionibus)8d cataplafmatis ex caricis pinguib, et fter 
core co!umbino,&: altjs medicamentis callu foluen tibus utimur. Infuperth 
fridione ac confradlione per manus hunc diflfoluemus. Si uero lapideus fit 
diuifa per fcalpellum fuperficie, oiRs continuitatem fcalpris excifortis f 0 [< 
uemus. Deinde fradiuram curabimus, uelutanteadiflumeft. 

De fratluris fine caSo permuneiUibus. Cip. CX. 

'EiR.acSurar quaedam callo non obducuntur, ultra praricriptum a natura ter/ 
b ‘ minum, aut propter alfiduas folutiones, aut ob immodicas perfufiones, 

aut ob intempeftiuum motum, aut ob multitudinem fafeiarum, aut quod 
totum corpus alimettim non fentit, in quibus etiam tenuius membrum red 
di contingit.Proinde tum alias caufas praefecareoportet, tum prscipuea/ 
limcntifenfuminterceptum,ftautpartim per calidiorum adhibitionem, 
materiam ad partem attrahamus: partim ut alimentum fuffktens fuggera» 
fio mus,balnea item ac reliquam animi exhilarationem. Signa uero in his qui* 
bus iam callus obducitur.tum alia adfunt,tum maxime qubdfafciacruen* 
t* fiunt, etiamfi nonadfit uulnus, id quod fortaflts ideo fit, quod quum 
fubftantia circa callum coit, difperfas inofttum cauernis fanguinis gut/ 
tas exprimit. De Luxitioniinu. Ctp. CXI. 

T Vxationum tradlationem adfradluras confequentem, par eftutdein/ 
■ L, ceps aggrediamur . Luxatio igitur ut in fumma dicam , eft elapfio 
articuli ex propria cauitate ad inconfuetam iedem, a qua uoluntarius mo/ 
tus impeditur. Huius autem differentias alias dicere nonpoflumus,nt/ 5 
fi eam qua iuxta maioris ac minoris rationem confifiit. Si enimperfe/ 
die articulus exceifit, communi generis nomine Luxatio appellaturaf- 
fedlio. Si uero folumemotus eft, aut ufque ad cauitatis iupercilium de¬ 
latus , fubluxatio uocatur. 

Dcin/mumexitli. Cip, CXII. 

T> Vrfusigiturafuperioribusiniriofumpto,deinfernamaxifladicamus. 

Superna enim quum immobilis fit, luxationis affediionem effugit. In/ 
ferna uero Luxationem quidem non fuftinet, eo quod capita ipfius ad fu/ 
pernam maxillam firmiter funt conclufae. Subluxationem tamen foepe 
patitur, eo quod mufculi ipfam continentes, pr* ailidua mandendi ac Io/ 
quendi exercitatione molliores exiftentes, ob quaslibet caufas facile la/ 
xantur. Nam uerbu m %ami apud Hippocratem laxatur fignificat. In qui 
bus fane citra aliquam mofeftiam fua (ponte articulus ad proprium lo/ 
cum redit. Verum de perfedla maxilla luxatione, fatis eft illius uerbaap/ 
ponere, qua cum compendio, citra defedlum, clara exiftunt. Sic igi¬ 
tur dicit. Luxatur quidem & excedit maxilla raro: laxatur tamenfape 
ia hiatibus, uelutetiam af/armufculorum acnertiorum emutationes hoc 
faciunt. Manifeftum uero ex his maxime fit, ubi excidit. Prominet e» 
nim inferna maxilla in anteriorem partem , & in contrariam luxationi 
partem abducitur: adoftls cornix ctfca fupernam maxillam tumidiorftr, 
8d infernas maxillas difficulter committunt. Quteuerorepoficio hiscon/ 

ueniat, manifeftum eft. Oportet enim aliquem uulnerati caput detinere, 

6d alterum infernam maxillam lntrinfecus acextrinfecus ad mentum,dl> 
gitis appraehendere, litante homine quantum moderate poteft, & pritmttn 
quidem maxillam aliquandiu hac atque illacmanu abducere, & <P‘" m 
hominem tubere, ut maxillamlaxam habeat, &ffimul abducat ac qua" 1 
maxime remittat. Deinde repente tribus figuris fimul laxare oportet,«m 



«nt/inhoc animaducrfionc habita.Nam 8d exdiftortione adnaturam de 
* ducere oportet, & infernam maxilla rctrorftim protrudere, ita uttegcrlireC 
(equatur,3d maxillas committat,ac rton hiet. Atque hac quidem repoimo 
c ft, SC neqi alfjs figuris fieri poterit. Curatio Uero breuis fufficit. Splenium 
eniminccratum apponitur, ac laxodeligamenro deligatur. Securius au/ 
Ie m hac aggreflio perficitur,homine fupino reclinato,* puluinari plenifa 
fimefarclo capiti fuppofito, ut in ipfum innitente quam minimum cedat, 
lnfuper autem &C caputuulnerati aliquisdetincre debet. Si Uero amba itu 
xilheluxatte fuerint, curatio quidem eadem eft,uerumhiosminus cotrt/ 
mittere popaitlt Nam his gente prominentiores funt,fed indiftortar. Quod 
ticrodiftortat nonlint, maxime cognouerisexdentiumtumfupernorum, 
'tum infernorum terminis, edirecio inter fe correfpondentibus. His con' 
fertutqukm citiflitne reponantur. Repofitionis autem modus prius didlus 
eft. Siuero non reponantur, anima periculum imminet, pra febribus 
continuis, 8d torpido fopote. Soporiferi enimhimufculi funt, & dum ai/ 
terantur, fid dum intenduntur , prater naturam . Solet etiam his aluus 
biliofa, meraca, pauca egerere. Et fi uomucrint, meraca uomunt. Hi i- 
gitur etiam moriuntur decima maximedie. Hoc repofitionis modo etiam 
nos forpe ufi fumus, fomentis prius ex aqua Si oleo calidis, peripongi/ 
amadluxatam maxillam adhibitis, ubi-maxime aegreccdit circa intro/ 
itum i hominequein terram locato, nosretroipfum flantes iuxta praedi/ 
flum modum operamur. 


DcCl4mcuU,&fumniohumerO. C dp. CXIII. 

jf^Lauieula interna extremitate non exc/dit:Coarticulata enim efl pcdlo 
'“'munde neque circa ipilirn monetur. Si uero per uiolentiam ab alicuius 
externi acutiiclu auellatur, ad fradlurte ipfius dircdlionem ac coaptatione 
reducetur.QiiSe uero ad humerum articulata efl ipfius extremitas, non ual 
E de excidit, ut quae fid a bicipite mufculo,* ifummo humero prohibeatur. 
Sednequeuiolentoabquo motu clauiculapriuatim mouetur, utqutepro/ 
pterfolam thoracis dilientionem fadlafit. Vndefolus homo inter animalia 
claiiiculam habet Si uero in palarftra contingat,uelutuerifimile efl, ut litec 
fiibluxemr. Si per manus conformationem ,8d per multiplicium iplenioru 
appofitione,imacumcomienientibusdcligationibus reponitur Eadem cu 
ratione-etiam fummus humerus fubluxatus ad proprium locum reducitur. 
Ef porro cartaliginofum ofliculum, quod clauicula cum fcapula colligat, 
blinexiccatis cadaucribuslatet,idfi (iibluxatumfit,imperitis imaginatio/ 
nem exhibet , tielut brachtj caput fit elapfum: Nam ob hoc (limma humeri 
pars acutior apparet,!ocus autem unde difceffit canus. Verum inter haec di 
feretionem facereoportet,exfignis quae deinceps referemus. 


ChuicuUlu* 


ctmteuUmfo 
Uu homo hu 
het 


Humcnu fum 
mm fubUxu 

Ofliculum cur 
tilugfiiofim 


DeHumcroLuxuto. Gtp. CXIIII. 

QAput brachtj ad fcapula cauitatem articulatufape quidem excidit, fed 
_necpfurrum,obanchor{fimilem fcapulaproce(Tum:neq;retrorfum,ob XlUut 
eSdcm fcapulamineq) in anteriorem partem, ob bicipitis mufculi tendine, 

Si ipfum fummum humerum. Sed raro quidem intro fid extrataflidue aute, 

Si maxime in infernam partem, minus carnofis. Veru his facile quidem 8i 
excidit,* rurius reponitur: Carnofis uetouice ucrfa,tarde excidit, fid difli/ 
culter reflituitur. Quibu dam uero etiam non luxatis, foepe ob plaga elap 
fus fufpieio oborta efl, eo quod inflammatio uehemens fequuta fuir.Cate 
Wn eos quibus ad infernam partem luxatio fadla fic cognoueris. Affedlus 
humerus ad fanum collatus nuiltu differt. Nam fid fumma humeri pars, un/ 
deelapfus facitis efl, cauus apparetiSd fummtishumerusjuelut de ipfo fub/ 
luxato diximus, acutior quam pro naturali modo uiderur: 8d elapfum bra/ 
chij captit in ala manifefte occurrit: 8d huius manus cubiti gibbus magis a 
collis dilceflit. Si uero cogas ipfum,cum dolore ad coftas adducituriet necp 
sxtento cubiti gibbo,manum ad aures adhiberepoflunt,necjf alium multi- 
y + formem 


P A V L I AE G I 


fornicm motum per ipfam facere. Inpucris igitur, aut hisqolbns rec«i a, 

non multa faiSa eltelapfiojCtiamprottiirienti medij digiti flexi nodo,* 

dia,tum larfl (ane manus,ii nopueiiit,fopcreftitutiofac3a eft,uelut i ■ 
Hippocrates. Verum efficacioresrcpofitiones hae funt. Oportet loturnT" 
minem,& perfufionibus magis laxantibus ufum, ad terram limitum/" v 
nare ,SC globum moderatum flue coriaceum,Que alium quendammon it 
demollem adalam adaptare,&fedentem medicum ad latus affecium it 

afpiciatl«fum,fi quidem dexter humerus affedus eft,dextri pediscalcarfi 

iliper pilam alepriusfubditamaccommodaretSi uerofini(ler,finiftri , 8Can 
prarhenfam manum affedamadpedes trahere, fimulcg calcaneo ad alam re 
niti, ita ut etiam minifteraliquis retro ad alterum humerum renitatur utne 

corpus circumtrahatur.Eff etiam alius repofitionismodus,per humeriftm 

politionem. Oportet enim iuuenem agro longiorem, aut (altem altiorent 
ad affedum agri latus Itantem, humerum fuum illius (tantis alafubiicere' 

& manum illius extetam ad uentrem fuum trahere,Qcut reliquum laflct») 
pus retro eum quihumerum fuppofuitfublimependeat.Si uero leuisfitav 
ger,alius quidam leuis puer ex ipfo dependeat. Dum enim manus, 8£reli/ 
quum corpus,aquali momento illa ante,hoc retro,deorfum trahuntur,con 

Vtrpiftitlum tingit utfuppofitus ala humerus elapfum articulum immittat.Quin Sipet 

repofuio piftillum appellatum hoc facimus. EftautlignumoblongumquoderedS 

in folo fupra aliud quoddam primum confiituitur. Huius itacpextremitas 
fuperna rotunda,& non ualdecrafla,neqj tenuis,alg agrotiaut (tantis,aut 
fedentis fub(iciatur,proutIongum fueritpi(lillum,ed manu fupra piftillum 
extenta ac deorfum tradla,reliquo autem corpore econtra deorfum uergen 
te,aut fua fponte,aut alio quodam trahete,repofitio fiat. Sed & in fcabegra 
du hoc fieri pote(t,uelut in brachij fradiextcnfione dicebamus. Hic uero 
rotundum quoddam ebrpus gradui alligetur,quod ala aegroti conuenit,et 
brachij caput propellere poteif.Si ueroobaffet3iomsuetuftatem,aufpro». 
Per crepiiine pter corporis duriciam, repofitiodifficultatem exhibeat, crepidinis etiam * 
rcpo/itio inftrumento utemur.Eft aurem crepido lignum longitudinebicubitali,Ia< 

. titudinequatuor digitorum,craffitudineduorum digitorum,quodalteram 
extremitatem rotundam habet,alacauitatem facilefubit,perindeutpi/ 
ftilli extremitas. Hanc igtturextremitatem linteo obligatam quo lenior fi> 
fiat,brachij capiti fub alam adaptamus, totam uero manumad lignum ex/ 
tentam,ad ipfum alligamus iuxra brachium, SC cubitum, SC fummam ma/ 
num.Pofiea fupralignum traniucrfum,interduasco!umnasredasadapta/ 
tum,autrurfus fupra fcalargradum, manum cum ligno transferimus, ut ala 
tranfuerfim gradui adaptetur.^ manum deoriiim trahentes,reliquum cor» 
pus inalteram partem iublimedependerefintmus. Sic enim articulusim/ 
mittetiir.Poftrepofitianemautem,moderatam pilam ex lana, fi intiamma- 
tio abfit,ficcam:fi adfit, oleoimbutam alte fubtjcimus, ac deligamus, ita ut 
Cbufmits per hanc alam,&T humerum,& alteram alam,fafcig deligationes iuxta chi/ 

D ecuijitio afmum ac decufiarionem fadae appareant,decuflatiqne affecto Innuero in, 

cumbente.Brachium ueroadcoftasdeligamus. Cubitiautegibbumcum 

fumma manu ex ceruiceappedimus,utne rurfusrecetilapfu articulus exci 

dat.Poft feptimum diem &: tardius fadia fofutione.moderatafridtoneuten 

du eft,quo corpore duriore fatfto, articulus difficulter elabatur. Si uero fa* 
pe excidat articulus,aut ob humiditatem,aut uia iam ex longa confuetudt/ 
ne fada,ad uftionem progrediendum eff, uefut antea didum eft. Quum at 

ro fartibus in utero, aut a partu dum adhuc augeicunt, pars luxata fuerit, a 

non iterum repofifa,in humero quidem carnes nihil a naturali modo denct 
iinr.Neq; enim impeditur manus inquolibet opere obeundo,os autem bra 
Anci chtjnon_augercens,breuiusmanet,&uocantiirtalesanci,grKcisgal cani:0 
Gdoiuconcs nes,quali muftellte cubito prarditi. In fcemore uero, SC os augmentum non 
capit,8f totum crus corrumpit. Quum enim corporis grauitatem ferre non 



■ -oflit-non exercetur.Sed inalrjs artubus, fi luxati maneant, & non repo 
i Uantiir/ubiecte partes omnino Iaiduntur. 

De cubiti gibbo. Cap. CXV. 

Q Vantij magis uaria eft articulatio circa cubiti gibbum, quam circa hll Cubiti gibbi 
merum,tanto difficilior exiftit circa elapfus,8C tardius elabitur,!* dif/ tmt io 
ficilius reponitur, propter eminentiarum SC cauitatum denfitatem.Patitur 
igitur aliquado fubluxationem folum. Soepe uero etiam perfecSe elabitur, 

(itxta omnem figuram,maxime autem anteriorem &pofteriorem.Cogno/ 
fcitur facile, Si ad uifum,& ad taclu,elapfo occurrente in loco in quem exci 
dit, &C eoloco unde excidit cauo apparente. Harc autefani cubiti gibbi in, 
fpetflio maxime declarat.Statim igitur repofitionem facere oportet, antecjjj 
inflammetur.Qua enim inflammatio pratoccupauit, atgre fanantur. Qux/ 
daniuero etia peni tus,incurabilia fiunt, & pratfertim fi inpofteriofem par 
tem eluxatio contingit.Omnium enim luxationum quae in cubitigibbofi/ 
unt ,doIorofifsima eft SC maxime periculofa ea quae in pofteriorem fit par/ 
tem.Mediocres itaqj emotiones etia moderata tntenfio reftituit,fertifs qui» 
dem manum extentam circa brachium ac cubitum tenentibus ac retrahen¬ 
tibus , medico uero manus fua; uola id quod excidit in naturalem fitu pro/ 
trudente. At uero Hippocrates eluxatione in anteriorem partem, per acer/ 
uatam manus flexionem dirigit, uolam eius ad humerum e diredlo impel- 
lens.Eam ueroque in pofteriorem partem fada eft,rurfus per aeeruatam et 
Builtam extenlionemtquandoquidem etiam eluxationes, qua» in anteriore 
partem fiunt, per uiolcntam extentionem maximefiunt:quae in pofteriore, 
per uiolentam fimiliter flexionem. Si uero perfeueret luxatio, etiam uche/ 
mentioreextenfioneutemur. Talis autem maxime eft ea qua in fradlo bra/ 
fchio ab Hippocrate relata eft, ubilignuquod in foramina ligonum immit/ 
titur,afllimit. Quidam ex recentioribus repofitionem fic faciunt. Duobus 
I tm'niftris,uelutdidum eft,extedentibus manum,altero fuperneadalam te 
nente,altero infernead manus articulum, medicus ftans exaduerfoipfi a/ 
groto,ambabus uolis ad articulum brachium ampled}itur,8d ubi iuilit pal- 
liumobuolutum oblongum,aut Fafctam latam,fuis manibus fimulqj agro/ 
ti brachio circumdare, S C ad externa m partem ac deorfum ad fummam ma 
numretrahere, ipfe fequens cum intgfiotie conftridlas manus trahit, donec 
cubiti gibbi articulum tranfgrediatur. Oportet autem prius agri manu o/ 
leo illinere,quo lubrica fiat,8d medici uolis prompte deducatur. Sic enim 
eaquaelapfa ftint, dum pertrahentium manuu uiolentia premutur,in pro/ 
ptium locum reuertuntur. Poft repofitionem uero,manu in angulum figu- 
tata, curatione per fplenia SC conuenientem deligationem u temur. 

Dc luxatione articuli ai manum.o'digitorum. Cdp. CXVI. 

A Rtictili ad manum , 8d digitorum luxatio , nullam habet difficultatem, Kanusarticuli 
riifi cutri ulcereliat.Dehacltacpdicetur,ubi deluxationibus cum ulce luxatio 
tatione agemus.Eos uero qui abfcp ulcere luxatifunr, moderata extefione, 
a curationeinflammationem arcentefanabimus. 

Deuerticulisftin*. Cap. CXVII. 

QPinatuerticula fiperfediamluxationemfuftineant,ce!crrimam mortem verticulorum 
■; inducunt.Necp enim leuem compreffionem fpinae medulla fuftftiefcqua frime luxatio 
oofane etiam neruorum folum exipfaexortus,ficomprimatur,ad periculu 
inducendum fufficiat. At fubluxationibusfoepe apprehenduntur,&quan 
docp in anteriorem partem,quandocp in pofteriorem, quandocg in latera e/ J 
ntotio contingtt.Exhis prima Repandatio,fecunda Gibbofitas.tertia Ob/ r epaniatio 
Itipitas appellatur.Quum igitur multa uerticula fimul paululum emota fue Gibbofitas 
rint,h*cplurium fimul emotio, fecundum circularem flexionis circumfe/ obliipitas 
tentiam fatfta apparet.Et quidam decepti, unius uerticuli multum emori ma 
gnain emotionem effe putant,quum tamen magna emotio non rotundam, 
led angularem factat (pina flexionem,quando etiam maius periculum im. 


tSa , pavli aegine.ta; 

minet.Spit 
anteriore p 

Ia extendentes ita arrectos,aut cucurmtas arrigeres,aut demutationes"7' 

u;fles,aut inflationesmouentes,fealiquidefflcerepoflrepiuarunt farf^K 

Hippocrate conuidii funt.Quandoquidem uero faepedefraflio quadam i 

ficulorumfpingfadtacauum efficit locum,uelutdefradlurisdiaumefl on 

dam hanc affediionem repandam e ITeputauerunt.Deindehacbreui curata- 
prompte enim callusobduciturtfacilem curatu Repandationemeffedixe' 
runt,etiamfi penitus incurabilis,aut jgre admodum curabilis exidat.Nam 
urinarum S i ftercoris fuppreflio in hac cotingit, SC corporis perfrigetatio 

Poftea uero etiam inuoluntaria recrementorucxcretio.Hacautemobner 

uoruin 8 C mufculorum afFediionem per confenfum fiunt, & ita afFedli c (to 
moriuntur, 8 C maxime fi in fupernis ac circa collum uerticulis affeciiocon 
fidat. At uero Gibbofitatcm exparuo maximepuerofadam, & diuturnam 
efie,5d non celerem mortem afrerre,fed morbum inducere,eumeji incurabi 
lem Hippocrates pronunciauit. In recens autem facta gibbofitateexcafu, 
machinamenta per fcalam, 8 C redam agri fufpefionem, SC utrisinflatione, 
ridicula funt-Solaucro Hippocratis diredio acrepofitio fuflficiet. Oportet 
inquit, lignum magnum ea longitudine ac latitudine, ut hominem capere 
poilit.aut fcamnumligno tali atquale, ad parietem apponereinlongitudi- 
nem extentu, non ampliori quam pedis ab illo diftantia, SC fuperipfum uc/ 
ftimenta qusdam expandere, ut ne hominis corpusfrangatur. Deindeho/ 
minemlotum pronum fupra lignum illud, aut fcamnum extendere. Et po/ 
ftcalorum bis circumpedusobdudu per alas ad dorfum deligare, initiacj 
lori ad lignum oblongu piftilli forma eredum alligare, & hocipfum in pa/ 
uimento ad finem fubiedi Iigni aut fcamni ftatuere, SC fuperna parte tenen 
dum minidro retro ggri caput danti praebere, ita ut dum inferna extremi/ 
tas rcnititur,fuperna uero fupra caput adducitur, oportuno tempore exten i 
fio fiat. Alio infuperloro pedibus umul circa partes fupra malleolos deliga 
tis,8d rurfus alio partibus ad lumbos,ut huius connexio in lumbis fiat, rut 
fus horum lororum extremitatibus coniundis, 8d fimiliter ad aliud lignum 
piftilli forma praeditum deliga tis,pidillum hoc in fineligni autfcamniad 
pedes datuemus,quemadmodum illud prius. Atqs ita minidris utperpiftil 
Jaextenlionem in contraria faciant iubebimus- Quidam ueroperappella/ 
Af'Hi,dxcs tos Afellos extenfionem faciunt.Suntautem Afelli,hiaxes qui in eredofta 
uoamtur tuto ligno uertuntur, SC utrinepad magnum lignum fiue fcamnfi, iuxtape/ 

dum accapitis finem Iocantur,quibus lora obuoluuntur.Dum porro ita fit 

extenfio,nos manuum nodrarum palma gibbofitatcm deprimimus ,SC fi o/ 
pus fuerit, SC nullus ajioqui metus fit, fuper ipfam infidemus, Atfi hocmo/ 
do fpina non dirigatur, SC ferat bomo depreflionem, appofiturti parietem 
in longitudinem inftar canalis excauare oportet*regioneipfiusgibbofiia 
tis. Vt fit rima excauata longitudine cubiti,qu*neqj altiorfit.ncqs humili/ 
or,quam aegri fpina.Imo hanc rimam prius praparata habere oportet. Hu/ 
ius enim gratia etiam lignum ab initioprope ad parietem apponere iufsi/ 

mus. Et poftea tabulae moderat* alteram extremitatem in parietis rimam 

immittimus, altera uero gibbofitatcm deorfum deprimimus, dotlecfpin* 

direftiofenfu percipiatur. VeruutHippocrates dicir,Et extenfiofola abf? 

tabula,8C rurfus fola per tabulam depre(Tio,ad id quod opus ed pratltsndS 
fufficit. Si uero hoc uerum eft, nihil abfurdi fuerit etiam in repandationeK 
obftipitate,ab initio ftcere pr^didlam extenfionem,citra uidelicetdeprd/ 
fionem. C*terum poft repofitionem, laminam ligneam trium digitorum Ia 
titudine, longitudine uero ea, ut&i gibbum, SC reliquasfanas uertebra* 
contegere poffit,linea aut ftupea fafeia obuolutam, uertcbrfs imponere 0 / 
portet, SC conuenienter deligare, ac tenui uiftu uti. Quod fi poftea etiam 
reliqui* aliqu* gibbofitatis reflent, curatione per laxantia ac mollienda 


medicamenta, im'a cum lamina appreflione utendam eft, Quidam uero 
'i piumbea Iamiha utuntur. , 

• ■ Becoxeluxdtione. Cdp. C XVIII. 

r\ Vum reliquahominis offa quandoqj fubluxationem, quandotj etiam Ccxte luxatio 
viperfedamluxationcm patiatur, coxa; Si humeri coarticulatio foli Iu/ 
xationis emotioni fubiacent,&; magis coxa,eo quod profundam Si roturn 
dam cauitatem habet, altioribuscp marginum fupercilijs munita eft. Arti, 
culo 'tatp ob ueh em entem aliquam uiolentiam extra propriam cauitatem 
elapfo,prout magis aut minus hoc contingit, multa luxationis differentia 
fiunt Eciuxtaquatuorjnodos,aut potius locos,coxaeluxatiocotingit. Aut 
enimintro.aut extra,aut in anteriorem, aut in pofteriorem partem difcedit. 
gt intro quidem ac extra frequenter, Si multo frequentius intro.In anterio» 
rem autem 8fi pofteriore partem raro. Quibus igitur intro luxatio fada eft, 
bis affedum crus ft ad fanum comparetur,longius apparet, &T genu promi/ 
nendus, 8f iuxta inguen crus fledere non poffunt,8e iuxta interfoemineum 
tumor manifeftus occurrit,nimirum capite fcemorisillic firmato. Quibus 
uero extraelapfum eft,his contrariafigna adfunt.Nam Si crus breuius ap/ 
paret, 8C iuxta interfoemineum cauatur, Si ad nates in tumorem eleuatur, 

& genu magis intus eft, 8i crus fledere poliunt. At quibus in anteriorem 
partem luxatum eft, hi crus citra genu dolorem extendunt,fed dum ambu/ 
lare conantur,necp ad interna procedere poffunt, &T urina; fpfis fupprimun 
turfe inguen intumefeit, Si nates rugofae ac excarnes apparent, 8C in pro/ 
greflii calcaneo innitutur.Qui uero in pofteriorem partem luxati funt, no 
extendunt necppoplite, neqjgenu, 8 i neqj fledere poffunt prius quam in/ 
guen inflexerint. Sed & his crus breuius eft, 8C inguen laxius, 8 i iuxta na/ 
tesfemoris caput fe oftendit.In quibus igitur ex puerili artate,aut fimplici 
ter multo tempore praeterito,hic articulus elapfus negledus eft,8dfic man/ 
j [it,in his defperata eft curatio,callo membro iam obdudo.QuibUs uero re< 
cens luxatio cotigit,his hippocratis curatio fuccurret. Celeriter itaqj ad re - 
politionem progredi oportet. Nam luxationes circa coxam moram trahen 
tes,penitus incurabiles fiunt. In commUni igitur in his quatuorluxationi/ 
busrepofitio conueniet, qute fecundum obuerfionem ac circundudionem 
articuli fit, Si quae per extenfionem. Si enim affedio fiterit recens, 8i affe/ 
flushomo iuuenis,aliquado femur praehendentes,8i: hac illae circuducen 
tesiatticuluimmittimus. At uero intro fada luxatione, etiacrurefolo acer/ 
uatim ac fortiter ad inguen penitiffime flexo, fucceffum fenfimus. Si uero 
his non cefferit,extenfione utendum eft, primum per manus.ita ut alij crus 
inferne circa femur Si tibiam apprehenfum trahat,altj fuperne fub alis cor 
piisapprehendant.Siuerofortioreopusfueritextefione,laqueistextisaut 
hexis,aut loris crus deligetur,omnino fupra malleolum, Si ut ne quidgenu 
patiatur, etiam adhuc ipfofuperius. Verum partes circapedus ligarenon 
eftneceffe,fed uelut didum eft,manibus fub alas miffis apprehenfio fiat:8C 
lorum molle ac forte media fui parte ad interfoemineum adaptatum, ab an/ 
teriore parte per inguen Si clauiculam, a pofteriore perdorfum, ad hume< 
rum attrahimus,&; ambo lori itiitiaminiftro damus.Et poftea omnesfimul 
trahentes,ut aegri corpus eleuetur,extenfionem faciant. Hic modusexten* 
dendi communis eft qua tuor luxationis femoris differentijs. V erum in u/ 
naquacp priuatim modus impulfionis uariat.Dum enim homo extenditur, 
fi quidem intro articulus excidit, lori circa interfoemineum mediam parte, 
inter femoris caput, Si ipfum interfoemineum locare oportet, SC per appo 
fituminguenac clauiculam ipfum lorum furfum ferre. Sit autem iuuenis 
quidam, qui affedu femur cralliore fui parte ambobus cubitis amplexus, 
fortiter ad externam parte trahat, Hic modus repofitionis altjs facilior eft. 

Verum fi huic articulus non cedat, etiam altjs utendum eft magis uarrjs Si 
th ofllcacioribusiExtEdere enim hominem opprtetintnagno ligno,autfcam/ 


1{+ PA VHP AE S INI T AE 

no,in quo etiamgibbofitatem in fpina habentes extendimus. Infcalnami 

autem per totum ferine oblonga: quaedam caucrnx,longimdine&profu * 

ditate trium non amplius digitorum, quae interfediftent fpacio digitorum 

quatuor ad fuminum,quoue<5tis extremitate in ipfisrenitenteunutramoi 

tem opus fuerit* impulfio fiat. At in medio lignofiue fcamno,aIiudli8nmI 
infixum fit longitudinepedali, craftitudine ligni qiiodligonum forami/ 
nibus immittitur, utdum homo extenditur, lignum hoc inter femoris ca, 
put 8d interfemmeum intcrueniat. Nam Klimul impediet, ne corpus hJ 
quiadpcdes trahunt concedat, 8C hoc contingente ,'fepeneij opus eftfi,* 
perne in contrariunfextenfionetfitnulcl dum extenditur corpus, lignum ib 
fum ad externam partem femoris caputexpellet. Extenfio liero iuxtafupe 
rius didlum modum fiat,8f maxime pedis. Si uero fic non repofitum fuerit, 

lignum quidem eredum infixum tollendum eft,a latere uerofitus eius quj 

illud habuit utrincg,duo ligna infigantur uelut polles,no minore quampe/ 
dislongttudine.His autem lignis aliud adaptetur,uelut quidam fcatxgra/ 

n dus,utut trium horum lignorum figura ffmilislitcrar graccs.». Hocautem 

formxlitcrtc continget, fi paululum infra fumma duarum lignorum capita, mediumli/ 
gnumfuerit adaptatum. Poftea uero in fanum latus iacemehomine,fanum 
ipfius crus inter polles fub iltum ueluti fcalx gradum producimus, affectu 
autem crus fupraipfumgradum transferimus, ut ad ipfum femoris caput 
gradus adaptetur,inllrato anteaipfimuIripliciftraguIo,utnefemuratteva 
tur. Aliud porro lignum latitudine moderata, longitudine uero ea, utlfce. 
moris capite ufcp ad malleolum pertingat,intrinfecus fubiedum adcrusde 
ligetur. Dum autem fit extenfio,aut pifti!lis,uelut anteaingibbolitate dixi 
mus, aut aliquo alio (riftrumento: crus deorfum una eum adalligatoligno 
trahatur, quo per hanc uioleritiam femoris caput in proprium Iocu retrer/ 
tatur.Eftpraeterea aiius repofitionis modus,citra extenfionem inIigno,qui 
ab Hippocrate laudatur-Oportet,inquit, manus jgri molliter ad latera deli j 
gare,Sd pedes ambos forti ac molli loro circa malleoIosSd fupra genua,qua 
tuor digitoru fpacio inter fe diftantes,ita ut Isium crus duobus digitis ara/ 
pliusqiiam alterum fit extentum.Et poftea hominem in caput fufpedere.ut 
a terra ad duos cubitos abfir.Quo fadlo iuuenis quidam peritus fuis cubilis 
Ixfum femur apprehendat qua craftiftimum eft, ubi etiam caput femoris 
extat, 8 i derepentead fuipenfi hominis corpus fe appendat.facileenim ita 
articulus ingredief.Hic repolitionismodus prj omnib. alnsfimpftciftimus 
eft,ut qui nonper multum apparatumfiat.SedpIeriqueipmmuelutmiferj 
bilem repudiarunt. At fi extra luxatio fiat, extendatur quidem homo uelut 
fuperius. Verum lorum adinterfemincumperoppofitaspartes,inguenuj 

delicet8dclauiculam,ferreconuenit. Medicus autem ab extemapartead 
internam propellit, uedleiuxta comienientem cauernam ex his quarinfcul 
ptoe funt renitente,&: miniflro ad fanam natem obniiete,utne cedat. Qpod 

fi in anteriorem partem fadlafit luxatio,dum extcnditurhomo,uir quidam 

robuftusdextra: manus fuaeuola in affedlum inguen pofita,altera manu co 
primat,ita ut deorfum,3d adgenu deprefliofiat.Si uero in poflertorempar 

tem fadla eft luxatio,noh ut in fublimeeleuetur,hominem extendere opor» 

tet.fed fttpra folidum quiddam decumbat ,ficut etiam quum extra facta e,t 
luxatio. Quemadmodum autem didlum eft de gibbofitate, fupra lignuaut 
fcamnupronus homo extendatur,non ad lumbos, fed in crureuinailis w/ 
iediis,uelut paulo ante didlum eft. Vtendum eft etiam depreffione per ta™ 
lam ad nates,ubi etia articulus prolapfus extat. Atqj haec qutdeffldenisqu» 
abextrinfecuslacefientecaufa, coxam luxatam habent . Quandoquidem 
uero etiam ob humoris multitudinem,ueluthumerus,itaetiam coxa cxct/ 
dit,uftionead hoc utendum eft, quemadmodum fuo loco de ipfa diximus* 
Dcgetmluxaionr. Cap. CXrX. 

Gcnuttixiiio vjrEnu tribus modis exctdir.Intro,Sd extra, Sdadpoplitem. Nam in ante' 



riorcm partem ne excidat,a patellaprohibetur.EiTde igitur extenfionis mo 
b dis,quartdocp perfolas manus, quandocp etia per laqueos uli,prout contie/ 
nit deligabimus, ac reliquam curatiortcm adhibebimus, itatamehutpars 
diutius alTeruetur.neullum rriotum faciat* 

Dcmallcolihtxatione,ubictidU dcdigitiipatuii. Cap. CXX, 

/^Oarticulatio iuxta malleolum (i modice emota fuerit, per moderatj eti Malleoli Iiixaa 
. '^'arn extertfidne curatur qVbf uero perfede luxata eft, maiore coacftione fio 
'eget.Conandum igitur & hic fortiore extenfidrie per marius uti. Si uero ti 
politio riorifiat,jiomine fupino in terraproftrato, inter duofcemora ad in/ 
terfccmineum,logum quendam acualidum paxillum in altu erectum tn ter 
rarti defigemus, quo adipium corpus renitens, ad exteniionciti pedis non 
cedat.Imo potius antea quam homo reclinatur,defigatur. Quodfiadfitma 
gnum illiidlignUm, qtiod in medio pedale lignum infixu habere diximus, 
in hoc extenlio fiat. Miniftro autem fcemur tenente & retrahente, alius mi 
nifter manibus aut etiam per loru trahatpedem. Medietis autem manibus 
dirigat luxationem. Sed &C alterum pedem alius inferne teneat.Poft repoli 
tionemdeligatio tuta fiet,fafctjspartim ad fiimmum pedem partim ad inal= 
leolum obdudis,ita ut uitemus ne retro ad calcaneum tendinem adftrihga 
mus.Ethomo ad quadragefimu diem afferuetur ne ambulet. Nam iriliante 
perfodiam curationem ambulare conentur, parti fUndlionis difficultate fiM 
ducunt. At uero fi quis ex faltu, tielut contingere folet, calcanei os emouif 'CaicJitciojiis 
fet, atit etiam aliam quandam inflammatoriam affediionem incidiffet, leni luxatio 
qUadam extenfione,& conformatione,&) irrigationibus inflammationem 
arcentibus,SC firmis deligationibus hoc corrigar.hominefimiliter in quie* 
te feruatoulqj ad integram reftitutionem. Sed Se digitoru in pedibus emo- bigitorutn pe 
. tionem,uelut in manibus diximus,nondifficile eft moderata extenfionere imemotio 
ponere.Iuomnibus porro luxationibus ac fubluxationibus,poftrepofitio 
■ nem Se quietis dies, permanentem in articulis inflammationem aut tumo/ 
rem , quae etiam diuturnas funciionis difficultates inducunt, mollientibus 
medicamentis ad hoc paratis fanabimus, quorii materiam nemo ex his qui 
artis opera tradlant ignorat. 

, Dc luxationibutecum exulceratione. Cap. CXXI. 

TNLuxationibuscum exulceratione multa prudentia opus eft. Nambafi iJixatiocum 
A reponantur,extrcmapericula, quandocp etiam mortem inducut. Inflam/ exulceratione 
, matis enim prattenfioneneruis ac mufculis propinquis,dolores uchemen* 
tes 8e coriuulfiones ac febres acutaefuceedunt, maxime in cubiti gibbis,ac 
genibus, S i fuperioribus articttlis. Quanto eiiim principalibus partibus) 
funtuicinioresjtantomaius periculum inducunt.Hippocrates itaqj horum / 

&) repofitionem penitus reprobat,£C Uehementiorem deIigationem,foliscp 
inflammationem arcentibus 8e mitigatoriis auxiltjs iri principio uti iubet. 

Sic enim fortaflts uita ipfis cotigerit-Quod Uero lpie in folis digitis confit» 

Iit,hoc nos etiam in omnibus reliquis articulisfacere conabimur, & ftatim 
ab initio,parte nodum inflam mata, articulum eiapfum per moderatam Cx/ 
tCilfionem reponemus.Et fi quidem iuxta feopUm fucceflerit, in folius iri/ 
flariimationem arcentis duclus ufu perfeuerabimus. Si uero infliimatio ali/ 
qiia,autconuiilfio, aut aliquidex pratdicflis acceflerir, rurfus etjcere ipfoS 
oportet,fi' quidem citra uiolentiam remiferint. Si Uero Se hoc periculum re 
uereamur.fortafsisenimnon remiferintinflammatfimeliusfueritinmaid/ 
ribtts articulis repofitionem differre. Vbi Uero inflammatio deferbuit: hoc 
auteni contingit poftfeptimum aUt nonum diem: tunc pratdido repofitid/ 
nis periculo,&quod fi non reponatur, mancidmnino inpofferumuiuentj 
conabimur citra uiolentiam facere aggrefiiortem, uedis etiam ufu,quo fa/ 
ciliusidfiat,adhibito.Ca:terumuIceriscurationem,ueiutiri 
fradJuris cum ulcere didum eff,fa/ 



EAVL1 AEGINBTAE. 
DeLtixationcuidcmnfrailurafaaa. Cap. CXXII. 


De tcperamentis quaia gufius qua/ 
litacibus iudicantur. Cap.l 
De ordine fXdiftantia temperamen 
torum Cap.il 

De facultatibus particularium iim/ 
plicium medicamentorum 6a/ 

De medicamentis fimplicibus pur/ 
gantibus Cap.ini 

De medicamentis compotitis pur/ 
gantibus Cap.v 

Dccuftodia eorum qui purgantur, 
Sl quid Ot faciendi} bis quiex fum 
pta purgatione non purgantur 
Cap. vi 

De bis quinimiu purgatur Cap.v 11 
De hieris antidotis Cap.ViU. 
Illitiones purgatorias fedis, & umbi 
lici Cap.l X 

Medicamenta uomitoria, Bi fumen 
di ueratri modi. Cap.X 

De diuerOs antidotis Cap.X r 
Dcpaftillis Cap.Xii 


De 


luxdiioeunt Q' cum fradbira abftp ulcere luxatio flat,communi extenfione, i 

■ fraClun ° nus compofitione utendum c ft,uelut in fimplicibus fratSuris diflum pft 

c.----i—.exhisqua: defra<SurisacUmtionibuspri„ at ta 

aggremonemfacere oportet. 


In hoc f rptimo ac ultimo totius traftationis libro, de medicamentorum mnium m 
fmplicium.tum compofirorumfaculrate agitur, quorum maxime in fuper iorilui fex lir 
kris mentionem fecimus, Horum ordofic fe habet, 

epuluillis qui infperguntur, 8fde 
imegmatis Cap.xui 

II.'itiones oris Cap.Xim 

IucundarSi utiles potiones Cap.xv 
Collyria 8C agglutinatoria Ca.xvi 
Emplaftra, & codlur* ipforutn mo/ 
di, &: de cera: ad oleum addendae 
modo Cap.xvir 

Malagmata & Epithemata Caput 

Acopa,Illitiones,dropaces,8iSina< 
pifmi Cap. XIX 

Oleorum & ungentorum prapara/ 
tionesUati*. Cap. XX 

Oenanthartoru praeparationes Ci/ , 
put xxi 

Suffimenta & Cyphi Cap.xxa 
Praeparatio Maiucha, quodaliqui 
Mafnaphiumtiocam Ca.xxm 
Peffi diuerfi Cap.xxmi 

De medicamentis fnter fe uiciflim 
fuccedaneis Cap. xxv 

Deponderib &mefuris Ca.xxvi 


PAVLI AEGINETAE REI medi¬ 
cae LIBER VII. IAHO CORNARIO 
Medico 'Phyjico interprete. 

Dc temperamentisque i guftur qualitatibus indicantur. 

Caput I. 

I E fenfilium corporum temperamento coftiedluram face/ 
re,necp ex odore firmum eihNam quae inodora funt,craf 
fam quidem fublfantiam habent, fed nondum conte 
quomodo in caliditateac frigiditate fe habeant. Odora 
uero,tenuia quoda modo funt,Sd calida,quantitatetame 
tenuitatis,aut caliditatis non indicant: co quod inaqua/ 
lis fit ipibrum fubftantia: Adhuc uero magis neqs ex co* 

Colorum ratio loribus exadie colligere licet,perfinguloscmmcoloresinueniuntur&cali 

sratio da,£d frigida,& ficca,Se humida. At uero in guftu.omncs partes corporum 

faporepraeditoromlinguxocaim»nt,&ienfummouent,utex/pfo mam ‘ e : 

' ficeti 




(ft etiam facultates ipforu in temperamentis reperiantur. Quod igitur ad/ 

1 ftringitjid ipfum cogere,obftritere,denfare,repellere, St craflefocere,infu/ 
perAadhmc omniajfrigefocefe St ficcarepoteft.Quod uero acidum eft,fe/ 
car?diuidere,attenuare, aperire 8t perpurgare, citra calefotft/onem. Quod 
autem acreeftjflmilia acido facit, attenuando St purgando. Differt autem 
ineo,quddacidum frigefacit,acre calefocit.Et amplius in eo, quod acidum 
repellit, acre attrahit, difcutit, effringit, fit cruftas inducit» Src Uero etiam 
quod amarum eft,perpurgat meatus, St extergit, & attenuat, St fecat craf/ 
foshumores, citra rnanifeftam caliditatem. Quodaquofum frigidum eft, 
denfat, compingit,cogit, obffruit, mortificat, St ftupefocit. Quod falfum, 
cogit,adflringit,conditum afTeruat, ficcat, citra infignem caliditatem, aut 
frigiditatem. Quod dulce eft,laxat,cocoquit, mollit,rarefacit. QuodoleO/- 
fu in eft, humetSat, mollit, laxat. 

iscoriinecriiftAntii tempenmintorm. CAp, it. 

A/l Oderatum medicamentum, ita utfimilis fit temperamenti cum eocui Tcmp&mcm 
a v J-adhibetur,in eo qubd neqj ficcat,necp humedlat, ncq;fr[gefacit,neque tuin moicritit 
calefatiuhoc ipfum necp ficcum,neq) humidum.neqj lrigidum,necp calida 
nominare conuenit. Quod uero fidcius eft,aut Inimidius, aut calidius, aut 
frigidius,hoc'a praadom inante facultate appellatur. Satis autem eft,ut inu/ 
noquoque praedominio,quatuor, quantum ad ufum attinet, ordines foeta/ Crito 4-tc/ 
raus.Sicutcalidumnominemusin primo Ordine, quod nos calefacit, non fermiurnni 
tamen euidenter, fed ut opusfit rationali quadam demonftratione. Sic atl/ 
tem St frigidum,St ficCUm,Sthumidu,quod demonftratione indiget,non/ 
dum adltonem fortem 8t euidentem habens. At uero qurn manifelte iam fic 
care,authumedarc,aut calefacere,aut frigefocerepoffunt,talia fecundf or/ 
dinisefledicentur. Quae uero iam uehementer quidem, tion tamen adfum 
mum,tertij Qts uero ita calefaciunt,ut cruftam inducant,fit urant,quarti, 
f Sic etiam quae frigefociunt, ut iam mortificent, quarti ordinis St hac funt. 
Csterumficcans medicamentum quarti ordinisnullureperiredatur, abfcp 
hoc uturat.Nafiquodfummeficcat,hoc omnino urit. Talia uero funt chal 
citis.fit mify,St calx.Ttrtrj tamen ordinis ficcantium effe aliquod poteft eti 
am non urens,quemadmodu qure uehementer adftringunt omnia,de quo» 
rum numero eft omphacium,R.hus, fit alum en» 

De ficultAtibuspirticuUriumflmpliciummcdicAmentomtii iap. Ili. 

A Brotonum calefacit fit ficcat in tertio ordine, eftqsdifcuftoriae aC fetfto/ simplkiu me* 
rite facultatis, pauciftima enim participat acerbitate. St (iaffricCturcu Hementorum 
oleo per totum corpus, rigores per circuitu repetentes fonat.Eft autem fto faultitcs 
maelio rfoxium. Vftum uero magis quhm no uftumfiCcahs, alopecias fa/ 
nat,cum tenui aliquo oleo illitum. Agallochu lignum eft indicum,Thy/ t hyti lignitni 
i? ligno fitnile,odoratum,quod commanfum gratum otis odorem facit.Eft 
etiam fuffimentum.Radix eius drachma unius pondere pota,nimiam fto/ 
machihumiditatem aeexolutionem fanat. Sed 8thepaticis, Stdyfenteri' 
cis,St pleuriticis conuenit. Agaricum radix, eft appendix e trunco exor 
ta,compage laxa,ex aerea ac terrea (ubftantia compofita, uim habens dif/ 
cuftbriam St fcdloriam crafforum humorum.Et obturationes in uifceribus 
tnaximerepurgat- Agcraton facultatis eft difcuflbri£e,8t lenitcrqliodi-* 
modo inflammationem arcentis. Agnusfiuelygos,hoceftuitex,calfocit «SM 
aeficcat in tertio ordine.Eft autem tenuium partium, 8t flatus difcutit. Vn v,t( * 
deetiamadcaftitatem facere creditur, non modo in cibo ac potu accep/ 
tus,fed etiam fubftratus. Semen ipfius ad hepatis ac fplcnis obturationem 
facit potum.Si uerotorreatur,minusflatuofuseft,8t focilediftribuitur» 

Agroftis,id eft gramen,ex parnaffo maxime utile eft, ficcat St modera, gntmo» 
«refrigerat,8t tenue,St fubacerbum eft. Quapropter ulilnera cruenta glu 
tinat. Et decodlum ipfius lapides fra ngit. Ancluife quatuor non eiuide 

M °mnes facultatis funt. Qua; enim Oiioclea appellatur, adftritlgentem 8t onodr* 


tycipjb\ 

. MdbUiioi 
Onocbilos 




fubamaram radicem habet. Vndefplenicis&nephriticisprodeft 

plafmate cum polenta eryfipelatis conuenit.folia minus quam radix frio' * 
faciunt ac ficcant. Quapropter etiam ad alui profluuium bibuntur 

AtLycapfosmagtsquodammodoadftnngens.fimilitercryfipelatK * 

ducit.Onochilos autem qua: Si Alcibiadios,uim habet maeismediv?^ 

Si a uipera morfis prodeft,in cataplafmateimpofita, Si alligata j Si in ’ 
accepta. Quarta uero quae fere fine nomine eft, & reliquis mino’r, amarior 
autem quam Alcibiadios, ad latos lumbricos conuenit, acetabuli menfura 
pota. Adarce uelut fpumaqugdam eft aque faIfe,f C ortis ac arundinibus 
circumpadla.Eftautemacerrima Si calefadioria, utpropeniodumurat fi 
cum alqs foris adponatur. Nam intra corpus ut fumatur,fieri nonpoteft’ 

Adiantum ficcat, attenuat, difeutit moderate. Verum in medio|qiim 
damodo eft calidi Si frigidi. Itaque alopecias fanat, Si tumores difeutit ,& 
lapides atterit potum, Si ex pulmone edudiones ficcat, & fluxum alui fi. 
ftit. Aizoon,id eft, Scmperuiuum ex tertio ordine frigefacit.Siccatau/ 
tem 3i adftringit moderate. Qua de caufa etiam ad ignes facros, & herpe/ 
tas, Si inflammatfonesexfluxioneconuenit. Aetonychon in lapidum 
tracSatione refertur. Athera pulticula eftforbilis, ex molita Zea aut cxfru/ 
mento parata,pueris conueniens. Competitetiam incataplafmata. 

Aegilops, id eft Auena erratica, difcuftbriam uim habet. Vndeetiam 
inflammationes induratas, Si argilopas fanat. Aegirushoc eft populus 
nigra,tertio quidem ordine calefacit, fed ficcat moderate. Si eft tenuisfuis 
partibus. Huius folia cum aceto impofita podagricos dolores fedant. 

Atrefina ipfius quia floribus calidior eft, acopis Si malagmatis mifce/ 
tur. Frudlus autem cum aceto potus comjtialibus prodeft. 

Aedoeon,id eft pudendum cerui mafculi,ficcatum, & tritum, cum ui/ 
no potum, morfis a uipera auxiliatur. Miftetur etiam compofitis medica/ 
mentis. Aethale,id eft fuligo,qua: etiam Lignys appellatur,in litera. L'. s 
referetur. Aethiopis folia habet uerbafco fimilia. Radicis eiusdeco/ 
dium potum coxendicibus opitulatur, pleuriticis item ac fanguinem fpu/ 
entibus, Si arteriae afperitati cum meile. Aema, id eft Sanguis frigidus 
nullus eft, fedSuillus humidus eft, Si minus calidus, temperamento ma» 
xime fimilis humano. Columbinus autem, Si palumbi,&f turturis, quum 
temperatus quodammodo fit, fuftufos ex plaga oculos fanat, fi calidus in/ 
ftilletur. Et fi in perforata caluartamembranae cralTie infundatur, inflant/ 
mationetn arcet. Noduae fanguis cum uino aut aqua potus, fpirandi diffi/ 
cttltati opitulatur. Vefpertilionum mammas uirginum tuetur, 8i fi illina/ 
tur pilorum exortum arcere dicunt. Eodem modo etiam ranarum fan/ 
guis, 8 i chamaeleontis, Si ricinorum in canibus. Galenus tamenfadlo rei 
periculo, haec ementita effle dicit. Caprinus ob ficcitatem aqua inter cu/ 
tem laboratibusprodeft,fi cum meile bibatur: Si renum calculos atterit. 

Gallinarum domefticarum fanguis, eruptiones fanguinis ex cerebri 
membranis cohibet. Agninus comitialibus prodeft,Hoedinus recens coa¬ 
gulatus dimidia- hemina menfura cum pari aceto potus, fanguinemetho/ 
raceeducentes fanat. Vrforum8f caprarumfylueftrium, 8dhircorum,K 
taurorum .abfceflus maturare dicitur. Terreftriscrocodili fanguisuifutn 
acuit.Equorum admiflariorum in compofitiones erodentes mifcetur. 

At uero antidotus ex (anguinibus, qua contra letalia medicamenta da/ 
tur,anatis,&.hoedf,& anferis fanguinem recipit. Aera,id eft lolium,cal 
facit ac ficcat prope ad tertium abfceftum fiuediftantiam 'a temperatis, ut 
quod facultate iridi par fit. Acacallis fructus eftfruticisin Acgyptona/ 
fcentis, cuius cremor collyriis ad acuendum uifum deftinatis mifcetur. 

Acacia terttj ordinis eft Occantium, primi frigefacientium. SiueroIoB 
fuerit,fecundi. Eft autem acerba Si terrea, Acalyphes, id eft urtica: Si le 
men, Si folia, tenuium funtpartium, Si citra morfum ficcant, tumores? 



difclitiunt, ac extergunt, SC uentrem fubduCUhti Moderate uero flattiofa 
t f un t. Quare etiam ad uenerem concitant* Acanthus, quem altj melam/ MelaphyUotl 

phyllum,alij patderota uocant, facultatem tltfeuflbriam ac ficcatoridm ha/ Mens 
bet. Acanthium tenui ac calida facul tate$r*ditum, conuullis auxilia/ Spina Mi 
tt ir. Acantha leuc*, id eft fpina alba.radicem ficcantem & moderate ad/ 

(pingentem habet,Quate SC ftomachic0s,8C fanguinem fptientcs, & dert/ 
tium dolores iuuat. Semetlauterti tendis SC calidae eft facultatis * Vndee/ 
tiain conuulflortem fanat. Acantha Aegyptia , aut ut altj Arabica , ualde 
adSringentis acficcantiseft facultatis. Vnde SCfangUinem j SCalias flu/ 
xionesfiftit- Acinos,ideftOcimaftrum,fimiiecftocimo,8Cmdderate &clm&runi 
adftringit* Vnde aluumfiftit8cmenfes pota* In cataplafmate uero impo/ 
fita,partds SC facros ignes iuuat* 

1 Aconitum quod Pardalianches Uocant, erodentis acuenetiofeeftfa/ Miiiinebci 
Cultatis- Vnde intra corptis afiumendum non eft,foris autem irt his carni/ 
btis quae erodi poftulattt,ipfo utendum eft.Quod uero LycoClononappet/ i-ycodonM 
|at,eiufdem eft cum fttperiorefacuitatis,fed priuatim lltpos occidit, quem/ 
admodum illud pardos. Acorum calfacit aC ficcat in tertio abfceflu. V/ 

timur radice ipfius ad Ciendas urinas, SC ad induratum fplenem * Attenuat 
etiam Corne* oculorum tunic* «altitudinem* 

AcrideSjideft Locuft*fuffi'taidiffiCultatem mingendimaximeinmtt/ 
lieribus iuuant* Verum locdfta qU* alas non habet, a fcorpio iClis auxilia/ 
turpotacumitino. ACie mdgna, id eft Sambucus, SCchamsaCle, id eft smbucui 
Ebulus, utraqueflccatoriam uim habet, 8CmoderatedifculToriam acgld/ Ebulus 
finatoriam.Qubdfi Bibantur aut edantur,aquam per uentrem ducunt, 

AleSiSal omnis multum ficcantem acadftringentem uim habet, Vlide Sal omnis 
quicquid humidi in Corporibus eft, id totum depafcitur. Quod Uero teli/ 
quum eft,adftringendo compingit Quapropter etiam cortdita aiferuat, 8C 
j aputrefadlione tuetur. At uftus Sal maiorem difcUtiertdi uim habet- 

AIth*a fiue Ebifcus, fpecies eft trialu* iylUeftris, difcufforia, laxatoria s Ebifcusfmc 
inflammationem arcens, mitigans, tubercula maturans. Radix autem 8C hibifcus 
femen,reliqua quidem intenfa habent,Sed SC uitiligines detergitnt.Senieh 
tieroetiam calculos atterit. Alimdrt difllmilarium partium eft,falfum SC 
fub aftrirtgerts. Plurinia ipfius pars calida eft temperata, cum (tumiditate 
qusconfici nonpoteft. LacitaqueSCfemengignit. 

Alc*a fylueftris itidem nialu* fpecies eft . Cum irino autem pota dy/ 
fenterias SC rdfiortes fanat, Scmagis radix ipfius. Alcyonia omnia de/ 
tergunt ac diTeufiunr, acremcp qualitatem habent .Verum Milefium ( Eft 
autem uermi fimile 8C purpureum) Optimum eft. Quapropter etiam uftum 
alopecias fanat,8C impetigines ac uitiligines detergit. Quod uero fuperft/ 

Ciem leuem habet, acerrimum eft, nort folum detergens, fed etiam excorr/ 
ans.Quod autem lanis fuccidisfimiieeftiOmnium debilifsimurn eft. 

Alme,id eft Muria,fi nullam aliam fubftantiam ammixtam habet, fimi/ mrid 
lerrt fali uim habet,fed debiliorem, ob aqu*rnixturam. At falibrum pilet/ 
um,8C oliuarum colymbadum muria, magis extergentem uim habet. Ita/ 
que coxendicum morbo laborantibus, S ' dyferttericis infunditur. 

Aloeprimo abfceftu calfacit,tertio ficcat. Commodat ftomacho j ex/ 
«ergii,difcutit,8C ex aluo ftercora expellit.Lota uero minus extergit.fed ma 
gis ftomacho commodat, inflatrimationescp arcet, SC ulcera ad cicatricem 

perducit, maxime qu* irt fede ac pudendo exiftunt. 

Alosanthos, ideftflos falis .liquidum eft medicamentum,magis tenui Mos filis 
uni partium quam fal uftus. Satis item iere eft ac difcuflbrium. 

Alos achne, id eft Salis fptima s fpumofa falis effloreicentia eft, magis Sjpumdfilis 
tenuium partium ac difcufiTotiaquam ille,fed minus compingit* . 

Alfmequ* SC auricula muris, helxin* fimilem uim habet, frigefaci/ A " r,c ““ m * 
entem SChumeclantem. Quare ad feruentes inflammationes conducit. ’ 

« i Atypi 


Alypifemen atram bilem deorfum purgat, fi pari copia uelut , D -i 
mum iumatur,cum fale Si aceto. Verum inteftinaleuiter exulcerat p « 

AlyflTon nomen ex eo habetqubd a cane rabido morfis auxiliatur O - 
autem Occantem 8C difcufloriam ac exterforiam uim habeat, rhenesahk 
?#« turationeliberatjSfmaculasfoIares extergit. Alopex,ideftuulpesa°h- 
mal, tota in oleo urua aut mortua coda, difcufforium efficit oleutn auA 
humores exprofundo ad fuperfictem trahit. Vnde qui in folium fuderunt 
Si in hoc arthriticos locarunt, ut diutius immorarentur, affedionem in ’ 
pientemfedarunt.inueteratamuero moderatiorem fecerunt. Cl/ 

Amaracum calefacit ordine tertio,Occat fecundo. Amarantum atte 

nuat,8f fecat. Mefes itacp ducitpotum cumuino, Si fanguinis grumos dif 

foluit cum uinomulfotomnes item fluxiones Occat ftomachoinfeftum. 

AmbroOa in cataplafmateimpofita, uim habet adffringentem acrepel/ 
lentem. Ammi tertq ordinis ert calefacientium ac Occantium. Eli: & te/ 
nuium partium Si difcuflorium, Si urinam ciet.Semen autem maximeuti, 
leeft. Amiantumin Cypro gignitur Omile alumini fciffo, quod flamma 

quidem ab igne concipit, non autem uritur. Quidam ipfo in pfilothrafic/ 
Artu cantia utuntur. Atnmos,id eft Arena,qug quidem in littoribusmarisefi-,, 
multum ficcat.Feruefida itaqjafole, aquofa corpora in ipfa obruta exfic/ 

: cat.Torrefactaueroliccum fomentumprccbet,pro milio Si fale. 

Ammoniacum thymiama fuccus eft mollientis facultatis intenfy.Vnde 

fcirrhosfif tofos diffoluit. Amurca fecundi ordinis ef: calefacientium 
acliccantium intenfi.Hacitaqueratione ulcerainOccis quidem corpori/ 

' bus curat.In alrjs autem auget Si exacerbat. Ampeloprafon uelut fylue/, 

ftreporrum eft, acerrimum Si calidiffimum ad extremum ordinem. Vn/ 
de etiam laedit. Secandi item uim habet,ab obturationeliberat^ftoma 
Vitisfylucftns c hoingratum eft. Ampeli,id eft uitis fylueftris racemi & uirgultaexter 

. foriam uim habent.Et adftridorti quiddam poffident. At uitis fatiuat fimi/ « 
Vitkilbx lis quidem facultas eft, fed debilior. Vitis albx,quatn Si bryonia et pfilo/ 
Br>om'a thrum uocant, germina quidem uelut ftomacho grata eduntur, & urinam 
vfilothntm cien.tRadix autem exterforia & tenuium partium eft, ac moderate calida, 
Quapropter Si fplenes pota confumit,&I foris cum ficubus impofita fcabi/ 
Vitisnign es & lepras (anat. Vitis autem nigra,quae Si ipfa bryonia appellatur,praedii 
dfcefimilis eft,feddebilior. Amygdalee amarae attenuant,&; abobturatio 
ne a craflts ac uifcoOs humoribus in profundo indueSaliberant, 8i cutis ui/ 
tia detergunt. Sed & arbor ipfarum eandem uim habet. At uero dulces mo 
derate calidae funt. Amylum ex tritico fit puro,quod in aqua fub ardori/ 

bus canicularibus maceratur,quae aqua quinquies in diedtffunditur.Poft/ 
quam autem molliffimum facium fuerit excolatur,&T rurfus affufa aqua fur* 
fures feparantur,8f in foleficcaturcito prius quam acefcat. Vim habet per* 
frigeratoriam moderate,& ficcanrem.&acrium mitigatoriam. 

Amomum uim acorofimiIemhabet,fed acorum ficciusefbhocautetna 
gis concoquit. Anagallis utraque facul tatis eft multum exterforia:, habens 
etiam quid fubcaltdum Si attratfiorium, ut 8i aculeos extrahat, Sffuccus 
ipfius e naribus purget. Anagyrus frutex eft gratte olensSfacris,cali¬ 
dae ac difcufloriae facultatis. Semen autem tenuius eft, Si uomitum'ciet. 
VortuUcn Andrachne,id eft portulaca frigefacit tertio abfceflu, humedlatfecun/ 

do.Ideo fane Si ardoribus prodeft uentri impofita, 8i fluxiones repellit. Vi 
fcofitate item fita dentium ftuporem ex acidis indudumleuigat. Verum 
ob adftri(3ionem,3<:dyfentertjs,S<: fanguinis eruptionibus prodeft. 

Afcyrnn Androfaemon duplex eft,alterum afcyrrum uel afcyrroides nominatur, 
Dionyflis Si eft hypericifpecies.alterum dionyfias.' Sem en ipforum purgat.Folia ue/ 
ro magis ficcanr. Androfaces amara Si acris herba eft, difeutiens ac 
ficcans. Et ipfa, Si femen ipfius in potu urinam ciet. 

Anemonae omnes acris Si exterforia:, attracSoriajqj ac ofculauaforum 

aperientis 



aoerientisfuntfacultatis. Vnde pituitam a'Iiciunt,&leptasremouentliap 
1 ponuntur: 6C lac attrahunt. Anethum calfacit fecundo ordine intenfe» 
liccatprope.Hoc fi in oleo coquatur,diTcurit,doIorem eximit,fotnnum in/ 
ducit, 8£ crudos tumores concoquit. Vfium autem tertt) ordinis calcfaci» 
entium ac ficca .tiumeuadit,&: nimium humidii ulceribus infperfum pro/ 
deft.Humidtus uero,S<; minus calidum ac concolorium,eftuiride. 

Aathylhs duplex eft. Ambai autem ficcantulceia Qua: uero Fimilis eft 
chatnaepityi, magis tenuium partium eft, ut etiam comitialibus conueni/ 
at.Efteiiammagisexterforia. Anifi fitmenacriuseft,cal% : ieris'ac'fic/ t 
cansin tertio a bfceflu. Ideoqj&T urinam ciet, & flatus difcutit. 

Antirrhinon fiue Anarrhinon fimile bubonio uim habet, fed defetSuo Aurriinoii 
(igrem- Bx illo tgtttiretiam de hoc dtfces» Anonis aut Ononis calidam ommis 

uim habet,maxime in radice. Huius fuccus potus cum uino urinas ciet, &C vhiknthro* 
f alctios atterit, SS eruftas rumpit, & dentes mitigat. AparinC quam altj pos 
phi 5tbropon,alii omphacocarppnuocant,mbderatedetergita.cliceat.Ha OmpUcocur* 
hetet.iam quid tenuium partium. Apios, ideft pirum, temperamento pos 
inaequale eft, partem terream habens.partem aqueam.Quarefi edatur, fio pirum 
pw.hocommodat, & fitim eximit-Siueroin catapiafmateimponatur,fic/ Cynommbe 
cat-dt moderate perfrigerat. Apocynon,autcynpcrambe,ideftbra(Ti' Tirtfiiuc/= 
cacanina,dicitur etiam Cynomoron,quohiam citiffimecanes occidit.jSft niiu 
autem a homimbusuenenum . Harcualdegrauiter olet, calida eft,citra Cynemoron 
Incitarem. Vnde etiam in cataplafmatis dilciifToriam Facultatem habet. 

Apod yma pix eft qui uetus iam natiibus deraditur.DifFundit autem pixiuualit 
&:ficcatacdifcutituim.>rcs.. Araneumanimal commolitum emplaftro, 
b impolitum fronti,ac temporibus tertianos circuitus exolueredicit Dio* 
icoridcs. Tela ipfius impolita fanguinis eruptionem (iftit, & ulcera in fu/ 
lieriicieabfque inflammatione conferuat. Argemone exterforia: ac dii* 
t ctifioria- eft facultati?,. Arifaron & minus eft mulioquam arum, SC »/ 
crius. Habet autem radicem oliuz magnitudine. Ariftolochia omnis 
calida SC tenuium partium eft,2f exterforia,?^ amara,& fubacris, Sf ad me 
'dirinas uttldFima. Verum rotunda magis t> nuis eft, &C per omnia efFicaci/ 
or. Clematitis autem odorata quidem eft, fed debilior.Longaueroin reli= clmititis 
quis medium inter has locum obtinet,(ed calida non minus quam rotunda 
eft. Arccutho , id eft lunipcrus calefacit ac ficcat in tertio ordine. Fru* limiperus 
<3us autem calcfacitquidem fimiliter,ficcat autem ordlneprimo. 

Arcton qusSd profopites, id eft perfonata iiocatur, folia colocytjthi* p rofopites 
dis foliis fimilia habens fed maiora A duriora,difcutit & ficcat,adftrin/ p {r /on M 
git.Quare-ctiam folia ipfius uetera ulcera ianant. Artftionuerbafcofi/ 
tmleeft.Radiccm habet teneram 8f albam ac dulcem.Tenuts autem A fic» 
cantis ac moderate extergentis facultatis eft. Armeniacum uim habet 
exterforiam.cum modica acrimonia, A pauciore adhuc adftricftione. Qua 
propter ocularibus compofitipnibus mifcetur Et pilos in palpebris auget. 

Amabo exaromaticis eft unde maxime in ungeta mifcetur,ut'quod ca/ 
fide acficcpfu facultatis in tertio ordine, caltiat ac Carpefio fimile. Vnde e/ 
fiam Pofidonius, cinamomo non prefente, hoc ufum fe elfc dicit. Arno/ Vofidonm 
gloijum, id eft pia tago, frigefacitumulcp ficcat in fecudo abfcelTu, ex aquo P Untugo 
fa SC. terrea fubftantia mixta eft, adftringens etiam quidhabens. Quapro/ 

Pter ad maligna ulcera. Si ad fluxiones, ,6C ad putredines coiiuenit. Et ob 
temperamenti corrimoderationem etiam fangtiiniseruptiones colvibet, et • 
plurimis competit. Nam&ficcitatenon mordente participat, et frigidita/ 
jenodum ftupefaciente. Aronprimi eftordinisin calefaciedo acficcando. 

Eftqi3f hoc ex terreafubftantia&calida ac exterforia conflatum. Radices 

a8tipfius calidiores funr. At uero Dracontion fortius eft. Arfenicu ufto- Drdcontiutn 

tiam uim habet. Vtutur ipfo etia adobolendos pilos,Si uero diutius adhae/ 

•>, f«it,eiuip(amcme contingit. Vftu autem magis tenuium partium euadit. 

z 4 Artcmi/ 


Tuligopiflom 


Spimu nitri 
Pir* fylutftre 


t7 i PiUI 1EGIHET1J 

ArtettiliM a‘thSx balefadunt fecundo ordine, Occant primo,Sunt f 
temiium pattittm,ut etiam calculos in rhenibusatterant, & uteroraf* 1 * 

tis ! c6ntieriiant. Artos fdeft panis fiincataplafmateimponatur t0mcn 

difcutit quam pro tritici facultate,ut qui & fale, £C fermento barticiberNs 
qu£ in profundo hsrent fermentum attrahit. Afarumfimilemacorot'* 
habet. Ita magis intenfam. Asbole id eit fuligo qua pictores utuntur ex^ 
trarijs lufniiur officinis,Sii facultatis difcltiroriat& acris eft, ut&urat & 
rodat. Vira uero ad cicatricem perducit cum tofaceo cerato. Afcalabaf' , 
id elf Stellio animal,adfeliqua quidem inutileeft. Verumafcorpioidis" 5 
xiliariipfumimpofitumaiunt. Mifcetur etiam medicamentis intendendi 
membri uirilis facultatem habentibus. Afclepiasualida&{icca& tenui¬ 
um panium exiftens,torfionibus in uino pota conuenit.lncataplafmateue 
ro impofita ad ferarum uenenatarum morius facit, & ad maligna in utero 
ac mammis ulcera. Afcyrron in Androijmodidum eft. Afpalatusfacul 
tatem partium diilttnilium habet,utpote acris,adftringens,&per utra® 
ficcans. Quapropter ad putredines, txf fluxiones utilis eft. Afparaguspe 
tr*us autmyacanthinus,exterforius eft.Inter caliditatem &: frigiditatem 
medius,rhenes SC hepar ab obturatione liberat, Si maximeradixac femen. 
Dentium item dolores fanat. Aiplenum tenuium partium uim habet,noti 
P tamen calidum eft. Hacitacp ratione SC calculos atterit,&fplcnesconfu/ 
mit. Aftaphts id eft una paflfa, fatiua quidem concoquendi fimulcg ad* 
ftringendiaedifeittiendileniter, facultatem habet. Sylueftris uero acris 
fortiter eft,adeo ut pituitam detrahat, &C uehementer extergat. AfterAt 
m ticus,quem aliqui bubonium ,ideftmguinariamuocant,eoqubdndnfo- 
“ lum impofita, fed etiamappcnfa inguinum tumores fanare creditaefttmi. 
xtamhabet facultatemdifculToriamac perfrigerantem. Aftragalusfru* 
tex eft exiguus,habens radices adftringentes, non ingenerofeficcans.Vl/ 
cera itaque uetera ad cicatricem perducit, ahium fiftif Radix cum uino | 
pota. Plurimusauteinpheneo Arcadi* nafeitur. AfphaltuSid eft Bitu/ 
m mcnficcat fiC calfacit fecundo ordine Quapropter eructa uulnera glutinat. 
Afphodeli radix exterforiam ac difcufforiam tiim habet. Cinis autem v 
piius uft*calidior&:ficcior,6d magis tenuium partium euadit. Quare eri/ 
t. am alopecias fanar. Atradylis fiue Cnicus fylueftris,ex fpinoforuiii ge/ 
nere eft,liccantem8d moderate calidam uim habens- Atriplex numedat 
ordine fecundo,frigefacit primo.Quapropter etiam per uenrrem permeat. 
Semen ipfius exterfori* eft fdcuIfatis.Vndeetiattt morbo regioexhepatis 
obftrudione oborto utiliseft. Aphace adftringenfem facultatemuelut 
lens habet.Si uero edatur, magis *gre quam feris cortcoquitur. Vehemen/ 
tiusautemrcfl:cat,fimulcp moderate calefacit. Aphronitrum difeulio/ 
fi* ac exterforig eft facultatis,uf non folum fbrdfda extergat,fedetiainpru 
ritum (bnet.Potum uero ftomacho noxium eft. Apheos nitri id eft Spu¬ 
ma nitrijfimilem nitro uim habet,fed fubftanttam tcnuiorem.Quapfdptet 
etiam feuis eft tielnt farina. Achrasid eftpyrum fylueftre, limitem piro 
fatiuo uim haber.fed magis intenfam. Vndeetiamuulnera magna gluti* 
nat. Abfinthium calidum eft primo abfceflii, ficcum tertio, adftringen- 
rem &: amaram,Si acrem qualitaremfimiil adeptum.Quapfopteretiam bi 
liofos in uentre humores, & per uentrem,Si per urinas euacuatJn quibus 
autem pituita abundat,his propter adftridionem nihil prodeff. Succusail 
tem herbslonge calidior eft. 

* Incipientiaalitera. j3. . . 

Balant myrcpfic* ideftgladisungentari* pars interna uehtr camola. 
exterforiam fimulqs inciforiam cum adftridione uim habet. Quare cum a/ 
qua hiiitfa pota drachma pondere.uomitum ciet,SC infernam aluum fubdu 
cit. Cum pofca uero ad uifcera obftruda conuenit. Cutis etiam tiitia cum 
aceto illitum extergit.Cortex aute ipfius ualde adftringit. Baccharisbo 




n i odoris herba eftfimiIiscinamomo,coronaria2eacris. Huius radixdeco/ 

* da obtura» referat,Se urinas ac menfes mouet.Folia ipfius adftringunt,Se . .. . 

fluxionibus profunr. Balauftium flos eft mali punies fylueftris,ueheme/ 
tw adftringens,ficeamcg ac frigidam uim habens. Vlcera itacg fuperficiaria c P lmltrls 
ad cicatricem perducit,& fluxiones fiftit. Balfamiidquoduelut lignum 
eft/iccat SC calefacit fecundo abfceftu.Eft 6e tenuium partium. Succus au/ 
tem eius multo tenuior eft.Frudus fimilis quidem eft facultatis, fed minus 
tenuis. Ballote quam Marrubium nigrum uocant,acris SC exterforite eft 
facultatis.In cataplafmate itacp impofitum cumfale acarnemorfisprodeft. n j„ mm 

Batiideftrubijfruticofa pars multum adftringit Seficcat. Quare & uul/ 
nera glutinat,et fluxiones fiftit.Radix autem ad hoc quod adftringit,etiam 
non modice tenuium partium eft. Ex quo etiam calculos in rhenibus acte* 
tit. Frudus autem fi maturus eft, calidior eft cum moderata adftridione, i/ 
deoqs etiam editur. Immaturus autem acerbus eft, &C uehementer reftccat, 
itiaximeftccatus. Simiiiteretiamflos. Batrachium ideft ranuculus her/ 
jaa quatuor differentias habete Omnes autem calida: Se fice* excellenter KfMam 
funtfacultatis, acriscjj ac uftori*, ut exulcerent cum dolore. Quod fi quis 
moderateipfis utatur,cutisuitiafo!umdetergent. Radixautemficca fter/ 
tiutatorium eft medicamentum: Batrachi ideftran*,aduerfus ferarum 
nenenatarum morius in iufculo eduntur. Vftarum ipfarum cinis ficcStif/ R4 '’* 
limus euadit,3e fanguinis eruptiones fiftit, 8e alopecias fanat, cum pice Ii/ 
quida. Bdellium 6 i Scythicum,Se Arabicu, uim habet molliendi in fcir* 
rhum indurata, maxime recentia. Arabicum uero & urinas ciet, SC Iapis 
desatterit,& concoquit. Betonica herba eft exiles habens ramulos, pu 
legtj ramulis fimiles, Se tenuiores, 8 C qui guftantibus nullam fere qualita/ 
temexhibentNafciturmaximeinJocispetrofis,ea<^utunturetiaminrhe/... , 

nalibus compofitionibus. Eft autem & alia apud Romanos Betonica ap« 
b pellata.quam diofeorides Ceftru nominat, ali) uero pfycotropho, eo quod 
frigidis locis gaudet. Hacnihilfimile pr*did*habet, pr*terquam adio/ : 

nem-Et ad hocut urinam moueat, etiam alia multa facit, & maxime radix VptotnpBM 
ipfius cum aqua mulfa pota uomitum concitat. Folia autem aluum fubdu/ 
cui. Bechiumfiue Bechicum ideftTuffilago, didaeftab eo quod tuf/ T ufiUgo 
feset ereda ceruice fpirationes fuffitu iuuet.Compofita uero eft ex fubftan 
tia calida Se aquofa. Blitum editur, Se eft olus humidum ac frigidum fe/ 
eundo abfceflu. Bulbus qui editur,amaritudine fimulcjj adftridione quo 
dammodo participat,ficcat<jacglutinatuulnera,8dextergit. Vomitorius 
autem bulbus calidior efthuius facultate. Botrys quam ali) Ambrofiam, Ambrofti 
ait)uocant Artemifiam, planta eftualde boni odoris, qutecum uinopota A rtoniJU 
redaceruicefpirantibusprodefti BuboniuminAftereatticodidumeft. 

Buglofium humidum Se calidum eft temperamento. Vndeetiam uino 
imedum Ijticiam induceredicitur. Bunium quod alij ardion appellant, Ar(tion 
calidum eft,8f urinam ciet,Se menfes ducit.Sed Se Pfeudobunfum huic fi/ 
mileeft. Bupteftisanimalculumeftcatharidifimile.Reponatur itacg eo 
dem uelut illa modo. Butyrum concoquentis et moderate difeutientis eft 
facultatis in mollibus corporibus. Inguinuitacp SC glandularum tumores, 

^parotidas iuuat,Se gingiuas attenuat,maxime in dentientibus pueris,et 
humores in thorace hsretes delindum concoquit. Buphthalmum flore 
chamamelo fimilem habet,fed multo maiorem SC acriore,Se ideo difcufto 
rium, ut etiaduricias fanet cerato ammixtus. Brathy id eft herba Sabina He( . 6jl 
fimilis eft cupreffb,calefacit ac liceat in tertio abfteffu. EftSetenuiflimaru 
partiii, attenuantis SC difcu(Iorig>xiftens facultatis,fi bibatur.Eft item ad 
putredinesfimilecupreffo. Britannica adftringentis Se glutinantis eft fa LitpSmm 

cultatis,fimiliter uelut lapathum fy lueftre fpeciem prsferes. Succus ipfius 
putrefadiones inorefanat. Bronius id eft Auena fimilem orneo uim ha/ aucm ' 
y t bet.Stccat autem Se difeutit moderata SC citra mordacitatem.Habet etiam 

aliquid 


27 + UT1I AEGIKETAE 

mfcus »wri« aliquid adftritflionis. Vnde & alui profluuia fanat. Bryon id eft M r 
m< marinus frigefacit 8d adftringit. Quare feruentes inflammationes imnf 8 i 

Mufcuttrbo/ tus iuuat.Eft Sd alius Mufcus, qui fplanchnon appellatur, & in quem!? 1 ' 
rem ac populis albis,8d piceisrepcritur. Hicdifcutii fimulcp moderate moli 

SpUncbnon praefertim qui in cedris reperir.Bryonia dida eft in ampelo,ideft uitea k 
Initium liter», y. , b l 

Ucomne Gala id eflrlac omne compofitum eft ex tribus fubftattjs.cafeofa fer f 
« pingui, quam plurimam habet lac bubulum,ex qua etiam butyrumfr’ 
Serum Serum autem iplius exterforiam uim babet.Vnde adaluufubdudnfiqufe 
ipfum in codura feparet.Cafeofa uero 8d crafta magis infercitur,& procte 
rea acrimonias obtundit. Codum autem lac fiue filicibus ignitis immiffie 
(lue aliter, optimum medicamentum eft dyfenteriae, Sd fluxionumuemris 
acrium. Totum lac ad acres oculorum fluxiones, & alias acrimonias con/ 

ducit.Temperatiflimum autem eft lacmuIieris.Poft hoc,caprinum.Dein, 

deafininum,3douillum.Poftremum bubulum. Galesid eftMuftelteci, 
MuJleU nis multum defeutit. Cum aceto itacp illitus podagris Si articulati motba 
prodeft.Sale uero condita ac afticcata, comitialibuscommodat. 

Galton ex eo quod lac coagulat nomen reperit. Simile eft aparinai.lic, 
cans Si fubacre.Flos iplius ad fanguinis eruptionem conducit ,Si adambu 
ftaab igne. Galiopfis quam alrj galiobdolon uocant,fimilis eft urtics,le 
uior tamen Sd graueolens. Vim habet difculforiam Sd mollitoriamtumo/ 
rum induratorum.Facitetiam ad ferpendodepafcentiaincataplafmateiin 
pofitu. Garum calefacit ac ficcat potenter. Quapropter Si ad putredino 
fa ulcera foris ipfo utuntur. Si dyfentericis ac coxendicum morbolaboran 
tibus per clyfterem infundunt. Gentiany radix multum efficax eft ad at 
tenuandum,perpurgandum,extergendum,£dadobturatareferanda- 
Geranion quod folia habet anemonae fimilia, radicem uero qux editur, 
eius radicis una drachmacumuinopota,inflationesuterifoluit. Alterum , 
Tora mnis Geranitim ad medicinam inutile eft. Gea id eft Terra omnis ficcat.Qtig 
uero nullam aliam fubftantiam ammixtamhabet,etiamcitramordacifate. 
Si uero ignea aliqua qualitas ipfi ammixta fit,lota etia hanc deponit.Qp* 
igitur colitur terra pinguis omnis,utilis eft ad curationem omnium parti/ 
um quae reficcatione opus habent. Itacp Aegyptia; terrae luto utuntur ad a/ 
quolas Si lienofas affetSiones,Sd ad Laxos tumores, Si euidentem utilitate 
fentiut Ex medicatis autem terris Lemnia rubrica, qug fphragis id eftligil* 
Ium dicitur, ad hoc quod reficcat,etiammodcrateadftringens,aduerfusIe/ 
talia medicamenta auxilio eft,2d maligna ulcera fanat cum aceto autumo. 

. Etfanguinis eruptiones fiftit omnes, Sddyfcnteriam ferpendo depafcente 

Minium Syno f e dat,aqua mulla prius per clyfterem infufa. Deinde muria. Miniumuero 
pifum fiuerubrica Sinopica uehementiorquam lemnia eft,cd in comnofitiones 

Rubrica Syno obducentes meatus mifcetur. Pota etiam lumbricos occidit. Multo uero 
*’“* mitior eft Samia quam Lemnia terra, ut qiuegiutinofa eft ac uifctjfa. Vien 

dum igitur ipfa ad ea qua: mitigareoportet. Sedfid fanguinis fputa unde/ 
cunqi ueniat.fanat.SelinufiaSd Chia magis exterforite funt. Quare etiam 
quaedam mulieres ipfisprofmegmatis defridiortjs in facie utuntur. Vfcera 
item incarnant 8d ad cicatricem perducunt,8d magis igne ambufta. At Ci/ 
molia mixta: eft facultatis frigefacientis ac difcufloria:,fi illota eft.Lotau^ 
ro magis frigefacit,fid ambufta cum pofca curat. Ampelitis terra (Eft aure 
ea quae uitibus illinitur,utuermes in ipfis perdat) ficcat Sddifeutit forritets 
neqj id citra mordacitatem. Cretica aerea eft,6d extergit citra mordacitate 
Eretria euidenter adftringir. Vfta uero etiam ficcat citra morfum. Melior 
autem eft cinerea. Pnigitis fimifem Cimolia uim habet, uerum nigra eft, 
Bota arme- Armenia quam Sd bolum nominantdiceat. Vnde dyfentericis, Sd fluxio/ 
mci ntbus peruentrem, fangtlinist^fputo, Si tabi, Sd relpirandi difficultati ob 
humiditatem indutftar, 8d humidis ulceribus, 8d peftiletibusafFedl/onihus, 
generofe 


oenerofe csnuenit.Bibitur cum uino tenui diluto*. Sin febricitent, cum a/ 

*fua .Sed# Alanabolus fimilcm Armenia: uim habet. At ochra difeutien BoiwA Un* 
3i ac erodendi uim habet. Vlcera ita q; carne nimium excrefcentia depri/ 
ro |t, &caua explet cerato ammixta. Geras ideft Seheda ferpentis fatis sencttdprr* 
Occat. Aceto itaqi feruefada dentium dolores curat. At Afpidiscxuuium p ( „ ws 
tritum cti meile ac iHitum,max(tTieuifum acuit. • Gesenteraid eft Incedi ^jhUisexmti 
lia terre,fiue uermes terreni triti fauciatis neruis impofiti,ftatim mirifice iu m 
liant. Gigafta, Vinacea fecundo ordine ficcantstrigefaciBt primo. Quu i ntcftmteme 
ita? fatis acerba fint,omnibus fluidis affccSionibus conueniunt. Vernes te r« 

. Gingidium caltditatem non adeo manifeftamhabet.Siccat autem in ter 
tioabfceffu,Siaddringit.Ideocpftomachogratum eft. Glaucium adftrin vinacea 
git cum quadam iniucunditate.Sed & manifeftefrigefacit, ut etiam facros 
■ -- -anfunt adeo uehementes curet. Glauxherba calida Si humi 


ignes qui—----- --— -. 

da temperamento eft.Quare etiam lac generat- Glechon id eft pulegium 
calefacit SC attenuat uehementertVnde impolitum rubefacit, Si humores 
ctalfosac utfeoibs ex thorace 8i pulmone expuere facit. Gtoeosideft ... 
fordes balneorum calfacit moderate,mollit,difcutit,fi(Titris 8i condyloma s<lria Mne0 
tistuberculisconuenit. Glycyrrhiza id eft Radix dulcjs tepidi ac humi ™"‘ 
di eft temperamenti,habeteg aliquid adftritftionis. Vnde etiam afperitates 
Ieuigatj nbft folurn in arteria, fed etiam in uefica fcabiofa. Eft etiam fitis 
txemptrix. Glycyfidequamalrj pentorobon,altjpteoniamuocant,radi Pcntorobott 
cem habet acrem, Se fubamaram,ac Itccantem, quae 8i aliquid adftringens 
habet. Vnde menfes mouet, Sirhenes ac hepar expurgat, amygdala ma, 
gtiitudine pota cum uino. Siuero aufterum uinum fuerit,etiam fluxiones 
per uentremfiftit. Alligata puerorum morbos comitiales fanat. 

Gnaphalium nomen habet ex eo quod folrjs ipfius,utpote tencrisipro gna 
pltalo id eft tomento utuntur. Sunt autem alba# moderate adftringunr. 

I Quapropter ad dyfenterias cu uino auftero bibuntur. Gongilidis id eft 
rajji#radix,#femen,flafuofa funt,# femen generant, # uenerem ftimu R4pu ^ 
lant. Gordylion quod alij Sefeli uocant, calidum eft, & urinam ciet, # ^fcii 
menfes ducit.Radix tpfius cum meile dclincfta,humores in thorace educit. 

Gyris id eft pollen, fimilcm amylo uim habet, uerum calidiorem quodam Po “ n * 
modo. Gypfium adhocquodficcafcmeatusobducediuimhabet. Vnde 
adfanguints eruptiones conuenit,cum polline,# oui candido. Vftum ue 
ronon amplius limiliter meatus obducit» fed magis ficcat, # repellit, ma/ 

Sime cum pofca. 

Initium Iitera;, Vl. ... 

DadesfdeftTedaehabent quidacre,# concocftoriumacexterforium. 

Vtide aceto cotfta: dentium dolores fanant,fi acetum colluatur. Si uero eti/ 
am mei ammixtum fuerit, pituitam detrahunt. At ii in medicamenta quae 
delinguntur mifceatitur, humores in thorace haerentes educftu faciles fa* 
ciunt. Damafcena in loco prunorum referentur. Damafonium ex/ 
terforiam ‘quandam utmhaber. Quare calculos atterit: # qua; per aluum j t4 bhyhm 
prodeunt, ad urinas transfert. Daucus qui S i ftaphilinus dicitur, duplex ^ 
eft. Satiuus cuius radix flatuofa eft,# uenerem ftimulat.Sed S i ipiiim fati/ 
ni femen quid habet quod uenerem ftimulat. Sylueftris autem femenpeni/ 
tus flatus expers eft,# urinam ciet, # merifeS mouet. Similiter autem # 
herba. Daphnes ideftlauriarborisfoliaficcant &calefadutuehemeh/ taftruiarW 
ter.Magis tamen frudlus. At radicis cortex amarus # adftringens aliqua . 

tulum, calculos atterit, # hepaticis commodat, trium obolotumpondere 
eum tiinoodoratopotus. Daphtiehcrba queetiam Alexandriauocatur. 
calida, #acris,#fubamaraeft.Quaproptermenfes # urinas mouet. Sed P “ 
«dapbnotdes eiuidem facultatis eft,itemq; chamardaphnc.Haec autem e/ ‘ J 5 ® 81 ** 
ttam editur. Dermaid eft pellisouilfa recehs detracfta adhuc calida, his 
W flagris carfi funt circumdata, mirificeipfoS fanat.AtHippopotami|jeI P oMm 


P ctlUuipm lis ufta, 82 cum aqua trita impofita, tubercula difpergit. Vipera: ucmn.i 

lis trita impolita, alopecia laborantibus mirifice pilos producit.PclIe.p 4 

Solee ueteres coria folearum ueterum uftarumscinerem ficcantem faciunt. Vnde att • 
ex calceamentis curant, fi non amplius inflammata funt,itemcj ambuif 
&C intertrigines,82 extuberantia. Didamnum magis tenuis di facultari 

, , quam pulegium. Reliqua fimiliaipfi habet. At quod pfcudodicftamnum.,» 

VfmioiiCli* pellatur debilius eft. Dionyfias dida eft in Androfamo. DiphrvJ! 

• mmn mixtxeftfacultatis.Habetenim 82 adftringes quiddam,82 modepteacre 

Quapropter etiam ad maligna ulcera commodum eft medicamentum. ' 

D ipfaci fpinj radix liceat ordine fecundo,Habet etiam quid extetforiu 
Dorycnium fimilequid habet temperamento,papaueri 82 mandragorr’ 
immoderate perfrigerans.Nam modice fumptum ftuporeminducit,Ara' 
piius autem acceptum occidit. Dracontium fimile quid Aro habet, bed 
ipfo acrius 82 amarius eft, calidiup item ac tenuius-Habet etiam quid adftri 
dionis.Radtx igitur ipfius uifcera purgat pota,& malignorum Ulcerumo, 
ptimum.eft medicamentum. Sed 82 foliafimiliafunt. Semen autem fortius 
eft. Dryopterisdulcis eft 82 acris,82fubamara. In radice ueroeiiamacei 
_ ba.Vimhabeterodcntem. Vnde etiam pilos tollit. Dryos id eft quercus 
folia £dfruftusficcantem 82 calidam uim habent,adeo ut cduulnerarecoiu 
tia glutinent,& inflammationes incipientes fedent. Quod uere fubglari/ 
dis cortice eft membranofum, circum frudus carnem, idquummagisad/ 
ftringat,82 ad fluxum muliebrem,82 ad relfquos fluidos morbos datur. 

Initium litera-t. 

Ebenus lignum uim habet calefadoriam exterforiam ac tenuem. Vn- 
.de etiam ea quae pupillis tenebras offundunt extergere credita eft, &ed& 
inaliasoculares compofitiones mifcetur. Encephalos ideft cerebrum 
leporis codum, fi2 affridum, ac comeftum, dentientibus pueris commo/ 
dum efle fertur. Quidam etiam tremoribus auxiliari cerebri efuffl fcripfe/ j 
Ctrebu m* runt. At Galli cerebrum cum uino potum, ferarum uenenatarum morfi< 
ri* busauxiliari, 82 fanguinis ex cerebri membranis eruptiones cohibere, 

diofeorides dicit. Cameli uero cerebrum ficcum cum aceto potum,comi/ 
tiales curare tradit Galenus- Similiter etiam muftel* cerebrum. Verum 
Hirundinis cum meile ad fuffufiones facere. Ouillum autem fimilitct 
praparatum,infantibus dentientibusexadeopitulari. 

Elaeas ideft olea ramuli tantum frigiditatis habeht,quant3 etiam adlltl 
dionisiFrudus exade maturus moderate calidus eft. Immaturus adftrin/ 
Ole< gentior eft 82frigidior. At ole* Aethiopicalachrymafimihs ammomaco 
tenui,exterforiam uim habet. Quare ad cicatrices, fi2 albugines»82 dius 
hebetudinem ipfa utuntur,82 ad dentium dolores in cauernasindifa.Quu 
o! cum dam hanc fylueftrcm oleam efle tradttnt.OIeum porro ex oliuis drupis,dul 
ce calidumcg moderate eft,20 magis humedans. Verum ex immsUuriss)# 
quantum particeps eft adftridionis, in tantum etiam frigiditatis- Atqiiou 
lotum eft,magis mordacitatis exorseft. Antiquum uero quanto eft anti/ 
quiusjtanto eft calidius, 82 maiore difeutiendi ui praeditum, 81 maximeli 
etiam ab initio tenuium partium fuerit.Hoc cognoftitur ex puritate 82 p« 

luciditate,8r: fi ex pauco multa corporis pars illinatur,8d facilea cute tmot 

batur.Tale uero maxime Sabinum eft. At uero quod ex fylueftri fit oleat 
exterforium eft fimulcp adftringens, 82 pro oleorum ratione (icciflimWti. 
Sed 8C Cicinum aqualem uim cum uetere habet.Reliqua uelut eft betam» 
num.aut raphaninum, 32 alia, pro fubftantiarum ratione ex quibus tacta 
funt, etiam facultatis differentias habent. Elaomeli. In Syria ex frunc 
quodam arboris oleum fluit crafltus meile ac dulct'us,quod cluor# cyatuo/ 
rum menfura, cum aqua hemina potum, criidum Si bilioium humore 
per aluum ducit. Torpidi autem fiunt qui id accipiunnquod uetetino _ 
portet,fedipfos excitare. Elaterium appellatur fuccus frudus f« clim r . s 



Apium pulli* 


. ("lueftris.Et eft fecundi ordinis calefacientium, menfescppfoUOcatjK 
A foetus corrumpit appofituin,propter fummam amaritudinem. Euacuateti 
am per naresjfi cum lacfte in ipfas infundatur. At inferne per clyfterem in/ 
fufumpituitam euacuat: quando^ etiam fanguinem. Elate id eft Abies A”* 4 ”* 
arbor calfacit ac ficcat fimiliter ut populus nigra. Veru de relmaipfius in 
refinarum tractatione referetur. Elatinelierba eft fimilis helxinat.Frige» 
facit ac adftringit moderate. Elaphobofcus calida; ac ficceeft facultatis» 
fecundo ordine, Si partium tendium. Elelifphacus id eft oafuia euiden/ suliiiu 
tercalefacitiSf fubaftringit. Elenium calidum.eft & (iccum cum htimidi 
tate.fuperflua. Quapropter in delinilis ammixtum, humores ex pcclore e/ 
ducit. Sed Spartes per ipfum rubefaciut. Eleofelinuideft Apiumquod 
j n aquofis nafeitur locis,eadem poteft qua apium hortenfe, fed maius ipfo nrc 
eft. Elephantis ex ungueramentafiincatap!afmateimponantur,redu/ 
nias curant.Oflium item ac dentium ipfius ramenta quum ficca fint 8i ex 
terforiacfacuItatis,talibusmedicamctismifcentur. Elcyfma id eft argen Argenti recti 
.tirecrementum. Habet eandem uim quam pltimbago. Adftringit enim & rarot “ m . 
attrahit.VndeEmplaftrisfufcis Si adcicatriccm perduceiitibus mifcetu*. 

Elleborus id eft ueratrum utruncg, calfacit ac ficcat tertio difceflu. Eft e* Vmtru m 
tiamacre ac Cxterforium. Vnde etiam ad leprofam cUtem conucnit. At ni 
grum fi fiftulisindatur,in tribus diebus callum fxipfis eximit. ' .. . 

Bichryfon,aIrjchryfanthemonalq Amarantum uocant, planta eft corona 
ria,comam habens auricotorem’, qtia cum uino pota urinat difficultati, Si 
reptilium morfibus,8i coexendicibus, & ruptionibus cpnuenit. Menfes 
item ducitj&fanguinis grumos diftoluitjcum uino mulfo pota. Auxilia/ 
turetiamdeftillationibus. Elxinequam altjperdicium, alij partheniutn, f*tiuim , 
alij Oderitim,aIrj heracleam uocant; uim habet exterforiam 8C limiter ad. 
(ltingentem,cum fubfrigida humiditate. £lxinequa:8i CiflampeluSjdi* S “' rms 
jjfcufToria; eft facultatis. Elymos quae; $C M eline id eft panicum fimilem PUrudct 
milio uim habet,ficcans ac frigefaciens forinfecus impofirum. Siccat aute cifimpelui 
Siuentrisfluxioncs. Emperronautprafoides,medicamentumeftpurga 
torium pituitae ac bilis.Eft autem et falfum. Vndefuerit etiam exterforiu. 

Epithymum ficcat 8i calefacit tertio abfceftii,cftq; Thymo efficacius. Prupniei 
Epimedtj uis eft moderate frigefaciens cum aquofa humiditate..Ha;c in 
cataplafmateimpofita mammaserecftasconferuatPora etiam fterilcsface/ 
redicitur. Epimelisquae VnedoapudItalicosrufticOsappellatur,cftue ' 

lutmalus fylueftris. Cuius frudus acerbus eft, ftomacho malus,Si capitis 
dolorem inducens. Epipaciis quae ci EHeborine, contra Itetaha medica ESeSorBii 
menta bibitur. Si ad hepatis morbos. Erebinthus id eft Cicer, legumen Cicet 
familiareflatuofum eft, nutriens,aIuo commodum, urinam ciens, lac 8i 
femen generans,menfes ducens.Quoduero Aries flue Arietinum appella 
tur,magis quam reliqua urinam cier.Dccoirum ipforum calculos rbenum 
atterit,Si maxime nigrorum. Quod aut Orobiteu id eft Eruinum uocatur 
calidius his eft,8i fubamarum. At agrefteomni modo fortius eft fatiuo. 

Eriaideftlante. Sordidae ad irrigationes commodae funt. Oefyptis enim i/ 
pfarum concociorius eft uelut butyrum. At non fordidae materia folu exi/. 
fiunt, Vft aruero uim habent acrem Si calidam ac ficcam, fimuicp tenuium 
partium,ut etiam humore flaccidas in ulceribus carnes citiffimccofumgti 
Erica difcuflorite citra mordacitatem facultatis eft.Fioreautem Si folfjs 
ipfius maxime utendum eft.Er/nos a quatica herba eft. Cuius feminis dra/ 
chmac dua cum mellis drachmis quatuor illita:, oculorum fluxione fiftuh 
Succus autem ad aurium dolorem facit, Ermodacftyli radix purgatoriam 
uim habet, tu ipfa, tum decodtu ipfius. Prittarim aut arthriticis in ipfisflu/ 
xionibus exhibetur. Stomacho multum noxia eft. Erpylosid cftSerpil/ R „j,„ ««fla» 
lum calefacit, ut urinas Si menfes moueat. Erythrodanum rubra tindo« rJ(ro r ^ x 
!, tum radix eft,acerba SC amara, quacfplenem Si hepar Si rhenes expurgat, 

A ut cti/ 



. 7 t hui ae Sinet ae 

ut etiam cruenta per urinam expellat,Sd mefes moueat. Cutis quoaT a 
Irio extergit, Eryfimi id eft Irionis femen feruidum eft & calfadoriutn v 

nafturtq.Quaproptertorrefadu in fermento, Sd in defindis additu th 
cem purgat. Verum in catapiafmate dur/ciasmolfit,Sdoccnltos,-’ 3 » ' 

E tua fuuat. Euzomon id eft eruca, fimilis fuperiori eft temperamento Tu 
flatuofa. Quare eti'5 ad uenerem flimuh t.Semen ipfius etiam urinam ’ • 
Sylueftris uero fatiua fortior eft. Eupatorium tenuem ac incidetemT’ 
habet,abfqt manifefta caliditate. Vnde etia obturatioes hepatis expuro ™ 
Habet quid adftricfiionis. Euphdrbiutnurenteinac tenuium partium 
uim habet,Omilitertit reliqui fpiffi liquores. Ephemerumnonuenenu" 1 

It* tylucjMs iUnd.ied quod iris fylueilris appellatur, mixt* facultatis eft^epulfonS 

Vipcrtctntcs difeuiforia:. Echidnes id eft uiper* carnes,calida 8dficca funttempera/ 
mento euidenter,totum corpus per cutem expurgantes. Quare multi Elc/ 
phatici ex ipfarum efu aut potu fanati funt.Qua uero in maritimis aut aliis 
ficcts locis degunt,etiam fit/m magis inducunt. Echinus herba eft acer 
Erinnam ter fc,a,ac repulforia, Sdficcandi ui pradita. Echini id eft Erinacei terreftris. 

rcAris caro afliccata,fortiter difeutit acliccat.Pota igitur ElepB5ticis, 8d maloha 
bitu praditis,alqscp pluribus auxiliatur. Pellis aut ipfius ufta, magisfkca 
ac difculToria euadtt. Alopecias itaqjcum piccliquidaillita fanat- At mari/ 
ni pars ea qu;e editur,urina ciet,et aluo commoda eft.Tefta nero ufta,terre 
■exmMtmmt fl-fjs Erinaceipelli fimilis eft. Echion quam altj dorida, altj etiam hanc 
riwti Alcibiadium uocant,herba fpinofa eft, qua- non foltim a reptili beftia mor 

.,?. oris fis opitulatur in uino pota, fed etiam prarbibita eos qui mordenturillafos 
Alctbuium confcruat.Epfema coriu tnuftu eft,quod altj Sirmu,altjfapam appellant,ca 
tiuftum coitu lefacit moderate ac concoquit. Meatus etiam obducit.Sdmorfus exors eft. 

' Initium liter*.'<f- 

Sl< P 4 Zea fimilem tritico uim habet,medium obtinens inter calidftatem aefri 
gidftatcm,leniter autem ficcans.Habet etiam uim obducendi meatus. B 
Zingiberis radix calefacit fortiter, fed non primo ftatim occurfu, quum * 
inelaboratam quandam crafTioru partium humiditatem habeat. Obquam 
facile etiampcrforatur.Perfeuerantemautem conferuatcaliditatem. 
CcruijU Zythusquamceruifiam uocanr, compotitam iubftantiam habet.Nam 
& acris-eft,uelut ex putredine fadus,Sd frigidus, ex acida qualitate. Quare 
fermentum etiam mali humoris. Zymeid eft fermentum etiam /pfum ex contrartjs 
componitur.Nam & aciditate frigida participat,etpu'tredtnofa caliditate, 
infuperq! ea qug ex fale Sd farina accidit. Eft igitur non moderate calidum, 
ac difcuuorium. Zomos, id eft iufculum,ex recentibus pifcibusaluuin 
lufcuU pifciu fubducit,Sd per fe,Sd cum u/no potum. Priuatim uero id quod exphucis, 
fcorptjs, iulrjs,percis,5d alrjs teneris petrofis fit fimplex,cum aqua Si oleo, 
Sd anetho ac fale. Similiter etiam id quod fit ex his quae tefta imegutur, ma 
iufculum gulli xime cell/n/s,chamis,ed conchulis.Sedet galli antiqui cum fale plurimum 

codi iufculum aluum fubduc/t. At Gallinae uiceuerfaliftit. 

IniriumItterae.K~.hoceft.e.longi. 

Menta Hedyofinum id eft menta,calida eftSd tenuis, Sd acrisfacultateextertio 
orcltne, cum femicoda humiditate, ob quam etiam ad uenerem IWmulat, 
habet etia quid amari. Quare etia lumbricos necat. VeriTacerbitatefuare 
Pe/eciniM centes fangutnis cdudiones compefcir. Hedyiarum aut pelecinus, ama 
rum 8d fubaccrbum eft. Vndeporum ftomacho commodum eft. VifccrS 
Scorpiuron autem obturationes expurgat. Heliotropium magnum quod etiam (cor 

piuronuocaut,calida eft ac ficca Sd exteriori* facultatis.Huius decorium 

potum ducit pituitam 3d biiem. Semen ipfius in catapiafmate impofitum> 
uerrucasformicariasSd aliaconfimilia reficcat. A t paruttm Sd hac rollit,cc 
topuli nigre lumbricos occidit,fi cum femine,Sd nitro, Sd hyflopo ac nafturtio bibatur. 
luchrymu Eledrum populi nigralachrymam, circa Eridanum fluu/umdiffundi 
8d congelari aureo colore tradunt. Hoc tritum potum ftomacbiSd altu m* 


xioncs , ite mcj; fanguinem fiftit. Hemetdcallis radix fimilem raditt lilij 
A uimbabens» fimiliter ut illa ambuftis auxiliatur. Hemibniiis adftridho/ 
necum amaritudine participat» Quare etiarri fplenicis prodeft curri aceta 
pota.. Hepar canis rabientis affatum fi edarlih ab ipfo mbrfis auxiliati dir Hcpmnimd* 
cunt.Caprjucro hepatis affati fanietri nydlalopisihftillatam ptodeffe.Sed liuni 
&uaporem ipfius cotffi ocUlisfufeipeteiubencs SC ipfum in cibo futuere. 
Etfiedatur>coiriitiales manifeffareiBadeni etiam hireinum facete tradunb 
Alacertatlecuf cortofis dentibus inditurihdolorem eximit.Lupi ueto he/ 
par in medicamentum hepaticum exEupatorio conflans inficitur. Afint/ 
nuiri affatum fi Comitialilaborantes ieiuni edant j opetri iride ientmrit. A* 

.prinuni recCns ficcatum tritum cu trino ad reptiliUm motfus bibitut.Mer/» 

, gi uero heparficcum potutri calculos efitit. ErigerOn id eff Senecio m ii 
,xtam uini habet frigefadloria ac modetate difclifioria. Bryhgift calefacit 
quidenon manifeft e,ficciratis aut Aon obfcurte nec modicae particeps eft, 

Initium literae.tf'). 

. Thalaffion hydorideftaqua mariria acris8f moderate calfadoriaeflj mimi 
.liccadicp uim h jjoet. Et pota quidem ftotriacho noxia eft,aluum autem tur 
batjStT pituitam ducit. A tfi calida affuhdatUf,attrahit ac difcutit, 

Thalietrum 'Uim habet ficcaritem citra mordacitatem,Diuturna itaqt lilce/ 
ra ad cicatricem perducit. Thapfia acris eft & fortiter calefadtoria cum 
jnnttiditate.Trahit itatp ex profundo uiolenter,&: attradiUm difcutit. 

Thion id eft fulphur attradloriae 6C ipfum eft facultatis, calidumqj ac te- Sulphur 
nuitim partium,utad multa uerienUm eiaculantia refiftat,SC maxime in pd 
ftinaca marina, 8d dracone fiue ficcum ihfpergatur, fiue etiam ad faliuam, 
aut urinam pueri,aut oleum,aut mei ammifceatur. Sed 8C fcabiofa mirifi/ . 
ce fanat- Thermos id eft lupinus qrii editur, rtteatus obducendi Uim hay i-upiitiii 
bet. Amarus autem extergens,Sddifcutiens, 3C ficcans citra mordacitatem* 

^ lumbricos tollit,tum in cataplafma te impolitus, tum potus. Et uifcera ex/ 
purgatcumruta8dpiperepotUs.Sed8dcutisUiiiaeX J tergit,&: tumorcsdrV 
fctittt,cum acetd mulio impofitus.SylUeftris autem arriarior eft,& jiet oriri 
niauehementfot fatiuo. Thelypteron quam aliquinymphgam, aut fiter ft ymphei 
niideftfilicemnominant,^Uodtacultatenlicifimiiisfit.Hscpotacturiui/ furit 
no iatos 8C rotundos lumbricos occidit. Foetus etiam perdit. Folia uero i/ 
ius Cornelia aluum molliunt. Tlilafpis fetpen eftfacultateacte, ut etiam 
internos abfceffus potum rumpat. Menfes etiam mbuetiSC perfedeminfu 
fumcOxeridicibus prodeft,cruenta eUacuarido. Nam Se alias biliofos liu/ 
tnoresfurfum ac deOrfumpurgat,fiacetabuli meniura bibatur. . 
TtiridaxideftlatSuca humidumac frigiduirioluseft,nonexterne,fediU; 'uSMt 
Xtaforitanarum aquarum temperameritum^juare ad Calidas inflammatio 
riCS ConuenicSitim item exirrtit:8C geniturae fluxum fiftit pdia, itemtp femi 
his per fomnumefftifioriem.Sylueftris miniis qtfam hmc frigefacit ac hume 
flat. Eft autem bucculentior. Thymus calefacit acficcat tertio ordine. 

Vitri habet fecandiuifcofos ac Ctaffos humores. Thymbra fylueftris 
eadem quae thymus poteft, Hortenfis auteiri petomnia debilior eft. Sed 
ad efum melior. Thymelata ex qua gtanum cnidium eft,fimilem ipfi uim Graiitit» Citis 
habet. Initium literae. i. dium 

■■ . [djaradix fapote ac faculta te acerba,ad fariguinis eruptiones,6C fluidas 
affeflionesconuenit pota,ac foris impolita. Idrota id eft (udorem per fe Sitior 
colligere operofuni eft.Mifcetur autem iri palseftris eorum qui fe exercet 
ad puIuerem,paton appellatum qUitepulforiam folitmuim habet, SC eiia 
dittotu hoc difcuffbrium. Inflammatis ltacp mammis efficax eftauxilium, 

&adextinguendqm in ipfis feruorem.Facit etiam ad glandularum tumo¬ 
res. Si ueto ficcius id fuerit,cyprino aut rbfaceo emolliatur. 

Ixds id eft uifcum calefacit cum acrimonia. Trahit itaqs fortiter ex pro/ YtfcuM 
fando, 8C difcutit fimiliter ut Thapfia.Sed longe inefficacior quam illa eft. 

A * lon 


m, i P A V I! AE G I N'E T AE 

'Viola Ion id eft tliola folia habet, qua? aquofam ac ftibfrigidam fubftan, ■ 

Aerugo praepollentem obtinent. Ios id eft aerugo,acrem qualitatem guftantiK, W 4 
exhibet,difcutitcy ac tollit 6C confumit,flon teneram modo/edduram'- 
carncm.Siueroquisparumdeipfaadmultum cerati mffcucrir,extetf 
uni citra mordacitatem medicamentum efficiet. Ippocampus matinrf' 
eft animal,cuius ufti cinis cum pice liquida alopecias denfat. Ippolac 

thuminpaludibusnafcitur,3flapathoid eftrumicifimilecft. • 
Ippomarathrumidquod cachryiideft rofmarinifeminifimileeft m 
gis ficcatquam marathrum id eftfceniculum. QuareetiamaluumfiftVsc 
calculos atterit, & menfes monet. Quod uero femen coriandrofimlleha 
nquusflu* bef.fimile illi eft,feddebilius. Ippopotatni id eft Equi fluuiatilis teft/sfj* 
«iridis cus potus,aduerfusreptilium morius prodeft. Ippofelinum fimilemSe/ 

lino id eft apio uim habet. Sed tamen debiliorem. Ippuris adftringentem 
cum amaritudine qualitate habet, 3i proptereaficcat fortiter, fimulck citra 
mordacitatem. Vulnera itaq) maxima glutinat,Si inteftinoru hernia: pr 0 , 
deft.Sf fluidas affedliones fanat cum uino pota. Ippophaesauthippbpbe 
os quo expoliunt ueftes,frutex eft farmentitius,cuius radjp exfuccaturue. 
lut thapfia. Succi autem obolus unus cum erui farina datus, bilem ac pitui, 
tam purgat. Sed SC tota planta ficcata purgatoriam uim habet, Iris cale/ 
facloria 3f multum tenuium partium eft, extergit^ ac concoquit. .Adttif/ 
fim itaqj conducit,& humores in thorace cdudlu faciles efficit, & totmini 
fanat, & ulcera fordida purgat. Pota uero cum aqua mulfa aluurn euacitat. 

liatis fatiuaqua tindlores utuntur, Accantem uim habet, item^j adflrt> 
tftionem. Itacp etiam magna uulnera duroru corporum glutinat, & fangui 
nis eruptioni ex ipfis prodeft,&laxos tumores difeutit, Si omnibus mali/ 
gnts reirftit, Sylueftris autem magis mordax, Si propterea magis Occans, 
ad humcdlas putredines fortius refiftit. Ad alia uero peior eft, utpotemor/ . 
rba/lolo» dax.Vcrumobfortcmfacultatemetiamfplenicisutiliseft. Ifopyronaut j 
phafiolum, femen amarum ac fubacerbu habet.Extergititaty Si fecatcraf) 
fos ac uifeoios humores,ita ut fimul corpora contrahatac adftringat.Qua» 
propter etiam ea qua: in profundo funt purgat, 8i fangirinem fpuentibus 
Sa& no aduerfatur. Iteaid eft Salix folia habet Si florem, feeultateflccandi 
citra mordacitatem pradita.Habet etia quandd adftridiione.SiccioraBttft 
__ cortex,citius ufti cinis ex fbrtiterficcantibuseft. Nam&dauos Si uerru» 
Gluten pifcilt C as formicarias tollit eu aceto. Ichtbyocollaid eft gluten pifciumfacub 
tatem meatus obducente Sd Accantem habet. Commodat ad emplaftraca* 
pitalia 3 C glutinantia: 3 C ad copofitiones ad lepra paratas.facit etia ad faci? 
erugandam. Initiumliterae. « 

Cacaniradixliccat moderne, Si citra mordacitatem meatus obducit. 
Quapropter etiam arterigafperitatibus prodeft delintSa cum uino,5i com 
manfa uelut tragacantha,Si glycyrrhiza. Cancantum lachryma eftligni 
Arabici,quj myrrhefimiiis eft,9i odorata, qua etia pro fuffitu ututuf. Vim 
habet extenuandiobelos,exterforiamq?ac ab obturatione liberantem. 

Cadmi* amba:ficcat. Sed botryitis id eft racemofa,tenuior® partiit eft 
Placitis cralfioru. Vfta uero cadmia citra mordacitate ficcat Si extergit, K 
fit utilis ad ulcera repletione indiga, circa oculos Si totum corpusjSi maxi 
me humidiora,in molioribus corporibus. Na in durioribus e (beatioribus 
opus eft medteametis. ’ Caccaliauim Siufumcacanofimileliabet. 

Calamagroftis ficcat. Quapropter fuccus Si decodlu radicuipfias /n o* 
culares compofitiones mifcentqr.Semen urina ciet, Si ftomacho comitio/ 
dix eft. Calamintha calida 3ificca tempera meto eft tertio ordine, temiiu 
ite partiu Si acris, multotp fortior quam meta. Eft.n, uelutfylueftf/smetai 
Facile itaqt ex profundo attrahit adfeipfam,ideoqj fudores mouet, SC totS 
corpus difcutir, Si rigores per circuitu repetetes fedat.tinnfiextrmfecuscit 
oleo ftrenue affricetur,tu fi intra corpus bibatur. Sed Si ad coxendici! dolo . 



reswnpofifasfpfbs foIuit.Etuitiatos cirea cutem humores detergit. 

A Calamus aromaticus calfacit ac ficcatfecudq ordine.Habetctiaquidte 
nu <ii!partm3fadftringes,urinScgciet,&copofitionibusftomacbicoru 8C 
hepati ac utero deftinatis ammifcetur.Qui uero phragnites appellatur ex/ 
terlorius eft. Folia uero ipfius uiridia moderate frigefaciunt. Cortex aut tf/ 
ftuscalefacit Sfficcat tertio ordine.Radice ipfius cu bulbis in cataplafma/ 
teimpofita (picula & aculeos attrahere dicut. Campa? id eft Eruca: oleru Eruteokm 
lilitte c3 oleo,a morfibus eoru qua: uirus eiaculantur tutos prteftaredicun- 
( Ur , Cantharides quae in tritico inueniiitur,luteas trafuerfas zonas habe* 
tes,aceti calefadi uapore fuftocatte multu ufum fui exhibet. Na & fcabio/ 
jos ungueseximut cu cerato,& clauos ac fcabiofas affediones iuuat. Ero/ 
dunt etiam ac uriit.Quida etia urina cientibus medicamentis paru quid ex 
ipfismifcuerutacexhibueriir. Cannabis femen flatus difeutit& ficcar, 
adeo ut etiam genitura reftccet.SuCcus eius uiridis ad auriu dolores ex ob 
Utratione facit. Canopum fambucifloseft,dequodid3 eft.Capnionaltj , 
Capnos,id eft fumaria fiue fumus terrg,nome habet ex co quod fuccus ipfi F unum 
usmultamlaclifymaattrahit.;Namuifusacumeinducit. Acris a3t Scania fumtuteme ' 
ra eft.Vndeetiaurinas biliofas multas propellit: 8i obturationes ac debili* 
tates hepatis (anatrftomachumq; corroborat,SCuentre mollit. Capparis ra 
dixextergit 8Cexpurgat,SC amaritudineacredineqj fua fecat acdifeutitia/ 
ferbitate uero contrahit, adftringitacdenfat. Quapropter lienes indura/ 
tos iuuat pota SC forinfecus impofita. Menfes item mouet, SC pituitam per 
os ediicit.Malignis quocp ulceribus prodeft,5C dentium dolores (anat.Tu 
mores etiam ac uitiligines difeutit,SC uermes in auribus necat.Folia ite ac 
frucHis fimile quide,(ed debiliore uim habet. Cardamu id eft nafturtiu Se Htfturtium 
me habet urendi uiprpditu,ue!utfinapi.Qiiarcin cataplafma te impolitum 
rubefacit. Secat etia craflbs humores, fi cu alijs bibatur-Sed 8C herba ipfa 
j ficca quidem fimilis eft facultatis, humida uero moderatior. Quare etiam 
. crudam ipfam edunt.Cardamomum acre quidem etiam ipfum eft, fed na- 
ilurtio debilius. Habet etiam quid amaritudinis obqua lumbricos necat, 

SC fcabiem extergit cum aceto- Caris id eft fquilla pifeis tritus, 8C cubryo/ Squittipifcls 
. ni* radice potus,lumbricos occidit.. Cancrorum uftoru cinis, fi quidem 
fluuiatileslintjficcat fimiliter ut erinaceorum cochlearum cinis. Verum 
totius fubftantiae proprietate,mirifice operatur potus inrabiofi canis mor 
fu. At marinorum cinisexcellentem habens ficcitatem, ad hoc quidem no 
couenitjfedhis qui maiore reficcatione indigentprodeft. Fluuiatilis certe 
fi tritus, in cataplafmate imponatur, fpicuIaSC aculeos etjcit. Caroi fe- 
menficcat 31 calfacit tertio ordine. Flatus itaqj difeutit, SC urinam ciet, nS 
femen fo!um,fed SC tota planta.Carpefium aromaticum eft SC tenuium par 
tium. Extergit itaq5uifcerumobturationes,8Curinas mouet,8Crheoes ex* . 
purgat calculo laborantes.Carya Nux arbor in germinibus quide adftrin/ Kuxirbor 
gens quid habet. Verum plurimum in nucum ipfarum corticibus.Succus 
ttacj ipforum coduscum meile ftomaticum, ori commodum fit medica/ 
mentum. Putamen autem nucis tiftum, tenuium fit partium, 81 citra mor* 
dacitatem ficcat.Quod uero ex ipfa editur,quum oleofum fit, facile in bi/ 
lemtranfit. At oleum exipfa,tenuium partium cft,acdifcuflorium tumoru 
ac putredinum.Quae uero rancidae funt nuces ob Uetuftatem, exterforiam N “« ! 
cutis uitiorumuim habcnt.Carterum nux pontica ,qu* SC tenuis aeparua .Ni txpontua 
appellatur,frigidior eft SCauftera,in reliquis autem magnafimilis- 
Caryophyllon non pro nominisrationeetiatn fubftantiam habet, quu 
folium nucis illo fignificetur: Veru ex India uelut flores quidam arboris, 

feftucarumfpectempra?ferentes,nigridigitifereIongitudineafferuntur,a- 
romatici,8Cacres,fubamari,ca!idicpacficci circa tertiumordinem.HimuI 
Wplicis ulus funt,tum in oblbnrjs,tum in alqs medicamentis. Caflanium 
U« quidam balfami frudum efledicunt,de quo fupra in balfamo egimus. 

A 3 Calfia 


uti PAVLI AEGINETAB 

Caflia calfacitac ficcat tertio ordine. Eft & fatis tenuium «arri* 
ac moderate adftringes. Secat itaqsfimulq? difcinitfe' inftrumeti. ,’l Cris< & . 
dit-Ducit etiam menfes. Caftoreu calfacitac ficcat cum Dartiiim, ? <i * 

teexcelleti.Ob qua fupra alias adiones,etia neruoru ex humotaco™ 1 " 'c 
fedionibus conuenit. Etpcrfrigerafa facile recalefacit, tum foris adhft,. - 
tum potu,ita ut nullam alia parte laedat,etiamfi utentes eo moderate 
citet, quemadmodum delationibus in fopore,&Iethargis,MouetetSm- h 
Dmtu Mu e fes, 8C fecundas eijcit. In cerebri uero pulmonis affe Aonibus fufiK 

ita P er tnfpirattone magnopere prodeft. Caucalis quSalfidaucSfvlueX 
' k appellSt.Na SC uelut daucus calefacit,&ficcat,&T urina cietj&fale codim! 
reponitur. Cenchros id eft miliu frigefacit prim® abfceflu, ficcat fecBcW 
itita Eft etia quodamodoparS tenuiu partiu. Forinfecus ltacp in faeculis profo 
mento adhibitu,8f in cataplafmate impofitu ficcare folet. Cedrus tu qu» 
fruticofa,iunipero fimilis eft,tum qua: arbor eft,calfacit ac ficcat tertio or 
Cedrea dine. Oleum autem exipfis,quod Cedra:auocant,etiam quartu ordine at/ 
tingit,multu tenuiu partiu exiftens. Teneras itaqj carnes prompte &citra 
dolore erodit.Duras aut & maxime mortuoru ficcat, & a putredine aiTer/ 
uat-PedicuIosite,&:lendes,acafcarides,8f auriu uermes necat,8faliaplu» 
ra facit. Cetaurtj magni radixacris 8f calida, cu terrea adftridieneefl. Me 
fes itaqj propellit^ fetus necat aceijcit. Vulnera iteglutlnat.&fanguine 
fpuetib.prodeft.itecjalrjs circa thorace aflfedionib.At parui cetaurtj radix 
quideinefficaxeft.RamuIiuerofortiter &:citra mordacitateficdt. Vnde 
fupra ea quK de magno Centauriodida funt,decodu ipfiusex coxendicu 
■ mor k°I a boratibusperfedeinfu(um, biliofaeuacuat,qncp etia cruenta, & 
Llium ma 2 no P ere auxiliatur. Ceras id eft cornu capra-ac ceruiuftu,dentesni/ 
tidos facit, gingiuas nimia humfditate flaccidas cotrahit. At ceruinucuui/ 
no tritu,deinde oblitu,detes mobiles fifttt.Poft uftione autelota, dyfente/ 
rijs,coeliacis,fanguinis fputionib. 8f morbo regio prodeft,duor8 cochlea/ . 
riorff menfura.Mifcetur etia in oculares copofitiones. Taurinu aut cornu * 
c5 aqua potu fanguinis eruptiones cohibet. Cerafia dulciaquidepaluu 
magis fubeut,auftera ueromagis ftomachocomodat.Acidapropterfecadi 
uim.pituitofis 8i excremetolis ftomachls conueniut.Atgummi arboris ex 
afperatas arterias leuigat,& calculo laboratescuuino potuiuuat. Cera/ 
tilijue tonia arbor,& frudus ipfius ceratia id eft fili qua:, ficcatis ac adftringentu 
funt facultatis. Ha: uero etia dulcedine quadaparticipat. Cephalae ideli 
Capita anima ca P ita f ale afleruatarS manaru ufta,ficcante acquirut facultate,non nalde 
lium acrd.RimisitacpfediSj&gurguIionibusdiuinduratiscomodant. At cerri 
ptfeis caput totu ullum ad alopecias facit cu adipe urfino. Idem facit & mu 
ris caput uftu cu meile. Caeteru milui caput ficcu fine plumis,quantG tribus 
digitis prarhendi poteft,cum aqua potum,podagricis prodeft.Lacertx ue« 
rocaput aculeos educere tradut,&f for micarias uerrucas,itecp alias, cta/ 
Caila uos. CicisideftGallaomphacicisacerbumualdeeftmedicametum.Vn 
de ficcat,fluxiones repellit,&T cotrahit,ac adflringit laxas aedebiles par 
tes. Omnibus ite fluidis affedionibus coducif.Ef fit fane terttj ordinis inlic 
cando,fecundi frigefaciendo.Altera uero flaua,ac laxa,et magnaficcat qui 
dcm,fed minus quam illa,quantu etia adftringediui inferior eft. Atinflam 
mationesinfede,8f prolapfusfediscodaadiuitat. Vftae uero gallaeace/ 

toreftindarfanguinefiftunt. Ceptea portulacmfimiliseft.Foliaeiuspota 
fcabiofo ueficae auxili3tur.Radix cum alparago myacanthino pota, urine 

ftillieidiu ex obturatione obortu fanat. Ceraquutemperatafit,a!torS me 

dfcamentoru materia efl.Ipfa uero per feipfam ex leniter cocoquentibefr. 
Habet.n.exiguu quid difcuffbriae 8C calida; facultatis. Ceryces idellmu/ 
murices rices,fiuebuccina,teftahabent,quK ufta uim ualide ficcadicitra mordaci: 
Suema tate habet.Quaproptermalignis ulceribus couenit. In pusredinofisautcS 
aceto,aut uino,au,t aceto mulfo,ipfa utendo eft.Qu* uero uelut care ipfo' 


r uni eft adhuc m'uentium,ea in oleo coquitur, oleumtj; hoc auribus dolen» 

* tibusprodeft,fi ipfis inftilletur. Circeos id eft ricini femen purgat,exter/ 
f or iamq! ac difcuflbriauim habet. Ita etia foliu, fed debilius. Veru de oleo 
ditfa eft. Cinnabaris acris moderate facultatis eft.Habet etiam quid ad/ 
ftriAonis. Cinamomum fumme tenuium partium eft, no tam e fumme 
calidum,fed e* tertio ordine.Nihil aute ficcat adeo, ex hisqugex tequo cff 
(pfo calefaciunt,propter partium fubftantfe tenuitate. Cinamomis ue/ 
ro uelutdebile quodda Cinamomu eft. QuidS ipfum Pfeudocinamomum ■ 
uocSt. Circa;ar radix calefacftoria & odorata eft,qua: cS uino pota uteros 
expurgat.Semen cum forbitione potum, lac generat, Cifleris,id eft pu/ Pm( * 
mex exterforius maxime dentiu eft,no folum facultate,fed etia afperitate. 

Intjcitur Sf in medicameta carnes in ulceribus generatia, 8(in ea qua: cutis 
uitia exterget. Si uero uraturjmagis tenuiu parttu 8 < mordax fit-Lotus mor 
dacitate deponit. Cifthos aut Ciftarus frutex eftadftringens, & lenitor 
frigidus facultate.Folia ipfius ac germina tantu ficcaht, ut etia uulnera gltr 
tinent-Flores aut Occiores circa rertiu fere ordine,dyfenterias 8C alias flui/ 
das affedliones fanat poti.Foriniecus aurpurredinofa ulcera iuuat. Ciflos , 
id eft hedera ex cotrarqscopofita eft facultatibus. Adftringit.n.&frigefit/ iieicr * 
cit,acrisc£ eftaccalida, aquofaaC tepida fubftatia participas quum uiridis 
eft.Huius folia cotfta cum uino uulnera glutinat,ambuflis SC fplcnicis pro 
funt. Succus medicamentu eft quod naribus infunditur, & diuturnas in ati 
ribus fluxiones fiftit.Lachryma ipftusutqiiaacriorfit,pediculos necat, &T .. .„ „ s 
pilos abolet. CitriS quod 8d malu Mcdicu,media fui parte acida aut qua mu> 
litatis exorte babet. In qua femen tertrjfrigefacientium acficcantium ordia 
nis eft. Cortex ficcat fecundo ordine, nort etiam frigefacit, fed acris eft. 

Caro ipfius craflt fucci SC pituitofa ac frigida eft.Seme aut diicutit et ficcat 
fecundo ablceffu.Sed SC foliaficcantis ac difcuflbria; funt facultatis. 

> Cichoriuauc picris, uelut fylueftris feris eft, frigefaciens ac ficcaspri/ F ‘ a 
moabfcefllt.Habetetiaquidadftringens.Vndehepaticisdyfenterrjscon/ T r , ... 

ducit. Clematis qua alq daphnoides,altj myrfinoides, alrj polygonoides "‘‘P 
uocat,farmeta habet loga,craflitudine iunci holofchccni appellati.foliu fi/ ry ' no ' 
niilelauro. Vim habet ficcante.Itaqj alui profluuia,8d dyfenterias, & detiu eo vt omie * 
dolores fcdat,8d morfis a befttjs uenenatis fuccurrit. Altera clematis arbo/ 
tfb.obuoluitur uelut fmilax,acrisqs ac uftoria eftfacultatis.Huiusfeme]cu 
aqua potu,pituita ac bile deorfum ducit.Folia cataplafmatis modo impo/ 
liia,lepras remouet. Clinopodiucaifacietisacficc5tiseftfacultatis,nodu 
uretis,fed tertij ordinis- Cnici feminead purgationes folu utimur. Si uero 
quis foris ipfo utatur,tertii calefacientis ordinis fuerit. Conchylia fimile . 
huccinis uim habet. CoeliSideftuentre mergi autrecetecotSa,aut afficca ‘i mMU 
' ta,ftomachoc6modaeflbdicutifi edatur. Similiter etia gallinaru interna in m ,m 
tra uetricuIS tunica,fi ficca bibaf. Veru Galenus fablo experimeto, ambo 
felfa fecomperifle aflerit. At palftbis ttentre paulatim potu, calculos per u< 
tina expellere, tradit diofcOrides.Muftels ueter potus cotra omnes uene/ 
natas beftias medicamentu auxiliare dicitur. Cocetis Cnidius,ideftgra . 4 , 

nSCnidiufru(3us eft Thymelas,no cliameI*oe,uelutquidJputarut. Eftcg Qr*n» **tm 
«eris ac urentis facultatis. Potu aut aquam deorfum purgat. Coccusba/ tln * 

phicus id eft Granu tintftorium citra mordacitate reficcat.Quapropterma 
gnis uulneribus codiicit, SC fauciatfs neruis, cu aceto aut aceto mulfo tri/ 

<um. Goccymelea; id eft pruni frutflus alufi ftibducit recens magis,ficca/ P run* 
•ustninus.Decodlum eius collutum gurgulionis inflammationes fanat.At 
gumtni arboris incidere 5C tenuiu partiu Uim babet Hoc cu uino potu qui 
n«m Iapides attere dicut.Cum aceto uero impetigines pueroru fanare.Ca 
*erum fylueftris prunoru frudlus euideter adftringit, 8 C aluufiftit. Nomf/ 
naturautem pianti haec inAfla prumnon. Videntur autem domefticapru 
b naficcata efle ea qute nunc Damafcena appellantur, utdicft Galenus. OamsJicM 

A 4 Colla 



Glutea Colla.fd eftgIut<in,quodexfimilagine&: polline fit, meatus obdur 
Cucurbita di SC concoquediuim habet. Colocynthe,id eftcucurbita , 

gidi temperamenti eft in fecundo abfceflu. Vnde tota in cataplaftnate' * 

pofita calidas inflammationes refrigerat. Colocynthis, id eft 
cucurbita uim fortem purgatoriam,habet.Ipfius uiridisfuccusaffritSus ° S 
A rbuiutrbor xendicum doloribus prodeft. Comarus, id eft Arbutus arbor eft acef 

Memecylon ba fua qualitate,unh cu frudu, quem Memecylon appellani. Eft autem hic 
ftomacho noxius, SC capitis dolorem inducit. Commi, id eft Gummi 
ftccantis Sc meatus obducentis facultatis eft. Et nimirum etiam afperitates 

Lixiuim fanat. Conia, id eftLixiuiumappellaturquoduelutloturacineriseft 

Quod ex ficulneo SC Tithymalorum cinere fit,pr* omnibus extergitacfic 

cat maxime, ut fere erodentem iamhabeat facultatem. Si uero etiam calce 

VrotoJliClon aflumat cinis,uftoria ut pratditum lixiuium facit,quod faneetiam protofta 
don nominant, SC medicamentis quae per clyfterem infedem infunduntur 

maximemifcetur.Omniumautemfortifsimumeft.quodexfolacalceftt. 

Conyza ambae ficcant ac calefaciunt tertio abfceflu. Vnde etiam ole/ 
um in quo coquuntur, rigores per circuitum repetentes fedant. Sed & flo/ 
resfimilem uim habent, quorum decodum menfes mouet, SC fcetus eijcit. 
Qua uero in aquofis locis nafcitur, graueolentior S C facultate debilior elf 
Stercus mima Copros,id eft Stercus omne calida SC maximeficcantis acdifcuffbri* 

lium facultatis eft.Euariatautem iuxta animantis excernentis ipfum temperatu 

ram,S£uidum. Canum itaque ftercus quum oflauorauerintficcatum,cutn 
fciflb lade potum dyfentericos fanat.Item uetufta ulcera, fi medicamentis 
ad hac idoneis ammtfceatur. At in anginis SC inhamatis tonfillis melleex/ 
ceptum illinitur. His autem SC puerorum non fuperfluo uidu uforupifter/ 
cus magnopere prodeft. Stercus luporum quod & ipfum albidius (nqui/ 
bufdam fruticibus reperitur,colicis generofe opitulatur, non potum modo 


fed etiam appenfum • Appendere autem ipfum oportet ex lana de ouicula 
quam lupus dilaniauit,aut ex pelle ceruina. Caprinum ftercus acrius eft, 
SC magis difcuftorium,8i induratos tumores difcutit impofitum, SC maxi/ 
me in duris carnibus. Vftum uero, magis exterforium 8£ tenuium partium 
euadit.Bubulum habet etiam uim quandam attradoriam. Vefparumitsqi 
SC apum plagas fanat. Sed 8C fi hydropicorum totum corpus bubulo fterco 
reinfbIeilIinatur,magnificeprodeft. Ouillumficumacetoadhibeaturuet 
rucas formicarias SC alias, ttemcp furunculos ac dauos fanat. i ; 

Columbarum fylueftrium ftercus,multoacrius quam aliarum eft,Si cu 
nafturttj femine rubefacit. Gallinarum domefticarum cum aceto mulfo, 
aut aceto,aut uino mulfo potum, ftrangulantes fungos per uomitum edtl/ 
cit,Sd auxiliare medicamentum fit. Hocetiam colicis bibendumquidade/ 
dit.AIiquietiaciconiarumftercus potu, reda ceruicefpirantibus auxilia/ 
ri dicunt.Murium ftercus magis quam alia extergit, alopecijsqj conuemf 
Et puerorum fediappofitum, ad excretionem proritat. Sturnorum ftercus 
ubi oryzam ederint,exterforium fit,ut etiam maculas folares exterat. 

Crocodilorum terreftrium uitiliginesexterit, quemadmodumNiliai 
eorum crocodilorum ftercus,albugines attenuare creditum eft. 

Corallium uelut arborea planta eft,qute in lapidem indurefeit, non m 
terra nafcens,fed in ccenoia maris parte. Eft autem colore rubicundum,» 
pidifimile. Vim habet ualde(iccaniem,£d moderate adftringentem. Con/ 
Cimices uenit itaqj fanguinem fpuentibus, &f dyfentericis. Cores, id eft Cimi/ 
ces animalia,acrem uim habent. Scribunt itacp aliqui,qubdftcumacetobi 
«ypericum bantur,hirundines efleiant- Corisherba.quam alfi hypericum uocanf» 
acris eft 8C odorata.Semen eius potum urinas SC menfcs mouet. Auxiliatur 
etiam morfisapbalangfjs.In opifthotonicis qui retro conuellun tureum o/ 
CoiwiidruiK leo illinitur. Corianum aut Corion, hoc eft Coriandrum ex contrariis 

facultatibus compotitum eft, tenuium quidempartium terrea,amara:aq u ® 




fa tiero h.trmJ d i fa tc tepida.Habet ct/am parum quid adftridioriis;utinflain 
jtf ms tionibus St ignibus facris non ualde feruidis cortueniat,St tumores mol 
ijores cfl aliquo ad id idoneo difctitiat. Semen modicu potu cu paflo lum/ 

Uricosexpellit. Amplius acceptum metem percellit. CorydosfiueCory 
dalus iid eft Galerita fiue Alauda, auictila coda cum Omplici iure, colicis aderit* 
opitulatur. Verum aflidiie St farpe edere ipfam cum iure oportet. Mimi* 

• Coronopodis radix etiam ipfa coeliacis commoda efTe,in cibo accepta 
oreditur Coftus modica ualde amarar,plurima; acris ac calida qualitatis 
particeps eft. Vndcubi autcalfacerepartietn aliquam propofitueft, aut hu» ‘ 

morem aliquem ex profundo adftrperficiem traherejadeoftum defugiunt. 

Vrinamitaqi ciet,St menfes ducit,8t lubricos occidit. Habet etia quid fla/ 

tuofi. Quare St ticnerS ftimulat cu uino mulfopotus, coxedicuthcp morbo : 

laborantibus, S i reiolutis.St rigorib. per circuitu redeuntibus conducit cu 

,oleoaffridus. Cotyledon perfrigerat St repellit, extergiicjjae difcutir.Fci 

Jia ipflus cu radice in cibo fumpta, calculos atterere credunt, S? urinas cie/ 

te,. CoclileaeuftemultuficcantisfuntfacUltatis.SCmoderatecalidaE.Pro/ 

Juntdyfentertjs nonduputredinofis, fi ad quatuor partes haru,ammilcean/ 

tur piperis albi pars una,St gallarum partes dug.At uero nguftte totae trirg ! 

-ucntriimpo{ita:mhydropicis,8tarticulisinarthriticis,donecfuafpotede 

Ciderint,utiles funt. Et in fumma humorem in profundo fortiter reiiccanr. 

Craniae,id eft Corniarboris frudus acerbus fi edatur., fortiter uentrem Cornu 
iiipprimit.Sed St folia ac gefmina acerbitate fua fortiter ficcanrjUtSSmaxi 
mauulneraglutinetin duris corporibus. Crambe,ideftbraffica ficcante 
uim habet,fi 3t edatur,3t foris imponatur, non tameeuidenrer acrem. Vub p 

pera iiacp glutinat,St maligna ulcera, St tumores aegre folubiles fanat. Ha/ 

Iret etiam quid exterforium,per quod lepras curat.Semen ipfius potu lum« 

Iricos tollitjprefertim Aegyptie-Caulium ipflus uftorum cinis urendi uim 
I babet-Cum adipe laterum doloribus diuturnis conducit. Sylueftris fortior 
fatiua eftper omnia. Vrtde netp intra corpus citra lafionem fumiuir.Mari/ 
na fubfalla St fubamara quum Iit, uentrem mollit. Crataeogoniherbg fe 
mchjacreguftantibuseftjStuchementer utentibus, milio limilei Creth/ 
■tnonfalfumquodarhodo eft, cu modica amaritudine.Quapropter etia uis 
ipflus exterforia eft ac Occatoria. Crithe, id eft ordeu frigcfacit ac Occat OritutA 
primoordine.Habet etiam quid exterforium modice. Magis aflt qliam fa/ 
barum farinaflccat,3tmagisflatuSdifcutir.Atpqlentalongeadhucmagis Volent* 
quaniordeum Occat. Ptifana uero ad hocqitod rtiagis humedat,magis etia vtiftni 
extergit. Crimnon appellaturcralfa pars farina: Cx tritico St cxzea.Ma Vnnnncujj* 

f isquidem nutritqukmpolenta,fedaegriuscocoqtittur. Crini, fdeftlilq Lilium 
os temperameto mixtus eft, ex fubftatia tenuiu partiu ac terrea, 8C aqiiea 
quadam temperata. Vnde et oleu exipfo cortipofit5,difcuiTori5 ac mollien 
teinuim habet, inflamationib.uteri conducens.Radix St folia Occat, exter 
gutacdtfcutiutmodcrate.QUareadambufta conlodartt.SuccusIilioruetiS 
neruos lauciatos iuuateu acetomulfo. Crocodilij feme et fuccus, calidae 
& ficce ac difcufforig eft facul tatis. Vrinas ita qj mouetacmefes.Radixant 
expuitiones ex thorace iuUat.Ducit etia per nares fariguinem. Crocus fe 
eundiordinis eft calefacientis,primi Occantium. Adftringit 8t concoquit. 

I Crommyon,ideftCepaquartiordirtiscaIefarietiSeft,etcraffarupartiu api 
fubftatia, Vndehemorrhoidasappofita aperit. Eft ite exterforia.Stuitiligi 
nes aufert cu aceto; Et aiopecqs affrida citius cp Alcyoniu pilos producit. 

Succ’ipfius fuffufis oculis aut hebetib.ob craflum humore prodeft. Cya= 
mos,id eft faba,no multu a medio teperameto abeft, tfiperfrigerado, tu cal uti 
faciedo. Caro ipfius etia exterforia qtiada facultate participat Itaqs expui/ 
tionib. ex thorace St pulmone couenit. QuS aOt cortex habeat quid adftri/ 
dionis.tota faba coeliacis ac dyfentericis .pdeft in aceto coda.lncataplaf/ 

•nate uero impofita inflamatioes 8t tuores fedat, et lac in maifiis exringuirf 
Cyanos 


c«MT» 

Uncus cjuiiri 
Uguftrm 


is« . PAVLI AE5INETAB 

Cyanos acrem uim liabct,deprimentem ac confumente item' ac 
foriam ampliorem quam eftin Cinnabari, participat etiam WrM’ 1 ' » 

Cydaminusuariamuimhabet.Nam & extergit, 8cft C at 8ia- e ' ‘ 
attrahit Si difcutit.Succus itacp eius appofitus htemorrboidas^D^f^’^ 
ricias difeutiteum alqs. Veru cum meile fuffbll. oculiscoSd^ 
nares purgat,8f imb uentri illitusi aluum fubducit,& foe t us corrumpi'' 
dix tota fucco quidem debilior eft, uehemens tamen etiam ipf a adeh 1 " 

aqua mulfapota trium drachmarum pondere,interna expurget.W t e' CS 

tiam cutis uitia. At uero altera cyclaminus, quam Si CiflanUiemanun * 
quum radicem inutilem habear,femen habet efficax,ita ut potum Dr fS’ 
milia factat. Cyminum calefacientis cft facultatis tertio ordine Vriht 
etiam ciet, Si flatus difeutit. Cynosbati id rubi eaninifrudus non ino 
ncrofe adftringit.Fo!ia uero moderate adftringunt. Vitare oportetidauM 
frudu uelut lanuginofum eft. Nam arteriam laedit. Cypariffi,id eft ° a 

preffi pilulre ac germina Occantem uim habent, cui nihil manifeft* calidi 
tatis adcft,adeo ut uulnera magna glutinet in duris corporibus,Sinflacd 
dis putrefadionibus humiditatesin profundo citra moleftiam depafcattir 
Si inteftinorum ramici opituletur. Cyperus,id cft iundus quadratus ca 

lefactt ac ftccaflcitra mordacitatem. Vnde humidiora ulcera mirificeadci/ 
ca tricem perducit,&: ulcufculis in ore commodat. Habet etiam uid incide 
di,calculoscp atterit,& urinas ac menfes cfet. Cypri,id eftliguftrifolia 

Si ramuli mixtam habent faculta tem,diTcuiToriam Si adftringentem,& ci/ 
tra moleftiam ac mordacitatemficcantem. Vndedecodu ipforum affufum 
ambufta fanat,& feruidis inflammationibus conuenit.Feruidis itemulcu/ 
fcuIisoris,commanfaprofunt.EtfpIeniriscompofitionibus mifcentur. 
Cytifi folia leniter difcufToriam ac tepidam facultatem habent,quem/ 

acuti admodum, Si malus, Conium,id eft Cicuta, quod funime perfrigerari 

Conus irbor tclTI uim habeat, manifeftum eft. Coni, ideftftrobili arboris cortex Sd) 
pnbihu folia, Omilern pino uim habent. Verum acriora funt Si efficaciora.Frudus 

Nux pinei autem quem ftrobilon, id eftnucem pineam nominant, qUUm Uiridiseft, 
Strobilus jru habet 9 l,ld amaru Si acre cum humiditate. Quapropter afledionibus tho/ 
fct racis ad facilem edudionem commodat- Qui uero editur, in aqua macera/ 

tus ut acrimoniam deponat, tempera tuscuadu,mordacitatisqj exors eft,ac 
meatus obducit.Quare etiam afperitates leuigat. 

Initium liter*. A, 

Lagopusficcantis cftfacultatis,fidalui fluxionesreftccaf. • Ladaiion 
e ciftho Ladone dido fit.Nam capellae ipftim depalcentes,in barbis acfa>/ 
m oribus fuis,id quod pinguius eft Si fiicculentu auferunt.Id colledum La 
danum exiftit optimum medicamentum, calidum in fecundo abfceflu, Si 
tenuium partium, moderatecp molliens ac difcullbrium Si concodoriura. 

■ Quapropter uteri afFedionibuspriuatim compefit.Habetetii quidadftrifl 
gens. Vndedefluos pilos corroborat. Lathyris fpecies eft Tithymalli. 

Quidam traduntfuccum eius fimiliterutillum purgare. Verum femen hit 
ius maxime purgatoriam uim habet. Lapiartaiiedaturmalumhiimore 

generat.Si ueroincataplafmateimponatur,exterforiuquidacdifcuirori8 
Rumtx habet. Lapathum,id eft Rumex, difcuftoriam moderate uim habet. At 

o xyUputbum oxylapathum fuprahanc etiam repulforium quid habet,Semen autemprj 

frrtim oxylapathi adflringit,ideoq; alui profluuiaac dyfenterias fanat. O 

terum folia contrario quodam modo fe habent ad femen .Nam hsc aluum 
exturbant,illud autem potum aluum cohibet Limonij frudum utquiaii 
fterus lineum uino dant coeliacis ac dyfentericis SdSanguinem fpuentibus, 
Si ad muliebre fluxum acetabuli menfura. Lichen qui in petris ftafcitur, 

uelut mufeus eft,exterforiam 8i moderate frigefaciemcmacficcantemha/ 
bens facuItatem.Curatautem impetigines Itchenas didas, Sd inflammatio 

nes arcet.Quemadmodum autem diofeorides ait, etiam fanguinfs erupdo 



nfsfiftit' Lichenes equorum impetigines cum aceto tritas» comitiales 
'jy ^ 0 mnis uirulenracbeftiaemorium fanare dicunt. Leontopetali radix / 

£ alidi£ ac ficcat in tertio ordine,ltemq; difcufforiat eft facultatis. Lepidi 

a ai quam etiam Iberidemuocant, ex quarto calefacientium ordine eft-Etfi Iberit 
milem quidem nafturtio uim habef, fed minus ipfo ficcat. Lepis,id eft 

Squama omnis fortiter ficcat & adftringit, & non ingenerofe mordax eft. Squam* 
Verum quat.ex aere eft, amplius ficcat, SC magis tenuium partium eft,ha/ 
betifc aliquid aeruginis, & magis.ea quas ex cyprtjs clauis decutitur, quam 
propterea Helitim, id eft clauarem nominant. At ferri fquama-plus adftri' H tlitis 
Bionis habet.atqj hac adhuc magis ftomomatis. Vnde etiam ad maligna ul stomoma f&/ 
{era prsftantior eft. Sed & carnem magis deprimit ac confumit,quam qua; mn 
ex aere eft. Leucacanthum,altj Polygonaton,alij Ifchiada uocat. Huius Pobgonaton 

radixfecaracficcatin tertio ordine,calefacit in primo. Leucas calfacit ifchius 
acficcat tertio ordine.Prardominatur tamen acrimonia. Leuconij, id 
eftuiolrealbae totus quidem frutex exterforiam &C tenuium partium uim ha 
bettMagis tamen flores,SC qureex his funtficciores. Quare &C menfes mo/ 
uent,&: fatus perdut ac expellunt. Et fi quis ipforum uim per aquarammix ViotaalU 
tionemobtundat,etiam ad inflammationes conducent, Si maximeeasque 
in utero funt.Radices item eandem uim habentes,craffiorum partiuiiint et 
magis terrere.Ha: cum aceto induratis inflammationibus profunt. 

Leuce arbor,id eft populus alba,ex aquofa ac tepida fif terrea fubftan/ Populus albi 
tiaconftans,exterforiafacuItateparticipat. Libanotides tres funt.Vna 
fterilis,duae frudliferae. Vim habent extergendi, incidendi, difeutiendi ac 
moIIiendi.Harum fuccus cum meile uifus hebetudinem ex humorum crafi 
fitudineobortam fanat.Eius uero quae in coronas nediitur decodum potu, . 

regio morbo laborantibus prodeft. Libanotus, id eft Thus,calfacit or/ Thus 

dinefecudo,ficcat primo. Habet etiam modicum quiddam fubadftringes. 
r s Cortex ipfius manifefte adftringit.Quare etia ficcat feeudo abfceffucople 
to.Eft etiam craffiorum partiu quam thus,2d minus acris. Vnde & fangui/ 
nem fpuentes,& dyfentericos,coeliacostj acftomachicos fanat,& foris,et 
introaflfumptus.FuIigo autem thuris calefacit acficcatin tertio abfceifi»,ha 
bens etiam quid exterforium, quod ulcera in oculis repurgat ac extergit, 
t Lignys, id eft fuligo, quarundam rerum dum uruntur eft,uelutthu/ fuligo 
ris,tnyrrhae, terebinthi,ftyracis,picis liquidar, cedri. Hteciiccat,8C terrea ac 
tenuium partium exiftit. Differentiaipfiusfecundumfpeciem, iuxta ufta 
materiam fiunt. Vtuntur autem ipfa maximead compofitiones ocularias, 
et ornandis paipebris deftinatas.Prf omnibus inufu eft fuligo thuris,uelut 
mitior.Fortior autem eft pini, coni,ac pice». Vnde ad glabras palpebras, 

& putridos ac erofos & lachrymantes oculorum angulos commoda eft. 

Liguftici SC radix, dC femen,in tantum calefaciunt, ut menfes moueat. 

Flatus item ualde difcufiiiht. Lithargyros,id eft Spuma argenti,medrj spuma argeti 

inter metallica Ordinis eft. Quapropter|uelut materia fatpeipia utimur,ad 
alia medicamenta in compofitiones ipfam ammifeentes. Siccat tamen mo 
derate,6Cextergit ac adftringit. Quare etiam ad foemorfi intertrigines co/. 
modat. Lithi,id eft lapidesomnes,quemadmodum etiam terra,ficcat. Lapidis omnis 
Verum Hxmatites adftringit fC multum ficcat, ut afpretudinibus oculo/ 
tum conueniat,fi abfitinflammatio,cum aquatfi adfit, cum ouo. Conducit 
etiam fanguinis fputo potus, 2C ulcera nimia carneexcrefcentia deprimit. 

Schtftas.id eft fcifltlis lapis fimilem huicuim habet, fed debilior eft. Et 
pofttpfum GalacSites.At Melitites habet etiam quid caliditatis.Moroxus 
quem SC Leucographidem uocant,quanto his mollior eft, eo quod nullam 
habet efficacem qualitatem, tanto moderatior eft,magiscj; dolorem eximit. 

Quapropter in mollibus corporibus ad ulcera cicatrice inducenda,cum ce 
rato ipfo utuntur.Iaijris fubttiridisfortiorem uim habens, cicatrices SC pte 
Vgia extenuat. At uiridis Iafpis ftom.acho prodeft,et appefus,et indigito 
' geftatus» 


,88' PAV.LI AEGI NETAE, 

geftatits • Iudaicus Iapis calculos in rhenibus atterit, VndeetiST 
iuniores ipfum appellauerunt. Pyritesex fortiter difcutientibus e? ?'’ 5 'A 
mores ac fanguinis grumos. Hoc non prarfente, myliteutuntur p'i,, . 
una cum hoc quod fortiterficcat,etiam adftricftionis ac mordacitam^r 
habet. Vnde 8C repeIIit,SC difcutit.Quare etiam ocularijs cotnpolitWj!^ 
mifcetur. Agcratus adftringendi, ac difcutiendi uim habens, gurgulm u* 
inflammatis prodeft. Alia: petrae flos in tantum tenuium partium eft u 
eidas carnes citra mordacitatem reficcet.Gagates quummultttmficc »• 
flationibus diuturnis maxime conducit. Magnetes qui & lapis Mera T ^ 
fimile hfematiti uim habet. Arabicus eborifimilis eft,ficcat8c adftrinsii A" 
labaftritenuftum quidam ftomachicisbibendumexhibent.Smirisext f 

riam uim habens dentes expoIit.Lapidcs qui in fpongijs reperiuntur caU 
los in rhenibus atterunt. Similem his uim habent qui in Aegro Capra/ 11 
, cite monte generantur. Similiter & qui Ophites appellatur, qui etiam aui/ 
pera morfis alligatus prodeft.Oftraciten &C Gcodcn multSficcareprodunt 
Cosnixii ut etiam tumores inflammatos fanent. Cotis Naxi* detrimentum f r jo ? f a ’ 
tSorium efle dicunt,ut 2C uirginum mammas,& puerorum teftes cotrahat 
Cosoluru Q. uod uer0 ex oIeana cote deteritur,exterforium eft,8c alopec^s commo) 
dum. Hieraciten 8C Indicum Iapidem aiunt appenfum hsmorrhoidum fan 
guinem fiftere.Saphtrum autem potu,a fcorpio percuffis prodcffe.Aphro/ 
felenumucro comitialibus. Armeniacus aluum quidem deorfum purgat. 

Eftautemftomacho noxius. Lithofpermonquodalrjliofporon,altjhe« 
Monychos radium uocant,herba:Aetonychi didi a: femen eft,lapidofum,album. Hoc 

Icrbi cum uino albo potum, calculos atterit, & urinas ducit- Linofpermon, 

Uni femen 1(1 e< f hni femen,calidum eft in primo ordine. Medium autem inter hume/ 
dantia ac (iccaritia.Si edaturflatuofutn eft etiamfi torreatur. 

McrcumUs Linozoftis, id eft Mercurialis aluum fatis large fubducit.In catapta' 

fmate uero appofita difcutit.Nofleuero hoc conuenit, quod mercurialis fe , 
men eminentiis corporis praeter naturam affridum, ipfasabolere compet/' 
Udrphii wmeft.Hasautememinentiasuulgonarphiauocant.Oportetautemuiri/ 

‘ nitrum de femen cfte, & eminentias fepe ipfo confricare. Litrumfiue Nitrum 

in medio eftfacultatisaphronitri ac falis. Vftumautem tenuiorum partium 
acmagis difcufforium eu adit. Etfi intra corpus fumatur, fecat&: attenuat 
. . craflos ac uifeofos humores plus quam fal. At chalaftratum ( Eft autelocus 

i i rt Theflalonicte Chalaftra ) acrius eft bC magis ficcat. Quare etiam ad flu< 
xiones ecapite, 8f ad articulorum affediones ipfo utuntur. Lonchiti¬ 
dis qua: fem en triangulare habet,uelut cufpis,radix (imilis dauci radici, u/ 
rinam ciet. Eiusuero quae fcolopendrio fimilis eftfolia uiridia quidem uul/ 
nera glutinant,ficca autem cum aceto pota,licnes induratos fanant. 

Lycapfi radicem ut qure adftringens fit,diofcorides ignibus facriscon' 
tienire dicit, fi cum polenta in cataplafmate imponatur. Tritam uero ac cu 
bleo illitam fudores mouere. Lycium ex diuerfi generis facultatibus 
compofitum eft,altera calida bC tenuium partium ac difcufloria: altera ter/ 
rea frigida 2d leniter adftringenre,utfecundo ordineficcet.In calefaciendo 
uero ac frigcfaciendo medium teneat.Quapropter uelut exteribrio ipfo u/ 
tuntur, in his qua pupillis tenebras offundunt. Verum ueluradftringcnte 
in coeliacis ac dyfentericis, & ulceribus malignis. At in inflammationibus 

uelut difcuflorio.Primarium autem eft Indicum.Lyfimachium adftringen- 

tem facultatem pradominantem habet. Vnde uulnera glutinat Si ipfa,K 
fuccus ipfiuSjfanguinemqi fiftit, bc dyfenfericis prodeftpota, 8t(per fedem 
infufa. Lychnidis qua:in coronas nectitur,femen calidum eft i& ficctint 
Triphytlon fecundo ordine completo. Lotus herba fatiua, quam aliqui triphvllon 
Trifilium id eft trifolium uocatiexterforiam &T moderate Occantem uim habet. Tem* 
perata autem eft in caliditate. At fylueftris femen fecundi ordinis eft cale/ 
facientium,Habet etiam quid exterforium. Verum Aegyptig femen etiam 




E R. 


VII >3* 

. panes conficitur. Lotus arbor tenuium partium eft j SC ficcat. & ad/ 

* ftringit moderate. Vnde adfluxum muliebrem, 8 l ad alui fluxiones pota 
conducit cum uino autcum aquaiautetiam per iedeminfufa defluos item 

capillos corroborat. 

Initium literae. iZ. 

Macer cortex eft qui ex India affertur, ficcans tertio ordine, Medius 
in caliditate acfrigiditate.Eft etiam adftringens, tenuiiim partium. Vnde 
coeliacis 8fdyfentericis conducit. Malabathri folium fpies nardi fimile 
uimhabet. Malache, id eft Malua, fylueftris moderate difeutit ac mol/ Malui 
fit.Hortenfis ut humidior,ita debilior eft. Semert autem tanto forrius,quan 
toficcius. Mameras uelut radicula quaedam eft herba, habens frequen 
tesquofdamuelut nodos. Hac cicatrices & albugines attenuare creditur; 
nimirum qua exterforiam habeat facultatem. Mandragoras tertij frige MaU Mana 

facientium ordinis eft. Mala uero eius etiam caliditate aliqua participant, iugorx 
(temcghumiditate. Vnde etiam foporofam Uim habent. At radicis cortex 
uehementifsimus,non frigefacit fo!um,fed etiam ficcat. Interna uero ipfius 
parsdebiliseft. Manna Thuris fimilem thuri uim habet, temiflamta/ 
men,6dleniteradftfingentem. Marathrum,ideftfoenicuIumcalefacit F ceniculuni ■ 
tertio ordine, ficcat primo. Quare etiam lac generat, & fuffufis oculis opi/ 
culatur. Maftiche, Chia quidem calefacit ac ficcat fecundo abfceiTu Eft 

autem compofitafacultatis,adftringentisfimul<p mollientis. Vnde ftoma* 
chi,alui, inteftinorum, SC hepatis inflammationibus conducit. Aegyptia 
uero nigrior quodam modo eft, ficcatqtac difeutit magis, fed minus ad/ 
ftringit. Ideocj; furunculos difeutit. Melan,ideft Atramentii, Indicum Atramentum 

ufBiofCorideS dicit,ex his eftquaeleuiterfrigefaciuntj &Trumpunt inflam indicum 
mationes ac tumores laxos,ulceraqt purgant. Atramentum alitem quo feri Atramentum 
bimus fatis etiam ipfum ficcat. Verum fi pofe a diluatur, ambuftis illitum feripterium 
jftatim auxiliatur. Melanteria, id eft atramentum metallicttm rnttltum Atramentum 

adftringit, cum partium tenuitate. Melanthium calfacitacficcat tertio metallicum 
abfceffu.Eft etiam tenuium partium. Vnde deftillationes olfacfu fanat, 8 C 
fi intro fumatur, flatus maxime difcutit.Eft etiam amarum,unde lumbricos 
occidit.Extergit item ac fecat, unde reda ceruice fpirantibus conducit, SC 
lepras deterit,& formicarias uerrucas eximit,&meniesmouet. 

Meli, ideftMel calefacitac ficcat fecundo ordine, SC fatisabundeex/ Mei 
tergit.Codum minus acre & exterforium eft,&: uentrem fubduciqfed ma/ 

. gis nutrit. At amarum mei, uelut Sdidquodin Sardonia fit, mixtamhabet 

facultatem, terream ac calidam. Caeterum Saccharum quod cx felici Afa/ SaccUrum 
bia affertur,minus dulceeft eo quod apud noS eftjfed «qualem uim habet, 
ad hoc quod neq, ftomacho noxium eft, neque fitim inducit,uelut hoc no/ 
fttum. Melia, id eft fraxinus notaeftarbor. Cuius folia pota motfisa f nucinus 
uiperacommodant. Cortex uftus SC cum aqua illitus, lepras remouet. L i/ 
gni ramenta pota letalia cile dicunt. Melilotum mixtam uim habet, 
adftringentem ac difcuflbriam 8d cotlcodoriam. Meliffophyllon, id ApiaUrum 
eft Apiaftrum fimilem marrubio uim per omnia habet. Comam 

S Memecylon comari,id eft arbuti frudus relatus fupra eft in lifera. *. Arbutut 

Mefpila quae altj tricocca,atribus quae habent granis appellant. Acer/ 
bus admodum hic frudus eft 8f uix edi poteft, uentremc^ cohibet. Sed&: 
germina SC folia arboris ipfius abunde acerba funt. Medii ndix aliquan 
tum contrariam femini uim habet.Haec enim auftera eft, SC fluxiones fiftit, 
utetiam muliebrem fluxum fiftat. Semen autem menfes propellit, utpote 
tenuium partium SC inciforiam uim habens. Mecon,id eft papauer mul Papauer 
tas fpecies habet. Verum hortenfe, quod SC Thylacitin uocant, in cibi u/ T bylacitls 
fum uenit, SC cum panibus comeditur, eftcp moderate fomnificum. Quod 
autem Rhoeas uocatur, eo quod femen ipfius cito defluat, id fortius quam Phoeat 
m hortenfe eft. Editur itatj non per fe,fed pauciflfimum ad copiofius mei mi/ 


fcetur. Quod uero uelut dcfidentcm ac depreffum calicem habet r 
habet nigrum & medicatum,abunde frigidum. At quod ohlono’’ d emcn a 
cem habet, Si alias contradiorem, id omnium medicatiffmiume^ 1 " ca,i * 
porem inducat ufque ad mortificationem. Eft enim quarti frigefa ' U * •° lv 
opi»™ abfcefiiis,tum ipfum,tum fuccus ipfius, quem per excellentiam odT' 11 '" 1 
cratit* pelIant.Gsterum papauerCeratitis, id eft cornutum, 'exterforiam , ■ ? P ' 
bet.Quare radicis ipfius decodum potum, hepaticis ptodeft.Folia u it 

flores ualdefordida ulcera purgant, &cru(iasremouent.Heraclcumf/f 

mofum appellatum papauer.femen habetquod pituitam purgat pu 
i omnia Mela,id eft mala omnia humiditatem fuperfluam in iehabetit a ,r,•. 

dam. Verum exolutadf aquofa,frigidiora &humidiora alijs funt.DuP 
uero aquofa quidem funt, non tamen manifeftefrigida. Auftera frisid 
dulcibus funtjfed minus humida. Acida frigida quidem Si /pf a funt f dh* 
mores in uentre fccan t. Acerba uelut funt cydonia Si fthrutia difla’ f?v 
dum ac terreum temperamentum habent,et propterea aluum fiftunt V' | 
nera glutinant. Ita etiam folia, &fucci, & cortices arborum interfediffe! 

runt. Maliperficatgermina ac folia manifefteamara funt. Lumbricos ito 
occidunt,trica umbilico impofita.Frudus ipfius,malum uidelicethocner 

ficum qyod editur, humidum eftac frigidum feciido abfcelfu. MaliArme» 
Pr acacia mala niaca: frudus, quem nunc praecocia uocant, eiufdem cum perficis faculta* 
tis eft. Mei radices calidg funt tertio ordine,ficca fecundo.Menfesisfo 

tur Si urinas cient. Quod fi tamen uberius fumatur, capitis dolorem indu/ 
cit. Milax 8i lenis, afpera, qua arbores amplectitur,calici a;&: acris' 
eft facultatis. Mifyexciuftaminducentibusacurentibus,cumfdrtiad. 

ftridione.medicamentis eft.Minus autem mordetquam chalcitis,eo quod 
tenuium partium exiftit-Sed Si chalcitidem Si Sori,ob uetuftatem inMify 
Plumbago tranfmutari Galenus dicit,mutationeexfuperficie incipiente. Molyb/ 

daena,id eftplumbagofpumaargentifimilemuimhabet,amedtotempera. 

.Plumbum mentoad frigidius progrefla. Molybdos, id eft plumbum, uim habet * 

perfrigerantem. Habet etiam humidam fubftantiam plurimam a frigiditas 
te compadam.Si igiturin ipfo autuinum,aut oleum crudum,aut aliquem 
frigefacientcm fuccum contriueris, ad ulcerofas inflammationes circapu/ 
denda ac fedem, optimum medicamentum habebis. Lamina porroplum/ 
bea circa lumbos geftata, feminis per iomnum effiifiones cohibet. Sed Si 
ganglia,hoc eft neruorum in nodum coadiones diffunditlaminaplumbea 
ipfis impofita. Vftum plumbum magis quidem ficcat,fed habet etiam quid 
amari.Si uero lotum fuerit,citra mordacitatem ficcat,&f malignorum ulce/ 
Mora rum optimum eft medicamenti}. Moreas id eft morffrudus maturus ab 

uu fubducit,8£ in medicameta ori deftinata, ftomatica dida,8£ad alia qu % 

, moderata adftridione opus habet,utilis eft.Immaturus autem ficcatasme 

dicamentum ualde adftridorium euadit. Cortex radicis arboris purgatori 
useft cum quadam amaritudine. Vndelatum lumbricum necat Foliorum 
" _ autem 8f germinum media quodammodo eftinteraluufubducentiaacfi/ 
Melapycnon flentia facultas. Myagros qua ali) uocant melampycnon, herba eft far 

mentitia ac pinguis. Pinguedo ex ipfa corporis afperiraees explanare uide 
tur.Et femen Myagri pingue eft,& quod in ipib eft oleofum,meatus obdu 
Mituli cendi habet facultatem. Myaces,id eft Mituli ufti eadem qua; baccina 

faciunt. Magis autem proprieloti, palpebrarum craflitudinem S i albugi* 
nes deterat cu meile. Caro ipforu morfis a cane utiliter imponitur. Mye/ 
Medulla los, id eft Medulla uim habet indurata 8i in fcirrhutn coada corpora mol/ 
liendi. Optima eft certuna.Deinde uitulina. At taurorum Si hircorum acri/ 
or eft, Si magis ficcat.Et quae quidem ex artubus eft, pinguior eft, SC magis 
Iungi mollit.Quae uero ex fpina,durior ac (quallidior. Mycetes,id eft fungbw 
gidi&: humidi admodum temperamento funt. Quidam etiam ex ipfis inci 
bo accepti necant, Si maxime qui ex ipfis naturam putrediitofa qualitate 



erOT ixtam habent' Myos ote, id eft auricula muris dfcfja eft in alline. Auricula mu» 
V Myxafrudus arboris eft minor primo,fedfacultatefimilis. ris 

Myrica fecandi ac extergendi uim habet,citrahoc utmanifefteficcet. 

Habet atitem Si aliquam adftridionem.Decoduffi itacp /piius lienes iuuat 
potum. Sanat etiam dentium dolorem, Frudus autem &: cortex ipfius pro/ 
pe ad galla:facultatem accedunt.Cinis arboris magisficcat. . 

* ’ Myriophyllon, id eft Millefolium Occantem adeo uim habet,ut uulne MitkfiUum 
raglutinet. Myrrha fiue Myrrhis fecundiordinis calefacientium eft,ha 

bens etiam quid tenuium partium,Radix ipfius odorata ac dulcis eft, mcn 
fes<f mouet, 8 C quae in thorace ac pulmone luerent repurgat- 

Myrrhine,id eft myrtus ex contrariis fubftahtiis confiat. Praedomina/ «yrW 
tur tamen in ipfa, terrea frigiditas. Vnde fortiter Occat. At myrtis, qua-in Myrti f 
trunco ac ramis eius eminens appendix eft,ficcat 8C adftringit uehementi/ 
us.Sed Si folia ficciora magis quam umdiaficcant.Frudus quoque ac fuc/ 
cusfimilem uim habent,tum foris adhibita,tum intra corpus aftlimpta. 

Moly quidam rutam fylueftrem,alij armalan, Syri befafanuocantjter/ Kutdfylue/ 
tijordinis calefacientium eft & tenuium partium. Vnde etiam crailos ac ui ** 
fcofos humores fecat ac difeutit,» urinam propellit. Armala 

* Initium 1 itera. •»". ' Bcfafi 

Nafcaphthon quod alti Narcaphthon uocant, Indicum eft aroma, 
quod ad uterum adftridum iiiffitur. Napy,id eft Sinapi calefacit ac ftc/ Sinapi 

cat in quarto abfceflfu. Nardoftachys, id eft Spica nardi. Huiusradix Spica nardi 
talefacit primo abfceflit.ficcat fecundo. Habet etiam quid adftringens > Sd 
acre,8ffubamarum. Proinde hepati 8i ftomacho conuenit foris adbibi/ 
tum,8f intro potum. Vrinas item ciet, 8i internarum partium fluxiones fi/ 
ftit. Indica fortior ac nigrior eft quam Zyriaca- 

Nardus autem gallica fiue Celtica fimilem relata: uini habet, fed debili edtica narim 
J or eft,praeterquam ad urinam ciendam. Nam calidior eft quam illa, 8 C mi- Thylacitis 
nus adftringit • At montana Nardus, qua: & Thylacitis & pyritis dicitur, Tyritis 
pratdidis debilior eft. Narthecis,id eft ferula femen attenuat ac calefa ferula 

tit. Quod uerointus uelut medulla eft, dum adhuc ufridis eft, adftringit. 

Quare fanguinem fpuentibus & coeliacis prodeft. . 

Narce,ideftTorpedomarina,fi£aputdolentibusadhucuiuaappona Tdrpedomri 
turadcaput,doloremeximit.Fortaffisobhocipfumqubdtorporem.indu/ M 
cft-Sed SC oleum in quo urna coda fuerit,illitum acriores morbi articularis 
dolores mitigat. Sedem etiam prolapfam, ipiam appofitam reprimerefe/ 
runt. NarciflTi radix ficcandi uim adeo habet, ut etiam maxima uulnera 

glutinet, ufque ad tendines etiam diffedos • Habet etiam quid exterforium 
ac attradorium. Neuras quam alii poterium uocartt, Occantem citra P otcrium 
mordacitatem uim habet, ita ut Si ipfa neruos difledos glutinet. Radices 
autem hoc maxime faciunt impofitae et potae. Nerion flue Rhododa' Rododdpbne 
phne,flforinfecus in cataplafmace imponatur, difcuflof iam uim habet. In/ 
tro fumpta occidit. Nymphxa uim habet ficcantem citra mordacitate. 

Proinde SC uentrem fifttt. Si genitale femen reficcat, Veru qua: albam radi 
cem habet fortioreft,adeo ut etiam fluxu mliebrem fanetpota cum uino ni/ 
gro&auftero. Qiie uero nigram radicem habet, exterforium etiam quid 
habet,quo uitiligines cum aqua illita fanat. Si cum pice liquida alopecias. 

Initium 1 itera", f. 

Xanth/um aiit phafganium,id eft Lappa femen habet diicuflbrij facul Phafganitm 
tatis. X iris fiue Xyris tenuium partium uim, difcuflbrtamqj Si attra/ lappa 
(ftoriam habet, 8cfnfmtrum ficcantem. Si magis ipfius femen, ita ut urinam 
cieat,& fplenem induratum fanet. Xiphqidaft gladioli radixattrado/ Gladiolus 

tiam Si difcufloriam ac ficcantem uim habet. 

Initium literce. «. 

Hc 1 Oe arbor,ctifus frudilsoa,ab aliquibus uero ua id eft Sorba uocantur. Sorba 


! Vinum 
Qrofi 


, SI P4VU AEGINETAE 

adftringendiuimhabet, fedminus quammefpilus. Othonnamal' • 
fuccumefle aiunt herbtein Arabia qua ad Aegyptum eftnafcentis A r ‘ i 
lapidem Aegyptium. Extergit autem &mordet ) omniaqusp U p i [| ls '/' II > 
nebras offundunt deterens. Oenanthen plurimus ufus fylueftris uitls' ff 
rem cfle nouit, qui abunde adftringit Si corroborat maxime partes cit > ' 
uentrem. At diofcorides aliam huic facultati contrariam defcribit. Vnd* 

& fecundas ipfam etjcere dicit, & urina ftillicidium ac morbum regium 
fanare. Oenos id eft uinu ex fecudo ordine eft eoru quacalefaciuntac 

ficcant. Quod uero admodum uetus eft, ex tertio. Mullum autem in pri/ 
tno. Oeiypus in lanarum tracftatione relatus eft. Olynthi id eft 
grofli , acrem ac difcuflbriam uim habent, propter eum qui in ipfis eftfuc, • 
cum. Cofti igitur duros tumores difcutiunt. Crudi uero uerrucas formi 
carias, 5 i eas qua thymi appellantur eximunt. Olofteon ficcantem 
uim habet cum adftricfiione. Vndeipfo etiam ad ruptiones utuntur. 

Omphacium fucetis eft uua acerba.Adftringit abunde,& ficcat tertio 
abfceftu. Vnde fluidis affectionibus Si maxime ftomachicis conuenir. 

Oenagraquam ali-j oanotheram, altj cenothurimuocant,frutex edar 
borofus,Cuius radixin cataplafmateimpofita.fera ulcera mitigat. 

!ii Onofma fiue onomis, aut phlomitis, aut ononfs, acris Si amara eff. 

Vnde folia ipftus pota cum uino,foetus necant ac etjciunt. 

Onobrychis rarefacientem acdifcufforiam uim habet. Tubercula ita/ 

* quedtfaittgeturinteftillicidiafanar^SCfudoresprouocat. Oniidefta* 
felli quifub uafis.aquarijsreperiuntur, 3c in globum fe contrahunt, dii/ 
cufloriam Ac ficcantem tiim habent. Itaq? poti cum uino urina: difficulta/ 
tem,8C morbum regium fanant. Angina laborantibus illinuntur cum mei/ 
le. Et ad aurium dolorem triticitm rofaceo calefacit in mali punici putami/ 

u ne inftfllaritUr. Onyches conchyliorum Indicorum opercula funt.Hac 
fuffita eas quae ab utero ftrangulantur excitant, itemc$ a eomitialiprahea/ j 
fos. Pota uero ahium turbant. Ononis radicem habet calefatSoriam 
circa tertium ferme ordinem. Cortex ipfius extergit ac fecat. Vnde etiam 
m calculos atterit. Oxosideft Acetum mixctefacultatis eft frigida: ac ea/ 

lidae,qiit£ ambae tenuium partitimexiftunt. Prtedominatur tamen frigida 
calidae. In tertio aurem ordirteflecaM Oxyacanthos arbor piraftro fimi , 
lis eft fpecie ac facultate, habettp etiam quid tenuium partium. Fruduse/ 
ius myrti baceis fimifis eft. Opium in tradlationedepapauere di<3um 
i» eft. Opos ideft Succos: & Cyrenaicus, & Medicus, 8i Syriacus,per 

excellentiam dicuntur. Sunt autem ualde calidi acflatuofi.VcrumCyre/ 
naicus omnem calidiffimus Si maxime tenuium partium eft. 

Origam omnes fpecies (ecaudi ac attemiandi,ficcanditp ac calefaciet! 

U di uim habent in tertio abfceftu. Oreofelinon id eft apium montanum 

limitem apiouim habet. Sed fortitiseft. Orobancheficci ac frigidi tem/ 
m peramenti eft in primo ordine. OrobusideftEruum calfacit ordine prt 
mo.ficcat fecundo.Eft autem amarum. Vnde fecat Si extergit,& aperit ob' 
turata.SfueroampIiusfumatur,fanguinefrtperurinasducit. ^ 

Ormirion marrubio fpcciefimile eft.calidumcg ac modcrateficcum*a 
exterforium. VenerCm itaqj ftimolat, di oculorum craflitudines depurgat 
cum meile,8C tumoreslaxos difeutit, Si aculeos extrahit, Sylueftrefortius 
lis eftfetiuo. Oryza habet quid adftringens. Quare etiam uentremimo/ 
derate ftftif. Orchisiherba appellatur etiam cynoforchis’, ideftTemeu 

lus canis, habetqjradicem duplicem bulbo fimilem. Vismatoris humda 
eft ac calida, quarectramaduenerem ftimuIat.Minoris autem calidaettac 
4, ficca. Itaqnticeuer&Uenerem cohibet. Orchis quaSd Serapias >« 

* altjstriorchis, quafi tritefticularis dicitur, magis priore ficcat. laata 
res itaque laxosdifcuttt, Si ulcera fordida ac putredinofa purgat,& he r P. 
tas fanatiSiccata nero magisficcat. Quia ucro fubadftringitrindeadco etu 





a m alnum fidit cnm uitto pota. Ofiris ex qua fcopas faciunt > amara 
*eft> SC hepar ab obturatione liberat. Offa lifta difcufloriam SC admodum 
ficcantem uimhabent, SC maxime humana,uelutaiunt, Suillum certe ta/ TthuSuttut 
Ium uftum, inflationes SC tormina fariare tradunt. Eft quidarii qui offa 
ufta bibenda exhibet, SC morbum comitialem ac articularem curat. At - 
bubulum talum uftum, mobiles dentes firmare dicunt. Idem cum meile ™ mm "* 
potus lumbricos rotundos exigit. Cum aceto mulfoUero fplenem con/ 
fymit. Illitus etiam uitiligines leucas didlas iuuat. Idem etiatn uenerem 
famulat. Sed 8C femora bouis ufta pota, fanguinis eruptiones SC alui flti/ 
xumfiftunt. Oftracaid eft tefts ex fornacibus tritae, ficcantem SC tx/ re jis utris 
teribriamuim habent. Vnde dentes poliunt. Et cum aceto illitae pruri/ 
gines, SC puftulas, SC podagricos iuuarit. Cumcerato uero ftrumas di/ 
fcutiunt. OftreorUm tefta ufta buccinorum teftis fimilem facultatem 
habet, fedminus craffarum partium. Faciei itaque uitia extergit, & den/ 
tes dealbat. Si uero lauetur, mordacitatem amittit, SC humidis ulceri- • 
bus ad expletionem, SC cicatricem inducendam commodat. 

Ouron id eft urina omnis calida SC acris eft; Sed debililfima inter a/ Vrka utris 
nimalium urinas humana eft, exceptis fuibiJhcaftratis. Eftautemadmo/ 
dumexterforia, eac$ aliqui inpefte potaferuatifunt. Leprasitem SC pu» 
tridaulcera, SC manantia capitis ulcera, &furfiires curat. Attritus quo/ 
que pedumexoffenfione,finonfuerintinflammati. At impubium pue , . - 
rorum urina fortior eft, ex qua etiam chryfocollafit. Mulorum urina in chr ^I b: ° ni 
articulares compofitiones conuenit. Camelorum SC caprarum urina aluum 
fubducit,unde hydropicis bibenda exhibetur. 

Initiumliterae. uri 

Pancratium SC fpeeie SC uiribus fimile eft iquillae, fed debilius. 

Paliuri folia SC radix adftringunt. Vnde etiam fluentem uentrem fi- 
B fturiti Sed SC tubercula difeutiunt non ualde calida. FrutSus in tantum 
fecat, ut etiam calculos atterat j expuitionibus e thorace auxilietur. 

Panaces heracleum eft exquooppopanax fit, qui tertio ordine calefa/ opcptntx 
cit, liceat autem fecundo,, mollititemacdifcutit. At radicis cdrtex fuc/ 
co debilior eft, habetq? quid exterforium acincamahs. Semen eius etiam 
menfesmouet. Atuero Afclepiuin SC Chironeum panaces priorefunt ca< 
fidiora. Vnde ipforum floribus SC femine ad maligna ulcera ac panos u / 
tuntur. Papyrus nori ufta materia quidam eft.Vfta ueroficcat,quema , „ 

admodum etiam charta ufta. Verum papyri cinis debilior eft/ 

Paronychia herba dicia ex eo eft quod paronychias id eft reduuias 
digitorum fanet. Vis eius tenuium partium eft, ficcatcp citra mordacita/ 
tem. Pentaphyllos id eft Quinquefolium, ficcat tertio ordine, mini/ Q umqucfoli» 
tne riero acris, Ideocp ad multos ufus commoda eft. 

Peplos que alrjpapauer fpumofum uocant. Ethicfrufexfuccum ha/ P tptttcr ftu/ 
bet i SC purgat fimiliter ut Tithymalli. Peplion quoque fuccum ha/ roo/ini» 

bet, SC nafeitur circa mare. Et in reliquis quidem inutile eft. Verum fe/ 
meipfius feruidum,fimiliter ut peplos purgat. Piperis radix cofto fimi/ 

Iis eft facultate. Frudius autem iplius recens germiriantis.eft piper logum, 
dftqjhumidius ac calidum. Qui uero uelutuua immatura eft, piper album 
eft, quod acrius nigro exiftit, quum id fit nimium affatum. Ambo autem 
calefaciunt ac ficcant. Pepo extefforiam uim habet. Vndecaroipfius 
maculas folares&fimiles exterit. Semen uero rhenes ab obturatiorie libe/ 
tat. Periclymeni folia &feme,fecantefitniilcp'calcfacienteuim habent, 
adeo ut urinam cruentam excernant pota ad fextum ufque dremiuerum fi 
>d quadraginta dies bibantur,lienofis 8C difficulter fpirantibusprofunt, 

Periftereon id eft Verbenaca in tantum ficcat SC adftringit, utuulneraglu Verbentst 
•iriet,&fanguiniseruptionemfiftat. Perfata arbor.eft Aegyptia, cuius 

*°Iia ficcant SC adftringunt. Quare SC fanguinis eruptionem fiftunt.' 

B 3 Petafites 


Petafites ex tertio ordine ficcantilim eft. Vnde in malignis 1, 

datnicis ulceribus ipfo utuntur. Petrofelini femen calidum, i 

eft tertio abfcelfu, uim fecandi habens. Vrinam item & menfes u 
eu Flatus quoque diTcutit. N Peucedani &• liquore & fucco 
calefaciente, difcurientecp ac attenuante utimur, tum pro odoranT*” 1 
tum in potione, ad aflfcdiones in pulmone ac thorace,ex humorum cnl?’ 
tudine obortas, 8C ad induratum lienem. Sed & dentibus corrofis 
tus,dolorem ftatimfedat. Conuenitetiam affedionibus nemorum R 
dix autem etiam odium fquamas remonet, & maligna ulcera fanat oi 
«t faciens ac ficcans ordine tertip. Peuce, id eft picea fimilem pino uim 
“ habct ’ fed moderatiorem. Peganum, id eft ruta, fylueftrts quidem 
u quarti ordinis eft calefacientium aciiccantium.Satiua uero tertii. Secat* 
ac difeutit craflosi et uifeofos humores ,dC menfes mouet.Eftqj tenuiumnar 
tiurrr 8 C flatus difeutit. Vnde Sduenerem cohibet. Pix ftcca fecundo 

' ordineficcat, minus calefaciens. Liquida uero uice uerfa. Habcntetiam 
quid exterforium ac concodorium, difcuflbriumq; S { acre. Quapropter 
SC fcabros ungues exigunt, Sf impetigines exterunt, & tumores conco/ 
quunt. Fortiorautcm cftliqtlida, ut etiam anheIolis&: pedore fuppuratis 
i. delinda commodet. Atficcamagis uulnera glutinat. Piftelsonideft 
oleum picinu cx- liquida picefit,ix:infubftantia magis tenuium partiu eft 
quaipiapix. Piftaciorufriidusin cibo acceptus moderate ftomaeho 
commodus eft, 8C hepatis obftrudiones aperit, 8C maxime putamtrmipfi/ 
t/ us aromaticorum decodumexuino*Auxiliaturetiamorlisauipera.Pityi-. 

des uocanturfrudus pinorum,eftcp mixta; facultatis, adflringetis Macris. 

£ Vndeadexpuitionesethoracefaciunt. Pityocatrpeideftpinorum[e» 
ruca: eandem uim habent, quam cantharis & bupreftis. Pinicortexad 
ftringentem uim pratdominantem habet, aua intertrigines 8C ambufta in/ 
fpermsitiuat, 8£ uentrem fiftit fi potetur. Folia uero etiam uulnera gluti/ t 
nant. Pityufam quidam tithymalli fpeciem efledicut, quod & fuccum 
habeat,&fimi!fterutilli purgent. Platanus humidioremac frigidio» 
rem uim habet. Vnde etiam folia uiridia inflammationes qua adhuc fiunt 
fuuant. Cortex autem 8C pilula magis Accantem uim habent,ut ille in ace/ 
tocodus dentium dolores fanet: Pilula uero cum adipe ambufta curent. 
Atuftus cortex magis ficcans ac exrerforius euadit, ut lepras & hurnidatil 
M cera fanet. Pneumonideft pulmo agninus Sifuillus attritus ex eakca 
mentis curare creditur. At uulpinus afficcatus fi bibatur, anhelofeMari- 
nus autem pulmo recens trittis,podagricis SC pernionibusprodeft. 
m Polemonium quod altj philetarion uocant,tenuium partium eft Stfic 

cat.Vncfeafiquiadcoxendicum morbum,8d difenteriam, 6C induratum 
Iplenem, radicem eius bibendam prabent cum uino. Polium minus 
quo etiam ad antidotos utimur,tertrj ordinis eft calefacientiumacficcanti/ 
um.Omnia itacp uifcera abobturatione liberat, 8C urinas ac mefes mouet* 
Etubi adhucutride eft, magna uulnera glutinat. Siccum autem maligna 
ulcera infperfum ipfis ianat. Polygalon folia habet moderate auftera. 

Potum autem,lac gencrareiiidctur,calidum nimirum achumidum habens 

temperamentum. Polygonatum mixtum eft ex adftridione,&: acrirno 

niaac amaritudine Sc quadam iniucunditate qua: nominari non poteft» 
Quapropter neq? multi ufus eft. At radicem ipfius quidem uulneribusime 
u ponunt,& maciilas faciei cum ipfo exterut. Polygonum id eft Sangui» 

naria habet quidem quid adftringcns. Verum praedominatur in ipfa hig 1 ' 
diras aquofa in fecundo ordine. Prodeft itacp frigida impolita his qui fto/ 
macho exuruntur, & ignibus facris, & inflammationibus calidis. Q* ium 
uero tale iit, fluxiones repellit, atque Ai de eapfaficcandi uim habere po* 
tatur.Eft autem mafcula fortior quam fcemina. 

Polycnemon calfacitac ficcatfecundoordine,ut etiauulnera glutinet» 

p 0 |ypodium 


Polypodiumdecantem abunde uim citra mordacitatem habet. Potum 
A nurgat deorfum. Pompholyx citra mordacitatem ficcat, ut cancrofisul 
ceribus,alijsqimalignisopituletur.Mifceturetiaminocularescompofitio 
nes. Purpura: uftaifimiiem teftis uim habent.Opercula ueroipiarum cu 
oleo coda fluentes capillos corroborant: cum aceto pota lienes tumentes 
fanant:fuffita ab utero ftrangulatas excitant,Sd fecundas etjciunt. 

Potamogiton frigefacit SC adftringicfimiliter ut po!ygonum,ut cuifimi p . , 
lemfacultatehabeat, Porcriualij phrynionuocant. Huius radices cocife, 3 
accotufeneruos diffectos. ac uulneraglu tinae. Decodiirafitipflus potit,afte 
ciionibus circa neruos opitulatur. Prafion id eft Marrubiu calfacit fecu mnu ^‘ m 
do otdine,magis autem {iccat.Hepat 8dlienem,Sf thoracem,etpulmonem 
ab obturatione liberat. Menfes etiam propellit. In cataplafmateimpofitu 
extergit ac difeutit. Sed SC alias exterlorium eft, ac incidendi uipraditu. p onum 

Prafon id eft porrum mali fucci eft Sd acre. Vt uero diofeorides ait,eti/ pomm 
amgrauiafomnia inducir,&: uentri commodat,&urinamciet,etattenuar. 

Habet etiam quid exterforiu.Nam & ptifante inco<ftu,in Thorace ha-ren/ 
tia educit. At iemen ipflus in rhenales compofitiones mifcetur.Folia habet 
etiam quid adftricSionis. Vnde fuccus ipforum fanguinem cohibet- 
, Prinosid eftllexfimilem quercui uim habet.Scd multo fortiorquam i/ ilex 
pfa eft. Propolis calefacit fecundo abfceflu, & moderate extergit. Ha/ 
betep uim tenuium partium, Si ab obturatione liberantem. Ptarmica fo 
liafternutationem mouent.Totus autem frutex uiridis,fugillata,& alios Ii 
uores ab humoribus iub cutem effufis difeutit. Eft enim calida SC ficca utri 
disquidem fecundo, ficca uero tertio gradu- Pteltea id eft ulmus,ficcan Viratu 
tem &T exterforiam uim habet, ut etiam uulnera glutinet. At cortex adhuc 
magis,ft quum recens eft,uulneribusuelut ligamentum obducatur. Sanat 
item lepras cum aceto. Sed SC radices eandem uim habent. Quare dccotfto 
| ipfarum fradhir* quae calli indutftione opus habent perfunduntur. 

Pteris id eftfilixftccandiuim habet,& amara eft. Vnde 2d fcetus necat, Fiiix 
& latoslumbricos occidit, quatuor drachmarum pondere cum aqua mul/ 
fa.Qtiia uero moderate adflringit,ulceraiiccat citra mordacitatem. 

Pycnocomon difeuiforiam Sd acrem uim habet. Folia igitur panos SC 
furunculos difcutiunt.Semen uero ad haec SC aculeos extrahit. At radix bi 
lem flauam purgat.Pyrethri radix urentem uim habet,& dentium perfrige 
ratorum dolores mitigat: Et ante rigores per circuitum repetentes affrica/ .. 

tureum oleo.Infuperqj torpores ac relo,lutosiuuat. PyrosideftTriticum 
primo ordine calefacit. Verum inter ficca SC humida medium tenet.Habet 
etiam quid tiifcofum ,8d obturandi uim habens. Pitya ideft coagulum Codgulum ■ 
omne acris SC attenuatis,a cdifcuflbri a?, £d nimirum Occantis eft facultatis. 

Verum leporinum comitiales curare fcripferunt,fi cum aceto bibatur, flu/- 
xum item muliebrem fanare, Sdlacin grumosin uentriculo concretum 
difloluere. Similiterautem SC fputafanguinisexthorace,ipfumcohibere 
dicunt. At equitium coagulum coeliacis acdyfentericis>conuenire fcripfe» 
runt.Phocae autem coagulum caftorij uim habere. 

Initium liter» (■ . . , 

■ Racos id eft panniculus uftus, fi ex lana eft, lanattifta: fimilemuimha/ ld 

bet.Lineus autem panniculus dum adhuc uritur,tenuium partium fumum nm&lmcM 
edit,qui & deftillationes in capite obturatas Coluit,8d uteris furfum curren 
flbusconuenit. At ubi idem iam uftus eft,prope ad lana uim accedit. 

Rhanusficcat fecudo abfceffu,frigefacit primo. Vnde herpetas etignes 
facros fanat non ualde fertridos. Vtendum autem eft folrjs teneris. 

\ Raphanus calfacit tertio abfceftlt, ftccat fecundo. Sylueftris efficacfor 
c ft. Vtriufcp autem femen uehementius eft. Difcutiunt itacp fuggillata Si 
alialiuefatja. Rheonalijrhauocant,compofitumeftexterreafrigida,8d 
• tenuium partium aerea fubftantia,calida® acleniter acri. Vndcconuulfa 
B 4 Si rup/ 


pav: 


BC rupta BC erecfta ceruice fpirati ones iuuat. Itemliuida, difcuH „4 
adftritigcndo,fanguinis fputionibus, BC coeliacis SC dvfenterW. At i 
Vtracp uero facultate, hepaticis. Refin* omnes calefaciunt ar P (f ode ^ 

. Sed Terebinthina primas fert,qup difcuflforia SC mollitoria,ten»ini C 
“ tium ac exterforia exiftit. Quare etiam fcabiem fanat. Larix ounmWV 
modi eft. At reRna pice* BC adhuc «agi. ftrobilina,acrior quKb" lU& 
tamen difcutit plus,net$ attrahit.Medi* uero inter ipfas funt, refina 
nu,&:exabiete. Rof* compofit* natur* funt,ex aquofafubftam; ,**?!' 
da adftringente & amara. Flos ipfarum adhuc magis adftringjt. Vndea/ 
amficcat. Rhodia radix calefacit in fecundo abfceflu,eft<h tenuium n ' 

“ ac difcuflori*facu!tatis. Rho* id eft Mala punica, omnia quidem 
uim adftnngentem pr*dominantem habent, propter quam frigefaciun! 
ac ficcant. Verum dulcia ambo h jc minus quam alia habent. At auftera ma 
gis quidem frigcfaciunt, fed ficciora funt, & ftomacho commoda Acida 
uero plus frigefaciunt, BC inciforium quid habent. C*terum nuclei m, 
m gis adftringunt acRccant quatrt fuccus. Et his adhuc amplius putamina 
ai “dia 8d malicoria appellata. Sirnilemautem his uim habent flores, cytini 

dicti. Rhois coriarrjuocatifrudlus maxime ac fuccus,medicis in ufutnue 

niunt. Abunde autem adftringit,&:ficcatordine tertio.frigefacit fecundo. 
Rhyposideft Sordes ex*reisftatuis,autuafisin quibus largum oleum 

remanet,habens etiam quid *ruginis,difcufforiam uim habet, BC mo deta/ 
te ftccantem ac mollientem.CrudoS itatp panos difcutit. At uero de forde 
os in pal*ftra,quam aliqui etiam paton uocant,in fudoris tradlationedidum 
eft. C*terum aurium fordcs,reduuias fanare dicitur. 

Initiumliter*. <r\ 

Sagapenum fuccus eftuelutferul*,calidus SC tenuiumpartium .Habet 
etiam quid exterforium, ut oculorum cicatricibus ac fuffufionibus com/ 
modet. Salamandr* uftpcinerem aliqui ad compofitiones erodentes,& g 
ad lepras ac fcabiem deftinatas ammifcent. Sampfuchumcalefacitacfic 
cat tertio abfceftu.Eft autem BC tenuium partium &T difcufforium. 
m Sandaracha urendi uim habet,quemadmodum etiam arfenicum. 

Sandyx aut Syricum,tenuium partium BC Recantem uimhabct,nonta. 
men calidam. Saprotes id eft caries lignorum, maxime ulmi,purgat 8£re- 
plet ulcera humida. Sapo exterforiam uim habet. Sarcocolla lachry* 
ma eft arborisperfic*,meatus obducens BC citra mordacitatemficcans. Et 
ob id etiam uulneraglutinat. Sarxiphages hoc eft Saxifraga, Si urinam 
>s ciet,Si calculos atterit. Satyrium autTriphyllon id eft trifolium, humi/ 

> dumeftaccalidumtemperamento,itemcpflatuofum.Vndeadueneremfti 
mulat.Quidam etiam retro diftentos ipfum fanare dicunt,cum uino dufte/ 
ro potum.C*terum in libro de Theriaca dicit Galenus,trifolium quaebia 
cyntho fimilis eft, quum ueris tempore pr*gnans, femen habet cnico fyl/ 
ueftri fimtle,tunc decotftum ipfius ii ad phalangi) aut uiper* morfumamtn 
datur,ipfumcurare.Siuero'fanolocoadhibeatur,fimifeaffec5ionemefflcit 

u inquitjhisquiabhorumaliquocommorfi funt. Saursideftlacertadje/ 
par S C caput,in proprio loco relata funt.Tota uero refetSa et impolita idtos 
m afeorpiofanat. Selinon id eft Apium calidum eft in tantum,ut & urinas 
cieat,Sfmenfes.Flatus item difcutit, BC maxime femenipfius. Serisfub' 
amarum olus eft, admodum frigefaciens achumedians. Habet etiam quid 
adftritSionis. Seriphon calfacit fecundo ordine,ficcat primo.Eftcpfimf 
Ieabfinthiojfed minusipfo adftringit,&:magis calfacit»aclumbricosocct 
dit.Modicequocpftomachonoxium eft.Sefelis radix, SC magis femen, a/ 
bunde calfacit cum partium tenuitate. Vrin* item ciet, SC ad comitialem 
morbum, SC reda ceruice fpirantes commodat. Sepi*tefta,oftrcitcfta: 
fimilem uim habefcuerum tenuium partium eft,8d magis exterforia. Vnde 
liuftafuerit, pterygia oculorumattenuat cum fale fofflli.-Non ufta uero, 
fycofe» 



f cofes exterit affrida. Vitia item cutis detergit. Sefamoides magnum, 

A ouodK Anticyricum ueratrum nominatur, eo quocj femen eius fimiliter vmtnimAn 
utueratrum purgatihoc SC reliqua facultate ueratro fimile eft, SC extergen t i cyHcum 
do K calefaciendOjSf ficcando j fimilem illi uim habet* Sefamoidis albi 
femen calefacit, SC extergit, SC rumpit. Sefamum non exiguam habet ui 
fcofltatem ac pinguitudinem. Vnde meatus obducit, SC mollit, & modera 
tecalfacit- Seps quam aliqui Lacertam Chalcidicam uocantsin irino po- UetrU clulk 
„ morfos abipfafanat. Sialonid.eftSaliua hominumieiunorum maxi e y ( - M ' 
medifcuiToriam ac exterioriam uim habet.Impetigines ttacp puerorum » gL,- 
lita exterit, 2f furunculos concoquit, ficu tritico commanfo imponatur, M 
(jjggillata item toIlitBefttjs quoqs uenenatis hominem occidentibus maxi 
mcaduerfatur. Sideritis heraclea quat etiam Helxinedicitur,.relataefti 
At Achillea fideritis illi quidem fimiliseft,(cd magis adftringit.Vndeflui/ 
disaffedionibus conuenit. Sideros id eft Ferrum in aqua icepe extindlij; 
ficcatemabundeuiminipfamdeponit.Htrcitacppotafplenicis competit. tM 
Siuero in uino ferrum extindum fuerit,eceliacis SC dyfcn tericis,&chole* 
ra morbo nexatis,ftomachocjj exolatis,uinum id potum auxiliatur. 

; Sicys id eft cucumis qui editur,dum adhuc u/ridis eft frigefacit et hume 
dat fecundo ordine.Et caro quidem jpfiusferu,entes mitigat inflammatio/ Caram» 
nes. Semen autem extergit 8 C fecat. Vrinas itaq; mouct,&[nitidum cor* 
pus efficit-Atficcus primo ordine ficcat,&T magis extergittum fenien,tum 
radix. Catterum fylueftris cucumerisffudiusfuccus,eiatcriuni didius, rela/ 
tuseft.SedquiexradiceacfoIqseftfuccus,fimiltsquidemelateripcft,fed - ■ 

debilior-Radix extergit,difcutit,moIlit.Siccantem uero uim fuccus habet. ZUtirim 
: Sillybon planta eftipinofa flmtlis chamariconi albo, in cibi ufurn ueni/ 
ens. At radicis ipfius fuccus drachma unius pondere potus cum aqua mul 
fa.uomitus ciet.Silurus fale afferuatus in cibo acceptus,arteriam humedla 
I expurgat.Incataplafmateimpofitus aculeos educit. Silphat id eft blattj, 
quiinpiftrinis ubi panes fiunt,reperitur interanea coda trita aurium dolo 
res fanant. Silphium id eft laferpitium calefacit ftrenue.Eft & flatuofum 
ac jgre concoquitur. Verum extra corpori adhibitum efficacius eft,8f ma 
gis fuccus attradoriamuim habens. Habet etiam uim contrahendi ac de/ 
primendicarnem. Sifon calidus eftsurinarh ciet, 6< concoquit. Menfes 
item ducit,SI uifceva obturatione liberati Sion calidum eft, urinas ciet, 

& difeutit, calculos item in rhenibus atterit, SC menfes ducit.Sifari radix 
coda ftomachcreommodatj&T urinam ciet,caftdacji eft fecundo ordine. 

Sifymbrium tenuium parium difcuffbriaecjj ac calefacientis SC Occantis 
dftfacultatis ac temperamenti, tertio ordinet At Semen quocp tenuium par 
tium eftdifcuflbriumcp ac forte. Quare etiamfingultientibus datur, SC his 
quos tormina uexant cum uino. Sifymbrium quod & Cardamineti tiqcat, ' 
nafturtio fimile eft.Et aridum quidem calefacit acficcat ordine tertio. Vbi ctriimitte 
uero humidum eft,fecundo. Stammonia calida; eft ac difcuftoriae &f bi= 
lioforum humorum exterforiafacuItaas,&T magis fuccus eius, qui fafieeti 
ampanos difeutit, SC appofitus foetus 'perdit, & lepras educit. Ad diutur¬ 
nos item capitis dolores irrigationis uiceufurpatur cum oxyrhodino. Ra/ 
dix pota purgat tum ipfa,tum decodum ipfius.Cum aceto autem SC farina 
ordeacea coda.coxendicum morbo in cataplafmateimponitur. 

Scandix fylueftre olus eft calefaciens ac ficcSs fecundo ordine. Vrinas 
etiamciet,8fuifceraab obtitrationeliberat. Scincipartescircarhenes, 

Uelut medicamentum airigens membrum uirile bibuntur. Verum contrari 
um ipfis affedum inducere uidetur laducae femen curti aquapomtTt.Ite.mcjj 
lentium deeodum eum meile, Scilla fecandi ujim habet. Calfacit autem 
SC liceat fecundo ordine.PraEftat aupem ipfam affatam aut codam fumere, 

Scolopendra marina coda in oleo Scillita, pilos abolet. Sed SC cotada .■ , 

! pruritum excitat* Scolopendrium eftafplenom Scolymusid eft Cardu Affirao» 


mis calefacit Seficcat fecundo ordine. Radix ipfiiis copiofam orau i 
urinam educit cum uino coda.Sed Si alarum Si totius corporis ota' 0 i . 
tias ianat. Scordium narium eft,ut quod amarum fit,& acerbum & e ° en 
Purgat itadpfimulqj calefacituifcera.Vrinas quocp acmenfes monet P^' 

frigerata item omnia calefacit,&:uulnera glutinat acrepurgatjetadci ' 

Allium cem perducit,fi ficcum infpcrgatur. Scordon id eft Allium calfacit aT 
tyhiofeorio catcjuarto abfceffu.At ophifeordon fylueftreallium,fatiuofortius eft ° ’ C 
Scorodoprafon Si faporcfacultate mixtum eft ex allio ac porro" 
Scorpioidcs calefacit tertio,ficcatlecundo ordine. Scorpius terreftri 
crudus impolitus,proprie plaga:auxilium affert. Similiteretiamftaflam! 
Recrementi edatur-At marinus fel habet utile ad oculos fuffufos. Scoria id eft recre 
metallorum mentum omnis metalli abude ficcat. Sed ferri amplius,quod codum acle^ 
uiftime tritum cum aceto, aures pure fluidas mirifice fanat. Sed & his qui 
, Aconitum biberunt auxiliatur potum cum aceto mulfo. At plumbi recre< 

M yrrZ n,entum P Iumbo refpodet,magis tamen adftringens. Smilax aut Taxui 
arbor eft uenenofe facultatis. Smyrna id eft Myrrha fecundi ordinis eft 
calcfacientiumacficcantium. Vuulneraitacp capitis, infperfa ipfis gluti/ 
nat Habct etiam quid amari. Vnde lumbricos Si tcetus necat.Extergirite, 
ideoqi in ocularias compofttiones mifcetur. Thoracis quocp affeciiones 
. ... expurgat,citra arteria:exafperationem. At Bceoticamyrrha uimhabetca/ 

Htppojciinum | e f at ft of iam,mollientem ac diffundentem. Smirnium altj hippofelinum; 
piumjy ue* ^ apmm fylueftre nominant, calefacit ac (iccat tertio ordine, apio folum 
itrc fortius,petrofelino uero imbecillius.Menfes itacp ducit,&: urinas ciet. 

Sonchus adftringit Si frigefacit manifefte,SC impofttus,8£ in cibo acce< 
ptus.Siccatus autem moderate calefacit. Sparganium ftecantem uimha 
Genijld bet. Spartum id eft Genifta, qua uites ligant. Huius femen Si flos pota 
cum aqua mulfa obolorum quincppondere, fupernepurgant, uelutuera/ 
trurn album,citra periculum. Semen.ucro etiam inferne ptirgat.AtuirguI/ , 
. _ ^ ta coxendicibus profunt. Specula riS,quidam per.ph.Sphelariu feribut, 

? JF <CU ‘ id eft lapis fpecularis, quo quidam pro ipeculis in feneftris utuntur, quare 
" . , etiam diaphancsapcllucidirate appellatur,gypfesfubftantia:eft.Verum 
Bupimts U j m i ia betftmi!emuftistcftisliuc oflreis. Spongia noua qua: adhuc ma« 
ris odoremconferuat,uulneribus cum uino,autaqua,autpofea impofita,i< 
pfa glutinat. Vfta uero acrem ac difcufToriam uim acquirit.Sed & cum pi/ 
ce liquida autbituminc fi uratur,8f Ita ardesapponatur.fangumiseruptio 
nesfiftit. Spodiumfimilempompholygiuimhabet. Staphylinusideft 
Rttftitucd paftinaca,urinas mouet,8c menfes propellit, femen prtefertim ipfius H ra¬ 
dix. Folia exterforia uim habentia, phagedaenicis affedionibusconueni/ 
untuiridiacummelle.Atfylueftrispaftinacaad omnia debilior fatiuaefr. 
... a • Stachys fimilis marrubio frutex tertio ordinecalefacit.Mefes itacpmourt, 
mliu ** f <K tus neca t 3&fecundas expellit-Steata ideft Adipes omnes humedant 

m ac calfaciunt corpus humanum. Verum ifixta diuerfum animalium tempe 

ramentum uis ipforum euariat. Suillus itaqi humidiffimus omniu eft, pro/ 

pead olei uim accedens. Vnde etiam mordacitatem obtudit.Caprinuslic/ 
cior eft Si cito congelatur. Quare etiam his qui in redo inteftino morwm 
fentiunt infunditur. Anferinus calidior et magis tenuium partium eft. ivle 
dium horum gallorum ac gallinarum adeps obtinet.Leoninus omnium ca 
lidiffimus 2C maxime tenuium partium eft. Vnde etiam maximedifeutit. 
Buhulus medium temperametum inter fuillumBf leoninum habet. Vni/ 
nus alopecias fanat. Vulpinus auriumdolores. Quemadmodum urpen/ 
nus pilos abolere. Si oculorum fuffufiones impedire ne fiant dicitur. In/ 
ter omnes autem femper calidior acficciormafculorum adeps eft,8f eX“ ,s 
eorum quatefteshabent animalium quam exedorum ,8Cetateuigentiu<n 
quam aliorum. Vettlftareuero omnis adeps feipfo calidior euadit. 

Stibium Stimmiid eftStibiuad hoc qtiodficcat,etiani adftridionem habet. Vm 


dein ocularia collyria hiifcctur. Sccebes femen & folia ficcdtit tertio or* 

'*dine adftringentemcp uim habet. Vndeuulnera magna glutinantiS? ipforii 
decodum dyfenterias,8C fanguinis eruptiones, 8 c aures pure manantes fa 
nat:2C oculorum ex plaga confufiones,in cataplafmate impolita fanant. 

Stccchas ab obturatione liberat attenuat,extergitep ac roborat uifce’ 
rs omnia,K totum animalis habitum. Stratiotes aquaticus frigidam Uim 
jiabet.Terreftris aut emetiam quid adftringens. Vnde ulcera glutinat.Qui 
dametiam ad fanguinis eruptiones ipfo utuntur,& ad fiftulas. Solanum 

Strychnon ldeft Solanumhortenfe&quod_edituradftringic,&;frige« 
facit fecundo ordine.Halica cabum uerohortenfilimile, f rucium habet qui Ha/iMMWiili 
urinam ciet,acino nuat (imilem. At fomniferi folani radicis cortex cum ui 
nadrachma: pondere potus,fomnum inducit. Huius qu@qj femen urinam 
ciet,elitj terti) frigefacientium ordinis. Vndefiplures quam duodecim co 
ry.tnbi ipfius bibantur, infaniam facit. Quartum genus inutile olt ut intra 
corpus fumatur. Foris autem impolitum ulcera ferpendo depafcentia cu/ 
tat, eftej fecundi ordinis in frigefaciendo acliccando. Stypteria id eft 
Alumen omne acerbilfimum ellSC craftarum par ium.Pra; altis tamen ma Alumcnotoni 
gis tenuium parttum eft fciflumPoft hoc rotundum SC aftragalotu. Craf/ 
farumuero abunde partium eftliquidum, Si id quod placitis, Sc quodplin Pisitis 
thitis nominatur. Styrax caifacit, mollit,concoquit. Ad ruffes itacp SC plintbitis 

deilillationes ac grauedinescominodat Menfes item propellit potus SC ap 
politus. Sycaid eft fictis,arida; quidem calidae funtfeeudo ordine. Ve,- Ffots 
rum pingues magis concoquunt duros tumores- Acriores autem extergat 
Kdifcutiunt.At dccodlum ipfarum ad mellis craffitudinemredadlfr,quod . 
fane&ipfum aliqui Sirsonuocant,(imilem melli uim habet. Virides ficus smeo 
(iccisimbecilliorem uim habent. Ambae tamen aluumfubducurtt. Ficus 
autem caprifico ruina eris SC difculforicefunt facultatis,quem admodum eti Ceprlfiim 
jjamgrolft ex ficis iatiuis. SyceideftFicusatbortemperameti calidiac GrD ® 
tenuiu partiu e (i,adeo ut et liquor eius,&: folioru luccus,non folu mordeat bVt« arfor 
jutextergat uehementer, feci etiam exulceret, Orauenarum aperiat, SC 
fbrmicarias uerrucas exigat. Habet etiam uim purgatoriam. Atfylueflris 
ficus,quam caprificum uocant,adomnia plus poteftqUam fatiua. Caprificus 

Sycomori frudlus non nutrit, et ftortiacho noxius e (i. At arboris iliceus 
uim habetmol!ientem,glutinantem uitlnera,difcutientem tumores- Bibi/ 
ttit autem SC illinitur ad reptilium morfus, 8 i lienibus induratis, SC adfto/ 
machi dolores, Sf ad horrores. • Symphytum petraeum ex c.ontrarrjs co/ 

pofitum eft facultatibus. Habet enim SC quid inciforium,quo&: pus intho 
race,8frhenes expurgat. Habet etiam quid quod contrahit, quodadfan/ 
guinem fpuetes,&: rupta ac conuulfa,& rubicundum fluxum,&: inteftino 
tuinherniam conducit. Habet item qttandam calidam humiditatem, per 
fiuam fitim eximit, fd afpcritates in arteria fanat. Atalterum fymphytum 
II) agnum,uifeofium quid & pruriginofum habet, fcilhe fimile. Vtuntur aut 
ipfo ad eadem,ad quae etiam petreo. Spbondylrj femina ac radix acrem 

acinciforiam uim habent,ut anhelofos,& comitiales, SC morbum regium 
fanent, Atradix circuinrafa QC flftulis indita,callum ex ipfis eximit.Sticcus 
norisipfius inaures inftillatur,diuturniflimisuIceribuscompetens, Uhtifai 
Schinos id eft lentifcus per omnes partes fuas fecundo ordine perfodio ' 

ficcat.In calefaciendo acfrigefaciendo medius eft, in tantum adftringens, 
Uthypociftidis fuccofn adftringendo propemodum accedat. 

Schoeni anthos id eft iunci,rotundi odorati flos calefacit moderate,fed mei rotundi 
m fausadftringu,& a tenuium partium natura non alienus eft. Vnde SC uri odorati flos 
nam ciet.SC menfes ducit, &: ab obturatione liberat,in fomentis SC potioni Jmm i£BjJ 
nus ac cataplafmatis aflumptus. Et radix quidem ipfius magis adftringit, ^ lcx 
Hos autem calidioreft- Schoenos lea id eft Iuncusleuis duplex eft. Sed eius 0 xy j lbccmt 
»1'-qui oxyfchcenosfd eft iuncus acutus appeltaturjfemen fomnificu eft. Qii 




,« PAVLI AEGINETAE. 

uero liolofchoenus,quafi totus iuncus dicitur, eius femen minus f dn , n 
Capitis idem dolorem inducit. Ambo autem frida fi cum uino bih 'i 

fluxiones uentris ficcant, & muliebrem fluxum cohibent. Sori fi!!?*' 
Mifvi uim habet, fed multo magis craflarum partium eftnnW.ti., m 


StlptmtnU Tarichorum id eft falfamentorum caro acrem Si ficcantem uim hab 
A preftere itacg uipera morfis datur, ut quam plurimam edant,& u ,-„5" 
bibant copiofe,& reuomant.Conuenir etiam ad acriu efum. Vtiliterau 
que in canis morfu imponitur,itemcp in aliorum reptilium morfibus, ^ 0/ 
XylomtU Taurocolla quam alrj xylocollam uocat, gluten eftquodex bubulis cn 
Gluten rijs fit,facultatcmqp habet admodum exterforiam. Vndeaceto dilutaini 
petigines dC lepras fuperficiarias remouet, Si ambufta inflamari prohibet 
aqua calida refoluta. Efl etiam uulneribus comoda cum aceto mulfo trita 
Tellinarafliccatarufta: cinerem urendi ui praeditum efficiunt, qui ce ) 
driae mixtusfi inftilletur,pilos palpebrarum radicitus euulfos,rurfusnaf c j • 
Terebinthus prohibet. Terminthos id eft Terebinthus calfacit fecudoordine,Occat 

aut ubi uiridiseftprimo ordine,ubi ficcus,fecudo.Frudus aut ficcus tertii 
. . ordinisficcantiu ellldeoqj & urina ciet,8C lieni prodefi. Tettigesideft 
cieiitu Cicad* dantur a quibufdam crudae ficcaty tres,autquinqj,autfeptebiben< 
dae colicis cumpiperis granis eiufdem numeri. Alij toftas ipfas bibedasex 
Brt «< hibent his qui ueficam affcdam habent. Teutlon id eft beta nitrofa eft. 

Vnde Si extergit Si difcutit,& per nares purgat. Ethoc magis ea quaalba 
eft.Coda uerouim habentarcendiinflamationes,leniterqjdifcutiendi. 

Teucrion calefacit fecundo ordine,ficcat tertio, incidendi ac tenuium 
.. partium uim habens. Vnde Si lienes ianat. Tephra ideftcinisnon 
11 omnis omnls exaclc temperamentum habet. Sed iuxta ufta materia diffe< 

. rentiam euariat.Et acerborum quidem cinis,uelut quercuum & ilicum,no 
modicam adftridionem habet, ut etiam fanguinis eruptionem cohibeat, ,j 
nullo alio prafente. At acrium cinis, uelut fici & Tithymalli,aerioreft}8i 
magis exterforius. Telephium calefacit primo ordine, ficcat fecundo. 
w Eft etiam exterforium. Vnde ad putredinofa ulcera conducit,et uitiligines 
fanugrtcu t um leucas tum alphos didas,fanat cum acetor Telis id eftfoenumgra 

cum calidum fecundo ordine eft, ficcatprimo. Quare feruidas inflamma/ 
tiones exacerbat. Verum minus calidas Si quat indurata funt difcutfendo, 
curat. Tithymalli omnes ex quartd calefacientium ordine funt cuma» 

crimonia Si amaritudineforti. Verum radix quum aliquo modo debilior 
lit, corroforum dentium dolores cum aceto fedat.Catterum fucciuehemen 
tiorem uim habentes, in cauernam quidem dentium induntur. Verum re* 
liquum corpus fi contingant, ipfum adurunt. Quare etiam pilos auferunt 
uel modice illiti.Et uerrucas tum alias,tum formicarias,&Talia huiufmodi 
auferunt. Affediones item circa cutem extergunt, Si maligna phagedatni/ 
VIITithymel ca ulcera fanant. Quum autem feptem fint ipforum fpccies,forti(nmi funt 
lijfieeies characias,6i myrfinites,8dquiin petris nafcitur arboris fpecie. Deinceps 
autem qui uerbafco fimilis eft. Si cypariflias. Deinde paralius, Si polire/ 
Ci j x mumheliofcopius. TitanosideftCalxuiua uehementerurit,utcrtiltant 
effkiat.Extinda uero,urit quidem ftatim,fed poft dies nonamplius. Con/ 
trahit tamen Si confumit carnes. Si uero lota fuerit,mordacitatem amittit, 
faepe ex aqua lota. At fi fuerit ea aqua marina, abunde difcuftoria inde eua 
dic. Tragacanthafimilemgummiuimhabet. Tragionplantaeltin 
Creta,lentifco fimilis,calida ordine tertio. Vim habens difcufloriam attra* 
doriamcp ac tenuium partium. Aculeos itacp educit, Si calculos atterit , » 
menfesmouet, drachma; pondere pota. Ataliud Tragion amarulecttnis 
quam hoc,(coIopendriofimile,ubit£ quidem nafcitur,fed abunde adibili/ 
git. Quare etiam ad fluidas affediones conuenit. Tragoriganus origa 

no uimfimilem habet, aflumpfitqj infuper aliquid adftridionis. •: ^ ' 


Tribulus moderate frigefacit,fed tcrrcftris in Occando fortis eft. Aqua 
11 ticus etiam leniter humetftat. Ambo uero ad inflammationu generationes, 
jlfascp influxiones conueniut.At terreftrisfrudlus quu tenuium fit partium 
calculos in rhenibus atterit. Tragos frumetaceus zegfimiliieft, fed ma 
gis jgre concoquitur,& aiuutn mollit. Trigla pifeis, id eft miiilus,fi af/ mUuspifeis 

Odue edatur,utilis hebetudinem inducit.Verum crudus diffedlus Si impo 
(Itiis,draconis marini,8i fcorpq Si aranei morfum fanat. Tripoltjradix 
u imcalidam habet tertioabfceffu.Eft 8iacris.TrifoIium,triphylIoh,aIijaf» Trifolium 
phaltion,altj oxytriphyllon, alti menyanthes nominant.Eftauteuis ipfius 
calida Si Occa tertioordine. Triches,ideftpiliufti,lanis uftis fimileuim p;;; 
habent- Trigonis,ideft paftinaca; marina:aculeus,denti debili illifus, p tftinMn m<t* 

atterit ipfum Si excidere facit. Tryx,id eft fex uini noufta quidem co/ rltM 

polita elbabudeficcans ac difeutiens. Adftringendi uero uis,iuxta uini ex fexuini 
quo eft fpeciem, ipfi accedit. Vtetidumigitur ipfa in humidioribus QC flui/ 
disaffediionibus.Sed Si panos difcutit,8i in turgentibus mamis lac extin 
guit-Aft ufta, quam etia fphecIeti,hoc eft fecem fiue feculam priuatim ap sphecte 
pellant uftoria euadit,ut etiam urentibus medicamentis ammifceatur.Vn 
gues itaqjfcabros eijcit cB refina,8i pilos flauosfacit cu lentifcino oleo per 
totam noiieillita.Lota uero exterlortjs oculorucopofitionibus ammiice/ 
fur. Cxterum aceti fex per omnia fortior eft uini fece,Si magis adftringit. 

• Troglodytespaffer eft minimus omnium anicularum,regulo excepto. Vuffer troglo/ 
Verfaturqs maxime circa fepes.Hic 8i affatus,8i crudus fale afl?ccatus,in dites 
cibo (umptus,calcuIos in rhenibus atterit.Sed Si ufti ipfius cinis potus,ide 
facit.Tyros,id eft cafeusrecenscompadlusSimolIi3,repul(briam uim ha/ cafeus 
bet leniterperfrigerSs,ut Si uulnera glutinet impoOtus. Atqui oxygalacfti 
nus dicitunultra repulfortam etiam difcufforiam modica acquirit. Si plus 
glutinat uulnera. Vetus autem cafeus,Si magis qui pinguis eft, difeutit, ut 
1 etiam ad tophos arthriticorum commodet, maxime cum fuillte carnis deco 
do, qua: falfa fitac pinguis. 

Hyacinthi radix bulbi fpeciem habes, primi ordinis eft in ftccando,(e/ 
cudi in frigefaciendo.Proindepueros diutius impuberes conferuare credi 
tur,ficum uino in cataplafmate imponatur. At femen leniter extergit 8 i ad 
ftringit.Itacp regio morbo laborantibus datur cum uino.magis ficcans,mi 
nus (rigefaciens. Hyalos,id eft uitrum tritum potum cu uino tenui 8 i Vitrum 

albo, calculos in uefica atterere dicitur. Hydnon,id eft tuber terraf,fub Tuber terne 
ftantiam magis terream habet,cum modica quadam tenuium partium fa» 
ctiltate. Hydrargyros, id eft argentum uiuumad medicum ufurn no ita Argentumui/ 
Ualdeaffumitur,quSuenenumexiftat. Verum quidam uftum ipfum a citi/ #»i» 
cinerem reda<SS,aIijscp fpecieb. permixtu, colicis Si uoluulofis bibendum 
dederut. Hydropipercalidaeftherbula,fednoueIutpiper.ViridesaBt 
una cu femine in cataplafmate impolita, fuggillatd,Si induratos tumores 
difeutit. Hydor,id eft aqua,optima Si nullam aliam fubftantiam ammixta Aqua omnis 
habens,frigefacit8ihumedat iuxtapropriain fubftantiam. Verum ubi ac 
quifititiacaliditatem fufcepit,quandiuipfamconferuat,caIefacit.Vbiue/ 
fo frigida fit,frigefacit, At uero quat aliqua ammixtionem habet,uelut ni/ 
trofa,aut bituminofa,ea ammixtefubftantiguimacquirit.PIuuialisautem 
& adftridionis quid habet,propter quam in ocularias copodtiones mifce/ 
tur.Qualem uero optimam aquam ede oporteat,in primo libro dieftum eft. 

Hyofcyamus qui nigrum femen habet, Si qui flauujiienenofi iunt. Ap/ 
tiflimus autem ad medicinas eft is cuius Si femen Si flosalbum colorem ha 
bet,ex tertioqj frigcfacientium ordine eft. Hypericu duplex eft,alteru 
Androfaemon 8i quod afcyrrhon appellatur, didlum eft. Alterum calefacit Androfemoty 
acficcar,tenuitupq;partiumfubftantiamhabet.Vndeurinas Simenfes to Afcyrrhon 
«\ Itls ipfius fruclus mouet. Si uero cum foltjs uiridis imponatur,uulnera ad ci 

C catricem • 


jm PATLI' AEflINETAE 

catriccm perducit. Arida uero folia ulceribus humidfsacputredinnfi • - 

iperfa, ipla fanant. Datur etiam coxendicum morbo laborantibus A 

Hvnecoonfriaefacittertioordinemrooead DeiK ™- 


Hippophcs 


."”’7,r“: , ^' H '““ ua '"' tlllus ' nyuopumcaltacitac 

ficcat tertio ordine, bft etiam tenuium partium. 

Initium literae. tf. 

Letes Phaci,id efr lentes liceant ordine fecundo.uerum caliditatis ac frigidi, 

tatis medium obtinent. Habent etiam quidadftritf ionis. IpfumttacRlentis 
corpus ficcat, & uentrem fifiit. Decodum uero propellit. Quapropter pri/. 
or aqua diffunditur, ubi fidendi uentrisgratia lentes fumuntur. Cauerum 
Letis pduftrk Iens palu Aris humedat, & frigqfacit ordine fecundo. Phalaridis fuc/ 
cus,& folia,& femen pota, uefic* doloribus opitulantur,nimirum ut qui 
tenuium partium quid habeat, infuperqi calidum. Phalangitis nomen 
habet ex eo quod morfis a phalangio opitulctur.Ed autem tenuium partiu. 
Suber Vndc SC bis qui torminibus uexantur,auxi!iari uidetur. Phellos,id eft Su¬ 
ber , exi maxime id quod ed e uinarijs uafis, udum ficcanttflimum cinerenr 
efficit, qui in dyfentericas maxime compofitiones mifcetur. 

Philyreae arboris folia,fimiliter ut fyluedris olej folia addringunt.Co/ 
modant ulceribus in ore,fi manducentur,& fidecodum ipforu m colluatur. 
Vcrbdfcum Hoc autem dccodum fi bibatur,urinam 8C menfcsciet. Phlomos,ideft 
Tbtydlis uerbafcum plura genera habet, inter qua ed etiam thryallts- Omnium fo/ . 
lia decantem 3f moderate exterforiam uim habent, &: maxime eius quod 
a uri colorem refert. Quia uero acerba funt, fluidis affedionibus conueni/ 
Kius unt. Quidam etiam ipfa ad dentes colluunt. Pho 2 nix,quam altj rhitftuo 
cantjierba eft loliofimilis. Vim habet adflringendi. Pota itacg in uitio au/ 
?dmurbor flero omnes fluidas affediones fidit. Pheenix,id ed palma arbor, frudi» 

quidem habet iam maturum, moderate calidum 8d corroborantem, & flo' 
macho gratum,ftue intro fumatur, fiueforis imponatur. Verum quodreli* 
quum ed in ipfa abunde addringittunde flomachicis 8d hepaticis compo/ 
fitionibusammifeetur. Qmniu autem maxime addringit id quod enafeen/ 
tis frudus uelut inuolucruro quoddam ed-. Phormion tenuium parti» 
um exterforiam^ ac attradoriam uim habet ■ Itacp albugines attenuat fe/ 
meneius cum meile, Sd aculeos educit. Plui nardo fimilem radicem habet, 
fed ad plurima debiliorem. urinas tamen magisquam ipfo propellit,fimili/ 
lucus ter ut celticanardus. Phycos, idedfucusfrigefacit ac ficcat fecundo 
abfceffu, habens etiam aliquid moderate adfiringens. PhyllitisqBWI 
acerbam qualitatem habeat,non abfcp ratione alui profluuia pota fidit- 
initium litera-, 

Gdbinum. Chalbane,idcftgalbanum calefacitpropempdum tertioordine,ficcat 

prope fecundum,ut quae mollientem ac difcufforiam uim habeat. 

Chalcitis adftringcntis 8d acris,Sd urentis ac crudam induccmisfacul/ 
tatis,eft.Tenuitate uero partium medium inter mtfy Sd fori obtinet.uftaiie 
Atrmentum romagis tenuium partiumeuadit. Cha!canthos,idcfl Atramentum!» 
futorium tortum,aqua ed congelata inmetallis in Cypro,quaifortiffimamaddrictio- 

nem cum calidiratehabet no ingencrofa,Sf pra- omnibus humidas carne» 
afferuare ac ficcare poted. uerum longiori temporis progteffu ia- chalciti/ 

A es uflum dem tranfit. Chalcos, id ed Aes, udum quidem habet quid acre,® ad/ 

flridionis particeps ed. Optimum igitur ed ad cicatrices ulceribus ‘ n <nt/ 


riypogloflum frutex ed.Hutus radix &fuccus mollientem uL haha, 
Hypocidts fuc.cus ed eoru qui uelut cytini ad radices cifthi,itcot dftl, ‘ 

ri appellati fubnaicutur.Ed aut edicax medicamentii ad omnes fluidas aff 

titiones,ficcando ac corroborando partes. Hypophatfton fpcGiesefl fe¬ 
na: fulloniae,quemadmodum etiam Hippophaes.Hutus ex capite, S^folH 

acradicibusluccus(iccatus,triumobolorumponderecumaquamu]fa f 

quam 8d pituitam euacuat.Maxime autem conducit ad refla- ceruicisfpira 



LIBER VUt , ,0} 

tendas inficcioribus corporibus. Si ucro lotum fit,teneris corporibus ma/ 
a'' s co mmodat. Chalci anthos.id eft Aeris flos tenuium magis partium Atrisfloe 
mm habet quam as uftu, SC fquama fpfius. Si igitur collyrijs ammifceatur, 
afpcritates SC fycofes palpebraru deterit. Chamadrys calefacit ac fic/ 

cat tertio ordine.Lienes itaqj confumit,8furinas ac mcnieS mouer,&: tiifce 
rum obturationes expurgat. Chamacifli, id eft hedera terreftris flos, Heien terret 
quum abunde amarus iit. Hepatis obftrudliones aperit. Datur etiam ad coi ftris 
xendicutn dolores- Chamaleitcecalfacit tertio ordine,ftccat primo. 

Chamaeleonis nigri radix calefacit ac ficcat prope tertium ordinem* 

Extergit autem uitia cutisiSf difeutit ac moliit duros tumores, Si phageda 
ntea ulcera in cataplafmate impolita fanat. At intra corpus fi accipiatur, ue 
nenofaeft.Caterum albiradixfimilis eftnigri radici,fed amarior eft. Hac 
cum uino auftero acetabuli mertfura pota luitibricbs latos necat. Facit ite 
adhydropicos. Chamamelum fiue anthemis calefacit ac ficcat primo Anthemis 

' ordine.Efta: tenuium partium,&:difcutit,8<:!axat,&:rarefaciendiuim ha/ 

' bet. Cbamapttys fecundo ordine calefacit, tertio ficcat. Quarcuifceta 
X maxime hepar purgat ac extergit. Ducit etiam urinas Si menfes i Si ma/ 
gnaitulnera glutinat, & putredinofa fanat, SC duricias difeutit. Decodlu ip 
lius etiam ad coxendicum morbu facit. Chatmedropsabafijsitcm dia/ 
msdrys appellatur, ab alijs etiam Teucrion, fimiiem autechamadryi uitn Tiucriott 
habet. Cliamadyce exterforiarrt Si acrem uim habet. Quare Si formica/ 

rias,&: aiias uerrucas auferunt,tum uirgulta ipfius,tu fuccus.Exterut item 
cum meile craifas in oculis cicatrices, 8C uifuS hebetudinem Si fuffufiOrtes 
incipientes fanant. Chamelataexterforiae eft facilitatis. Quare fordida 

ulcera Si cruftas purgat cum meile. Chelidonium magnum calfacit tertio 
ordine.Eft 3 i fortiter exterforium. Siicctis Jpfius ad uifutrt acuendum utilis 
eft.Radix morbo regio laborantes abbbturatiohelibefat,cum uino 8 i ani 
rgfo pota.Commanfa dentium dolores eadem fanat. At minus Chelidonium 
quum quarti ordinis calefacientium fit,acrius eft, ut cutem exulceret in ca/ 
taplafmate impolitum: fcabros item ungues eijcit.ueru fuccus ipfius per na 
res purgat. Chelidones,id eft hirundines fi ufta firtt,cinis ipfafunt cum Hirundinee 
meile illitus,anginofas inflammationes fanat. Facit etiam ad uifus claritd/ 
tem. Chole,id eft fel fiue bilis; calidiifimus eft bmnium aliOrum anima tcl mmuliunt 

lis humorum. Differt autem colore quidem,eo quod flaua calidior eft quam 
pallida ,Si aruginofa quam flaua. Veru pro differentia animahuqujipfam 
hdbent,eo quod fuilla omniu debilifsima eft, Ut etiam ulceribusin auribus 
Citra mordacitate opituletur.Hac acriorefl: oiiilIa,8(:haccapnna.Huic aut, 
fimilis eft urfirta 8C bubula. Taurina liero fortior eft, Si hac hyaenarum,qu5 
tamen callionymi pifcis.Sd fcorprj bilis fuperat,qug ocUlorH fuffufionibus. 

Si hebetudinibus ac albuginibus couenit,itemcp marina teftudinis. At fel 
caprafylueftris etiairi nydalopibus prodeffe dicitur. Porro uolatiiium fel 
onineacrius eft, di magis ficcat A quadrupedum. Et ex illis ipfis gallorum 
& perdicum fel ptaftantius eft.Sed accipitris Si aquila fel acrius quodam 
tiiodd eft & corrodens,colorecp aruginofiim.Quandocfi etianigfu.Chon/ 
driie fetidis fpecies eft, 3 1 fubamarumquid habet. Quare etiam magis qua 
illa ficcat. Cbondros tritico fimilis eft. Sed magis illo uifcofUs. 

Chryfocolla quadam eft qua in metallis reperitur,quadapraparatur, 
ita ut in aris rubri pila.piftillo eiufdem aris,urina pueri impubis teratur,in 
ardoribus fub carte. Hac itacp extergit, difcufforiam acficcantem uim ha/ 
bens, magis quam ea qua in metallis repetitur, adeo ut etiam carnem ci/ 
tra mordacitatem confumat. VlceribUsflaqs malignis conuenit < Sdd & fi 
illam ufferis minus mordacem efficies. Chryfocome qua Si Chryfitis Chryjlta 
acrem fimulcg adftringentem uim habet in radice. Quapropterncq; multi 
ufus eft. Datur tamen in peripneuiriontjs SC hepaticis affedionibus coda 
; ; in aqua mulfa.Mouetetiam menfes. - 



Initium,liter*. 4 '. >v VMHnL 

Pfetidobunionfpecicfimileefl: bunio. Calefacit autem. 

tergit.Tormina itatp 6 £ urina: ftillicidia, & laterum dolores foluir rwr*? 
item ftrumas, cu fale & uino in cataplafmare impofita. Pfe„H™i-i CUIIt 

Ctrafa num debilis diflamni uim habet. Pfymithium, id eftceruffafrfo.f, 5 ®' 

&C meatus obducit. Pfyllij femen fecundi ordinis frigefacientin*?!ft 

Verum ficcando8d humedlando medium obtinet. Ploricum fit f™ ™’ 
argenti (I duplum chalcitidis mifceatur>&: htec aceto terantur,& innou™ 5 
ollam data,fimo ad quadraginta dies obruanturltaenim SCmaeisficcar« 
magis tenuium partium,minuscjjmordax chalcitide euadit. ’ CI 

Initiumliterat. 'u. 

Ouum Oui candidum & tenue ex his eft quae omni penitus mordacitateca» 
ren t, moderate frigefacicns.Vtendum itaqjiplbinocuIis,&inuIceribusih 
pudendis ,&C omnibus malignis. Mifcetur item fanguinem fidentibus mea 
tus obducentibus medicamentis.Sed &:luteum fimilem uim habens,medi 
camentis inflammationem arcentibus mifcetur.Si uero afletur,magisq B i, 
dem ficcat,fed minus mitigat. At uero aceto codum totum ouum.fiedatur 
fluxiones uentris reficca t. Si uero etia addatur aliquid ex acerbis, ueluteft 
galla,aut rhus,aut balauftium, atqj ita in fartagine frigatur, multo efficaci/ 
us euadit. Sed et ainbuftisftatim auxiliatur, totum ouum crudum impoli/ 
tum- Atfi forbile exhibeatur, thoracis affedficnes concoquitac mitigat, 8C 
arteriteafperitates leuigat.Praeferendum porroeft recens uetufto, Si galli/ 
narum ouum reliquorum animalium ouis. Ocimum ex fecundo ordine 
eft eorum qua; calefaciunt. Habet autem humiditarem fuperuacuam. Vn/ 
de neque utile eft ut intra corpus fufcipiatur. Extrinfecus autem adhibi/ 
PbiUtarion tum,diTcutn8i: concoquit. Ocimoides quam aliquiPhiletanionnomi 
nant,radicem quidem inutilem habet. Verum femen tenuium partium eff> 
&; citra mordacitatem ficcat. 

De medicamentisJrmpiicibus purgantibus. Cdp. Hlfc 

Quae bilem flauam ducunt. 

Aloen ane A Loes drachma una cum aqua mulfa mane detur. Qui enim ucfperidSt, 
danda -‘'autpoft cibum,lardupt. Corrumpit enim alimentumtuatuat autem fla/ 

uam bilem. Si uero miniis detur,nimirum trium obolorum pondere, fterco 
rafolum abunde euacuat.Quu uero omnia purgantiaftomachonoxiafint» 
fota aloe ftomacho grata eft. Qui autem amaritudinem eius non fuftinerit, 
Purgantia mea hisin catapotia efformata exhibeatur. Siquide quod purgantiamedicamen 
dicamentanon ta non fimplici aliquo temperamento euacuer, ueluti caliditate: oporttbat 
qualitate enim omnia calida euacuare,uelut eft piper quoqpfed totius fubftatiacpro/ 

prietate, quomodo Magnetes ferrum trahit, demonftratum eft, Cjteru ex 
Purgantium purgantibus ea quaefbhim molliunt,primo libro relata funt. Atcfncaciori , 
fcoput bus exipfis utimur,aut ut materiam transferamustautut affedlionemindu/ 

ratam remoueamus,ac euacuemustaut utcorpus tranfmutcmus, & tempey 
ramentum ipfius euertamus: aut utinfeftantcm humorem ex ipfoeduca» 
mus. Sunt etiam quidam mixtiexrelatismodiSjintercjjfeconexi. Vtendunt 
eft purgatorijs,in his qui uires robuftas habent, S C uoluntatemconftante» 
& qui primas aetates excelferunt, nondum autem ad extremas deticnerut, 
8C qui ftomachum robuftum habent,&C multam inutilem materiam in cor/ 
porecottegerut,nec ualde multum fanguinem habent.Tempusporropur/ 
gationum,fi res non urgeat, maxime uernum, fid autumnale eft. 

Purgationum Et bilem quidem educentibus uredum eft omni tempore, exceptahye 

temput me.In state aiitem uigoris,&deflinante.In habitibus ficcis,&Tmuiculohs, 

&T nigri coloris autrubicundi.Et in uirispotius quam infeeminis .Et in bis 
qui aflidue cibos corrumpunt, & uentrem fubadftricftum habent, & bile a» 
maraabundant,iracundicg funt,paucas urinas excernunt.ln hisitemqu» 
ficcis alimentis utuntur ac calidis. Et in affecftionibus morbi regi), hepau» 


c i s ,pleuriticis,phrenitide,angina, infania, cephalara, lippitudine, igne fa/ 
^cro,lepra,febribus,Sdinquibushumorbiliofusabundat. 

Daturporro Aloe, Capite gfaUatis,iippientibUs,fiticuIofis,8d quibus Aloequibui 
in fomnis imaginatione!? obtierf^ntur citra febrem. His etiam qui horroris dandn 
difcurfum percipitinfj 8d tjui flatus acres excernunt;, BC ititeftina morderi -* 

fentiunt, Sd circa ftomachum feruorfcm, aut Faftidium euerforium percipi/ 
unt:Sd quibus ob recrementorum Copiam infufum per clyflerem exhiberi 
non poteft.Nath abunde euacuat, totum quidem corpus non cuacuans, ni 
fi ualde multa detur, fed infldentem inteftinis uentricg ac ftomacho bilem 
educens. At ueratrum couenit in acutis morbis, SC dioturnis,quibilem veratri**» 
ducente medicamento opus habent, uelutfuntinfani, altera capitis parte hibitio 
iiexati,ociilos fluidos habentes,circa thoracem aflfedli.Maxime autem ido 
neum eft uifceribus,utero ac ueiicj.fl bilem ducente medicamento haec iii/ 
digent.Commodum eft etiam in aipera arteria diutine affedia, ad morbum 
regium,adpuftulas,impetigines,herpetas,ighcsfactos,Iepras. Nigrum 
ueratrum Bilem ducit maxime flaUam ex toto corpore, citra moleftiam. 

Vnde etiam non grauiter febrientibus datur, £d magis febre carentibus 
drachma una radicum in aqua mulfa tritarum aut aqua, ita ut prius ieiu/ 
narint.Aut exhibetur cum mellein catapotia efformatum. Quidam ammi» 
fcent ipfi pulegium, aut thymbram, aut aliquod ex cito tianfeuntibus ftoS 
macho gratis. Scammonia fimiliter ut ueratrum purgat, S l magis fla/ Scmmonie 
uambilem. Verum magis quam omnia purgatoria, ftomacho noxia eftl- «yin 
Deturitaque non febrientibus; SC ftomacho beneaflfedlis pondere obolo/ 
rum quatuor,cum fale aut pipere, aut zingibere, aut quodam oxyporo ci/. 
to tranfeunte,ftomacho gratotaut cum meile. Fiunt Sd catapotia cum gum 
mi. Colocynthidis medulla bilem potiflimum uacuat,& mifeofa j non Colocynthidis 

de fariguine quemadmodum ueratrum Sd fcammonia, fed de neruis SC par ufis 
, ^ tibiis neruofis, drachma: pondere, in aqua mulfa cyathis duobus,in quaru 
ta fit incodia.Teratur autem diu,nam afpretudiries ipfiiis internis partibus 
adharentes,ulcerationes Sd neruorum perconfenftim affedliones inducet. 

Darida eft his qui caput affedium habent, aut quibus membrana cerebri, 
aut ea qua caluariam ambit affedia eft: uelut funt uertiginofi, alteram ca/ 
pitis partem dolentes.a cephalaa uexati,comitiales,fiderati,cahino modo 
conuuIfi,diiitina oculorum fluxione laborantes,redla ceruicefpirantcs,an* 
helofi,diuturna tufli uexati,Infupertjarthritici,& qui circa rhenes aut ue/ . 
fleam affediionem habent. Ejlaterium fimiliter ut fcammonia euacuat; EUterij cx* 
Eligendum id quod prafini coloris eft,Sd leue, Sd non uetuftius anno. Da/ hibitio 
tur trium obolorum pondere tritum cum ladiis hemina una. 

Tithymallus ducit bilem fimiliter ut elaterium Sdfcammonia.Dantur TithymnUi 
fucfciguttarquatuor aut quinque? cum polenta fubadlae, ita ut cito deuo/ ufits 
rentur.Nam in ore detentae di utius, linguam 8dcircumlitas partes exulce/ 
ranf. Lathyrides purgant bilem, ficut ueratrum Sd fcammonia. Den¬ 
tur feptein aut odo,8f ad quindecim Uique? ita ut robiiftij 8d ampliore pur/ 
gatiotteopus habentes,ipfas mandere iubeantur.Debiiiores aUtem 8d fto/ 
macho male affedli, totas ipfas deuotent. Pepltj uirgulta qua: femper Pcplijcxhi* 

ficcafunt, odio obolorum pondere dantur in aqua mulfa. Ducunt bilem fis titio 
militer iit Ueratrum. Flatus item erumpete faciunt. 

Agaricumfimilemcolocynthidiuimhabet,tardeqtiidemoperans,ftoti Agmciujiu 
autem ualde ftomacho noxiurtf .Datur tritum duarum drachmarum pohde 
re,cum aqua mulia.Sit autem a1bilTimum',8d maxime friabilejSd non ita Ii/ 
griofum, neque corrofum, Iris Illyrica fimiliter purgat, odio oboldrum iridislllyri* 

pondere data,in aqua mulfa. Sit autem nonuetufta,nec teredines habeat, cenfiis 

Centaurium paruum bilem S C mucos purgans, priuatim coxendicum Cmuurij 
morbo laborantibus conuenit.BibituripfiUs decodium,fic ut centaurrj fef/ f urgutio 

: «JUidrachmadn aqua: hemina coquatur,donecad dimidiam deueniat. 


3 oI PAVLI AEGINETAE. 

Tragorigani Tragorigani flos cani femine datur duarum drachmarum pond 
ufut aqua mulfa, bis quibus etiam ueratrum nigrum. Eftautem ftomach”'’ <B A 
Chamelxx gis gratum quam ueratrum, fed minus purgat. Chamelaadrarh" 3 ' 
purgatio quatuor,in aqua: mulfa: cyathis duobus co<%,ut ad quartans pariem d 

niant,fimiliter ut ueratrum purgant. Aliqui cbamelaam cum duplo JtfL* 
Ariftolocf»'« tbtj in catapotia efformant ac exhibent. Ariftolochis clematidis f ■ 

exhibitio nis drachma una,in aqua mulla data,purgat ut colocynthis. PolvtanH^ 

PolypoAij ufut radix ficca trita aqua mulfa: infperfa,aut cum ipfa trita,ide q, colocvnth' 
Bilem atram facit. Qua bilem atram euacuant. ' ls 

euacuantia Atram bilem educentibus utendum eft pracipuein melancholicis his 
qui facile exacerbantur,iracundis,homines aueriantibus, aut in feceflu A 

gentibus,et in his qui nbia morbo fe recolligunt,purgationeopushabetn 
In autumno feruente.In habitibus ficcis,ac parum mufculofis. 

Epitbmi pur Bpithymum optimum eft ex his qua atram bilem euacuant. Dantur 
vatio ex ipfo drachma quincp trita cum feri latflis hemina. Epithymbron 
ppithymhri ft uocl ru P er Thymbram nafcitur, fimiliter ut epithimum euacuat, fed de 
J K bilius eft. Pulegium atram bilem ducit,acetabulimen&ra inaquamul 

Pulegium fa potum. Tragoriganiheracleoticieadem mefurafimhterutputa 
T worigam mcl,3t - S , ed ambo “ cca - A, yP‘ femen atram bl15 deorfum purgare di) 
Alyponaux flum P arl ' c0 P ia uc,ut epithymum fumatur cum fale & aceto. Veruai 

alypiM * inteftinaueiut diofcorides ait,leniter exulcerat.Eft aut ut arbitror, ea qua 

Parthenii pur nunc a 'yP ias appellatur-Datur in aqua mulfa. Parthenium fimiliterficcum 
vatio “ potum eadem ducit. Alyflon cum fale potum, fimiliter ut harc purgat. 

Alyttonpun Quae pituitam euacuant 

'I Hisquapituitamcducuntutendumeftinfrigidioribushabitibus,&! 

Pituitam tua- b,s c l u * confenuerunt,et hyeme.Item in refolutis,&: fideratis,& qui laxis tu 
euantia moribus intumuerit t.ln his quocp qui multam pituitam in uentre,aut thora 

ce,autftomacho habent,Sr in muliebri fluxu. Conueniunt etiam multa e/ # 
mungentibus,8i crafla exfereantibus, cibumqj faftidientibus,& coxendi 
cum morbo laborantibus, ubi articulus fubmucofus aut pituitolus fuerit/ 
styracis pur/ Maxime a3t conueniut hydropicis,ex ea fpecie que proprie intercusdici 
E<ttio ^ tur,laborantibus. Styracis albi drachma una , cum retina terebinthina 

* aqualisponderispota,pituitameuacuat. Olceradiciscorfexdrachmj 

pondere cum uino aut aqua.Item pyrethri oboli nouenrcum aqua. Lydi/ 
nidis feminis drachmae dua. Cyclamini radicisdrach. una, cum aqua mut» 
fa.Scordij drachma dux cum meile. Chamepitys trita 8f in cataportjs da 
ta- Squama cypria drachma dimidia cum parirefina in catapottjs. Hacua 
lidius pituitam purgat.Foliorum lauri uiridium feiquidrachma.Cucume» 
Croton» risfylueftris radicis corticis oboli duo. Ricinigrana quadraginta,quiero/ 
Apios tones appellantur,decorticata eduntur,& fimihterfaciunt.Aptj dimidium 
dhamxrapU « id quod adradicem eft:&: ab aliquibus chamaraphanus uocatur fi edatur. 
nus Bdelltj drachmadua cumaquamulfa. Priuatimueroguntmi oculis 

fluidis commodum eft. 


Qua aquam euacuant. 

At/nan» euacu Aquam educetibusutendumeftinhydrocipisexafcitehydropelabo< 
rantibus,8f in mulieribus a fluxu albo infeftatis, Sd his qui fluida ulcera hi 
bent. Squama cypria drachma una cum aqua mulfa pota, aquam dtteit. 
Verum aceti para infuper forbere oportet,ut ne reuomatur.Granum cnidi 
um decorticatum tritum cum meile codlo deuoratum, ut ne gulam fiue 
tranfglutitionem contingat,aquam ducit.Danda iunt grana uiginti, alitui 
ginti quint^,aut triginta,fortioribus quadraginta.Euphorbij drachma una 
cum meile codio deuorata, pituitamducit.Magistamen aquam.Loncni/ 
tidis feminis oboli odio,cum aqua mulfa aquam ducunt. Cneorum fimili/ 

ter aquam purgat,cum polenta uoratum.Cnici feminis drachmaquihque 

contritacumptifana concoquuntur addito pauco fale, forbemurAnt- 

moriiaci 


tnoniacf Thymiamatis drachmadua in aqua mulfa pota, aquam ducunt. 
*quidamfplenicisipfum cum pofca exhibent. 

, - Oemedicmentiscompdfltls purgantibus. Cap. V. 

f' Atapotia ex aloe. Colocynthidis medullcpartem unam,fucci abfin/ Murgantia 
Vfthij partem unam,aloes parte una,fcamonia partes duas. Cum aqua in tobppflu 
catapotia efformato ciceris magnitudine. Dantur ex his grana undecim. 

Acetum mulfum Iuliani. Ruta quadrantem, origani quadrante,co.- Acetum muU 
ma: thymi trientem,anethi fefquiunciatn,iridis unciam una,radicis Man/ fumluliani 
dragortefefquiunciam,agarici fextantem, tedarum pinguium unci*, xij. 
grani Cnidrj trientem,lathyridum quadrantem, alypiadis quadrantem,po 
lypodii fextantem, folii unciam unarn,cofti unciam unam,fpica nardi un/ 
ciain unam, Rhei ponticifefquiunciam, fcilla quadrantem, fambuci uir/ 
gultorum quadrante,canopi,qui eft fambuci cortex,quadrante, afariuncia Canopum 
unam,pulegrj qnadrantem, epithymi fextantem, ueratri fextante,acori fe/ 
xtante,(lj unc ia una,arnom i uncia una,hypcrici unciam una,cymini uncia 
unam, anifi fextantem, aceti fextarios decem,mellis fextarios quinqj.Her/ 
bas ad triduum in aceto macerato.Dcinde fadla codlura, donec plus quam 
dimidifi infumatur, mei adtjcitot & fadla colatura, lathyridas addito, coftu 
item 8d granum Cnidium.Sd fpica nardi trita. Aut fi uolesfpoftquam acetS 
mulfum perfedle fuerit codium. Dofisperfedla eft uncia una, atitprouiri/ 
bus.Facit ad podagricas affedliones,Sd ad comitiaIes,&: in quibus euacua 
refimult^ ab obturatis amouereopus craflTos humores. 

Purgatorium aquam ducens ex Caryophyllo. Aloes, epithymi, ca/ Pttfgatoriauu 
tyophylli,grani cnidij,petrofeIini,rhei pontici,fingulorumfemunciam,eu ri* 
phorbtj fcrupulos quaruor.Mellis quod fatis eft. Datur cochlearii mefufa. 

Purgatorium ex Rhodomelite, Alexandri. Rofarum fticci fextar. 
duos,mellis fextar.umim, fcammonia trientem. Dofisperfedla cochlearia 
B qtunqj. Minor cochle.duo.Mediacochle-tria. Aliter. Mellis librauna, 
RolarSfuccilib.una,piperis drach. duas, fcamoniadrach. odio, maftiches 
drach.quatuor,zingiberis drach.duas. Aliterquo ego utor.Spicgnardi, 
afari, epithymi, finguloru feniunciain aqua hemina per triduum macera/ 

«0,& moderata fadla codlura,roferum fucci fextarium dimidium ad aquam 
adijetto, dd mellis fextar. dimidium, £d fadla ad compagem ufep codlione, 
fcammonia fefquiunciam addito. 

Purgatorium ex malis cydotitjs» Malorum cydoniorum affatorum • 
trientem, piperis fcmiunciam, fcamfnonia drach.j.Mellisquincuncem» 
extritis prabecochlearium tinum,autpro uiribus. 

Purgatorium ex malo cittio,ftomacho grafu.Mali citrq corticis et car 
nislibram unam,in aqua fextario. js.ad tertias coquito,6C mellis fextar.S. 
adiedlo,ad mellis fpiftitudinem coquito, 8C piperis longi imcq.fcammonij 
infermento tofta uric. {.terito ac infpergito, 

Buccellatus purgatorius. Scammoniatoftaunc.f. piperis 6d feminis Buccdtei» 
aptj,finguIorum fcrup.j.foeniculi, anififingulorum unc.i.mellis libr.j. De purgatorius 
moderate toftis dato unc.j.in condito» 

Oliuapurgatoria. Scammonigunc.f.piperisunc.f.epithymi,cymi 
ni torrefadli,petrofelini,foliorum ruta,menta uiridis,finguIoru drach.iiq. tori£ F s ‘ 
filphijdrach.j.palntularG quincunce,mellis quincitac?,acetiheminas.ti.o» 
liuaru colymbadum muria innatantium fidarum uidelicet, fextarium.f. 

Quidam etiam gari modicum addunt. Dantur ex his. V. atit. vtj.autviitj. 

Paftillus purgatorius. Scammonia drach.iitj.euphorbijdrach.uij.fo 
lifdracli.rj. piperis drach.ij. Mellis libram.j.Daturuncia.j. 

; Pofcapurgatoha,8d ftomachograta. Cuminfifoeniculi fingulorum Vofca purga* 
,unc.f.pulegij,apii, anifi, fingulorum femunciam, epithymi, fcammonia, tori * 
•fingulorum unc.j.falis fextantem.Dolis perfediafcrupuIi.ij.inpofca.Qub 
K dameuphorbijfcrup.iirj.adijciunt. 

C 4 Vinum 


Vm purgito 
Sil purgitori 


Vinum purgatorium in hydropicis. Scilla;quadrantem 
fexunccm,piperis drach.j.capparisradicisdrach.iin.eranirn.Fi eftlni » i 
cati drach.j.foltj malabathri globulos.tj. Vini heminsts.xH.me iV* 0 "'' * 

Scillam contufam in uinomacerato.Reliqua trita ammifeeto S e * ,ar ' i 'i‘ 

Sal purgatorius.Salis communis torrefatfti drach.vj.apfi femi • *’ 
giberis,panis ficci,fihguIorum rcrup.vj.anifi s piperiss(ineuloif«l„ IS, ? ,n! 
icammonia:,epithymi,finguIo.unc.j.Datur cochlea.j. • emun «ant. 

PurgatoriaexHermodatfylo podagrica. Hcrmodadlyli quadran 
anifi,cumini Aethiopici,ameos,thymi corymborum.piperisalbi zin?’ 
ris,fingula.fcrup.irj. epithymi femunciam.Dofis.fcrup.iiaAliqbi b-®!- 
Daturmtuiecum condito,aut aqua mulfa>autmetoferuefadfo 

Aliter eadem purgatoria. HermodatSyliunc.j. cumini Aethiopici 
anili,agarict, zingiberis, fingul.fcrup. vj.maftichesferup. h fni C a- F ’ 

«, di ferup. tj. mofchi filiquam.j. cnici ferup. ij. Dantur ferup.,« 
hydromelo. Scammoniam reprobamus, eoquod ftomacho noxiafit 
Siuero ampliore euacuatione, opus fit, mifce ad dofim fcatnmonia. illi 
quas. itj. datur loto. . 

Catapotia ex lapide Armenico.quar in morbo articulari maximcdati/ 
tur.Aloes trientem,firammonite fexunccm, agariciunc.j.epithymiunc i 

lapidisarmenici fcrup.xrj.cafiTa: unc.j.fpicae nardi unc.j.fcillsaflattefe* 
xuncem, croci ferup. xrj. Excipe rhodortelite.Danuir.fcrup.n. 

Purgatoria ex cornopodio, faciens ad qttaeetiam ea qua- exhertnoda, 
tflylis, ftomacho commoda. Zingiberis ferup. ij. piperis ferup. j. agari/ 
ci ferup. x. cnici interna;partis ferup. iiii. cornopodtj radicis ferup .vi. 
Dantur fcrup.iij. Hisuero qui aluum argfe folubilem habentfiTiqua. xxiS. 

qua: faciunt omnino-vij.aut propemodum.virj.obolos.Etpoft euacuatio 
nem ubi lauifti,exouis fit panenutrito. 

Purgatorium excyrenaico fucco, ad febres quartanas. Succicyre* j 
naici, piperis, zingiberis, ruta foliorum, fingul. drach. j. datuf nucis 
pontica magnitudine. 

" Pulticula purgatoria, faciens ad tumefatftos,elephantiacospfateipue, 

et in quibus cratium ac uifeofum humorem quis exigere uelit. Cojocyn/ 
thidas.ij.refetftas femine euacuatOsSt dimifla medulla,oleo ddlciipfas ex- 
pletojimpofitisq; refetftis ab ipfis operculis,per diem ac nodlem finito.Po/ 

• fteradieeuacuatooleo,colocynthidasin aqua donec flaccefcant coquito. 
Deindeipfas quidem retjcito,oIeo Uero ad aquam ammixto,ueratri nigri 
obolos, iij.adijcito, St fcammonia drach. j. Cum his autem pulticulam ex 
fimilagine,aut panem ficcum tritum coquito.Poftea ex hac, agro fimplici 
antea uitflu u fo, dabis nucum ponticarum. viij. aut.x. magnitudinem,aut 
ad fummurn.xiirj.8t aquam calidam bibendam. 

DccuRoiiieorum quipurgintur.a-qmifitficieniumhisquiafumpti purgi/ • 
tioneitonpurgintur. Ex pbiligrio. ap. VI. 

TNomnibusefficacibusiofummapurgatorijs,hominifimplici anteaui/ 
•ii ufo,ieluno8tprobefatlaconcodlione, medicamentumdato,etutad 

perfetflam ufey purgationem ne dormiatprohibeto. Motum etiam modera 
tum,fi fieri poreft,faciat,8t ab omni cibo ac potu tuc abftineat, adperfetSa 
ufep purgationem. Si uero inediam non ferant,aut propterea quod os ueti/ 
triculi in ipfis facile bilem concipit, ob longam inediam praegreflirri, aut 
aliam quandam eiufmodi caufam, dandus eft ipfis panis exuino aquofot 
aut ptiiante aut alicg fuccus,non ubi iam euacuatio inCoepit,utne corrum/ 
patur,fed ftatim poftmedicamentipotum. Sic enim aliquando etiamgra/ 
uitate fua,ad celeremmedicamemi motum cooperatur. Si tamen quis po/ 
'» toquocunque tandem aluum fubducente medicamento, non purgetur, 

<s necp euacuetur, fi quidem nihil molefti adeft. nihil follicitum e (Te oportet. 
Si uero res urgeat, ob magnitudinem morbi,aut ager lancinetur, SC diften 


datury&uelut ferrafecetur,neceflario ftatiminfufumperclyfteremadhi/ 

* bctur.Si uero nequefic obediat aluus,fi quidem corpus morfum fentiat, 8C 
ueliitedertatur, Iauare & largo oleo illinire oportet: fi uero repletum fit, 
&grauetur,uenamfecare:pra:fertimfimulto fanguinehomo abundet, dC 
oculos rubicundos ac prominentes, lion naturaliter, fedaduentitiomo/ 
do.ob potum medicamentum habeat. Atfi nihil horum infeftet, fedmor/ 
fusKIuncinatio adfit, a balneo ftatim nutrire oportet,&: uinum largum bi 
bendum exhibere, & interim clyfterem adhibere, fi nonfcdetur,&: rurfus 
lauare» Sit autem oleum quod per clyfterem infunditur rutaceum,aut ex a- 
lio quopiam flatus difeutiente paratum. 

Debisquinimiumpurgmtur. Gap. VII. Nimium pura 

P Orum qui nimium purgantur cutis confricetur, Si calida Iauetur,ante g A ti 
■‘-'balneum dato uino tenui fuluo ac flauo*. Tale enim celerrime ad diftri/ 
butioneprocedit:etpanemadido,acmalis punicis.Quodfiperfeucreteua 
cuatio, artus deligentur, ita ut uincula ex fupernis deorfum procedant. Si 
adftringant, SC quidfanguinis ac fpiritus intercipiant. Detur etiam modi/ 
cumdeTherxaca ex carnibus uiperae bibendum. Transfilit enim ad cu>- 
tem, Si humorum in uentrem lationem breui reuellit, di quod ueneno/ 
fum ac medicatum eft in purgatorqsmedicamentis, id obtundit. Etfihaec 
derfitjdepaftillis Theriacis, Si amplius depaftillisexfeminibus, Si dean 
tidotophilonio appellato dabis. Sed & cucurbitis adftomachtlm utendu 
eft,8i cataplafmatisex polenta Si uino mulfo. Pofthtec epithematis ad» 
ftrmgenti bus utendum. Maxime autem utilitatem ierttiunt ex totius cor/ 
poris fritftionibus, & medicamentorum potionibus. Abftineant praeterea A eriffri&di 
ab aere frigido ac calido ualde. Ille enim materias ab externis intro com/ etalidUxccfi 
pellit,& fluxum auget. Hic uero difeutit Si exolutt uires. Si uero ob mor/ frn notium 
fuminteftinisirritatiseuacuatioaugeatur,praedidla cataplafmataimpona 
j tur,& hebetantia per clyfterem infundantur,adeps nimirum anferinus, S i 
uinum dulce,oleum nardinum Si fimilia. 

De Hieris AntidotlSi C<rp. V111. 

LJIera AntiochiiChamaedryos,agari'ci,colocynthidismedullsftcecha/ kicrxiurU 
A^-dis,fingulorumdrachmas.x»opopanacts, fagapeni, petrofelini, a/ 
riftolochite clematidis, piperisalbi,fingulorumdracbmas v .cinnamo/ 
mi, fpica nardi, myrrh* Troglodyticae,croci,folij,fingulorum drachmas 
■iitj. Mellis quodfatiseft. _ 

Alia Hiera. ColocynthidiSmedulIaedrach.xx, fciflaraflataesagarici, 
ammoniaci Thymiamatis,ueratri nigricorticis, fcammoniaediypcrichfin/ 

gulorum drach.iij.epithymipolypoatjficci, bdellii, aloes, chamatdryos, 
marrubrj,caffiac,fingul.drach.viij.myrrha: Troglodyticae,opopanacis,fa- 
gapeni.piperis communis, & longi, Si albi,petrofelini, cinamomi, crocij 

caftort) ariftolochitelongat,fingul.drach.iiq.Mellisquodfatiseft. 

Hiera Iuftf, Epithymi drach. xij. marrubij, ftcechadis i chamat/ 
dryosj ueratrinigri, fcammoniae, agarici, piperis longi, fcillae affatae* 
fingul. drach, xvi. euphorbtj, colocynthidis medulla:, aloes, croci,gen/ 
tianae, petrofelini, ammoniaciThymimatis, fagapeni, fingul.drachmas, 
viij, opopanacis, poli),cinamomi, myrhx, (picte nardi, floris (unci rotuli 
di odorati, pulegtj, fingul. drach. iitj, ariftplochiaelbngaeSirot un d a’, uti/ 
gulorum drach. ij, Mellis quod fatis eft. Dofis ferup. rj. aut. iij.aut.iiij, 
cumaquamulfa, &fale. 

Hiera Galeni. Chamaedryosipiperislongi, piperis albi, ftoechadisi 
Ueratri nigri,fcammoniae,fpicae nardi,fcillae aftatatiQuidam etiam epithy* 
mi.fingulorum drach.xvi- myrrhae,croci, ammoniaciThymiamatis,eu; 
phorbtj,fingulorum drach.virj.Excipe meile. ... quzColocyn* 

Hiera Rufi. Sycionix fiuecolocynthidismedullaedrac. viii cha 
<?V msedryosdrach.x,fagapeni drach. vitjipetrofelini drach. v.ariftolochiaero 


tundccdrach. v.pipcris albi drach. v.cinamomi draefi.fin.autcafT- 4 

viij.fpica;,croci,poIij,myrrhar,fingul.drach.iiq.Mellis qu 0 d ***'. 

Hiera Archigenis. Marrubij, agarici, chamatdryos, coinrv i., * 

medulla,ficEchadis 5 fingulidrach.x.opopanacis,fagapeni,Detm7r" • 
ftolochia rotunda,piperisaIbi,fingul.drach.v.cihamomi f D ?,' m ‘ >ati 
myrrh&folij, croci, finguI.drach.iiij.Arida turiditofimiil ac cribratnfv 
panacem SC fagapenum,&: myrrhameontufai in pila cum aquamu!b P0/ 
de una macerato,deinde terito,& arida adtjcito,&: meile optimd exr 
in uitreum aut plumbeum uas reponito. Hic modus communis eftonm-’ 
bus hieris. Dolis autem ipfahtm perfedadrachmaMin, AflbmahuJm £ 

. falisdrach.j. &: mellis cyath.ij. SC aqua quantum fatis eft. Quod fima!/ 
purgatorias efficere uolumus eas qua fcammoniam nonhabent, ad ha! 
quoque fingulas obolus, j. de ipfa amrmTceatur; 

lllitioncs fidis'Cr VmbilicipurgatoYi*, Cap. IX, 

TLlitio fedis ad flatus prouocandos. Ruta cum meile conteritur,ut um» 
■•-fuccusnat, 8fpenittflime intrafedem illinitur. Efficaciflimaparum 
cumini, cC nitri,aut fucci cyclamini aflumpferit.Sed&: lana tomento exce 
pta in fedem inditur, Aut meile addito glans efformatur.FIatus enimpto/ 
deuntindemulti,quiallcuationemfaciunt. 

ct lllttiofedisuentrem mouens,appeIlaturChezananca,ideftCacaco/ 

ga. Alumen cum meile tritum concoquitur donec fuluum fiat.Etcumhoc 
fedes illinitur.Facile enim multa quidem,fednon citra laborem educit. 

;il Vmbilicaris illicio aluum fubducens. Cyclamini drach.iiij. nitri 
drach-itj.ueratri nigri et albi,utriufqj drach.rj.colocynthidisdrach.iij.fcant 
monia drach. ij. elatertj fuccidrach. iiij. grani Cnidtj drach.iiij. caricarum 
pinguium fextantem,fellis taurini unciam.i. 

Alia optima. 

Elaterij, lathyridum, galbani,cyclamini, ueratri nigri,firtguid.'dratii.', 

iiij.colocynthidismedulladrach.viij.cucumerisfylueftrisrecentisjfcam» 

monia, grani cnidtj, fingui. drach. ij. Tithymallidrach. tji terebinthina 
drach.itj. Excipe hac felle taurino,Sd itelut unguento utere. Qiiidsini cerf 
fcptunce addito,& olei Ccyonij quantu eft fatis, uelut emplaftru impofue/ 
rut. Mtiicdmcnu i/omitoru,crfumtniiuerttrimodi. Cap. X. 

fin A/Omitibus utuntur etiam fani,ab alimenti authutnorumcopiagraua/ 

’ ti.Sed Si hi aui exacuto morbna«rrr>rahr.niiiimanirnrra.aiirraliniiM 


mm* que fanis,neqj ex acuto morbo agrotantibus permittendum eft:fedin affer 
-tifiu diontbus diuturnis,8f maxime induratis. Si qua forti exadioneopusha, 
bent,uelut eftpodagra,morbus comitialis a ftomacho oriens,elephas, hy¬ 
drops, melancholia, 8 C conftmiles.Contraria autem funtuomitoria medi/ 
camenta fanguinis fputis, Si ftomacho male affedis,8d quifuffocarifolet. 
Promptiflimum iraqj ex uomitorijs medicamentis eft oleum cyprinumifi 
digiti autpennain ipfum tingantur, Si in gurgulionem immittantur. Red 
8C nardi celticaradicum drach.vq.in aqua mulfa pota,fortiter futfurit (hir 
gant.Similiter etiam ceftri.v.aut.vi.drach.inaquamulfapota.Etdap(moi 
disfolia.itj.uiridia,trita ac comefta. 

Elatertj quocp obolus.j.in aqua potus,pituitam 8 C bilem furfum purgat. 
Et ftaphidis fylueftris grana, xv. cum aqua mulfa craffa. Ex bulbis item hi 
qui confueto more eduntur,0 crudi edantur,8C narciffi bulbi codi,furfum 
& P ios purgant. Aptj quoc^ radicis pars ea quaad aerem uergit,fledaturfurftim 
purgat-.Qitidam ipfamchamaraphanumUocant:Quaueroadradicee(lj 

deorfum purgat. Tota uerofiedatur,furfumacdeor(um. Raplianidesue- 
ro minus quidem praedidispurgant, fed utilius. Oportet autem ipfasdS 
acres ualde ac recentes funt in tenuia frufta concidere, SC duabus aurtrf/ 
bus horis antea in aceto mulfo maceratas quotquot pollutu fumant, ita ut 


terautqtiatcr a coena uotnant, 8£ femel fefunf. Scepe autem infuperfoibeiit 
fl accium mulfum. Vb/ uero duabus horis obambttlauerinr,aquatu tepidam 
bibentes, immiffis digitis autpinmsuomant. 

Modi fumendi ueratri. Veratrum dandum eftdiutinejgrotantibus, Vmtrijitmcn 
SC ex forti morbo, Si qui exaltis auxillfsfalutem de(perartint,eo quod mor iiuoii 
bitsomnibusipfisfitfortior.Dandtmiautem(iue amdlib nexan t morbus, 
uelut hydrops, elephas,malus babitus,refolutio,&.' fimilcs.fiuepcr qtiofda 
temporis circuitus repetat,uelutcomftia!is,8i podagra.Quum autem inul 
ti(int fumendi ueratri modi,(impIicior Sf potior pra-paratio ad iiimehdum 
aeratrum, hic modus eft. Poftquam raphanitjasprius arundine perpunxe/ 
tis, ueratri albi optimi radicum furculos fcftucaceos in Aduras impingito, 

SC ubinoefiem permanferint,ipfo8 tollito, raphanidas autem cohcifas cum 
acetomulfo dato iuxta relatum modu, affuero nimirum antea ad uomitio/ 
nes a?groto,Si relatis horis lntcrpofitis, utinfuper ad uomendum cogatur. 

. Praecipuus autem fumendi ueratri modus hic eft. Veratri optimi fex 
tantem (n aqute hemina,quincp antea diebus maceratu, coquito donec ter/ 
tia aquas pars reftet. Expreffo deinde ucratro,ad aqtta.aequalem mellis mo/ 
dumammifceto,Sf fadia ad craffitudine codura,dato egroto anteaiuxta re 
latum modum aduomitum exercitato,ita utidemfiticiunus, &: benccona 
coxerit,Sialuumdeorfum exoneraucrit, aut fua fponte,aut etiam femel at/ 
que iterum infufo per clyfterem immillo pro utribus. 

Efficacilflmus porroomnium modus talis eft. Radices ueratri ad fe/ 
fami magnitudinem concidito. Namin puluillttm redacta, adiionis effica/ 
ciaftrangulant:Et debilioribus quidem cum ptifam-e, aut alicae,auteiufmd 
' dicuiufdam iucco,ueratri ftimmcirii drachitj.mfnimum drach.j.coquito,et 
bibendum dato»R.obuftioribusautem cum aqua calida,autaquamulfa. In 
cipit purgatio poft tres aut quatuor horas.Quibus tardius incipit, hi meli/ 
t us purgantur. Si itero uomitiones tarde prodeant,aqtiamul(a bibenda da/ 
ta,aduomitum cogantur, immiffis item pihnis in oleum tindiis. Si neqi (k 
uomant,in balneum abducantur.Atubi uomercincoSperint,liquidcm pro 
ratione euacuatio fiat,nihil amplius moleftigexhibcreoportet.Si uero lari 
cinentur aut etiam conuellantur, aquam fi i oleum bibenda dato.Nam hini 
SC deorfum per uentrem fitbdudiio ipfis cotingit, id quod etiam alias in hi$ 
qui ueratrum fumunt aliquando contingere folet, & medicamenti coacer/ 
uationemfaciliusferunr. Quod fi animi deliquium ipfis accidat,odoramen 
tistefocillentur.Sed&ad alia,tieltttuerifimile,accedentia fymptOmata,fi/ 
militer congrua adhibere oportet, Caetertim multa contingentBeltacua/ 
tione,nutriantur Sd dormire permittantur,aliacj; uelut in his qui nimiu puri 
ganturdidium eft fiant.Si uero perfeueret adhuc,cucurbita ftomacho affi/ 
gatmtr,8d artus deligetur. Atii pro ratione euacuatio fiat, aqua mtilfa ipfis 
bibenda detur moderare, quo fuperflititates ex medicamento eluat. Et pau 
lo poft cibus concodlu facilis exhibeatur. Porro in hisqui fufpedia| ha/ 
bent per os medicamenta,£d tame omnino ueratri tifti opus habent, AntyI/ 
lustaliquodS infufo per clyfterem utitur.Vetatri albi drach.rj.in aqugfeX? jk Zfa p& fa 
| tar.].maceramus,fiif per diem ac nodem manerefinimus. Sequete uero die i eih ^ r f m 

' ueratrum in aqua ad dimidias coquimus. Deinde hanc per fedem infundi/ ^ tii 

mus ut uomitum concitet. Surfttm purgat paulo debilius quam ueratri po/ 
tio. Poft ilifficientem purgationem, glandula acri fubdita cxcretiotiein 
j 'irritamus, quo infufum reddatur, fidipfi non amplius Uotnant. Etpoftex. 

cretionem,aquam mulfam femel aut iterum infttndimUs,quo inteftinaelli/ 
antur. Idem Antyllus ita dicit.Fit etiam glandula inquit, ex ueratro albo GUndiiUfura 
tufo ac cribrato, deinde meile cocio excepto, fimiliter purgans fuperntim f m purgMtei 
uentrem,quemadmodum infufum Cx ueratro purgat. Attiwoprobatior 
eft hic modus.Nam in nobis (itum eft tlt moderemur purgationem. Sitita? 

: “ que ueratri pondus drachmarum duarum ipfa uero glans lana: tomemo fo 


Udiore obducatur atit obligetur. Et caput tomenti extrinfectis n r a 
propendeat, quo poft fufficientem purgationem, glandem extrai? C ° em 1 

bis liceat.Hic modus perfetfiffime purgat,&neqsfuff OC ationem„!I n '?.' 

ud quoddam periculum inducit. >nec r ali/ 

Dediucrfts Antidotis. c <tp. X I. 

Prafatio a Galeno libris de Antidotis pramiiTa 
("'ompofitiones medicamentorum qua affectiones curant, & non f™,v 
, .. . y«mpondtur,fcd intra corpus fumutur,ueteres MediciAntidotoscn' 
Antidoti u> Tres autem funt ipfarum differentia.Quadam enim letalium medicam ' 
n * torum gratia exhibentur Quadam ob beftias uenenum eiaculantes 0,? 
dam affedionibus ex malo uidu obortis auxiliantur. Aliqua triplicemu 
fum promittunt,quemadmodum etiam ea qua Theriaca appellatur ™ 
Hcdychroi flr . H^dychroi in Theriaeam ingrediemis praparatio. 
breetratio Afpalatht radicis corticis, calamt aromatici, colli,afari,xyloba!fami 

r r phu,amaraci,maftiches,fingul.drach Yi.carpobalfamidrach.ij.Maridrac 

xvi. floris iuncitotundi odorati drach.ij. cinamomidrach.xxiin amomi’ 
cautae,Rhei,fingul.vii).nardilndicae»folij,finguI.drach.xtj. mytrhe drach' 
sexiiq. croci drach. xtj. Vino bono excipe, 8 C paftillos efforma dieitis 
opobalfamo tindis. 6 


ViMorufcil Pafflllorum fcilliticorum praparatio. Scillam luto aut farina maffj 
luteorum prx oblitam moderate affato^ acceptis interne partis iplius partibus duabus, 
pmtio ^ & farina erui parteuna,terito SC fimiliter paftillos efformato. 

VujiiUoruThe Paftillorum Theriacorum praparatio. Viperas quatuor autquint» 
riucorumpre fuluiores ac recens captas fumito,6t: deipfls ad caput &'ad cauda, quatuor 
pmtio digitorum magnitudinem amputato,& tota pelle interaneiscj ipfarum ab- 

latis,reliqua in noua olla cum anetho &Tfale coquito, donec fpinade car/ 
nibusdifcedant. Deinde ablatis ac diligenter a fpinis purgatis carnibus, 
puri panis aqualem portionem ipfis ammifeeto, 8C trita fimiliter in paftil, i 
los efformato digitis opobalfamo tindis.&T in umbra ficcato. 

Tierucxprm Theriaca Antidoti praparatio. Paftillorum fcilliticorum drach. 
purutio xlvitj.Paftillorum Thcriacorum drach.xxiiq. hcdychroi dracb.xxiiij. cilia 
momidrach.xxfiij.piperis communisdrach.xxiiij.fucci papauerisdrach. 
xxiirj.iofartimficcarumdrachmas.xp. fcordij, buniadis feminis, iridis II/ 
lyrica, agarici,glycyrrhiza,opobatfami,fingul. drach.xij.myrrha,croci, 
zingiberisjRhei pontici.quincjj folfj radicis,calamintha,marrubij,petroc 
felini» fiaebadisjcofti,p/peris albi & longi,didamnMunci rotundi odora 
ti floris, thuris maiculi, terebinthina, maftiches,ca(Tianigra,fpicatiardi, 
fingul.drach.vi.poltj floris, flyracis, apfi feminis,fefel(s, Thlafpis,ammij, 
chamadryos,chamapityos,hypociftidisfucci,malabathri,nardi cete, 
mei,gentiana,anifi,foeniculi feininis,lemniafphragidis,chalcitidis tofe, 
amomi, acori, balfamiqjhu pontici, hyperici,acacia,gummi,cardamomi, 
fingul.drach.iitj.dauci feminis,galbani,fagapeni, bituminisyopopanacis, 
caftorq,centaurga,ariftolochiaclematidis,finguI. drach.ij. Mellis Attici 
Iibras.x.uini falerni fextar.rj.Opium, hypociftidem,myrrham ,fagapenu> 
llyracem,araciam,opopanacem,in pilam mittito,& modico melleaffiifo, 

tundens diffbluito.Ddndeuinoadiedo ut iltperemineat,ad triduum mace 
rato.Poftea reliqua tufa unito-Mefipfum defpumetur. Reponitur in argen 
Vpu Tltiru. tea aut nitrata uafa non ualdepiena-Etopercula lingulis diebus demuntur. 
«< Vius iplius eft,fi res urget,itt morfis a beftrjs uenenatis,& his quiueneninn 

acceperunt,poftTeptimuma. praeparatione annum, nucis ponticf magut 
tudine,cum uinicyath. irj. itautbisin die bibatur. Similiter etiam his qui 
ab aliqua obfcura periclitati funt caufa,utcorruprio in corpore letalis me/ 
dicamenti qualitatem fit imitata,quemadmodumin peftilenfibus confit/ 
tutionibus tfiaxime fierf fofet.femel in die datur. At in altjs aflWKonibus 
poft decennium iplius ufuseft, 6fu% ad uigefimum annum. Intute» 




ro,& thoracis aut lateris doloribus, non febrietitibus c«m uinomulfo, fe 
f Jjri^ntibus cum aqua mulfa, datur ad nocierti faba: Aegyptia magnitudi/ 
ne. Sanguinem fpuentibus, fi recens eft rhalum, in poicatfl diuturnum, in 
fymphyti decodo datur faba Aegyptii magnitudine mane &: uefperi. in/ 
flatis SC torminofis,aut coeliacis datur mane ex aqua calida , faba, pgyptite 
magnitudine-Appetentiam intenfam excitat A'rigore, perfrigeratione,&: 
biIisuomitu,ante acceffiones pota Iiberat.Mefifes moliet, 8C mortuos fce/ 
tusetjcit, faba Aegypitia magnitudine pota cum aqua mulfa,aut paiTo,in 
quo ruta aut didamriuni coduni eft. Facit etiam ad itocem abfciffam.et per 
fc,a:cumduplatragacantha, exuinomulfoaitt paiTo pota, &fublingua 
detenta, SC eliquata. Splenicis et hepaticis datur ex pofca.Si fcirrhi duficia 
adiit,ex aceti mulfi,aut aceti fcillitici fefquicyatho.Nephriticis cum aceto 
mulfo fabg Aegyptiae magtiitudine.Dyfe(iteric/S tantundem cum rhois de 
codo,mane & uefperi. Ad uifus quoqj hebetudinem fumme facit hoc mo/ 
do.Antidoti St opobalfami fextantem,cum mellis cyatho mifceto,&: pau/ 
latim illinito. Detergit etiam dentes. Pleriqi etiam praiferuationis gratia 
ipfanl accipiunt, in nouiluriidfabasgraeca: magnitudine, ubi probe conco 
xerunt,cum mellis cochleario uno, 8C aqua: jyathis. tj. Similiter etiam in 
profedioriibus ipfa utuntur,quum uitiatum aerem aliquem, aut aquasfu- 
fpedas habent, in locis ubi iter faciunt. 

Sales Theriaci. 

Viperasfumito recens captas quatuor. Deindelalis ammoniaci aut SuteithifUa 
communis modium Italicum, j. in pilam mittito, & cumipfohac incraf/ 
fas partes conrundito.Gentianj fefquiIibram,ariftoIochia: rotunda fefqui 
libram, cetaurtj tenuis comglib.tj.cardamomi,marrubij,linguIorumfexun 
cem, fcordtj,aptj, chamadryos creticg ,1'inguI.Iib. j. rutj fatiu* feminis fe- 
xtar.tj.Mellis Attici menfura iufficiente hac unito, 8C dimidiam ipforum 
l partem in ollam nouam dato, deinde quatuor uiperas uitias adqcito,infu/ 
percy ad ipfas, etiam fcillas teneras recentes minutim conciias addito,atqj 
ita reliquam dimidiam partem fupefioris mixtura; fuperihtjcito, 8d olla di/ 
ligenter operta,tribus aut quatuor foraminibus operculum lpfius perfora/ 
to,quo uapor peripfa exhalans,affationis modum tibi ftgiiificet. Primum 
enim apparebit fumus multus, exiens caliginofus ac tialde turbatusdigni 
ficatis quod ignis iam feras ipfas contingat.Atcp tUnc tu diligenter caue,ne 
quid de hoc fumo infpires,dum aer a uiperartim exhalatione inficitur.De* 
inde quum ceffauerituapor,&: flammam quandam exilem coipCxeris per 
foramina egredieritem,tunc fane quam optime affatas putato, ateg fle olla 
ab igne ablatam,per totam diem ac nodem perfrigerato.-poftea aperito, 8C 
exemptos carbones diligenter tundito St cribrato cum his mixturis.Rutje 
fylueftris feminis, hyffopi cretici, fingul.dodrantem,feminisfcenicbIi,nar 
ai ceIticcejftachyosfcythicas,fiiigUlorum fexuncem, petrofelitti macedonf 
ci,malabathri,foliorum, fingul. trientem,amomi,racemi, hormini feminis 
tofti,fingul.quadrantem,origani cacuminum,thymi cacuminum, fingul. 
fextanteni, baccarum itiniperi,piperis albi, St longi, fingul.libr. filphtj radi 
cisdextantem,feminiscoriatidri, zingiberis noti perforati,fatyrij feminis 
aut radicis,pulegtj,fe(elis mafftlieiifts, mentae, fingulorum fexuncem,caffig 
fiftulaeiextantem.cinamomi unc.j.Caeterum ego prarparaui ut beftias non 
exufferim.fed paftillos exipfis paratos,ue!utin Theriaca expofui,cum his 
qu*cum beftqs uruntur mifcut, & hoc propterea.ut quam in fe habent a/ 
maritudinem,eam in uftionedeponant.Tantam autem menfurampaftil/ 
lorum adieci, quantam coniedura affequi potui quatuor uiperas habere. 

Et euaferunt reuera optimi. 

Antidotus Mithridatica ex Scinco. Myrrhae Troglodytica:, zin/ 

Biberis, cinamomi,fingul. drach-x.ipica: nardi. Thuris, thlafpeos, opobal/ 
famfifloris iunci odorati, coftijftcechadis, fefelis, galbani, terebinthina, pi 

D peris 


3> 4 PAVLI' AEGINETAE. 

peris longi,cafiorij, fucci hypociftidis,ftyraciS, Foliorum mal-bsA ■ „ 
guIdrachiiij.caiTia:nigra:,poltj,piperis albi,fcordtj, dauci (eminis ’ A 
baIfami,cypheos,bdeIlq,nardi celtic»,gumini,petrofelini,opii „ j arp °' 
mi,foenieuli feminis, gentiana?, foliorum rofarvr,fingul.drach.vin'a-i' 1 ’ 0 '' 
ni,anifi,acori,phu>fingulorum drachmas! irj. mei Athamantici af . a m ’ 
tris fcinci, hyperici feminis fingul.j.s. Vini & mellis quantutn 
•Praparato fimiliterurTheriacam.Galenus dicit hanc ad eademfac 
'qua? etiam Theriaca, exceptis his qui a uipera morfi funt.Nam ad 
riaca efficacior eft. . os ‘"e 

to> Antidotus ex fanguinibus, Faciens ad omnia uenenum eian.l,- j 
&- ad localia medicamenta. Piperis albi Si longi, cofti,acori,phit anS 
damni cretici,fingul drach.q. amomi, opobalfami, feminis rut*fyi ue !>. 
feminis faeniculi,cumini Aethiopici,anethi, fanguinis anati» mafculir 
ci,fanguinis hoedi, fanguinis anieris, fanguinis anatisfcemin*,buniad^ 
fylueftris feminis,fingulorum, drachmas.iq.gentiaha; radicis,trif 0 ln ,w 

ci odorati floris,Thuris,rofaruficcaru/ing.drac iirj.cinamomidrac.ri fc' 
drj drach.virj.petrofelini,polrj,myrrha;,nardi,fingul.drach.vi.caifiadraf 1 ' 

iti-fucci cyrenaicidrach. iij.joachadis drach.v. afari drach. tj. ammoniaci 

Thymiamatis drach.iij.mei Athamantici drac.ij.agaricidrac.tj.carpoba!/ 

, fami grana xx, Mellis codi quantum fatis eft. ... 

Acetum mulfum fimplex. Aceti acerrimialbi fextar. j. aqua f e , 
xtar.tj. Mellis fextarium.j. Coquito ad liquidioris mellis compagem, mtl 
inter coquendum defpumans. 

ii= Acetum fcilliticum. Scillae alba: concife, Si in umbra (iccataad 
dies quadraginta, rurfustfc purgatae, minam unam, aceti boni fextar.xij. 
Hac fimul in uas mittito, idcp opertum ad dies fexaginta ad folem expo/ 
nito, poftquas fcillamexpreffam abijcito. Acetum autem excolatumin 
aliud uas transfundito. Quidam fcillteminam.j. in aceti fextar. vj. mit, * 
tunt. Altj uiridis fcillae idem pondus inacetum conijciunt, &admenfes 
fex fimul in uafc efie finunt. Et efthoc magis inciforium. Facit autem ad 
fluxiones circa os, fi colluatur, Si ad multas internarum partium a fle, 
diones, fi bibatur, exceptis his quae cum ulceratione confiftunt. Facit 
item ad plura alia. 

Acetum mulfum fcilliticum. Scillae partium internarum tenera/ 
rumlibr.rj. acetiacrisalbifextar.xv.pipcris,petrofeIini macedonicffin/ 
gul. fextantem, dauci cretici,ammij, anili, nardi celtica, liguftici, afari i 
cardamomi.ipicae nardi, amomi, rhei pontici,fingul. (cmiunciam, femiV 
nisfceniculi, cumini, filphtj, zingiberis, pyrethri, hylTopi cretici,co(lif 
pulegtj ,fingul.unc. j.mentte uiridis fafcicukim.j. rutae uiridis ramulos.?.' 
Mellis Attici fextar. j- fapte fextar.ij. apij uiridisfafciculum.j.Intemas fcil 
Ite partes albas contufas in acetum mittito,&ad dies feptem fub caniculae 
ardoribus macerari finito. Deinde exempta fcilla, ficca quidem iam cori/ 
tufa, uiridia autem non contufa,in acetum dato. Si rurfus poftfeptem dies 
omnibus excolatis, mei Si fapam ad acetum addito, &: ad copage coquito, 
uitreoqi uafeexcipito. Vrere hoc auxilio Si ieiunus uelut potionequeante 
cibum fumi folet, Si cum cibo ad intindus. Eft enim longe utililfmHmi. 

Medicamentum Galeni ex fcilla, facteris maxime ad comitiales. Seif/ 
lam in tenues partes manibus confradam.in uas quod mei habuit conjfce,-' 

Si id probe opertum in loco ad meridiem conuerib, fub canicula: ardori/ 
bus expone. Poft quadraginta dies ab ortu caniculae folue,&fcillycorpus 
effluxiffe comperies.Exceptum itaqj fuccum ipfius optimo meile condito» 

. Si hisfingulis diebus cochlear, j. praebeto, pueris partium,perfedisma/ 
iti gnum.SedS; ipfum fcilla corpus cum meile terito,indeqj cochlearium exi 
hibeto. Eftautemhocfacultatepofteriusfucco. , ’ I 

Philonis Antidotus. Piperis albi drach.xx.hyofcyamidrac.xx.fuc/ 
cipa> 



..■papaiiens drac.x.croci drac. v. pyrethri, euphorbq/pica- nardi, fingul. 
*drach.j’MclIi s Atficijatn alterius boni probe quod fatis eft Dato per< 

fe<3is nucis ponticar magnitudinem, minoribus fabar,pueris ciceris. Medi* 

mentum e (j q ao d dolorem maxime fedar,&f fomnum inducit. 

Athanaliadolorem fedans pleuritica,Oribaftj. CalTijdrach.viti.ipi* Atlimfli 
nardi,amomi, croc i,optj,ftyracis,myrrhe,cofti,fingul. drac.iiij.mellis de 
fpumati quod fatis eft.Dofis efteadem quwphilonis antidoti. 
f. Antidotus ex duobus piperis generibus,(imilem uim habens. Carda» 
jnomicaftorifiopti, fingul.drach itj. myfrhg, cofti, piperis albi, & longi, 
galbani, fingul. drach. itj. crocidrach.itj. Excipe meilecodlo, Sipraer 
|e faba magnitudine. < 

Antidotus ex papaueris capitibus> oC fapa. Capita papaueris uiridia 
non aquofa.viq. aut. x. poftridietit decerpferis, cum glycyrrhizar un/ 
cia una,in fapar fextario uno, ad diem unum macerata, coquito donec flac 
tefcant, & ubi moderatam habuerint haec compagem, ab igne ablata ua/ 
feexcipito, acutitor in febrientibus qui uigiltjsinfeiiantur, dC fi de capi» 
tein thoracem tenuis fluxus fertur. 

Antidotus ex papaueris capitibus,&T meile. Capita papaueris ue/ Antiiotwuda 
liitdicHim eft, glycyrrhizaeunc.j. in aqu* pluuialis aut fontana fexta/ rise*papan*, 
rio-i-donec flaccefcat coquito ac exprimito,Si ad decodlum mellis fextari rumupitibin 
um dimidium adrjcitoA ad fpiffi tudinetn coquito. Datur his qui eum do/ 
loris mitigatione,Si fomni indudlione,infuperetiaexpurgatione SC exter 
Done opus habet,eoru quf in thorace, aut circapulmonem et rhenes hjret. 

! Antidotus expapaueris capitibus copofita. Aqute in qua capita pa 
paueris iuxta relatum modum coda funt, fexrar.j. uini dulcis heminas, ij. 
mellis libr.j.croci,hypociftidisfucci,fingul.drach. iitj. coquito ad compa/ 
gem. Ceterum ea quae ex meile, 8f capitibus papaueris, & malis cydonrs 
| paratur, ftomacho gratior eft. Verum efficacior eft,fiuna cum papaueris» 

1 pitibus,etiam melilotuma: glycyrrhiza in aqua coquantur. 

Eclegma ex marrubio fimplex,ad tabefeentes maxime. Comae marrti e ckguuu u<t 
ctj lib- j. in aque heminis, vj. ad tertias coquito, 8C abiedia herba , pa. 
rem mellis menfuram aquae adqcitO,8dad mellis fpillttudmem coquito,in/ 
detj cochlear.i.prarbeto. 

Eclegma ex marrubio compotitum. 

Comae marrubij,iridis Illyricae,hyffopi,pulegii, glycyrrhizar,aptj,fin* 
gulorum fextantem,caricdrUm pinguium quadiatem nucleorum nucis pie 
nefrefinrtjquadrantem.Contundito in craftas partes ficca,dicum caricis 
inaque fextar.itj.macera ta,ad tertias decoquito. Deinde ad excolatama/ 
quam mellis lib.rj.adijcito,&f ad mellis compagem uftp coquito. 

Eclegma ex eruo. Amygdalarum amararum fextantem, farina: erui 
trientem,hyflfopi trientem, iridis femlunciam, nucleorum pineorum tore 
refadlorum fextantem,Me!lisfextar.i.aut quod fatis eft. 

Edegmadodecatheon. Iridis Illyrice trientem,erui trientem,hyfto Doicathon 

pi fextantem,feminis urticj fextantem, glycyrrhiza fexrantem, fani gre; Ec legnui 
ci fextantem,bulborum trientem,feminis lini torrefadli trietem, melanthq 
fcrupul.xvitj.pulegtj fcrup.vj.nucleorum pineorum torrefactorum fextan 
tem,piperis icrup.vj.Mellis quod fatis eft. . ... 

; AntidotusSotira. Spicenardifcrup.xxxix.myrrh?fcrup.xxvrj.croe somdntii» 
ciferup. xxxvi). caftorij fcrup.xxxix. petrofelini fcrupul.xlv, anili ferup. ™ 
ix.aptj fcrttpvij. floris iunci odorati ferup. xxxvi.caflij ferup. xif. piperis 
longi ferup.xtj. feminislinonis fcrup.vf. ftyracis fcrup xvitj.amomi ferup. 
xtj. fefelis ferup. xij. hedycroi fcrupulos. xviij. cofti ferup. xviq.Mel/ 
lis quod fatis eft. „ , r 

Medicamentum ad tuffim exftyrace. Amomi,caftite,fingul.iextaiy 
*«m,ftyracis,fpic^ nardi,fingulo.fefquiunciam, croci, piperis albi, fingul. 




jis pavjli abgiNetae. 

unc.i- Mellis fextar. i.Exhibc cochlearium unum. 

Medicamentum Philoxeni,ad fuppuratos,& fluxiones diuturno » 
Terebinthina: drach.xxviij.nardi drach.xvi.myrrh*fta(3*d ^ . * 

cardamomi,bulborum,fingul.drach.vi.crocidrach.xtj.galbanidrach •’ 

galbani drach.xvj. amygdala amara, lxxx. Mellis heminam. Bihiw' 
aqua faba; Aegy ptia: magnitudine^ urex 

i. Antidotus Efdrae multi tifus. Eftenfm exhisqusualdeficcant A 

mi fcru. vi.croci fcrup,xvitj.feminis dauci fcrup.j.s.feehiculi feminis fo? 
itj.caffia: fcrup. j.s.noris itmci odorati fcrup. iitj. S. cinamomi fcrup «h 
pocyftidis fucci fcrup. iitj. S.fulphuris fcrup. v. feminis papaueris fou 

v.pyrethri fcrup.iij.petrofelini fcrup.j.S.iridis Illyricae fcrup. vij.s.hyoffv« 

mi feminis fcrup. xiij.s.fpice nardi fcrup. vtj.S.feminis rutarfcrupiianethi 
fcrup. iij.cardamomi fcrup. irj. rofarum ficcarum fcrup. iitj.s. Floris nerK 
(Eft autem tielut ftliqua, ex qua rofa rododaphnes emergit) &rofe ipiing 
fingul.fcrup.iti. Rheifcrup.vj.gentiana: fcrup. vj. hedychroifcrup.js tri, 
gacanths fcrup.xv. Lyctj fcrup. vj. foliorum citrij fcrup. vj. feminis ocimi 

fcrup. j.S.anifi icrup. iij.codi, mvrrlic,fingul. fcrup. vj.bdelltj fcrup. xvi.fuc- 
ci artemifif fcrup.xitj.rhois fyriaci icrup.xxv.s.afari,uentris mergi,lapidis 
Iafpidis, finguloruinferup. irj. piperis fcrup.xv. caftorij fcrup.j.s.cimolia: 

fcrup.vj.fifonis fcrup. jx.ftyracisfcrup.jx.opobalfamifcrup.xij.fefejisher/ 

ba: ici up.j.S.Mellis uncias. xxvirj.Vinj quod fatis eft. 

Medicamentum ex malorum cotoneorum carnibus. Malorumcoto/ 
neorum purorum lib. irj. concoquuntur inuini ueteris fextar. iij. deinde 
teruntur, Si adtjctuntur ipfis tritaha:c, piperis, anifi,ligiifticijfinguio. 
uncj. Quidam etiam zingiberis unciae dimidium addunt. Qui pro uu' 
no acetum.fumunt. 

10 Medicamentum exmaiorum cotorteorumfucco. Ad proftratamap/ 
petentiam Si argreconcoquentes commodum.Malorum cotoneorum ma s 
turorum fucci fextar. tj.mellfs boni fextar.rj. acet i fextar.j. zingiberis qua» 
drantem,piperis albi fextantem. Ad fpiffitudinem coquito. Hoc ad perfri* 
geratos pra-parat Galenus. In quibus autem,inquit,bilis abundat,eitrapi 
peris 3d zingiberis ammiftionem praeparato. 

„ Mcloplacuntij id eft placentae ex malis cotoneis prsparatio. £ 
Malorum cotoneorum purorum lib. vj.coqutintur in uino donec flat* 
ccfcant.Deinde ad excolata ac trita quidam adtjciunt Mellis lib.vitj.8i ad 
lentum ignem coquunt, mouentes fubindeferula, donec totum manusno 
inquinet, &: tunc contufa haec adtjciunt, piperis quadrantem, anifl qiia/ 
drantem, petrofelini unc. j. Quidam etiam zingiberis unc.j.& malli/ 
ches unc. j. Deinde mixta in placentas femuncialcs efformant, Si cum 
lauri folijs componunt, 

w Cydonatum friabile fruftaintegrahabehs. Maloru cydohiordpu/ 
rorum in frufta conciforum libra:. viij. coquuntur in uini fextarijs.viij. tno 
derate,utnon difloliiantur. Deindeammifcenturipfis,mellisdefpumati 
lib.Viij piperisbeflts,petrofeltni,anifi,fingulorum quadrans,zingiberis 
quincunx,fpiej nardi fefcuncia,catyophylli uncia una.Omnia hjcconfu* 
fa,3d moderate cotflaadiufculi fpiifitudinem tollito , & ubi perfrigefata 
funt,frufta fimu! cum iufculo componito. 

Antidotus ex tribus piperis generibus. Piperis communis,albi,lori 
gi, fingulo-drach. vij.zingiberis,anifi,cacuminum thymi, fingulo.drac.tj. 
Mellis quod fatis eft. 

Alia oribafij. 

Piperis albifextantem,piperis nigri,longi,fpicptiardi, cinamomi.attl 
mrj.caroi,hyffopijfefelis,dauci,petrofelinijfingul.unc.i. zingiberis drat; 
iitj.Meliislibr.itj. Alia. 

Piperis communis quadrantem,albi Unc.j.longi unc.j.petrofelini,Ci« 


uber vii. 3>7 

namomi',aut caflta; duplum,zingiberis,fingul.uncq. Mellis une. xxi. Aut 
* quantum fatis eft.Ego etiam Thymi cacuminum Unc.j.ammifcui. 

Diofpolites. Cumini aceto macerati ac torrefacit une- j.piperis,zitl ri 
giberis finguIo,fextantem,tut| uiridis unc.j.S. nitri drac. ij.S.fxripe meile. 

Medicamentum ex calamintha, Petrofelini pulegtj, fefelis , calathin/ 

th. a:, fingulorumqliadrantem.aptjfeminis une.]'.cacuminum thymi unc.i» 
ligillHci tricntem.Piperis unc.xtj.Mellis quodfatis eft. 

° Medicamentum ex citrio,ad aegre concoquentes. 

Acetiheminas.iij. citrtj flue medici mali carnis lib.j.hyflbpi, ruta,ori 
gani, fingul. fafciculum. Hac per diem ac nodem macerata in aceto co/ 
quunturadtertiassetcxprefTaabtjciuntur.Ad acetum autem mellis fextar. 
j.ammifcetur,etrurfus ad mellis fpiflitudinem coquitur.Quod ubi fadum 
eft,afari,mei,piperis albi fingul. fextatis infarcitur. Datur inde cochlear, 
j.mahej&adfomnum. - 

Mera Galeni. Aloes drach.c. xyiobaifami, mafliches, croci,fpicS 
«ardi,afarucinamomi,fingul.drach. vi. Quidam etiam floris iunci odora/ 

ti, Sr caffiar, fingul.drach.vi.addunt.Datur ex aqua mulfa drach.f. 

Picra ex aceto mulfo. Ad ftomachicos, uterum, & hydropem Aloes 
trientem,folrj fextantem,cofti,cafiae, amomi,iridis, fingul dracfnj corticis 
radicis fceniculilibr. j. mafliches, nardi celticSe, zingiberis,fingulorum 
drach.ppipefis drach. j.mei.drac.paceti fextar. j.S.MclIis.fextar.jS.Foeni 
culum in aceto ubi prius codum eft abijeitur. Deinde mei adrjcitur,& fa/ 
da ad mellis compagem codura,reliqua trita itlfpergantur. y, 

Medicamentumoptimumexhepatelupino. Gentianae,chamaepi til 
tyos,petrofelini,marrubri,feliisurfini,finapis,fcolopcndrtj,radicispanac'is tu 
mintyriibiae,feminis brafTtcae,ariftolochiaelohg£,pipe?is albi,fpicae nare 
: di,co(li,erucf feminis,eryngq radicis,poltj,echij, eupatorrj, baccarum Iu/ 

B niperi, hepatis lupini, enular, fingulorum jqtiales partes meile codo exci/ 
pe.Daturnucis ponticae magnitudo.ctim uino mulfocodo. 

Theodoretusex Anacardijs. Anacardiorum unc.j.S.troci, caiTur, xl 
fblij, fpicae nardi, caryophylli, mei,agarici,floris iunci odoratijrhei, epi/ 
thymi,lingUlidrach.iitj.acori,piperis fingul.unc.-j s. aloes quadrantem, fa/ 
xitragae,mafliches, iridis Illyricae, fingul. Unc.j. s, myrobalanotum unc.j. 
Melhslibr.j.aut quod fatis em 

Theodoretus abfqueanacardrjs. Aloes drach. Ix. agarici drach. 
xxiitj.croci,ca(fiae,rhei pontici, acori, cinamomi,maftiches,fingui drach. 
x.cofti,feminis ruta:, piperis a!bi,fiogul.drach; viq. ipicaenardi drach.iq. 
xyiobaifami, afari, chamardryos, mei,fingul. drach. iitj.Mellis qUod fa - 
tis eft, Quidam etiam his addunt anacardia . ij. Dolis eft drachmae, 
ij. cum'aqua mulfa. 

Cyphoides- AdHcpaticos,8f thoracis affediones. Vua-paffae eat/ 
nis drachmas.xxv.croci drach. j. calami drachmaS.ri.bdelln drachmas. ij.S. 


’. Vini quod fatis eft. 

Cyphoides aliter. Alexandri. Croci,cinamomi, bdellrj, fingul. 
drachmas.iiq.myrrhae, calami, fingul. drachmas q. afpalathi, foris in/ 
unci Odorati, fingul. drachmas, irj. caflice, nardi, fingul, drachmam.-j, te/ 
rebinthinaedrachmas.xvi.uua:pafllecarnis drachmas, clx.Mellis hemi/ 
nam. j.s.Vini Chtj quod fatis eft, 

Medicamentum ex Cacano hepaticum. 

Cacaniunc.j.cofti unc.j.foltj fetup.virj.piperis albi fcrup.Vi.fpic* nar 
diferup. vi.Mellisquod fatis efl.Daturcochlear.j.cum conditi potione. 

Zopyrius/ Myrrhae drach. v.croChcafligfingulorum drach. iitj.cina 
' i > tnomi drach.iij. (picae nardi drach.ij. floris iunci odorati drach.tj. piperis ai 


bi 


3>* PAVLIAEGINETAB , 

bidrach.j.S.thuWs drach.j.cofti drach. j. Mellis quod fatiseft, 

Pfoma Peonta. Styracis calamitg drach. vi. thuris,amomi,croci;finr,,.t 

Antidotus j.s.fpictenardi drach. vi. folij drach.i).piperis albi drach.vi.pfp e ® U ’ Unc ' * 
munis drach. viij.myrrha unc.j.cofti unc. j. Mellis quod fatis eft S Com ' 
Catapotia hepatica ,dofithei. Aloes unc. j. fpica nardi, folii co fl- 
Imgul.fcrup.ii.agarieifcrup.viij.inaftichesfcrup.xiij.epithymifcrup iifj’ 

Acetum mulfum ad fplenem. Capparis radicis corticis,ftolopcdrrl 
fpica; nardi,afari,iridis,floris (unci odorati,floris (unci quadrati,anili c ' * 
minijfceniculi,acori,frudus eric», fingulo. unc. j. foliorum myric*,foi,v 
rumfalicis, radicis aptj, dendrolibani, fciIlar,flnguIorumfextantem aci 
ti fextar. itj. Mellis fexrar.itj.ammoniaci Thymiamatis,quadrantem.Prav 

parato uelutfcilliticum. Dato cochlear.ij. 

Acetum mulfum facies ad calculofos. Saxifraga, betonica,grami/ 
nis,adianti,fpicanardi,carpefia,afari,eryngtj,finguIorum unc.f. petrofe/ 
lini macedonici, ruta feminis,fingul.unc.s. foeniculi uiridis, fcillaaflata, 

chamadaphnes,fmgul.fextantem.Capparisradiciscorticisquadrantem,' 

fij fextantem, aqua, aceti, mellis, fingul.fextantem. 

Pof.tcdlculos Pofca calculos atterens- Pulegij,ma(fichcs,feminis api], men;a;fic> 
atterens ca,Cnguloruni unc. j. falis communis torrefadi, Iib.j. feminis coriandri, 
fpica nardi, anifl,ammtj,(ingul. ferup. vi- folrj ferup. iiij. piperis albi unc. 
S.autcommunisunc.j lithofpermatis fexuncem,betonicgfexuncem,ace/ 
ti boni fextar. v.Omnia tufa, cribrata ac leuiflime trita, per triduum aceto 
ammifeeto, 6c’ per dies xl.infolato. VTus autem tempore,ex cicere nigro, 

& afparagorum radice,apiocg 8C adianto dccodu pararo,ad ipfiustem* 
peraturam aceti Heminas. rj. adrjcito, agroqs in calidobalnei folio biben/ 
dum prebeto. Quidam uero relatarum fpecierumpuludli fcrup.xij.cumpo 
fca ex pradidorum relatarum herbarum decodo mixta exhibent,2C nihi/ s 
lominus efficax eff medicamentum. 

.. Conditum calculos atterens. Piperis albi.faxifraga,fpicetiardi,li/ . 

ontm ^oipjfjn^bctonicjJinguI.unc. j.petrofelini, folij, fingul.unc.j.s. feminis 
loTn Ci ' rlIta ’ fvlueflris unc.S. Mellis fextar.]. Vini Afcalonita fcxtar.xvi. 

Medicamentum ex hircino fangtiine. Quum uua inceperit matute 
irem jangui f cere | 1|rc j a . tatc u ig c ntis fanguinem accipe, 8C in fole fleca, deqi ipfo co/ 
"tum" 1 “ m ‘ chlea.tj.prabe calculofis cum paffo cretico. Quidam etiam amomi & folij 
Cicadarumm GnguIo,quadrantem ammifccnt.Ali]etiam myrrha fcfup,iitj. 

rumme Antidotus Rhenalis ex cicadis. Lithofpermi, acitspiicisufti,fefe/ 
m m Iis,firigul.unc.j.ammij,cucumeris fatiuifeminis,faxifraga,uuarumpalla/ 

rumexemptisuinaceis,feminis,althea;,phafeolialbi,lyncurtj,finguloruin 
unc. s.fpica nardi, phu,mei,Iapidum ex fpongi)s,fingu!.drachmas.]'.adiaS 

ti,feminis paliuri interna partis,fij licci, radicis rubi, graminis, polypodfj 
fingul.drachmas.iij.hircini fanguinis ficcati uelutdidum eft/ctup. yi.cica 
darum ficcarum, ademptis capite, alis ac pedibus, trientem, piperis albi 

' drach. vi.Meilis codi quod fatis efi.Datur nucis pontica magnitudine,in 

condito,aut decodo tribuli,autfaxifraga aut finonis,aut radicis afparago 

rum,aut graminis, aut quinquefoltj,aut radicis herba lanaria. 

Antidotus ex lithofpermo. Lithofpermijbetonica/axifragajpe^ 0 . w 
felini,piperisalbi,aqualesportiones.ExcipemeIle. 

Antidotus ex femine porrf. Piperisalbiacnigri, dauci cretici,cucu/ 
meris iatiui (eminis,fceniculi feminis,porri feminis, petrofelini Macedd' 
nici,Pyrcthri,zingiberis,folrjfingulunc.j.MeIlisquodfafiself. 

Antidotus cxTccolitho. Spicae nardi,hyfl"opi,tecolith/;finguloru 
ferup. vu]'.piperisrcrup.xij.zingiberis,perrofelini,cofli,faxifragar,Dngn|‘ 

feru. vi.calTia,feminis aprj fing.fcru.iij.cyperi feru. vi.rameti eboris ferup* 
'•••* - raifcru.nij.Mel!isquantumfa<i s f f ; 

' H Anfidotu' 


iij.cardamomi ligni feru-vi. lithofpermi fc 




Antidotus ex femine maluafylueftris. Cucumefis faturi feminis 
Sjrachmas.xij.hyofcyamifeminisdrachmas.Vi.cieuttefeminisdrachmas. 

in.alij vi-habent, opi), fcSnicuti maluafylueftris feminis, croci, fingulo • 
j-utndrachnjas. ii)-feminis apq,drachmas; vi.cafTiadrachmas.iiij.amygda 
l as .x.nttces regias.x.nuces ponticas.x.afari drach.iirj. Excipe paifo Creti/ 
co , 2 dobolos.ii).prabe non febrientibus cum fapa. QuidS meile CxcipiEit. 

Medicamentum Rhcnale ex bellariis. Ad uefica aerhenum ulcera tio' Brffariorfc» 
nem. Vue paflie albaeuinaceis exemptis 4 nu'cleorum pineorum rCcent/um meiiamend 
Ongul.fext.mtem , cucumeris feminis decorticati , baccarum myrti exem/ 1 
pto ofle.amygdalarum amararum, palmularum pinguium.feminis aprj,fe/ 
minis papa aeris,croci. fingulorumdradimam.j.myrrliefcxtantcin.Expar» 
fo drachmam.), ieiuno bibendam prabe. 

Antidotus Satyriaca. Zingiberis, fatyrtj fuperiorfs, fingulorum saymcj 
drachmas,viij.fctnci cauda,nici,afari,petrofelini, cardamomi, fefelis.firi/ 
gulorum drachmas.iiij.ferriinis erucae, cinamotrii,Angulorum drachmas. 
jij.horrnini,piperisalbf feminis cnici, Angulorum drachmas.!).floris irin/ 
ci odorati, fpicjnardLfinguloru.drach.j.fanguinishircirii myftrum.Datur 
drach.j cum uino, debilioribus cum Iade. 

Catapotia exxylotnacere,addyfentericos. 
Xyloni3ccris,opij,r!iei,Angul.icrup.Vi.galIa, myrrha, fingulorum itylomicerSi 
imc.j. Excipe uino fpathite, uupotU 

Antidotus ex corallio,podagrica. Rhei barbarici,peonie,myrrhg Podagric* m 

;Cro.g!odytica,fpica nardi,fingulorum fextantem,foItj unc.j. caryophylli .tUoH 
grana.xv.anigallidisrufleumideftpuniceum florem habentis, quam ud/ conmitimmd 
canScorallium,unc.S. artftolochia longa trientem, Sdrotunda trientem. 
pawrfcrtipulus.).qUotidicconcodioncprobe fada. Incipereucroopor/ * 
tetab aquiriodio autumnali,quod eft circa.xxiitj. diem mefis feptembris, 

B Sd fumere deinceps ad dies quinquaginta,Sd intermittere drebus.xix.Atq; Am ‘ tempoi 
ita facito donectmpletiFuerinfdicsquibusfumis.ccclxv.Sub caneporro **>nrMio 
in totumuacato, hoceftaxxiiij luhjufp ad Auguftum completum. Ab= 

(iiiicndum eft a uen«re,carni'bus maxime porrinis, falfamento.garo, beta, 
dauco,menta,Iaducis codis,8dpeponibus: A’ pifcibuScapitonibus, go/ 
bjjs, mollibus Sd tefta intedis: fid ab omnibus leguminibus, Sd ab omni/ 
bus flmpliciter crafliim fuccum habentibus, Sd a uino nigro ac uberiore. 

Lauent autem quotidie,5d exerceant fe autpcdibus,ant equo,aut uehicu» 
joiAt uero qui fleciore habitu praditi funt,ht ptiainfi pleniore uidu ufi fue 
riiit, non laduntur. 

Antidotuspodagrica.Agapeti. -t.... » ..,. 

Folrj, rhei barbarici, croci, fpicae nardi, myrrha Troglodytica, cofti, 4 

rhamcdryosfingu!.fextante,atoes hepatice quincScem, hypcrici, peonie, r cum 
fingulorum quadrantem, ariftolochial6nga,phu,mei,damafonij,anagab 
iidis, lmg. triente. Vtendi modus ide efl qui cius qua ex corallio conflat. 

Antidotus Atadospodagrica. FoIr),mei,damafohij,anagaIlidisCe= t uSu tnti/ 
«ileum florem habentis,rubia,maftiches,croc.i,caflria,aloes hepatica, ge 
tiaiia,chamgdryos.fingul.unc.j.caryophylli,afari,piperis albi,£dnigri,fin 
gul.unc. S. fpicanardi,myrrha,Rhei barbarici,paoniaradicis,ariftoIo/ 
chia longa,fid rotunda,flngul.fextantem.Vfus idem efl. 

Antidotus proclifrpdagrica. Facit etiam ad coxendices. Chamgdry PrpcliMtii» 
os dodrantem,cenrauri) beffem, ariflolochta fepturicem, gentiana fexun tus 
cem,hyperfci quincuncem, petrofelini Macedonici trientem,mei qua/ 
drantem,agarici fextantcm,phu une.),Mellis Attici heminas.ij. 

Medicamentum ex. vi), rebus conflans, ad eadem.Hyperici,ariftoIo/ 
chia longa-,fingul.unc.j.centaurij,chamapityos,agaria',fmgul, quadrati/ 
tem,chamadryos fexunccm,gentiana quincuncem.Quidam etiam petro 
1,1 Mini unc.j.Meliis heminam.j.Daturdracb.j, 

D 4 nr 




Pu/lillorum 


DcPaftillif. Cdp. XII. 

j. TDAftilli ab orbiculari figura Trochifci nominantur. Speciei! mr™. . 

1 funt. Quidam enim bibuntur,quidam per fedem infundutur &®" 1, 1 
linuntur. Ex his igitur qui bibuntur, quidam fidunt aluurm aut S , ' V 
aut alium quendam fluxum, perfrigerando, aut adftringendo, a i,rl‘ neni ’ 
obducendo,aut ficcando cohibentes,uelut eft is qui ex fntn a A 3U ' eatus 

ftat,&: qui ex feminibus^ confimiles.Qitida dolorem eximunSqut 
fenfum torpefaciunt,uelut eft croceusiaut quod diffunduht,uelut hin • 
aromatibus conflant.Qiiidamfplenem,autrhenes, aut heparab obtura? 

ncliberant, uelut eft is qui ex amygdalis amaris paratur. Ex bis autemaS 
per fedem infunduntur,quidam acres humores obtudunt, utindvfem? 
uelut funt qui ex pompholyge,& amylo,& terra famia conflant, a:oerT? 
fana,aut huiufmodi alicuius fuccum infunduntur.Quidam alui aut fanm i 
nisfluxiones fiftunt,uelutqtii ex alumine, acacia, Si omphacio.DannmT 
qualis eft paftillus Philippbaut ex fpina Aegyptia conft a P ns,qui cum fuces 
rofarum aut plantaginis infunduntur. Quidam urunt, in dyfenterns dem 

fcendoproferpentibusconucnientes,ex fandaracha,arfenico,calce, char/ 

ta ufta compofiti,qui cum lentium aut oryza fucco infunduntur,iH 
. prius muria infufa e!oto,ita ut agroti prius cibum ac potum acceperint,ut 
ne quid de medicamentorum facultate ad ftomachum rapiatur. Vtilesau* 
tem funt maxime paflilli qui infunduntur, in affetSionibus infra umbilicu, 
Altius enim uis ipforum non progreditur. At uero quiillinunturfimilem 
quidem uim habent cum his qui infunduntur. Verum qui adftringunt,ad 
herpetasfaciut, pullulas, intertrigines, fanguinis eruptiones, ulceta fluida, 
quemadmodum paftillus Andronis, & polyida. Qui uero obtundunt, at, 
bunculis 8C malignisulceribus conueniunt, uelut eft albus, Sfquiexlota- 
rijs conflat. Qui uero urunt, uelut relati,& qui fauftiani appellantuf,iiide/ 
pafcentibus in pudendis ac ano ulceribus, In pterygrjs item, £d carne ex/ , 
crefcente conducunt. 


AScrpa/liUm Paftillus after. Croci, optj,caftorij,fpicf nardi, caflia,myrrha,figilli 
lemnij,corticis mandragora,fingul.trientem, dauci,d^t]’, anifi,fefelis,femi 
nishyofcyamijftyracisfingul.drac.viij.Teritocumuino. 
rigomis p*= Paftillus trigonus. Seminisaprj,feminishyofcyami,fihgul.draeh 4 
fi‘" m anili drach.iirjoprj.drach.irj.cum aqua terito. 

.... PaM ! l,s c rf feminibus. Anifi,ammrj,fceniculi feminisdinguWrach. 
iiij.feminis apfj,opii .feminis byofcyamffingulo.drac.ij.Excipe aqua trita. 

Paftillus croceus. Anifi,daucicretici feminisfing.drac.iirj.myrrliai 
caftort]',fingiiI.drach.ij.croci,oprj,lingul.drach.iti.feminisapij,ftyracis,lill 
gul.drach.iiij.hyofcyami feminis drach-vj.terito cum aqtia. 

Paftillus ex rofis. Acacia,gummi,floris rofarum,balauftiorum,fuc/ 
cihypocyftidis, gallarum, fingul.drach.iq.rofarumuiridiumfucci,feminis 
plantaginis,fingul.drach f-Lycrj Indicidrach.j. 

_ Paftillus ex corallio. Seminis hiofcyami, thuris, Ungulorum drach. 

viti.terrafamia,coralIij,minrjfinopici,oprj,{ingui,drach.iiij.amyIi,bala® 

ftiorum,fingul.drach.tj.Excipefucco polygoni. 

Paftillus ex fuccino. Phyllij quin cuneem,tnaftichestrictem,ramen¬ 
ti eledlri,iridis,croci,fingul. trientem,opi) fextantem. 

Paftillus ex fpina Aegyptia. Spina Aegyptiae,Rhois,thuris,Scacie, 
aluminisfcifl r i,fuccihypocyftidis,galIa,lemnrjligilIi,coralhi,f>niphl« 1 OT 
raiamiaafterisappeIlata,aIoes,ladani,aquaIespartes,uinoexcipe. 
Aplroiifutti Paftillus quem Galenus Aphrodifiafticum Clidion inferibit. 

eo» Clidion Cytinqrum mali punici, fpina Aegyptia, baIaufHorum,hypocymdis 

fucci,acacif,fingul.drach.vf.Lycif,rheipontici,oprj,finguldrach.ii|l-W 
c.tidionorU rha drach.ij.Excipe uino myrtita.atit decodlo rofarum aut myrti baccara. 

Clidion Oribafrj.Ad dyientencos,0e cceliacos. Gafljomphacitidis 



drac. viii-opij drac.fitj. cu aqua efformato catapotia, 5C aut itij. prahetoi 
’* Paftiilus ex cornuceruino, Addyfenrericos.&fanguinem Ipuenics. 

Cochlearum drach.xq.cornu ceruini ufti, galla tofta,acacia tofta, fih 
oitl.drach.y» obol.xij. baccarum myrti nigriiritmdrach. xv,opij tOrreFatfti; 
fucd hypochthidis,ftngul. drach. v. oenanthes drach, v). mandragorae radi/ 
iis fucci, terra farnixalterisdmgul.drac.xij. Rhoisobfoniorum drac.xiiq. 
ntalicortj tofti drach.ytj.thuris drac.vitj piceae corticis torreFacftidrac.xiitp 
(jyofcyami feminis tofti dracli.x.Rhois cpriarnfextar. rj. ujni nigri quantu 
fatis eftad coquendum fhoem,qup uinum crauilTimufiat. Hoc autem per/ 
colato reliqua excipiantur,SCpaftiHi formentur. 

. Paftilltts Amazonumv Seminis aptj,anifl,ftngul. drach. vj. abfinthq 
Cornadrach. iirjvmyrrha, piperis, opi), caftortj,fing'ui;drach. rj. cinamdmi ftiUrn 
arach.vj.Bxcipeaqua. 

. Paftillds ex amygdalis amaris. Anili; apij feminis, afari, amygdala/ 
tum amararum,abfinthij coma,equ?les fitigulorurti partes aqua excipe ,SC 
jjaftillos drach. j.efforma-Dato non febrientibds Cumftino mulfo.Febrici/ 
tantibus cum aqua mulfa. .... . 

Paftiilus ex erica fplefticus. Ericatfrucftus drach.iiij piperis albi,nalf 
di Syrtacj,aminoniaciThymiamatis,fingul.drach.ij.Ammoniacum aceto 
difloluitur, &ficcisadtjcitur, & efFormanturpaftilli drach. j. Ejaturauteth 
, paftiilus unus,cum aceti cyath-j; 

. Paftiilus ex ueficartjs. Seminis cucumeris fatiui decorticati triente, 
jiyofcyami feminis,cicutae,fingul.fextatem,fceniculi,rumicis feminis, cro . 

ci,nucleorum pineorum,amygdalarum amararum,opij,fingul.unc.j. Phy/ r ™ 
falidum hnc eft ueficariorum fextar.itj-uini quod fatis eft. 

Paftiilus Philippi, ad dyfentericos. Balauftiorum, acacia, fucci niUppipi/ 
iiypocift'idis,opij,rhois,thufis,myrrha,crocijgaIla, aloes,rhei pontici, ma /Mbit 
j licorij,baccarum myrti,fingul.drac.iitj excipetiino auftero,SCefforma pa/ 

‘ ftiilos.obol.iij.Oatd non febtientib. cum uino,febrietibiis, cu aqua mulfa. 

Paftiilus Mula. AIuminis,aloes,myrrha, atramentifutorij.fingul. ii«fepi&it/ 
Utlc.j.S.maIicorij, crocomagmatis, fingul.drach. vj.excipetiino. Ut 

Crocomagmatis praeparatio. Crdcifextantcm,rofarum,amyli,myr Crocomgmi* 
tha,aioes,thuris,gummijfingul.unc.j.cofti,(pica nardi, fingul.drach.yex/ tifpnpmtid 

cipeuino.In crocino oieo etiam alia crocomagmatis praeparatio habetur. 

Paftiilus Neroex libris Hera. Myrrha, aloes; croci, fihgul, drach. Nere ptftiM 

yitj.aiuminisfcilTidrachiC.excipeaqua.. , , • * 

Polyidafphragis. .AIuminisfcifltdrach.iii].thUrisdrach.iit),myr/ 'sphragtspi/ 
rha drach.viq.atramenti futorij drachitj.cytinorumdrach.xq.fellis taurini lyiix 

drach.vj.altj drac.xvj. habent, aloes une. j.uinoauftero excipe.. 

Paftiilus palionis. Squama aris drach. xi).aris ufti, falis attimonia/ 
ci,aluminis rotutidi,aeruginis rafae,thuris,fingul.drach. vir}, uihi^fatis eft; , 

Paftiilus Andronitis, Cytinorum drac.x.myrrha drach. iit), gallaru MrMit 
drac.viq.ariftolochla rotundardrach.iitj. atramenti futorfjicrqcf, aluminis pnJUUus 
fcilti,crocomagmatis,Mifyos,thuris,fingul.drachm.ij. Cum iiino acerbo, 

aut aceto terito. , , . . , 

Paftiilus Fauftini. Auripigmerttfdrac.xq.fandarachadrach.vpcal 
cisuiuadrach. vitj .charta tiftj drac.j-Cum baccarum myrti fucCo, aut dc/ 

Codid excipe,&Forma paftillosiSC per clyftere ihfcdem infunde, cum bad/ 

Carum myrti,&lentium,&radicum rubi decodlo. 

Paftiilus ex charta. Charta: uftaehb.ij. calcis,auripigmenti; fandara/ 

Cha,auripigmenti,fquama aris.aluminisfcifli,fingul.drach. iit).balaufttj «Sim 
drac.iljoprjdrac.tj. calcis uiuadrac.xx.omphacfj drach-j. fuccibyppCifH/ 
dis drac.itj. uino myrtita excipe; dC efForma paftillos ponderis drac. iit). Et 



F A V 11 AE G I 


ubi coxeris in ufno malicorium, & myrti baccas, rofas i ad tm* 
confumptionc,praebe in vj.cyath uinipaihllum.i.autlimDliVit™!? part,s . 
Pabillus cxfuberc. Gallarum ubarum,chartsubs * 

nisubi,fingul.diac.x. In al/o exemplari habentur etiam comucmiin ’^ 
drach.xv.auripigmentidracij.randaravli.f, calcis, fingul drac.xv"' 1 ^ 

cerubsdingul.dracv.fpumg argenti drac.irj. Vino terito. ' acacia, > 
aatmt* . , PaftiHi» 5 Bithynus. Malicortjdrac.x.cadmis quadrantem,ariboln, 

ftillut cluar,gallarum,radicis panacis,indis,atramentifuton),aluminis fci(T( Tt 

citidis,mi(yos,fquams arris,mannae thuris: Aliqui etiam coftiifineuSf 
unc.j.s. Excipe aceto. 

Pabillus cxcaborio- Ad ulcera, 8fnoimsdcparccnteS,&fi U v fon 

Croci, aloes, tluiiis,fingul.unc.j.cytinorum,aluminis fci(Ii,caborn manri» 

thuris, aeruginis rabe fingul.unc. j.minij Sinopici lib. j. Excipe uinouete"! 

Pabillus ex caborio,ad colicos. Myrrhs,caborij,fing.fcrup v j cm 
ci,opi),Imgul.fcrup.ix.anili.feminisapij,(eminis dauci,fine.unc.s. femini 
hyofcyamt drach.xvii). 

Pabillus ex uino 8f oleo, Ad fedem &T pudenda. Cerufe dextani 
tem,fpume argenti quincuncem,thuris,recrementi plumbi,aluminisfcifsi 
fingul.fexrantem.Vino maris experte terito. Vfus autem tempore uino & 
tofaceo,aut uino &Tmyrteo oleo didoluito. 

Pabillus ex lapide phrygio, ad pudenda. Lapidis phrygtjufti 8fex> 1 
timbi ter,primum butyro autrofaceo/ecundo uino, tertio meile, fextatem 
florum rofarum trientem,malicorrj unc.j. 

PabillusexLotarifs, Ad fedem Sd pudenda. Ceruff ,amyli,glaitcijj 
croci,aluminis,squales portiones terito cum fuccolotariorum,autumo. 

Pabillus albus. T\rrs aberis trientem,pompholygis,derui»,amyli, 
finguI.fextantem,opijfcrup.ii’tj.Excipeaqua. / 

Pabillus ex Halicacabo. Spumar argetidrac.xxiirj.cerufsdrac.xij.aiitjj 
xxj.halicacabidrac.viij.atramcntifutorrj drac.iiij.aluminis fciiTi drach.iii). 

. Minij ad colorem quod fatis eb.Excipeaqua. 

Pabillus ex duplici ueratro, qui idem etiam exdupliciAcaciS. Aea* 
cis nigrae fuluar,glutinis fabrilis,in alio glutinis pifcium.bngulord trien 
tem,ammoniaci Thymiamatis, glauctj, aloes, fingul.fextantem,thuris™, 
fculi,ueratri nigri 8c albifingul.unc.j.b'xcipcacetofcillirico,ufusautctei» 
poreeodem,aut communi didbluito.Illinitoqjante 5C pob balneum, 
Ctiogmf! pa< Pabillus Criogenes.Myrrhf, sris ubi, aribolocliiy rotunde, eruginft 

fiillus rafjjfquam* bomomatisferri, uerbenacar redis, aluminis rotundi*, firigof. 

unc.j. Aceti quod fatis eb. Verbenacam colligere oportet, quum Sol eftitt 
Ariete.Fit etiam Emplabrum hoc modo.Pabilli,cers,coIoplionig,oIe(,jf 
quales portiones,aceti quod fatis eb ad terendum pabillum. 

MtUnchhriu Pabillus Mclancblortis. Myrrhg,aloes, fquams sristibs, aiiripi/ 
gmenti,aluminis fciiTi 2d rorSdi,iridis,chalcitidis,mifyo's,falisfoffilis,aira 
menti futorij,ceruff,nitri,fpttme argenti, panacis radicis, cadmiy, malico* 
rij,gallarum, aribolocbis rotundy,fquamp bomomatisferri, yruginisrafp 
fingul.unc.j. Aceti quod fatis eb. Fit etiam Emplabrum hoc modo. Pabilli 
fextantem, Colophonis, cery, olei, Angulorum fexunccin, aceri quodfatfs 

ebad terendum pabillum. : 

VMolmim Pabillus Pantofmius. Ad chironia 8f maligna ulcera, Itemqj adffif* 

xiones.Cabie, yris ubi,ceru(j, fpumj argenti,eruginis rafs, aluminis fciV' 
b,rotundi,liquidi,& lateritij,panacis radicis, aribolochijlongx&f roturt' 
ds,mat/corfj, atramenti futortj, portulacs, iridis abragalitidis. chafeftidis, 
mifyos,ammoniaciThymiamatis,falis ammoniaci, rubiginis ferri, fqu a/ 

msyris,aloes,diphrygis,tlniris,gallaru,farcocoIls,plGbiubi,folioru olffi 

foreos,myrrbs,meIanteripliquids,balaubioru,(piny Aegyptif/uIpH* 1 ^ 
uiui,nitri,rhois rubri,rhois Syriaci, chryfocolIs,rhois coriarn.acarif.I® 
fpumj, 


ft-Boaipkaell.aa^igmmri , aqualesfingulorum portiones. Cum ace/ 

X .«terito fub canis ardoribus.ad diesxxx. 

' partilius Nymphodoti. Aphronitriunc. j.nitri Alexandrini,fapo/ N>mpWori 
n | s ea1lici,fing.unc.j.falis Gappadocici,maftiches,gallafum, fingul. drac. pa/lilta 
jjji fdhorumrofarum,amomi,amyii,fingul unc.j.foltjdractj-aluminisfcif/ 
fiVofti,fingul.drac-ij.umi myrtita quod fatis eft. 

Partilius ex Thapfia, Ad Hemicraniam. Succi Tfhapfiadrach.xvj, 
nwrrhadrac.Vitj.opopanacis.euphorbfyfinguI.drach.vj.nitriifucci partili 
ci,fingul.drac.iiti.piperis,fagapeni,fingu!.drac.ti. Aceti quodfatis eft. Vfu 
expetente,aceto iliinito,8C poft horas, vj.iauato» Si uero remiffiore uti ue/ 
lis,squali cerato excipe,illine,2C per diem acnodlemfine. 

\ Partilius fubdititius, Ad dyfenter/am, £C ani dolores. Terrte Arte/ 
r (s,amyli,fingul .quadrantem, croci fextantem, acacia?, tragacanthae, fing., 
unc.f.caftorij, thuris, lycij, fingul. une. S. In calidioribus etiam oprj, unc.s. 

Excipe fucco pfylltj,S£ paftillos oblongos efforma. 

Depuluillifqitiinjpcrguiitur.erdeSmegmatis. C<tp-. Xilt. 

A Rida medicamenta qua: & puluilli, Si catapafmata ab infperfionetto Pulititt tijfici 
/*cantur,partim ulceribus conueniunf,partim cuti adhibentur. Et ex his files 
quteulceribus conueniunt,quredam caua ulcera incarnant: quadam carne c ttepafmM 
fuperexcrefcentetn deprimunt: quaedam cicatricem inducunt: quadam u/ 
i rimtac eroduntiquadam fanguinem fiftunt.Qute igitur incarnant,aut for/ 
dida purgando idfaciunc,uclutfunr quaconftant ex eruo,ariftolochia,iri/ 
de, panace, myrrha, thure, aloetaut iuperfluam humfditatem refiecando, ue 
lutfunt qua ex are, diphryge.fquama aris,charta ufta,picec cortice.SC fpi 
na confiant-Hac autem etiam cicatricem indueunhaut acrimonias SC mor 
dacitatem obtundendo,uelut qua parantur ex pompholyge,amyio,ceruO 
fa,fece uini urta,lapide fpcculari,oftreis uftis,terra Samia, &fimilibus, £C 
j qua ex his compotitorum uires habent. At ex his qua fuper excrefcentem 
carnem deprimunt,mitia quidem funt.quaexfquama aris,mifyi,chalciti/ . 
deuftisjSd galla fiunt Fortiora autem qua ex atramento futorio, arugine, 
mifyi,chalcitide non uftis. Vrentia nero Si erodentia, ex calce, SCauripig/ 
mento, Sdfandaracha, &fecula, quaeftfexuim urta, componuntur. Om/ ieciiii 
niaucro hac fi in tenuilfimum pujuillum redadia ulceribus infpergantur, 
minus mordacia fiunt. Qantouero magis craftas partes habent, tanto ma/ 
gis mordent.Qua uero ianguinem fiftunt,aut adftringendo, aut perfrige/ 
rando,autficcando,aut meatus obducendo,aut urendo, aut cruftum indu/ 
tendo fiftunt, quorum materiam in capite de paftillis tradidimus. Porro ex 
hisquacutiadhibentur,quadam extergunt Se exterunt uelut qug ex cimo 
li,apumice, faba lomento, ordeaceo fermento,peponum carne,falis flore 
conftanr.quadam attenuant ac difeutiunt, uelut ex ueratro, alcyonio , fui/ 

phure,ftaphidefylueftri,finapiipyrethro,rc)rifmarinifemine,Iimnitidefi/ 

ueadarce, Si fepia tefta parata. Sed SC hac ubi calcem Si auripigmentum 
aflumunteum aliquo humore, pilos abolent, Si fmegmata fiunt: quadam 

uerocapici adhibentur,utfluxionemlquaexipfodeferturreficcent,uelut 

funtquaex nitrojale,galla,malicorio Si fimilibus fifit.Omnia autem fme/ SiftegMtd 
gmata cuti non illita adhibereoportet, 

Puluillus Capitalis. Erui quincuncem, iridis unc.j. S, manna unc.j. 

5. ariftolochia,fquama aris, fingul.unc.ps. , 

Alius. Picea corticis drac. vj. thuris drach.iiiypumicisdrach.iiq.iri 
disdrach.q.refine ficcadrach.vj.ariftolochia drach.rj. 

‘ Puluillus ex aloe. Aloes drac.vj.eruidrach.Viii.mannadrae.iiqigaP 
{sdrac.fij.alurmnisfcifltdrach.xtji 

Puluillus ex fece uini ufta, Manethonis. Cadmia ufta 5 i lotre 
«, unc.j, terra Afteris unc.j.fecis uini uftatrientem, Iapidis fpecularis trien/ 

1,1S *em,thuris trientem.Qtiidam etiam amyli trientem addunt. 




g-5£ 


M tliterd Melitera- Oribaftj. Chalcitidis, fquamte aris,galla;' 1 ,,t n. 

oribufij erui,finguI.quadrantem,ariftoIochi* longe unc.j.malicorij, alumin^’ i 

Puluidus ex oftreis. Cadtnia%thuris,{ingulorumunciam unam .a 

rum ultorum quadrantem. ‘am.oltreo 

R&o iidrium Puluillus ex thure. Spuma argenti,thuris,fquamte aris Ri,„ u .. 

amyli,cerufa,Qngul.aquales,portiones. » '-noMatij, 

iUfiUtns Rhodia fanguinem fidens,&: ad nomas, & carnem fuperexcrefeet™. 

fmgmcm Gallacrudadrac.vj.galleufte & extindeuinoficcedrac.xij. fquameal 
nigri,fin minus,rubri drach. viti-atramenti futortjdrac.xxiin.alumink far. 
fi drach.xxvrj.terito ad dies fuffirientes, 1 

Puluillus flauus. Chalcitidis uda drach. xl. atramenti futorii drarl, 
viq.Mifyos ufti drach.x.smsufti drac.Vi 

Vfimpulml- Puluillus pfarus. Mifyos quincuncem, gallarum trientem, chalciti/ 

lus ■ dis fextantem,fquama ar/s fextantem, atramenti futorlj unciam unam,era 

ginis rafa fextantem. * 

Hcliocdcs Puluillus heliocaes, id eltfoleultus, adurens. Auripigmentilibta j. 

calcis uiualib.fj. terito cumaqua in diebus fubcane,deindeficcatisutitor! 
floridum Puluillus floridus. Cyperi drach. viij. myrrhadrach.xij.fandaracta . 
. drac.uj-florum rofarum drac.ij.croci drac.j.crocomagmatis, aluminis fcif, 

11,iridis Illyricg,fingul. drach.rj. 

Puluillus ex charta. Ad nomasorismaxime, fifulcera in pudendis. 
Squame jris.chartg ult jdingul.drac.vitj. auripigmenti/ulphuris uiui.fin/ 
gul.drac.xii.plumbi ufti drach. vj. Ad humedtiores putredines utere ficco. 
Verum ad ficcas rofaceo fubadio. Quandocp etiam meile cum rdfaceo. 

Puluillus ex oxymyrfine, Ad eadem. Rhois coriarij fextantem,folio» , 
rumoxymyrfinesjfandaracha.fingul.dfach.vitjjfoliorumfalicisficcdrum, 
malicorij,fingul.drach.vj.aluminis fcifli,chryfocolla, aloes,chalcitidis cru 
daejfquama; seris,auripigmenti,falis communis,fing.drach.iiii; 

Puluillus Maflaliotar. Nitri tofti,chryfocolIat, lapidis Afij, fandaral 
chce, mifyos, chalcitidis, aluminis fciffi, diphrygis, Cingulorum fquales 
partes. Vtereftcco. 

A tfcuUpius Smegma aridum puluillus Aefculapius. Baccarum lauri, nitri Ale/ 

puluillus xandrini, falis fridti, falis cappadocici,ammoniaciThymiamatis,aphroni/ 

tri,pumicis,fing.lib.j.ueratri nigri,herbae lanaris,pyrethri, fecula,qua eft 
fex uini ufti,ftaphidis fylueftris,finapis,cyperi, aluminisfcifli, floris (unci 
odorati,iridis,gallarum,fingul.fexuncem, iampfiichilib. j. feminis uiticls, 
pulegti,farinslabaces,8d lupinorum, fingul. fexuncem, cham aleonis ni/ 
gri,fulphuris,gummi,thuris,piperis, cucumeris fylueftris radicis, marra/ 
brj, cimolia, paronia?, teftatfepiae, fceni grseci, folij, cofti, cumini, euphor/ 
Akxdnicr me bfl ’ IpR* nardi, Cingulorum quadrantem. A t Alexander etiam hac addit. 
Heus Salis ex nitri fontibus, falis tragaftj.fing. lib.f.adarcesunc.f.aluminis liqjij/ 

di,ceIticae,cm'ci,graniCnidtj,graminisficci,bryoniaeficcae,fing.qtodrlt& 
Ptpoiuttm Smegma peponaton. Thuris, maftiches,ammoniacithymiamatis» 
fmcgmu Angulorum unc.j. tragacantha unc.j.s.fucci tiuse acerba, dodrantem, pepo/ 

nis feminis recentis,quadratem.femidalis fextar. v.ouorum albumina.xxu 
iridis trientem.Quidam etiam ueratri nigri fextantem. 

Aliter,Critonis. ,, 

Lomenti modium.].fim(laginisfextar.iirj.trifo!if,myrobalani,itidisii 

lyricae,finguI.Iib.iitj.amtnoniaci Thymiamatislib.j. coui.lib.j.ouorumal/ 

bumina.vfj. peponum carnis fextar. rj. fucci utiae acerbg fextar. tj. Muce * 
efforma tos paftillos ficca.Deinde tufis cribratis utere. 

Aliter. Tragacanthj,thuris, maftiches, ammomaciThymia» 3 ' 1 *' 



fingulottim.dradi.x.fucd uuae acerbatdrach. v. femilaginis fextar.v. albu/ 
t minis ouorum unc.j.peponum carnis dextantem.Prarpara ucdiblum eft. , 

Smegma caput fluidum reficcans. Nitri Alexandrinifuluiquincun 
cm falis communis tofti unc. j. s. falis cappadocici unc.j.Htec aceto acerri 
mofubatSa in facculum lineum mittitOj&: urito in camiriojdonec ad carbo 
nes redigantur, deinde refrigeratis ac tritis affricando utere,uinum adftil /; 

(jnfin balneo. 

: Sapo Conftantini. Rorarumficcarum,aloes,gal[arum,ma!icorif, ma- snpo Conlhtn 
labathri/arcocolla-, fingulorum,quadrantem, balauftiorum, myrrhaqfan/ tini 
(tarachae,fpicte nardi, fingul. fextantem,cofti unc.i-faponis Gallici lib.una: 

Excipe decodlo lupinornm. 

- Puluilliis depilatorius,podagricus. foaftiches, thuris mafculi,ftaphi ^ . f 
disfylueftris,ueratrialbi.fpuma: argenti,fingul.quadrantem,folrj,amyli,- 
ueratrinigri,florisIapidis Afi),fingul.unc.j.halcyoni), punicis tofti,cimo/ y toriu / 
li;e,fampfuchi,fingulorum quadrantem,fpica nardi unciam unam, Quid* 
etiam aloes uncia munam.Hiscotufis,puiuilIum inuafeadfetuato.Viu au* 
tem expetente,oryzae 2d pttfana: fuccumuf ollam mitte, 8C poftquam effer 
fuerint inrjce puluiHi unc.f.s. faponis Gallici unc.j.s. auripigmenti, alumi/ 
nis fcifft,fingul.unciam una, S. fandarachae uticiam littam,s.calcis uiuat re/- 
cenfis libram unam j Vtatur illitione ter in menfe, dielunae nono, decimo 
nono, & uigefxmo nono, per annum unum. Poft hunc femel in menfei 
xxix,lun« die. 

lllitionesoris. Cdp. XIIII. 

Q Vanto rarior ac mollior cute, eft fuperficies tunicae in ore, in tantutrt stonutiat^M 
etiam ftomaticorum qu* ori illinunturmedicamentorum ufus euari/ fint 
at. Ab initio igitur inflammationis, medicamentis id quod influitrepel/ 
lentibus opus eft,qualia funt arida quidem,omphacium,galla omphacitis, . 

. rhois fuccus SC hypocyftidis, alumen, piceae & thuris cortex, balauftia, dC 
■ infumma omniaadftringentia,exc'eptainiucunda&:iienenofafacultate. 

Liquida uero,fuccus mororum tum rubi, tum eorum qua; fy camina appeb 

lantur.Nucumitem uiridium corticis fuccus, SC malorum punicorum ma/ 

xitneacidorum,8f malorum cydoniorum,&muftutm aminamm.Mel aute Mellis ufut 

ih principio, ut permaneant ac durent folutn medicam enta rriifcetur. Quu ratio 

tfero conftiterft humor, concoquentia moderate difeutientia ammifeen 

da funt, qualia funt crocus, SC myrrha, SC radicis ditlcis fuccus. At per totu 

lioc tempus quod inter uigorem ac declinationem intercedit,mixtoqu®da 

exambobusopuseft,quod8£repellat,&difcutiat,acprimumqiiidemprg» -, , 

ualeant repellentia,deinde difeutientia. Verum in declinatione fotis difeu 

dentibus citra adftricflionem utendum eft, qualia funt nitrum, STaphroni/ 

tmm,origanum,hyifopum, Thymus,calamintha,iris,befafa,&limilia.Li/ Sireon.fapt 

quor autem tunefireon,id eft fapafitjtum quae ex mufto cotfto,tumquaex iuplex 

caricis SC palmulis fit, SC ipfum muftum dulce cum meile. Quum uero ue/ 

lut reliquiae fuperfuerint inflammationis, etiam fulphurUtuum ammifeen- 

dum eft. Coquere aut primum oportet liquorem cum mel!e,ad mellis liqui' 

dioris fpiffitudine. deindefic arida leuilfime trita infpergere, 8 C poftea mo 

derate coquere,donec oia exatSe unita fuerint, SC tue ttitreis Uafis excipere. 

Illitio ftomatica ex moris,fimplex. Mororum fucci fextar.ii). prarco stomdticx illi 

quito ut tertia pars confumatur, 8C mellis fextari. j. adfjcito, ac coquito ad, tiones uri* 
cralfitudinem mellis. 

. Stomatica ex moris, compofita. Mororum fucci heminas vj. coqui/, 
to ad ftrigmentitiam fpiflttudinem, deinde trita ammifeeto, croci drach.j. 
myrrha drach.rj.fucci unae acerba; drach.j.aluminis fciffi obol.itj.mellis he 
mmam.f.Etadfpiflitudinemcoquito. . . 

Stomatica ex.moris rubi. Sed 81 ex rubi moris illitio ftomatica limi 
* liter prteparatur, Si magis adftringit. , 


Befdpt quii jit 
tUrmak 


Potioes utiles 
criucundte 


Wylrqmehm 

Apomili 

tropomttt 


Apomelitkuti 


)>« PAVH AE <3 1 NETAE 

Stomatica ex nucibus fimplex. Nucum uiridium cotticis , 

cihemi.v.Mellis hemi.j.CoqMtur ueluteaquatex moris fit. wuull >e - 
Stomatica ex nucibus compofita. Inprincipioquidem&ruiW • 4 
flammationum in ofe,ad praedidlas menfuras fucet ac mellis, 
portet croci 3d aluminis,lingul-drach j. myrrhf drach.tj. Verum in 
tione ad diTcutiendum nitri drach-j.fulphuris drach.j. “ n * 

Stomatica ex fucco mali punici. Malorum punicorumtiucleosn™ 
habentium dulcium fucci (extar.iitj. malorum punicorum acidorum fur t 
fextartj.mellisfextarq.myrrli? Minnee drach. viq.crocomagmatis.eall*’ 
lingul. drach. vitj. aluminis fctili drach.iiq. iridis Illyrica drach. vnj 0 mt)li:i 

crj drach-vi. prapara ttt lut eam quae ex moris fit. 1 

Eadem aliter- Malorum punicorum una cum putamine contuforu 

fiicci fextar. vi. Mellis boni fextar.f aluminisfcifTiunc.unani,myrraun c s 

Stomatica ex inudo. Multi fextar. vj.galle,aluminis fcifji,Rng drac' 

ij.croci,myrrhte,fingul.drach. j. Siquidemitiga“reuoles,dulcefitmullutn' 

St uero repellere,aulterum.Quod uero medium eft,mediam quodammo/ 
do inter harcuim lubet. * 

Stomatica Aegyptia. Mcllislib.j.oleibefrem, terebinthinafextan/ 
temjcroci drach iiij.in duplici liquantur uafe. 

Stomatica ex befafa. Seminis anifi,feminis aprj,floris tuHciodorati, 

feminisammij alum inis fdfli, iridis Illyrica, befafa quod aliqui harmalauo 

eant,Eft autem ruta fy!ueftris,cinamomi,myrrhmTroglodytica,croci,gal 
lat,fing unciam unam, ariftolochiarlongar, cafliar, crocomagmatis,rofarij 
ficcarumjing.uncia uni,cofti,cineris hirundinu recentis, (ing.quadraate, 
nardi Indicae, amomi,fing.unc.s.Mellis quantum fatis eft. 

hicunii cr utiles potiones, Csp. XV. 

TVcundacfimulcp utfespotiones,partim exuino componuntur, infe& 
•*-inipfum fpeciebusquibufdam,uclutpipcre,atfimhio,caframo,&pluri/ . 
bus alijs ex quibus etiam aliquado appellationes accipiunt,quandocpmel/ * 
leammixto, quandocpnontpartim ex aqua, in qua dccoquunturtnalaaut 
rofy,cum quibufdam fu ccis, uelttt uuat acerbe,malorum punicorumfmytti 
baccarum.Ammifceturhis mei optimum defpumatum,& conferuationis, 
& iucunditatis gratia, quandoq; etiam utilitatis.Excepto aufterodd oinofo 
hydromelo,quod in paruis uafts a Cebyra afFertur.Hoc enim noui etiam cl 
tra mei parari,quemadmodum rurfus Apomeli ex meile folo aqua,citra 
aliatnaiiquam fubftantiam. Sed Si quae exuino componuntur, qua: fane 
propomata appellantur,mellis defpumatifextar j.ad quatuOr uinifextari/ 

os accipiunt componuntur ita ut non coquantur - Quj uero ex aqua K 

fucco parantur,fi quidem coquantur,unum mellis ad rres liquoris accipiat 
cuius dug fere partes in cotflura confumuntur.Si uero non coquatur,tutum 

mellis ad duos liquorisaccipiunt.Quj uero non coqtiutur, eas omnino id' 

folare fatis diuoportet, &f maxime omphacomelt. Coquere porrbeasjquse 
ex aquis fiuntconuenit.eo quod propter debilitarem facile rmitantur.Om/ 
nes aut teftaceis uafts paruis picatis excipere oportet, eatfc probe cooperta 
reponere in locis fupra terra,ufeg ad concotftione. Vtendu afit eliattenuan 
tibiis,et aqua probepermixtis.Qmphacomelt uero poficjj efFerbuerituelut 
muf}u,Sd rurftts quieuerit.tunc operire oportet. His igitur qu jex uino co/ 
ponuntur,in non febrientibus utimur maxime,aut folius uofuptatis gratia: 
exceptis his qugexfcammonia, aut grano cnidio, authuiufmodipurgato/ 
rfjs parantur: aut etia gratia aflfediionfi eiufmod/, in quibus etiam medica* 
menta ipfis iniedia per os fumere quis poflit. Qua uero ex aquis aut fuce» 
quibufdam,in febricitantibustquandoqs uelut iucundis condimentis, cp* 
morbus non permittat ipfis ut uino utanturiquandocpetia protttafFeAout 
bus conucnit,quemadmodS Apomelite.ad educendum fput3,aut mouen* 

dum urina, aut molliedam aIuum,autattenuanduhumotcm;IiydromelaO- 


hydrorofatbjfn flticulofis & febre ardete,& exolutis ac ftomacho male ha* 
*b«niibus: omphacomelite SC myrtite, SC rhodoftadlo,&:rlioire, in ccelia/ 
cis Si dyfentericis, uomentibus item ac alijs fluidis affetSionibus. His aure 
etiam pro collutionibus fcepe utimur in 


fydromelon exfucco malorum. Malorum Cydoniorum purorum uyiromelon 
w ...aforum fucci fextar.tj.Mellis fextar.iij.aqua fextar.vj. Coquito defpu 
mans ad tertia: partis confumptionem. 

Aliud. Malorum Cydoniorum conciforum purorum lib. v 




fontana: fextar.x.coquito donecflaccida fiant,&: ablata ab igne Vbifrige/ 
fa<3a fuerint colato, &Cexprefla mala abrjcito. Aquam aut menfurato, & ad 
ipfam mellis dimidium menfurae amifceto,rurfusc£ coquito defpumas,do/ 
nec ociaua pars fuerit confumpta. Quidam etiam ex dulcibus malis fimili/ 
ter componunt hydromelum. 

Hydrorofati compofitio. Rofarum ablatis unguibus Iib.mj.aquafe* Kyirorofiton 
xtarios- v.Mellis fextar.ij. 

Rhodomeli praparatio. Succi malorum cydoniorum fextar. j, rof?/ Rhodomeli 
rumlib.iij. Mellis fextar.itj.aqua fextar. v. Quandoquidem uero mala eo/ 
demquorofa tempore non inueniuntur, oportet ipfas rofas fuo tempore 
cum meile componere,& ubi mala apparuerint, tota compofitione facere. 

Omphacomclitis praeparatio. Succi uue acerbg fextar.fij, ir.cllis fex Omphdcomeli 
tar.j.permixta infolato ad dies quadraginta,aut coquito. 

Myrtita praeparatio. Succi baccarum myrti fextar.iij. mellis fextar. 
j.Coquito donec tertia pars fuerit confumpta. 

Apomeli ex philagrio. Fauorum meile plenorum alborum lib- j. aqua Apomeli 
fontanalib.iij. s. CpnfratSo fauo aquam cum meile unitam coquito,donec 
fpuma ipfius,SC quod uelut cerofum fuper natat, particulatim ablatum fue 
rit,&f tunc refrigerata diligenter uafis excipito. 

B Rhodoftadi compofitio, Rofarum ademptis unguibus fucci fextar. Rhodejhflon 
lj.Mellis fex.j. Coquito defpumans ad quarta parcis confumptionem. 

Rhoita praparatio. Malorum punicoru fucci fextar.iij.Mellis fex/ 
tar.j.Coquito ad tertia partis confumptionem. 

Collyria cradglutinatoru . Cap. XVI. 

V Aria eft medicamentorum ocularium materia. Nam Si fpiffi Si liqui/ Cotlyrumm 
di fu .. . 


di fucci,& femina8d fru<3us,& plantarum partes, & metallica his in 
• fjciuntur.Ex quibus quadam acria mittgant,&: uelut meatus obducunt,ut 
eftpompholyx,fpodium,amylum,plumbum,famiusafter, cadmia, omnia 
lota.&f oui candidum,quibus praeuacuato capite utendum eft.Si enim re/ 
pletum fuerit, periculum eft nepradiftentionerumpanturtunic^oculoru. 

Qua uero his contraria, SC acris naturafunr,ea ab obftructione liberant, Si 
diu adftriaa euacuant, quemadmodum fucci, Cyrenaicus Medicus, 8 C 
fagapenum&:Euphorbium,8<:fimilia. Quaedam uero fordida ulcera exter 
gunt, uelut fquama aris, as, chalcitis, mify,fori,flos aris, Si ftibium,uftao/ 

mnia.Quadam his uicina exterforia appellantur, uelut eft auripigmetum, 

fandaracha,lapidis Aftj flos.Quadam adftrtngunt.Et qua quidem modera 
te hoc faciunt,multiplici ufu lippitudinibus,&: ulceribus,& fluxionib-con 

ueniunt,uelut rofarufolia,8dflores,femen,fpica nardi,foliu,crocus,glau 
cium,& hypocifthis.Qua uero adftridlionemfortioremhabent,incompo 
fitionesuifum acuentes maxime mifccntur,uelut omphactu,acacia,balau/ 
ftia, cytini,galla:. Quadam concoquunt 8ddilcuciunt,uelut myrrha, cro/ ■ 

: Cusjcaftorium,thus,foenigr^cifuccus. Excompofitis porro ocularibus me VUjtdocuU* 
dicamentis,quedam effinguntur,'et plafta (impliciter appellantur:qufdam m 

arida collyria,quadam liquida exiftunt. Qua igitur in maffas coaaa efnn/ CoUymmu 
guntur,omnes pradidlas materias fufcipiSt,&: omnibus affetSionibus con Colfcmaii. 
ueniunt.Praparandaigiturfuntmaxime uere, Aeftateenimuisipforum qum 
lij tranfpiratjhyeme uero dum horrida ac rigida.funt fpecies,non permifeen 


sur.Conterereautem oportet affufohumore non aceruanti,ut ne meta ll 

u fubfidant, aromata autem fupernatent, fed paulatim utadftriament 5 * 

' modum conterantur.Sitautem aquapluutalis,tumobpattiumtenuitT"’ 
tumobmoderatam (pfius adllridlionetmfi nonuinoautfuccoquoda™ 1 * 
rutitur.Etrurfus conterere oportet metallica quidem mulrotemp orc rS t,e/ 
uero exfuccis conflant,modico. Poftremum uero poflfufFicientemleuto 
tionem,adtjciendum eflgummi,&: efformatamaflareponenda:in xnf 

aut uitreisuafis.Vtenduin autem his qua; exfuccis confiant ftatim.Metalli 

ca uero temporis tradlu meliora fiunt. At uero arida collyria quadam con' 
fumuntac exterGtcallos,ficus,pterygia,& fcabricias,quaexchalcitide& 
arugine,&mify coponuntur. Quadam lachrymasducBt.obturationibu- 
& hebetudinibus uifus conuenietia,qua & exhis,&: expipereac fpkanar 
di conftant.Quadam praferuant.eo quod influxiones ab oculis arceat,ue/ 
lutfuntqua ex phrygio lapide,& fercocolla,glaucio,aloe, cadmia.flibio 
&C croco paramur. Atqihjc omnia in tenuiflimumpuluilum trita ac leuiga 
ta oculis adponantur. Carterum liquida collyria parantur quidem ex meile 
Attico,opobalfamo,oleo quod tenuium partium eft ob uetu(latem,foeni/ 
culi fucco,felle diuerforutn animalium,fucco cyrenaico, 8d pluribusaitjs. 
Commodant autem ad uifus hebetudinem,SdfuflFufiones incipientes,atte/ 
iiu<tntia,calefacietia,& purgStia.Vtendum aut & his,Sd omnibus acribus, 
•capiteno repleto,infereno,puro,boreali, non ualdefrigido,netp minus 
'* calido aere nos ambiente.Poro quae agglutinatoria appellantur,parantur 
quidem ex meatus obducentibus,8£ glutinantibus,&: co(lringentibus,aut : 
frigefacLentibtis,aut adftringentibus,autficcantibus,ueluteftpollen,man 
na,tcrralamia,mirrha,cochleae,acacia,opium,cum oui candido.Aggluti/ 
nantur aut fronti,in quibus no fub caluaria humor,fed extrinfecus cofiftit. 
Collyrium Monohemeron, Ad incipientes Sd ueteres lippitudines. 
Acaciaedrach.xxxvi.gummi drach.xxxq.cadmia drach.xxiiij. ari»uftiK 
loti drach vitj.opii drach.j. Vino aullero terito, difcutit & ficcat. 

Collyrium Chiacum. Minij finopici,gallaeomphacitidis,croci,rora 
rum nouarum exunguiu floris,quem thylaca uocamus,gummi,fingul.qua 
drantem, opij,unc.i.VinoAminoeoaut phalerno,autchio aullero terito. 
Sitautem uinum maris exors. 

Collyrium Cygnarium. Cadmiae uflae 8d Iotafexuncem,cerufTa:lot:e 
trientem,pomphyligis trientem,amyli fcxtantem,tragancantha,opijtorte 
fa<3i,gummifinguI.iextantem.Aquapliiuiaterito. 

Cygnus Fuluus. Cadmiaufla&lota iextantem.terraalleris fextsn» 
tem,cerufl? trientem,pompholygis beflem,amyli fextantermopij fextantc 

acacia,tragacantha,fingul.unc.j.gttmmi trientem. Aquapluuia. 
Cignusalbus. Cadmiauncxv.cerufla uncxvtj.optj drach.viipthiiris 
drachvtj.amylifeptucem.gummidrach.xiij.Aquapluuia. 
on Pelarion ad ulcera. Cadmia,ceruffa,fingul. drach.xxtiij. acacia,optj; 
fmgul.drach.xviij.gttmmi, tragacantha, amyli,fingul. drach. ix.amyrrn<e, 
drach. iij.pris,croci,fingul.drach.j.S. Aqua terito. _ , 

Collyrium Pufcu Adfuppuratos oculos,8d magnas aflfedlionesCad 
mie tener? drach. xxiiij. cerufle drach. xvi. fruginis raf? drac. xtj.flibt) drao 
viq.aluminis fciffi drac.irj.chalcitidis ufte drach. itj.nardi Indice drach.tin* 
omphacij drach.q. aris drac.}. fquamaaris drach viij.fiudluserica drac • 
xirjfucci papaucris drach.xxiiq.croci drach. iiij.caltortj drach. itj.mirrn* 
drach. vi.Iyctj Indici, acaci?,gummi fingul.drac. iiij.rofarumrcccnrhidrac, 
ij.S. Vino Falerno aut Surrentino,abt Amineo,aut Chio aullero terito, 
nitur ter in die,aquofum cumfoeni grpei fucco dilutum, deinde c6ou° a 
lat3e.Po(lrem6cumaqua,cra(fius. " .. 

Collyrium ex decoclis. Cadmia unc.x vi.certiffa Licflem, amyii,^ 
pij, tragacantha, acacia, fingul.fextante,gumi fexunce, Terito £“ dec “ um 


rofarSfiecaru,meliloti,capitum papaueris, glycyfrhiza-.pari fing. mefura. 

■y Collyrium ex hydria , id eftuafe aquario,Reptilforium. Tofi quiiti 
uafis calcfacSortjs atrt^fa reperitur hib. iij.cadmia; Ufta: 8C lotadib.j.cerufth: 
lota:,pompholygis ldt*,terrgafterislot5,fingul.fekuhc?. thuris Uhc.j.myr' 
rhteunc.j.fucci feminis lini, pfylltj, ptiiana:, fceni grati,fingiiUibij. traga/ 

cantliar.fexuncem.gummilibr.j. 

Collyrium Nilamonis. Cadmi* iinc.j.pompiioiygis trientem,ccru 
f*lib>jtragacanth*,gilmmi,optj,lmgtiI.trientCm,Aqua pluuia. , 

Collyrium Spodiacum. Ad inflammationes,fluxiones, Si Chemofes» 
Tl)Urissftibij,fingul.drach.c.cadmi*,eeru(T*,fitigtil.dracb.xxiiij.terr*Sa/ 
mia-,fuccipapaueris,fingul.drach.iij.gUmmi drach.xv.Teritocumolecra 
mulora fucco. Hunc autem fuccum fic facito. Teneriora oleae folia lota,iii 
mortario moderata aqua effufa tundito,&per linteolum exprimito. 

Collyrium ex olea ramulis tenerum. Thuris dracli.iuj.ftibrj drac.xv. 
cadtm*drac.xxviij.cerufl*drac.xlfx. terra Sami* drach.xviij. opij drac, 
vi.gumi drac.j.plumbiufti & loti dracli. vitj. Excipe fucco ramuloru olea-. 

Collyrium ex olea: ramulis fuluum. Aeris ufti drach. xfj. fandycis 
unc.xxtiij.Foliorum oleae (extantem,oprj fextantemi gumini dextantem. 

Vino fpathiteaut Aminjo excipei 

Collyrium ex myrrha Claudiadim.GlauctjjiarcticollwjfinguI.dracti: 
xlvitj-croci dracli.xxutj.optj,myrrii*,lapidis Iierhatita:,fmgulorum drach/ cltuducum 
mas.vi.tragacanthadrachmasxlvitji gummidrachmasxvi. Vinoltaltcb 
excipe.Viuseftcumouo. .... . * 

Aliud ex myrilia. Ad Rliyadas Si Aegylopas. Cadmiylotre,Iapidis 
liamatitxlotbfirigu!.drach.xxvirj.myrrliaTpodtj cyprij.fingul. dra-climas. 
xxiitj; Opij drach. virj. crocidrach.iiij.Altjdrach.virj habent. Piperis albi 
grana.xxx.gummi drac.xvi. Vino Italico excipe. Vilts eft cum ouo.In re/ 

centibus aquofum adhibetur. .. h . . 

B Collyrium Staflicon,profechij. Cadmi*,gummi fingul. drach.xx.fti stuaimncoU 
btj, atram enti furorjj, fingul. drach. vitj.opij drach xiiij.aruginisraf* drach. v mm 
x.piperis albi drach. vi. croci drach. viij.myfios erudi drach. vitj.opobalfa/ 

Collyrium Hygidiu, Ammonij. Cadmi*,*ris firigtiidrS drach. xvi. itygUium 
ccnilTa:,ca(forij,aloes,croci, fingul.drach.iiiyfquam*drac. v.rofarUmflo/ 
rts.plumbi uftiifirigul.drach. Vitj.lyctj drach.iijdapidis fcilR drach.iiij. oprj 
drach. x. acacia drach.xl.gummidrach.xlviij. Aqua. OlympUc uni 

Collyrium OIympiacum,aut Olympus. Acaci*,fpic*hardi,thuris, 
fingul,drach.vitj.aris ufti ac loti,ftibtj ufti ac loti, cerufia: ufbeaclotae.cad/ 
mi*,fmgul.drach.xrj.myrth*, opij torrefadi, fingul.drach.titj.croci drach. 
v.sruginisrafaedrach.ifj lapidis fchifti,(quam2rubrae,lictj Ihdici.ompha* 
cij,(Sngutidrach.j.ca(iorij,floris rofarum,fingui.drach;tj. palmularum drac. 
iiijiOfla palmularum ufta numero, v.gummi quincuncem, Aquapluuia. Ve 
rum iti aqua macerentur per tres dies ac notfites, calami aromatici,femini* 
bydfcyarrti,tofarum ficcarum,fihgul.drach.iitj.foltj drac. j. 

; Collyrium Nardinum. Cadmi*, croci,gummi, fingul.drach.xxxvi. 
teris ufti dtacli,xviti.ftibtj.acaciKjfinguldrachiXXXi nardi Syriae* drach. 

xtj.op'ij,myrrh*,(ingulorum drach.xVi. Aqua, 

Collyrium Theodotium p artium. Stibrj,acaciae,fingnt.dracb.xx.ae/ Ttmotio* 
fis ufti drach.yitj.cerulT* drach.iiij. myrrha drach.iiij,aeruginis dtac.tj.alo/ 
es,fucci papaueris,lycij fingul.drach.j. Aqua pluuia. 

Collyrium Rhinarion. Lapidis hymatite,lapidis fchiiti,fmgu!.drac. pMnarion 
xvi. seris ufti,Cadmi*, aruginis, fingul. dracli- vitj.opij drach.V.chakitidiS 
drach.tj.gummidrach.viij.VinO- . , . ■xv&ermUtj 

(C Xyfter. Pumicisufti,mifyosufti,oftreorumuftorum,fingul. feXUn/ ^ 

*em,cadmia,opri,chalcitidisufta:, croci,aloeshepatic*,caftorrj, folijjfiii/ 

E j gub 


gu1.dracb.ij.ftibti>acaefsfingul.unc.j.sris udi trientem, myrrhsT 
dytics drach.iiij.fpicsnardi drach. j. cerulis drach. vitj. gummicta h x 

Aqua pluuia.Quidam etiam uinummifcent. .''“I. 

Kecatmk Hecatombe. Ad cicatrices eradas. Cadmis uds & lots, aris ulli 

ti,fingul.drach.vitjdibtjufti,acacisfu!u£,gummi.fingul.drach.xv ? C a 

galla;, sruginis uermiculats, cadorij,lyctj,fpicsnardi,croci, opfi ° es ' 

rhs,cerulis, ramenti dbehlichalcitidis.fingul.drachmam.j.rofarumd^r 

Ix. Aqua pluuia. acll< 

Collyrium ex cornu.Ex Galeno. Plumbi udi,cornu ccruini ufti f 
gulfextantem,cerulls,fquams arris,amyli, thuris, teds fepia titemlj' 
giftis,myrrhs,gummi,Ongul.unc. j. Aqua pluuia. ’* 


Collyrium exthure. Thurisfexuncem.cadmisjpompholygis^err» 

afteris,amyii, gummi,fingul. quadrantem,cerulis fexuncem,fquamaaris 
trientem,tragacanthxtrientem,optj fexuncem, Aqua pluuia. 

Ubdnm CollyriumLibyanum. GadrM£lotg,amyli,fmgul.drach.xij.ceriifIe 

drach.xij.fpodij,pompholygis, terrs aderis, plumbi udi ac loti,tragacan/ 

ths,lingul.drach.viij.optjdrach.xij-gumrnidrach.iilj.Aquapluuia&:ouo/ 

rum.xx.albumina.Quidam etiam myrrhsdrach.iiij.addunr. 

AjlerC oUyrU Ader, Magni. Pompholygis,cadmie,ceruffj,fingul.drach.xvi,plu/ 

bidrach.vitj.amy|tdrach.xvitj.thurisdrach.x.terrsaderisdrach.xij,myr/ 

rhsdrach.ij.tragacanths,gummi,fingul.drach.vitj.Aqua. 

Vranium Collyrium Vranium. Terrs Aderis lots quadrantem, fpodij loti, 
unc.j.gummt trierttem,dibij udi ac loti fextantem,fquams lots unc.j. opjj 
drach. vi. cadmix uds di lota-drach rj Aquapluuia.Incarnat& repellit. 

Collyrii? ex fcerii grsci fucco- Cadmif, Tragacamb^,fingul.beffem,, 
cerulTs unc.xxx.amylt unc xxx. optj unc-j.cum fucco foent grsci terito. 

Collyrium Cleonis.- Pompholygis, plumbifingul- quincuncem, 
croci unc.j-S.fquamf domomatts ferri unc.j.gummi fextantem. Aqua plu/ s 
uia-Ulinitur aquofum- 

Collyrium ex rofis unciarum.lxxrj. 

Rofarum uiridium unc-ixxtj-cadmie uftxSf lots drach. xxiiij.atrogi/ 

nisrafx drach.tj.fpicx nardi drach. j.fquamxxris lotx drach.rj.dibijufti ac 

Ioti,opij,myrrhs,(lnguI.drach.ii). croci drach. viij. amyli drach. ij. gummi 
drach.xxiiij. Aqua pluuia. 

Collyrium album exrofis. Cadmis uds Sf lots,ceruifjlote,fingul. 

Iib.j.amyli,opij tragacanths,fingul.quadrantem,aloesunc.j.s.gumtniqua 

drantem,croci unc-j.s.rofarum exunguium fexuncem. Aqua. 

Collyrium ex aIoe.Cadmis,cerudfg,aloes flngul. dextantem,rorarunt 
uiridium fexuncem,amyli quadrantem, oprj unc-j.tragacanthj fextantem, 

, , gummi quadrantem, Aqua pluuia. , 

Cncmm coi Collyrium Crocinum ex rofis. Spics nardi,rofarum Occarum,aio/ 

iymrn es.fingul.drach.fj.hyafcyamialbi drach.j.S.croci drach.iitj.S glauctjfexun/ 

cem, farcocolls fexuncem , optj drachmas tj. tragacanths unciam, j. 
Aquapluiua- , . , , 

Collyrium Nili ex Rofis. Rofarum tenerarum drach.iiij croci dracn. 
ij.papauerisobol.j.gummidrach.iirj.Aquapluuia. . 

tonem r Lynceus uif um acue ns. Cadmis,sris udi, ammoniaci Thymiama/ 

tis,finguIorum drachmas.xij.myrths, lapidis hematits,opij Tfiebaict, lm/ 
gulorS fexuncem, aloes hepatitidis,fellis taurini,galbani,fagapeni,lmgu • 
drach.iiij.sruginis rafx.opopanacts falis ammoniaci, fingulorum dracn. 


j.gummi drach. vi Aqua pluuia. , . . . 

Protei» Proteus ad eadem,& cicatrices attenuat. Cadmis,cerulis, cnaici , 


dis crudx,fingul.drach.xl. piperis drach. j.S.fucci Cyrenaici drach,vir) ” 
cidrach.xtj.opij T-hebaicfdrach. x. fagapenidrach. xrj.oles Aethiopi , 

drach.xtj. auripigmenti,aluminis fciffi,fingul.drach. viij.myrrhjdracn^P- 


mtnoniaci Thymiamatis drach. xx. opopanads drach.xvi.opobalfami 
*drach.x.gummi drach.xx. Aqua ptuuia. 

° Collyrium ex fucco feniculi. Cadmigdrac.xvtj.atrametilndicidrac. 
v i nipetis longi drach.xitj.a: albidrac.xrj.fucci cyrenaict drach. viij-opo» 
haliami drach. vi.fpicj nardi drach. vi.fagapeni,opopanacis,fingul.drach. 

p ... . —t!.- - - c >i.Teritoeft fuccofamicul i. 


v.optidfach.iitj.eupliorbijdrach.j.guti.—- —- 

Collyriumexopobalfamo. Cadmis,ceiufts,imgul. drach. vitj.om/ 
phactj drach.iiij.piperis albi drach.xvi.opij drach. iitj. opobalfami,gummi 
flngul.drach.xvi.Aqua pluuia. . .. . T UUflim 

Thalafferus. Cadmis bebem, sruginis fextantem, atramenti Indici 
beffem,piperis albi trientem, fucci Medici unc.j. opobalfartii fextantem, 
cummi fexuncem. Aqua. . 

CollyriaHarmatio.Ammoniaci Thymiamatis, srisufti,corticisthu tumution 
tis.fingul.drach.iitj.sruginis drach.j.gummi dtachmas.iitj. Aqua pluuia.. 

Collyrium Malabathrinum,quod SClfotheon. Cadmis drach. xvi. y ot hconCoU* 

arisufti Sdlotidrach.xiiij.opijdicijIndici,malabathri,nardiTndics,croci, rim 

aloes,fingul.drach rj.caftortj drach. viij.mirrhsdrach.iiij.acacis ftibij,fin/ 
eul.drach.xl Aqua. Vfus cum ouo eft. 

Collyrium crailius ex uino. Cadmig,lapidis hematita: &T fchifti ,fin- 
gul.drach.iitj.sris ufti drach.xxx.chalcitidis drach.xxxij.feminis papauc/ 
nsdrach.xiij.papaueraqua feritefacito,&: expreffum faccu adijcito,SL ui/ 
no fpathits aut Amminoeo terito. , , , 

Aliud ex uino. (Aeris ufti,cadmis p!acitidis,hngul.drodrantem,Ia/ 
pidis hsmatitslotifexuncem.croci,mirrhs,aloes, ammoniaci Thymia/ 
matis Angulorum quadrantem» lycij Indici,fpicg nardi,fingul.unc.s.piperis 

albigrana. cI.acaciaefuluedrodrantem,gummi quadrantem, Vino falerno 

aut Aminaeo terito. . . . 

Collyrium ex duobus lapidibus, ad afpritudines. Lapidis hae/ 

* matta, SC fchifti, caflta,fing.drach.xviij.sris, cadmissopijtaruguiis rafs» 
fingul. drach.ix.gummi drach.ix.chalc.itidis uftae drach.vj.Aqua. 

Collyrium aridum prsferuatiuu,Galeni.Lapidis phrygi) in tenues par cou>ri«»»jr* 
te>conciG,ar ufti in ollula donec partes ignefcant,&: butyro non uetert ex/ Up,ie pb* 
timSi,deinde rurfus fimiliter ufti SC uino falerno exundH:»: terno ufti SC £'o,G*lm 
meile extindii ac ficcati lib.j.gris ufti,piperis albffolrj.fingulo. unc.j. ftibq 

unc.j.s.Et ubi omnia leuigata fuerint,Sc reponere pharmacum uoles,(ucci 

balfami no craffiiproliibet enim hic aridu fieri medicametihfed Iucidillimi 
unc.j.adijcito. Vtendum autem eft ipfo,foh's palpebris inducto fpeciIIo,tta 
ut tunica non attingantur,fed folas palpebras apertas medicamentum con 
tingat. Sublinendumqs eft non femeUedfepe,ante 8£poft cibum,2<; magis 

ubi iam fenfu percipitur lippitudo.Miru enim eft quomodo prsferuet prae 
omnibus alrjs medicamentis. 

Collyrium ari dum ex crocO. 

Sarcocollsdrach.vitj.croci drach. A '" > ' 

illinito.Quidam etiam aloen addunt. . 

Aliud aridum. Ad lippitudinem ficcam, fycofin, putredines &fuper 

excrefcentcm carnem. Cadmis drachmas.x. chalcittdis drachmas, xx. - 

piperis grana xv. nardi celtics drachmam .j. Cadmiam SC chalctti.deni 
terito cum uino , SC ubi reficcata fuerint, reliqua adi]cito, SC tn tenutlli/ 

s,.d . 

coronopodis,quandoq; etiam othonns,asquales fingulorum portiones. Otbonnt 

Eft autem othonna chelidonium magnum» _ quiljit 

Aliud Ad Sycofes,6d ulcera inangulo oculi magno,tx carne excrelcen „ 

tem. Mifyos toffii drach.vi.atramenti futorn drach.iiq.mellis Atnci fextar.j. ****** 
Ob Collyrium liquidum IpanchreftosErafiftrati, admirandam utmhabcs Era/iftmi 


rmtnanaum excroeu. , 

ci drach. iiij.glauaj drach. iit). Soepemdie 


ad oculorum affedlioncs,tonfillas,pudenda,8d aures pure manant A 
drach.vi.miiyos tofti,myrrha^GnguI.dtach.iij.crod drac.i.S.tjfn,.,.!'a s 
y Vini chtj&paffi cretici.finguI.hcminamq.s.Omniacum uino tero a ' * 

nec arida euaferint, 8 C infufo palTo coquito ad mellis fpiflitudinem. ° 
Adglutinatoria oculorum fluxione infeftatorum. Terra S • 
mannae, thuris,myrrhg,a:quales partes oui candido exceptas, & linteT*’ 
dudlas, fronti imponito. 010,n 

Aliud- Hyofcyami feminis drachmam. j-opn drachmam. i. 

drach. ij.croci drach.j.pollinisdrach.iiijiouotumauatorumuiteliosduns 

Oui albumine excipito. • 

De mpldSris,& bts que m collurdt ipforum tnimtur.Ex Anlyh:ey ie eere 
dd oleum addende modoi cap. XVII. 

P X medicamentis qua in emplaftra mittuntur,quaedam funt Terrea, ue 

■‘-'lutifuntmetallica.Sdapiduacterrf fpecies,feces,cinis,cochylia.Qu^ 

dam oleofa: quadam lacbryma,qlladam liquabilia: quadam iucci,parim, 
fpilli,partim liquidi.Semina uero, SC herbas, 8d radices paucas recipiunt. 
EmpldUrd ua Ipfa autem Emplaftra parrim iiint uulneraria,quainde qUod cruentis uul, 
tid. neribus competunt, cruenta appellamus, itemqs glutinatoria, 8C ftadlura> 

ria.Hac exficcantibus non fumme, fed fecundi ordinis completi, & tertii 
incipietis compoheteoportet.QualiafuntfalixiquercuS, cupidius,pice* 
ac pini cortex,myrrha, thus,bitumen,aloe,aiifi:olochia,cinisfarmehtoruin 
uitis,cerufla, fpuma afgeti, SC plura ex metallicis.Cdquutur aut ad copage 
manus non inquinantem,partim uero cicatricem inducunt,quae etiamipia 
ex Occantibus componuntur,efficacioiibus quam glutinatoria habent,ue< 
lut funt aes uftum,Sd fquama ipfius,8d ferri aerugo,chalcitis, flos atris udus, 
alumen,galla,plumbago,cadmia,pumex,8d oftreacea.Partimdifcuflbria, 
ex calefacientibus ac Occantibus moderate,ui 


oleuuetus SC raphaninum,mei,opoball 


te,uelut eft Ariftolochia.thapfia, 


fal uftus,falis flos.Partim mollitoria,ex fpuma argenti,&adipibus,medul/ 1 
Iis,oleo ueteri,propoli,ammoniaco,ftyrace,galbano,bdellio,maftiche,te/ 
rcbinthina,altheae 8d cucumeris fylueftris radice. Partimficcamia,exful/ 
phure,nitro,faIe,cinere,et bitumine.Partim attra(3oria,ex fale,nitro, pro/ 
poIi,tmtginc,fermento ftercoribus,fuIphure,^erebinthina.Partimconco« 
<Soria,ex cera !audano,uua pafla, amomo, croco, thure, pice, maftiche Ae/ 
gyptia,ftyracc, myrrha, galbano, butyro, cefypo, adipe, aerugine. Partim 
fuppuratoria,ex aqua 8d oleo.polline,pane triticeo,alica,butyro, adipefw! 
Io ac uitulino, thure,pice,refina.Partim mitigatoria,ex fpuma argenti, ce/ 
Cruentem ruiTa,oleo, anetho, chamaemelo, amylo, cera alba.Porro cruenta emplaftra 
Bmplaltrom recentibus adhuc uulneribus acfradluris imponere oportet,ita ut auxili/ 
H us um infuperipfis feramus, iportgtjs pofca madidis fupraipfa fplertia deliga/ 

tis.X tertio quocp die foIuamus,rurfus4i eadem fplenia , SC non aliaimpo» 
namus. At mollitoria,attra<Soria,difcuflbria,infuper<^ concodorii 8ifup 
puratoria,poft cataplafmatum SC ceratorum uiiim adhibentur,Mitigatoria 
uero etiam ab initio ftatim in fummis doloribus commodant. CatCrum de 
codlura ipforum confequenter dicemus. , . 

Tctrdphdrma Emplaftrum Regium Tetrapharmacum. Cerae colophonite, pi/ 
tum cis,adipis taurini, Angulorum pares portiones. 

Emplaftrum ex feminehni.DifctititSdrumpit. 

Olei ueteris lib. rj.ceraeunc.xx.colophoniae,adipis porcini,ungui.)®- 
{.s.fpumatargentilib.j. ceruffaefexuncem, fucci feminis lini fexuncem,po 

linis iinc.j.Thuris trientem. . 

Emplaftrum ex meile. Spumae argenti,cerf,olei,(irtgul.lib.inj, ter 
bintbinc,Iib.-tj.mellis,adipis taurini,fingul.Iib.i. 

Aliud. Spumae argenti lib. vi.oleiltb.v.s.colophoniaelib'Vil s < ff 
lib irj.S.mellis lib-iif. 



Emplaftrum ex fucco. Spumae afgcmitib.vi.btei atftatelib. vij. hyd> 

* melib. ix.foenigrteci fextar.s.femirtisiini fextar.s. althctelib.iij.Althatam 
' a:femina coquito in aqua fextat. xx. donec parum reftiterit,& ex ipfa lib. 
jitj.ad oleum mifcetoac coquito donec bullae quieuerint. Deinde argenti 
fpuma leuiffime trita infper(a,leto igne coquito donec manus no inquinet. 

Empl. expolline. Pollinis ammoniaci Thymiamatis,finglib.j.refinae 
pieej,cera:,adipis porcini,fingul.lib.ij.fucci feminis lini quantum fatis eft. 

Emplaftrum ex herbis. Rumicis, olei ftrigmentitrj,anchufe qua cho As 
tospelethrum uocatur, id eft iugerum porcinum: Eli: autem Onoclea: fe/ ro 
ptem neruos habentis plantaginis, Anguli quadrantem, olei lib. vi. adipis 
porcini lib- vi.Herbaein oleo codice abfjciuntur,Reliqua eu oleo eliquatur. 

Emplaftrii exafphodelis. Radicis afpbodeli fucci li.j.rofacei, Chamg/ 
melini,adipis anferini,fing.fextahte, adipis porcini quadrante,cera, triete. 

Emplaftrum ex fermento, rumpensabfceflus. Fermenti,axungie,firt 
gul.fexunce,falis triete,refinypiceyquadrante,cerjtriente,aphronttriunc. 
j.ammoniaci Thymiamatis lcxtantem, mellis fexuncem,faponisfextante. 

Dothiene Emplaftrum. Ammoniaci Thymiamatis lib;j. nitri Ale/ b 
Xandrini fexuncetn,aphronitrifexuncem,adipis taurini lib.rj.cerae Iib.ij.te pl 
rebinthinte lib.j.olei ueteris unc.j-aceti quod fatis eft. 

Emplaftrum ex Struthio,difcuticns ftrumas, Spumy argenti,ftruthrj, 
Sriftolochiae,fingul. trientem,ga!barii,fquamg|ris,aloes,iingul.uncq.man 
nefextantem,ammoniaci Thymiamatis fexuncem,reGnte picea unc.xvi. 
aceti fcillitici fexta.iitj.ad fica terenda. 

Emplaftrum Smilium, ad Abfceflus. Olei ueteris lib. js.fpumtear ; 
genti,nitri rubri,falis ammoniacidixiut) ficulnei protoftacti, refinae fingul. ” 
Itb.f.galbani,ammoniaci Thymiamatis, fingul. quadrantem,atramenti fu/ 
torij trientem,ceratfexuncemjteruginis,opopanacis,fingul.unc.j.Aceti 
B quod fatis eft. Spumam argenti Si aeruginem in oleo coquito donec non in 
quinet.Deinde ita reliqua adtjcito: 

Emplaftrumexalltjsruptorium. Cera:fexuncem,Colophoni* trien,- 
tcm,refinmpicej quadrantem, adipis talirini trientem,nitri fului tinc.j.S.al/ 

Itj capita pura.xx.OIei fextar.s, Allium oleo cotfifi abi)ce,8d reliqua mifce. 

Emplaftrum ex Apyrano difcuiTorium. Adipis anferini Si phafianorS, aj 
fing.quadrante,olei ueteris unc.xxvi.pfylli quadrante,feminis urticae,radi a, 
cis apyrani uiridis,fing.lib.jcerar albee dextante,emplaftri cx fucco fextan 
te,terebinthineunc.j.R.adiceintcnuiafruftac6cifam,c3pfyliioinoleoma 
cerato, itemqj urticte femen per diem ac nodem, 8C tunc ubi coxeris, ipfa 
quidem abqCitojliquabWia uero refoluta ad oleum ammifeeto. 

EmplaltrumPyrinon ideft Triticeum, Ad duricias& fcirrbomata. N| 

Ahhcece,palmularufiue Nicolaorum,fingul.lib. rj. fomigryci, feminis u 
lini,fing.fextar.S.chamacineli,meliloti, elates,fing.fexuhcem,uini Amirtei 
fatar.vi.fpumae argenti lib.).cerufe,colophonig,fingul.libii).cerae terebin 
•'minae,fingul.Iib.j.'olei ueteris lib v.aquelib, q.panisficcitufi&cribratili, 
V.Herby in uino cocftce exprimUntur,&: tn expreffo fucco panis maceratur. 
Sequenti die fpuma argenti Si eerufla in aqiia teritur, deinde adiedo oleo 
donec non inquinet coquitur. Poftea adijeiunturreliqua. Ablatis ab igne 
a<Ji)citurpanis, SC fortiterfpathulaagitatur. Additurinfuper Sf sruginis 
, rafte.Sfflorisfalis,firtguIorumfexunx,iridis,ariftolochiaefihgul.fexunxj 
terebinthina: lib. j. P< 

Pelarium ex recremento argenti. Ad defquamata BC alia fimilia. Ce/ 
r»,adipis taurini,fingul.quincuncem, recrementi argenti fexuncem,colo/ 
phonia: trientem,picis,olei,fingul.fextantem, Argenti recrementum ficcu 
teritur cum uino aut foen i graeci iliceo. Quod fi recrementum argenti non 
adfit, plumbagine 
, W Emplaftrum ( 



ci,Si feminis lini, & althaea,fingul.lib- ii), olei lib.rj.Coquito donccfiir 
fueritconfumptus ) &adiicccolophomalib.vterebimhina!ib,j.i ac |, ' Us . 
hedera: quadrante,Poftcj; uero hec foluta fuerit, ablatis ab igne,inrice rT* 
lib.j.galbani trientem,ambo flmul contufa,& diffoluta fphatula agitato 

Emplaftrum ciflinum idefthedcraceu. Adfauciatosneruos.&ou 

dluras maxime diuturnas.Squama rubre trientem Si unc.S.thuris unciam" 
j.myfios unc.j.s.chalcitidis drach.iitj.aceti heminas. vi.Tetito in Sole a*’ 

uo.donec acetum fuerit confumptum;Deindefolutaammifce,cerjbeiTem 
' olei unc.xvirj.lachrym^hederj,galbani Angulorum quadrarem.Siucrodi* 

MeldttchloYu uifus & nudus fit neruus,pro galbano terebinthina fextantem adtjce. 

Emplaftrum Melanchlorum, Ad eadem ,Si ad cruenta uulnera. 
Malicorii,atris ufti, galla, ariftolochia rotunda, falis ammoniacMqm 

mggris,aluminis fciffiSd liquidi: Alii pro liquido rotundum habent,iridis, 
mtfyos,atramenti futorij,chalcitidis,eruginis rafe,cadmiae,aloes,myrrh% 

thuris,radicis panacis,fpumae argenti,cerufa,omnia aequis portionibus te 
runtur altate in Sole cum aceto ad dies fufficientes,&in paftillos effingun 
tur.Emplaftrum autem fit hoc modo.Medicamenti huius fumitur fextans, 
cerae fexunx, olei bellis. Si faucitati funt nerui, oleum fit uetus. Inalijt 
autem commune. '' ■ 

Emplaftrum ex Senecione. Succi fenecionis lib.tj olei ueteris lib. 
j.s.olei cyprini trientem,axungiae ueteris lib.j.terebinthinaunc.j.galbani 
unc.s.refinaepiceaeunc.s.aeruginis,thuris,cefypimedicamenti,fingul.unc. 
j.fquama aeris fcrup.viij.cerj dextantem, picis naualis unc.xiiij. Oleumca 
fucco adftrigmentitiam compagem coquito, addito etiam adipeporcino. 
Arida uero cum cyprino terito. Galbanum cum cera tundito, Si in ollam 
adrjcito. Picem naualeinfiarida fuerit,tritam ac cribratam ponderatoacin 
fpergito. Siucro conteri non poftit, cum parte olei difloluta soletur, Si 
tunc omnia mifceantur. j 

Emplaftrum Mnafa* difcuffbrium. Cera, axungia porcin a fingul. 
lib. j.colophoniat fexuncem,fpuma argenti Iib.ij. Vini boni lib.iiij. 
AriobdrrdniLt Emplaftrum Ariobarzanium.ad eafdem affediones. Spumaiar/ 

gentiunc.j.S.ceruflalib.j.8f quincuncem, aquae marinaunc.xxvoleiue/ 
teris lib-j.s.buccinorumuftorumfeptuncem,8dunc.s.cengfulugdodrame, 
terebinthinacfexuncem,thurisquadrantem,&:fcrup.iij.S. 

Emplaftrum ex dracunculo. Ceracolqphonia,picisAccc,axujigl§> 
refn a-,fingul.lib. iiij.ammoniaci Thymiamatis Iib.ij.radicis d.ac..nc..i- Ii. 
v.Radix arida trita,reliquis diftolutis infpergitur. 
vjittdcium tm Emplaftrum pfittacioti. Cerae,Colophoni»,adipis porcini, hyoicya/ 
pUfirwn m i f 0 l lorum tenerorum,aut fucci eorundem,Angulorum aequas portiones. 

Verum in Alexandria fumuntur cerglib.rj.S.hyofcyami lib.tj. axungtadiD. 

ri. S.colophoniaeiib.j Si magis difeutit. 

Empl.Myrfinatu. Argeti fpumae, ceruffae/andycis, plumbi ulti K io», 
fingul.unc.j.cera fexuncem,olei myrtei lib.j.uini quod fatis eft. . 

Emplaftrum ex cerufla aut ex ouis. Cerae albae iexuncem, rolace«D. 
j.S.fpumae argenti fextantem, cerufla: fextantem, amyli quadrantem,a 
, minaouorum.v. , r .fc, 

Mygcon Emplaftrumparhygron, Oribafij. Spuma: argenti unc \l' S, , ce L n/ 
uncd.s.cera trientem,pinguedinis fuilla feptuncem, colophoniaedo 
tem,fucci feminisIini,o!ei,ftngul.dextatem,Mirificefacit ad calcaneo 
rimas.In ulceribus autem inquit,uitant,Nam graueolens euadit. , 

Emplaftrum ex cadmia, Cicatricem inducens. Chalcitidis utt 
xtantem,cadmiamanna,fingul.unc,j.cerae, colophonia, oleimyrn, 
gul.lib.i. Vini quantum fatis eft. t,b. 

Emplaftrumphoenicinum id eft palmulatum. Axungia] act “', ^ 

rj. olei hb.itj.fpum j argenti lib.iij.chalcitidis cruda fexuncem,C^alc 


mum cum oleo praleuigeturin pila commoda,aut etia in Sole. Poftquam 
autem ftrfgm entifpiiTituditlem acceperit,etiam fpuma argenti prius trita 
adljciatur. Poftea etiam adeps, & ubi probe contriueris,ad lentum ignem 
coquito,donecnon inquinet,palmarum ramis uelutfphatula agitans. 

Emplaftrum ex Anchufca,ad ambufta» Cera-alba dodrantem,roia/ 
ceidnc.xviij. His liquatis anchufca purpureae radicis ficca leuiffime trita 
triensinfpergatur. Aliud. 

Ancltufca radicis uiridis,marrubtj coma,fingu! quadrantem. Coquito 
in olei dodrante, SC abijeito, Ad oleum autem cera; alba; quincuncem ad/ 
ijcito,ac diffoluito. , 

Emplaftrum pompholygenith, Ttmpholygi* 

Pompholygis fextantem,fpuma argenti quadrantem, cum fttccofemi lum 
fiis lini terito,fiC adliacliquataacfrigcfa<3a,ceraiexuncem,adipis anferi/ 
niautgallinari fextantem,olei chamamelini fexuncemadijcico. 

Emplaftrum phycotyclre,dolorem eximes,adfcdemdeftinaturn. Tlut pjvmwcjs 
risunc.xvii.niyrrh.-efeptuncem, opij draciiq-alum inis fciffidrac.ij. butyri 
drac. iit), ouorum affatorum uitelli. iirj.cadmi» uftaSC lotadrac.iiij pom/ 
pholygisdrach. vi cera Tyrrhenica: dfac.virj adipis ahferinidtac.xvi. me 
dullaceruina drac. xi.plumbi ufti 8C loti drac.Viij. Iapidis hamatitg drac. 
j.oefypi liquidi drac.iiij. Arida terito cum uino Italico,^: liquata mifceto. AriSlophtniS 

Emplaftrum Amythaonis, Addiftortos ac conuulfosarticulos. Eft eti ‘ 
am attradlorium.Ammoniacncers bdellrj,fingul drach.viij.terebinthinae 
iridis Illyricae,galbani,fingul.drach-xx. 

Emplaftrum Ariftdphanium,Mqllitorium. Picis tibiiif. picis naua/ 

Iis lib.rj.cera lib.j.opopanacis unc-j. Aceti heminam.j. 

EmplaftrUm ex plumbagine, ad calidas affedliones» Plumbaginis tri 
entem.fpume argenti fextantem, cerulfae fextantem, cera beflem, olei myf 
teilibuj. Arida cum uino teruntur. 

■ Empla. Coracum ex aceto mulio ad pudenda defti'nat£t,5dadnomas Concum E« 
Gallafextantem, (quaniaunc.j s. chalcitidis, thuris,iingul.unc.j. Terito pltftrum 
Cum aceto ad dies fufficfetes,deinde mellis quincuncem mifceto. Scorfum 
autem ceratum parato,ex myrtei aut rolacei fextanre, 8d adipis taurini bef/ 
fecer^ triente, terebinthina unc.j.Miic.etb ac fimUl conterito & utitor,ue/ 
hit eo quod ex charta conftat,tuin per inftrumentum ad pus trahendum ap 
tatum,tum per linamentum. 

EmpIaftrUmcx aceto8<foleo. Spuma argentipartem.j.olei,aceti, 

fingul.partes.tj. Quidam uero.itj. accipiunt. 

Emplaftrum ex Achate difeutiens ac molliens; Lapidis Achata; fe' 
tniuf i. uncj.s.ceraquincunccm,refina;frida: quadrantem,olei unc.j. . 

Emplaftrum Ifis,ad cruenta uulnera,glutinans,incarrtans, SC purgans. V» 

Squama gris>£risUfti,ariftolochi£ rotundy,(ingul.drach.viq.aluminis fi*** 
fcilTidrach.vi.Yalis ammonici drach.Virj. thuris drac-vrij.ammoniaciThy/ 
miamatis drac. viij.myrrhydraeh.xij.aloes drach.xrj.galbani drachmas,xij. 
faeci radicis dracunculi drach.viij.ceralib.jic6l0phonialib.tj.olei ucteris 
quadrantem,aceti quod fatis eft. - 

Emplaftrum Athena, ad ulcera fordida, impadla & neruos fauciatosi Jujtt mpU 
Malicorij,ceris ufti, gallarum,ariftolochia rotunda & longg, falis ammo= Strrn 
iliaci,ammoniaciThymiamatis,(qUamagris,alUtAih{sfctiu&rfotUndi,iri ■ 
dis,mifyos, atramenti lutorq, Chalcitidis, gruginis rafa,cadmia,aloes,myr/ 
rhi,propolis,galbani,fingul.unc.j.cera drach.Cc. picis drach.cc. colopho» 
hia drach-c.olei fexuncem. Aceti quodfatis eft. 

Emplaftrum ex dnflamno,glutinans,ad canum morius, ulcera omni. 
gCna.Spuma argetiIib.tj.fquamgerisUnc.j.S.oIeiucterisfextar.ij.diphry| 
quadrantem,gentiana.iinc.j.S.ariftolochie,aruginisrafa,iing.unc.rj.s.di- 
W «amni, £risufti,finguIoru.uncitjiS.colophoni£lib.j.manha galbani,aloCS, 

fingulorum 



33« PAVL1 AEGI NETAE. . 

Ungulorum quadrantem, ammoniaci Thymiamatis fexuncem n 
fextantem,cera fexuncem $£ unc.s. Oleum cu fpuma argenti Drim-° P0 is 
re oportet, donec non inquinet, deinde ab igneablatis inijcereemo.v? 11 ' 

SC fquamam teris, Sdrurfus coquere donec non inquinet ,Sc rurli 1,1 m 
refinam & ammoniacum cribratum adqcere,&: mouere donecferuer rfr 
nat,ad ignemq; apponere, & ubi parum efferbuerint, as & diphrveerim 
mittere,&: rutius coqueredoncc fpiffentur. Deinde ceram indere eadtd 
nec non inquinet codia, propolim adtjcere, SC paulo poli aloen,mannam : 

diaamnum,arifto!ochiam,gentianam, lingula tritainfpergere,ubi narum 

funt perfrigerata- F ““ 

m Empladrum Barbarum,ad cruenta uulnera.fid fradluris callos obduci» 

Bituminis ludaici, picis ficca,cera,rcfina,Gngul.lib.j.terebinthina: f 
xtantem.fpuma argenti unc. j.ceruffa unc. j.s.mamn?fextantem,opo Da „! 
cis fextantem,myrrhatfextantem,olei quadrantem. Aceti quod fatis eft " 

Emplalirum ex falicibus, glutinatorium, & quod fanguinem fpuenti 
bus,& pedorefuppuratis in thoracem imponitur. Mifyosjchalcitidi/ 

ceruffie xruginis,galltc,aluminis fcilftSd rotundi, melanterite.fingul.fexun 

cen^ccralibtjrefingpiceglib.ij.picis lib. tj.malicorij fexuncem,bituminis 

lib ij.foliorum falicis lib.tj. olei rofacei trientem,atramenti futorij fexunce 
Aceti quod fatis eft.Quidam etiam terebinthina dodrantem. ’ 

Emplalirum Nicolai,ad cruenta uulnera, Onus glutinans. Squame, 
aeris trientem,aruginis rafaunc.j.fpumg argenti unc j.s.ariliolochia l 0 n, 

ga6d rotunda,iingul.unc.j.aluminis fcilTifid rotundi,(ingul,unc.j.atramc 

ti futorij unc.jfulphuris uiui unc. j. galla omphacitidis trientem,falisam/ 
moniaci unc.j.mifyos unc.j.origani unc. j.chamaleonis unc.j.cadmiarace 
mofj unc. j. ucratri albi unc.j.peucedani quadrantem, feminis apij fextan, 

tem,radices fymphyti unc.j.s.cerulTj unc.j.s.fucci Mandragorgunc.s.chal 

citidis.unc.j. s.famtj aderis unc.i. Thuris mafculi unc.j.aloes unc.j.bdellijj 
fextantem,optj.Thebaicifextantem,myrrha Troglodyticaunc.s.ammo/ ' 
. niaciThymiamatisunc.j.foeni gracifexuncem. lucciperdiciadisfexun/ 
cem,ceraflaualib.ilj. colophonialib.ij. refinapicealikj.bituminislib.j, 
madiches fexuncem, picis nigraltb.tj. olei ueteris lib.j.dyracis unc.j.opo/ 
', a panacis unc,j s. Aceti quod fatis ed. 

Empladrum Icelium,ad druntas,8d abicefltts,8d (plcnem,&articulos, 
Sd ad coxendicum morbum Spuma argenti drach.cxx.olei ueteris fextar. 
ij. aceti fextar. j. eruginis drach. j. s. corticis picee drach. virj.chameleonis 
cum radice drachmas.xvi.euphorbij drach.xvi. fuccihypocidhidisdracb. 
xvi.propolis drach. xvi. myrrha drachmas, xvi. helenijdrach. xvi. pyre/ 
thri drachmas xvi.ceraltb.iij. 

Empladrum.Neronis. Ad plagas,& omnem carnofarum partium do 
lorcm. Olei ueteris lib. j .s. fpuma argenti lib. j. cera, relina picea, fingul. 
feptuncem Sdunc.s.ammoniaci Thymiamatis trientem, ceru (Pe trientem, 
galbani,manna thuris,myrrha,thuris,fing.unc j. 

Empladrum oxerum multiplicisufus. Picis ficcalib.tj.cenelib.ji 


Empladrum aceratrum id edfine cera,Galeni.Glutinat 5C concoquit, 

. fuppttrans ulcera,cumricininoautuetcri oleodiflblutum,uelut medica/ 
mentum quod linamentis illinitur. Spuma argenti lib.irj.otei ric/niniaut 
ueteris lib.iiij. aceti acerrimilib.tj.iquamgaris nigra, chalcitidis,aruginis» 

finguI.fextantem.Spumamargent/ cum oleo coquito ad drigmenti ipiflitu 
dinem.Deinde metallica pluribus dtebtts cum aceto trita adijeito. 

Empladrum ex Metallicis. Chalcitidis unc. j. miiyos fextantem, 
fquama eris quadrantem.thuris quadrantem, colophonigfextantem, gal' 
bani unc. j.s.cerglib.j.olei unc.xv. Aceti quod fatis cd. ..■> 

Empla/ 


Emplaftrum Harmonia, ad fraduras Chalcitidis trientem, fquama Harmonia 
* w / s fextantem. Si uncia.s. acris udi unciam, j. Thuris fcxtaritem, olei BmpUbm 
lib.f.Aceti lib.j. Coquito metallica in aceto Si oleo donec nori itiqmnent. 

Deindethusadtjce. 

Empla-Melinu,Serapionis. Spuma argeti lib.j,cera: feptuhcSani 
moniaci Thymiamatis quadrant?,*: unc.s.galbani j? rugims,lmgtil.drach. 
ijccolophohia feptunce. myrrha drach.j.olei hemina. j.s.Spumam argen/ 
ti coqui» cum oleo,donec nOn inquinet.Deindereliqua adrjcito. 

Emplaftrum Anicetum, glutinans difcutietis, fquamas feparans,&r ad A nicttum 
dillortiones. Baccarum lauri,iridis licca,thuris,fmgul.drach.lx.^ris ufti 
drach.xx.nitri,falis,ammoniaci Thymiamatis: fingul.drach.xx.pyrethri, 
ftaphidis fylueftris, feminis Rofmarini, grani Cnidi), finapis,ftercotis co/ 
|umbini,ariftoIdchia,cumini,aruginis,cyperi,feminis eruca-,fingul.drac. 
vitj. Aceti heminas- xq. Terito fub canis ardoribus donec acetum fuerit 
confumptum. Deinde decodi caricaru crafliflimi dodrantem adijceiSC ex 
permiftispaftillosfinge Si exficca. Vfu uero expetenteex iplispaftillis Ce/ 
xtantem cum aceto tere, Si refina quadrantem, cerae Tyrrhenica fexran/ 
teitijolei fextantemammifce. 

Emplaftrum ex lolio. Picis lib.tj.refinapiceadodrantem, cera Tyr 
rhenica quincuncem, olei quadrantem,bituminis cribrati fextantem,fari/ 
naelolij fextar.j. Aceti quod fatis eft. 

Emplaftrum ex fucco Sycamini. Spuma argenti,picis aridae.adipis, 
lingul.beflfem,terebinthina quadrantem, cera quincuncem, artiginis ra/ 
fe, opopanacis,galbani,finguhunc.j.olei ricinini, aut fufini, aut ueteris uab 
de,heminam.j.picis liquida hemin.j.fuccifycamini cuius frudusfycomo» Sycomordfru 
rauocantur hemi.j. fiusSycmmi 

Emplaftrum duplicis coloris. Aeris ufti, aluminis fcifli, ammoniaci 
b Thymiamatis,fingul.unc.j. cera Iib. j. colophonia lib.j. adipis porcini lib. 
j. Aceti quod fatis eft. 

Emplaftrum Indicum. Ad nomas S i fangninem fpuentes. Cera,refi/ 
n*fiida,picis fi'cca,bituminis,liquidi zacynthrj,fingul.lib.j. ceruffa,chal 
citidis,mifyos, melanteria,aluminis fcifli Si rotundis galla ortiphacitidis, 
liialicorij.flngul.fexuncem. Aceti quod fatiseft. 

Emplaftrum ex cinere Afpidum. Difcutit ftrumas Si podagras. Tere» 
binthina.lapidis Afij, bituminis Iudaici,fingul.drac.ccclx,cera, baccaru 
lauri, ammoniaci Thymiamatis, aphronitri, adipis uitulini, Angulorum 
drach.cccxl.lapidis pyrita, calcisuiua,fingul.drach.cxl.cineris Afpidum 
drach.cxl. olei ueteris heminas, fj. Medicamento perfrigerato cinerem in/ 
fpergito.Paratur etiam fine cinere,eoquod aliqui ipfum auerferitufj&' nihi 
Io minus efficax eft propter Afium lapidem. 

EmplaftrumLeanaflccans & difcutiens. Ammoniaci Thymiama/ 
tis,plumbaginis,fingul.drach.c.finapis draC.viij.radicis chatnaleoiiisdrac. I trm 
xvi.colophoniadrach.c.fquamaaris,radicisherbalanaria,euphqrbij>a/ 
fUginis,fingUf;draCh.viq.ariftolochia drach. xvi. pyrethri drachvirjiOlei 
ueteris hemi.j.Sf raphanini quod fatis eft. I 1 ; -' 

Aliud,Leanaexalto euocans,8Chumoreseuacuans. Atrarnenitfuto/ 
rtjfeXfate,at«ipigmetiunc.j.ueratrinigri,ThoracB canthariduding.drac. 
js.fandaracha quadrantem, cera lib.j.S.refina frida lib.j.oleihcmi.tj. 

Emplaftrum Macedonicum. Cera,colophonie, picis,adipis taurini, 
thuris,fing. aquales partes liquefacito, Si ab igne ablatis thus riifpergito. 

Emplaftrum Spljarion.Ad Feruida. Ceruffa, fpuma argfliri, calcis S p^ rio „ m 
uiua,fingul.quadrahtem,cera unc.j:s.nitriBerenicartjiroiacei,ffngul.imc. puj rum 
jLiquefada aridis affundito Si pilulas formato. Vfuueroexpefente, olei r 
fexuncemcumcerafextanteliquefacito. Si medicamenti utic.j. additOiSC 
) 3 fpathula agitato.Frigefadum autem cum aqua dodrante collfdtfoi.EgeHie* 



ro etiamrofacei quadrantem addo. 

Emplaftrum ex ochra, Inflammationes arcet, tumhisauifi, r 
tum qui in iudicio torti funt. Ochra Attica: lib. t^. crcti?ib [f* rpomt > 4 

genti,beffem,uino terito, cerae, Colophoni», picis, refina pice* 

).terebinthina beflem,olei lib.tj. Hac ftmul in mattas formato R n' lb ' 
tur autem hoc modo.Cerg lib.j.oleiueteris lib.iij. medicamenti ■' 
uino conquaiTato. D, l' c “m 

Emplaftrum ex cedria,glutinans,difcuticns.exterens. Cere r>i • r 

cat,{inguI.Iib.j.colophoniabeiTem,cedri*fexuncem,liquefa(Safim, C , 1 | ' C 

quito donec non inquinent. ulco ' 

Aliud mollitorium. Certe, picis, fingulbeffem, colophonia drarf, 
xxv.propolis drach..xvrj.cedriadrach.xx. cn ‘ 

Emplaftrum c pumicecicatricem inducens, Oleimyrthei lib H ctw 
lib.j.pumicis ull i & uino extindi drach. vi.fquama ftomomatis drach vi 
seris ufti,cimolia,lingu!.drach. v. Supra linamenta adhibetur, & f Pona .' 
cxaquafuperimponitur. v 

P mU PrnpU. Emplaftrum paula id eft Qjties, ad ftrumas inguinum tumores. Ce; 

ra,colophonia,nitri Ungulorum lib.). 

Emplaftrumexnitro, ad carbunculos. Nitritorrefadiqnadrantem 
eera,olei,colophonia,(ing.unci.j.s.fuccicyrenaici autMedici drach.*’, 
imponitur linamentis exceptum dilutum. •/ . 

Emplaftrum ex Anemona. Anemonae exunguis fextantem, certe quin 
. cuneem,olei trientem,refina quincuncem 8i unc.S colophoniSlib.ii.S. 
i f""* EmpIaftrum.Machterionis, Viride.Ad coxendicum morbum,articu/ 

cmpytrum j os C ompados,abfceftus.Opopanacis, galbani, arruginis, myrrlta, iridis, 
ammoniaci Thymiamatis,ariftolochite,fingul.unc. j. terebinthina, cera, 
olei omphacini, fingulorum feptuncem. 

Aliud uiridefimplex. Refina lib.iij.cera lib.j. ^ruginis rafa Iib.S.thu/ , 
tis drach.xxv. Aceti quod fatis eft. 

Aliud Viridc.Faciens ad ulcera humeda.et carnem fupereitcrefccnte. 
Colophonia fexuncem,aruginis rafaunc-j.S.cera fextantem, falis Cappa 
docici.iinc.j. rofacei fextantem. Aceti quantum fatis eft. 

Empl.Rutaceu,ad pleuriticos. Rutjuiridis lib. j.butyril/.j.S. terebinthi 
Jijunc-xv.opopanacis quadrante, galbaniquadrantem oleianethinilib.j. 

Emplaftrum exLixiuio.Ad coxendicum Si articulorum morbum, 8C 
ad tumorem laxum. Cera, olei ueteris, lixiutj per calcem excolari, fing. 
lib.j.refinafrida, nitri Alexandrini, nitrialbi,terebinthina,fingul.fexuty 
cem,Nitra cum lixiuio terito. 

Empla.ex nitro. Ad abfce(Tus,8d tumores induratos.Olei ueteris,cete, 

aphronitri,faponis,lixiutj.flngul.li.j.terebinthinaiexuncem,galbani)pro 

polis,ammoniaci Thymiamatis,fingul.unc.j. prapara uelut pracedens. 

Emplaftrum ex fale. Cera trientem.olei lib.j. falis communis trien* 
tem, aphronitri trientem,ceruft? beflem,aceti fextante ad arida contereda. 

Aliter Salis communis, nitri fingulorum trientem, cera, olet ueteris, 
Dngul.fexuncem,aqua marinae quod latis eft. ''i • 

Empla.ex perna. Soluit tophos. Pinguedinis perna, fuillae ueteris, 
ammoniaci Thymiamatis, cafei ueteris bubuli aut caprini, adipis taurini, 

picis naualisquade nauibus deraditur,Sdapochymaappellatur,fingu.ltP' 

j.medullaceruinabeifem,pefypi cerati quadrantem, oleicypjrini f« un/ 

‘ m.Vini Aegyptij quantum iatis eft. 

” fijj ‘ ‘ ‘ ‘ ' is generis induratos ttf' 


Ap ocbymtl 


Empla.ex Cinnabari. Ad tophos StT alios oium, ««*>.<•. 

Cmiutbmnu m0res . Appellatur pampathes. Spuma argenti lib.j.olei ueterisfexW' 
Pmphjhum j.fquama aris unc. j. aris ufti unciam.j. cinnabaris fcrup.xvirj. magnetis 
■Pdmphttes uiucntisunciam.j.lapidisphrygtj drach. vi. lapidispyrita, cadmis, 
ginis raf£, thuris, Gngul.unc. j.diphrygis fextantem, aloes, unc. j, 



niunc-i-s-lapidis onitg Schythici fcrup.xvitj.Iapidishgmatitaeuncj.propo 
4 lislib.j.fcriip.xxviii cera:uncxvti.lapidisperdicit*uncj. Aliud exemplar 

perdiciataebabenbetonicaeunc.j.fcrup .virj.gentiana: uuc.j.ariftolochiado 
g ;t Si rotunda;,fing.drach.titj.chamelconis nigri unc.j.dicSamni ferup .xlrj 
feflnac ficce lib.j. adipis ftruthocameli lib.j. lapides cum fpuma argeti ter i/ 
to,adijciens floris falis lib.ij.particulatim, donec totum fuerit leuigatum. 

Emplaft.ex nucibus auellanis. Ad tophos articulorum approbatum. 

Lixiutj per calcem excolati fexunce,hucleinuc5auellanarufextante, 

. aphronitri fexunce,olei ueteris lib.j. faponis gallici triente,mellis beffem, 
candida 0u0ru.vi.cer5 dextante, terebinthina: fextante.Terito Cu lixiuio. 

Ceratum ex Torpedine. Ad podagram,dolorem eximens,admiranda. 

,Quinto mentis Marti) die,in domo fttbterranea,in ollam olei communis fe 
tar.ij.mittito,5.' cum lignis uitis coquito, ubiqj ebullierit,torpedinis pifeis Cmtum 
,marinilib.j.inrjcito,& languinis talpaeanimalis.quodaquibufdam afpha- 
: lax,abaItjsMadaniudan dicitur, trientem. Et fimul coquito donec carnes 
pifcisdiflblutae fuerint aut fridiat.Deinde ad excolatum oleum,adrjce certe 
moderatum modum,quo fpiflitudo quam tenerrima cerati fiat, quod in Iin 
tcolum infratftum imponito. 

Emplaftrum ex urina muli podagricum. Vrinaemuli mafculi fextar. 
iitj.fpump argentilib.rj.olei ueteris minam. j.Diu omnia terito ut ftrigmen 
titia euadant,& coquito donec non inquinent. 

Emplaftrum ex Iapidis Afijflore,philagrij. Ad tumores duos. Peute 
dani radicis.floris lapidis Aftj. qui non fi non adfit, falis, ammoniaci Thy/ 
miamatis,lanarum fuccidarum uftarum,fingul.unc.j.ariftolocht'5 rotundg, 
pumicis,ftercoriscanini,»ruginisrafae,fquamaeaeris,mifyoS,fingulfcrUp. 
xviij.caftortj ferup.xvnj.myrrha: quadrantem,aceti acerrimi quadrantem, 
ceraunc.xrj.S.refinatpicex,picis brutte.fingul.unc. xviij. S, ferup.vi. Olei 

Cerat, terebinthinac,fingulorum libram, j. 
m quadrantem,olei cyprini fextantem,aqu j A 

Emplailrum ex flore falis. Ad arthriticos in declinationibus. Terebin. * 
tlunae,refinaefri(ftae,reline piceae,cerae,fingul.lib.j.picisficc£,aluminis fciG 
fi,floris falis,fiilgul.lib.S.Coquito in duplici uaie. 

Emplafirum nutrix,carnem in ulceribus generans. Roiacei, terebin mtrix empU 
tliinat, mellis fingulorumfextantem,ceruflTae,butyri,Ungulorum unctam.j, flr um 

* Emplaftrum Italicum,purgans fordida ulcera,& incarnans.Fici Mae/. 
ftris tenerum corticem in oleo coquito fid abtjcito, 8Cin oleo cera: fulua* 
quantum fufficitIiquato.Vtere,Iinamentis illito. 

Emplaftrum arrigendiuimhabcns. Satirij pudendi ceruint, caudae 
fcinicffingul.drach.q.ieminis erucae,pyrethri,feminis roriimarini,ccrefin 
gul drach.ij.terebinthinatdrach.j.ouapaflerum trogloditarumtria,ftellio/ 
nestres,olei laurini aut irini quod fatis eft. Stelliones uiui in aceto maceran 
tur ad dies, xl.uafc infimo defoffo. 

Emplaftrum aureum,ad cruenta uulnera, Thurts,aluminis fcilfi, fin/ 
gul.fextantem,colophoniae,refinat,fingul.lib. j, olei quadrantem,auripig/ 
menti fextantem, Auripigmentum cum aceto teritur, 

Emplaftrum ad Fracturas,Oribafi). Picis brutia: lib.j. Si triente, Spu 
mse argenti libram.j.fif trientem, thuris beflTem,terebinthinf quincuncem, 
adipis taurini Iib.j.& trientem.galbani,opopanacis,fing.unc.j.cerae trien/ 

tem,olci ueteris lib.j. Aceti quincuncem. _ 

Empla.ad Fta(Suras,Sfcutn uulnere,& fineuulncre. Ex heraclida. Pj* 
cisaridae minam, j. fpuma: argenti minam.j.mannaiminam.s.adipis uituli* 

1, ni minam, j.cerae Tyrrhenice unc.xxvi.opopanacis drach.virj aeruginis ra 





fareris cyprij, fingul. quintam & decimam mina partem,Terebin.tu 

minam.j.s.ole(ricinintaUtueterisheminam.j,Acetihemi,s, ” cn,n ® A | 

Oefypf liquidi Medicamentiprarparatio. Melilotitrientem ^ 
momi fextantem,lanarum ualde fordidarum fexuncem,In nini fext C 
triduum macerata coquito donec parum fuperfit, Si fada collatura^d '*? 
num olei quadrantem mifceto,et coquito donec parSdeuino reftet&r' 

,, intjce colophonia dextantem, terebinthina dextantem, Quidam 

ra dextantem mifcent, Si hylTopi herba unc.j. cum altjs coquunt. AlKh 
nas uino lauant,&: uirium cum forde,qua etiam pinon uocant.ficcant Vf 
uero exigente,ex ipfo quadrantem contjciunt,, 8£ reliqua uelut di<3u m eft 

„• Si uclis unguenta praparare uelut ea qua acopa uocStur,quadruplum 

oleum ad ceram immittes.Si uero quemadmodum in fraduris,molle cera/ 

. tum efficimus,duplum. Atfl medicamentum emplaftri forma facereuolae 
rimus, tunc aqualem olei modum ad ceram mifcebimus,fi aer ambiensmo 
deratus fuerit. Sin cera uetus fit aut fquall id a,& aer ambies frigidus,paulb 

plus oleifit quam cera. quemadmodum ubi ctta pinguis fuerit,&aer ambi 

ens calidus, paulo copiofior cera quam oleum fit. Hoc autem paulb plus, 
duodecima pars fit, in utra mefc b medio & aquali modo partem.Nam tunc, 
xi.aur.xiq.olei uncias,ad ceralib.j.mifcebis. 

Ex antylo,de codura medicamentorum, qua in Emplaftra mittuntur; 

Spuma argenti in medicamentorum coduris cum oleo coquitur, 0/ 
portet aute iplam tritam, rurfuscu oleoleuigare,ut ftrigmentitiaeuadat.Et 
pofteafic coquere ad lentum ignem indefinenter mouendo.lPrincipioigiV 
turintumefcitj&in bullas exurgit.Vbiueropropeaccefritadfufficientem 
cocturam,colorefcculentior fit. Modii aut codura accipit, quii ex tumor» 
cortfidet,etnonamplius manus inquinat, Plumbago fimlliterutfpuma 
argeti coquitur. Modus coduraipfius e fi: no folum utnoninquinet,fedeti 5 
am ut exigneo colore,in fuluumSd ualde floridum tranfeat. 

Aes udum coquitur no a principio immifTum,fed ubi femicodumiam 
eftemplaftrum. Modus codura eft, fi non ualde modicum immittatur,ut 
colore praualeat,Sd emplaftrum fuluum efficiat. 

Squama aris coquitur ut as, Si eodem tempore immittitur,&[eandem 
codura ratione habet.Nifi.n.color eius praualuerit,&femp!aftrSfuluuef< 
fecerir,nondum iufiam coduram habet. Sed Si ferri Squama eodem tem 
■ poremtjcitur, Si fuluumcoloreminducit. SoriSCdiphrygesimmittuntur 
etiaipfain medio codura. Modus aut diphrygis ldeeft qui (quam* aeris, 
utcblorepraualeat. Sori uero nullum proprium habetmodum.Omnibits 
autem communis modus eft, ut non inquinansftatemplaftrum. 

Chalcitis fimi liter ut as coquirur,&: codurj ipfius modus eft utfuluiui 
quodammodo Sf magis puniccuni faciat emplaftrum. Flos eris fimilitet 
ut as coquitur. Modus autem codurj communis eft. Atramentum furo/ 
rium in media codura immittitur. Et dum coquitur, liuidiorem emplafm 
colore facit. Si uero non fint alia qua ipfi reludentur,nigru emplaftru facit. 

Mify in fine intjcitur. Proprium aurem modum nullum habet. 

Auripigmentum &: Sandaracha in fine codura immittuntur. 

Plumbum uftum in media codura intjcitur. Ceruflfa in alba empla/ 
ftra in fineinditur.Sic enim colorem conferuat,8d magisalbefacit. Verum 
in nigra a principio.Dum enim amplius coquitur,nigrum cuadit. 

Aerugo in uiridia emplaftra poft coduram intjcitur.In quibufdam ue/ 
ro omnino non in olis immittitur,fed ad ipfam in pila leuigatam Si mantfl 
tem reliqua euacuantur. Atin melini coloris emplaftris, ubi femicocto cit 
preparatio intjcitur. Moderatam enim coduram adepta,melinum colore"» 
inducit.Verum in hisqua duplicem faciem, ac geminum colorem p« te ' 

runtjftatim abinitio aruginem in coquimus. Perfeucrans enim in co<3" rl 


grfftttiumelfoutn colorem inducit.Demde duplicem facie reprafentartss 
* ooftrcmd fuluum colorem efficit. 

F Alume plerBcp poft codura ihrjcitur.PrdpttB codurae modS nulle ha/ 
bet . Minium immittitur infitie. Cadmia&Pompholyxintjciuhturm 
principio- Sal&NuruinmedioeodUrae.Slillphurinfine.Codufaijeroi/ 

pilus emplaftra nigrefacit, Terra omnis & lapides immittatur pleruq; in 
gne- Pumex ite in fine. ConchyluqUocpuftainfineiriijciutur. OleBfiin 
principiis tniedu fuerit ad relina aut pice liquida,emplaftru nofpiffaf.O/ 
portet igitur ubi fpiffata fuerint qitg coquutur.ita olen intjcere. Pinguedi/ 

}, es reliquas no falfas circa media codurSimmittere oportet. Exunguetis 
irinS codurafert, Cyprinu 8 C Rofaceii mitius. Reliqua penitus n5.Quare 
infineoodurg immitcedafunf. Cera no coquitur pef fefoIaCoburiturm 

Netf cS refina liquida,aut pice liquida.Infpiifata.n.maner.Sed aut oleo pu 
roiautoleofo alicui,cuquoda metallico codOfuperintjcitur,aut refing,aut 
pidprtecodat,8epnusfpiffacC caafijsquaeihijcidebeti Refinaficcacuce 
ra intjcittif Liquidaliero prae Omnibus alrjs ipfa perie ipfam coquitur,fino 
ualde modica aiTumatUr. Pixprj alijs ottinib.immittitur.Modus autliqui 
dxclUitdu coquitur fpifTcttJr. Siccaeuerd maxime cu aceto, ut no amplius 
bullas emittat,neq; intumefeat. Pix naualis tritaj&: fuperfluitatib.que in i* 
pfa funtper cribrB feparatis.codo emplaftro infpergitur.Si uero mollis fu e 
rtt,cfi oleo diffoluitur. Veru prior ratio exardior eft,eo q, iri pofteriore po/ 
dusho feruetur. Bitume coquitur a principio immiflum. No dfit oportet i/ 
pfumleuigare,quonia afprctudines ficus granis fimiles habet. Quare in a/ 

caifas partes fragatur, & in acetO coquat,ita uthemoueatur, donec no am 
plitis bullas emittat.Ego uero inquit Timocrates.in oleo coxi,&' fticceffit. 

Propolim mollire oportet 8d coquere. Na ex codura penitus no confun/ 
ditor. St uero etia cera Emplaftrufufcipiat,cucerapropolim,qUeadmodu 
etiaGalbanu coiufim intjcere oportet. Ammoniacu circa media codura 
1 inijeittir.Oportet aut,fi teri ac cribrari poteft.tertue hoc ihfpergere.Sin mi/ 
nusicii humore aliij leuigarej&: fic inrjcere.Siquide ad drueia uulnera ideft 
nata fitempIaftrB, cu aceto autuiriotSi uero fifiulare iit, aut ftrumis dicatu 
oninino cuaceto. Si uero molle,qualia funt ea qupad antium paratur,cu a« 
qua.Deinde italeuigatu alijs perfrigeratis aff8dere,ut ne efFcruefcat.OpO/ 
panaxinrjciturlogepofterius ammoritaco. Omninoueromodicacodura 
opus habet. Galbane codura omnino no fert.Sed ubi no inquinas fadu 
fuerit empIaftrB,tolle ab igne oportet, 8 C ipfum niollitainijcere.SagapenB 
irt mortario tuditor, 5 C ubi teiieru fit cu emplaftro emollitur,poficp ab igne 
fuerit ablatu. Aloe infpergttur poft codura. Papauerisfuccus pridie iumo 
dica aqua maceratur,Deindein pila teritur,atep fic ad ipfum infunditur eti 
amEmpIaftrUi Thapfia poftremainfpergitiir. Autcuhitmorealiquo teri¬ 
tur. Bdellinleuigatuinfpergttur.PoftcJabigneablataeftemplaftrum. Si 
uero pinguefit,& leuigarino poflit,fimiliter ut fagapeno cotufum ipfumi 
& ad empiaftri forma redadu,c« emplaftro molliemus poft codura. Thus 
8 i Manna in finecoduraetnfpergutur,tritacumodico melle,aut aceto,aut 
aqua,autuuio,fihumorem (incipiat emplaftrum. Myrrha perfedaiam co/ 
dura tntjcitur. Semina,Radices 5 C herbae nullam coduram filftinent. A4 
tritaigitur,2e in pila permanentia,liquata affunduntur. 

De MiUgmitis er Epithematis* Gtp.XVlII. iitiUgnuti 

X/l Alagmata appellata partimmedijs corporis partibus imponuntur diu 

-Na inflamatis,aut induraris,aut fertietib. aut perfrigeratis,aut fluxione 
laborStibustpartim articulis copadis, aut neruis perffigeratis,aut etia alijs 
in feirrhu induratis partibus coueniunt. Dehis igitur & in capitede empla 
ftris didu eft, &C in capitede Acopis dicetur. Ex his aut qua: medrjs parti/ 
busconueniBt, quae fane etia proprie Epithemata appellantur, ea quidem _ _ . 

MV qug ffomacho et hepati adhibetur, qualiacBtj tandefuerinr,etia corrobran ‘f"* 


tefacultateperadftrigmentia opus habeo t.Nam fine his periculum • 

, qui tur,quum illa communia ad uita conferuanda opera habeant VnH . 
aromatibus maxime conponuntur. Stomacho igiturautnon conc * 
aut debili.aut inflato,epithemata ex feminibus,»: meliloto,» aloe^li’ 
finthio,» fampfucho,» nardo,» maftiche imponuntur.Hepatiue* ^ 
myrobalanojammom'aco,adipibus,» chamatmelino.SpIeni aute ! r °’ ex 

calce,auripigmento,cappari,faIicibus,cardamomo, S rugine,ammohiarn It 

» aceto parantur.Quodfi fluxionelaborent partes circa uentrem qu* ’ 

cenanthe,aIumine,melino,etaIi)sadftringetibuscomponutur.Nameth ei! 

per abufum:in comuni Malagmata appellant, etiamfi contrariam his qn» 
mollire poffunt facultate habeant. At ubi feruet uifcera ,uelutin febribus 
ardentibus malagmata ex croco,rofaceo,fucco feminis lini,autforidis aut 
polygoni,adipe fuillo,» fpuma argenti coueniunt.Perfrigeratis uero qute 
exopobalfamo, folio, caflamo,pipere,parantur. Thoraci aut in fanguinis 
reiedlionibus,adftrigmetia »ficcantia, ex alumine,» falice,» bitumine 
copofita coueniut.In tabe uero,ea qua; ex baccis lauri, marrubio, cardamo 
mo,» calce fiunt. Malagma ex Meliloto. Croci,nardi celtica,cyperi, 

cardamomi,iridis,myrrhm,tmgul.fextante,melilotilib.j.ammoniaciTjiy! 

miamatislib. j.ceratlib. iij. terebinthince lib.-j-cyprini lib. irj. glectcinilib.ri, 
bdellii fexuncem.Quidam etiam cypheos fextantem, Vini quod fatis eftl 
Malagma polyarchion, ex libris decompofitione medicamentorum 
fecundu locos Galeni. Cera;,terebinthinae, bdellij, ammoniaciThymia/ 
matis,cardamomi,cyperi,fingul.mina. j.meliloti,amomi,nardi Indicavero 
ci,myrrh£, thuris xylocinnamomi,fing.drac.xxv.olei cyprinihemi.j.Vinj 
Italici quantum fatis eft. Praepara » utere qncp meraco,qiicp refolutocuCe 
rato cyprino Polyarchion aliter. Xylobalfam i,cohi,iridis,cyperi,myt 
rhae, floris iunci odorati,cardamomi,thuris,fpicg nardi, maftiches,ftyracij, * 
bdellij,amomi,foltijcroci.cafflae,pyrethri, ariftolochitelongj,fingul.undi # 

ammoniaci Thymiamatis unc.j.s.refinafridla; quadrante.terebinthina: Ii, 
j. medullae ceruiny fex tante,cere lib.rj.opobalfami fexuncem, Vini beffem. 

Malagma PhilagrianiJ. Croci unc.j.s.aloes, ammoniaci Thymiama/ 
tis.bdellrjftyracisfingulorum.unc.j. adipis anferisfextantem, celypi me/ 
dicamenti trientem, palmularum fextantem ,libram.j.nardini fexunce,m< 
lini fexuncem. Vini quantum fatis eft ad arida terenda. Malagmas/ 
doratu. Croci,aloes,maffichcsjabiintlnj, (lyracis, anates,ca(Tami,caryo< 
phylli,fing.quadrante,nardinili.j.ceraelibj- melini fexunce,palmulas.xt]. 
Vinicp fatis eff. Malagma Baion. Cardamomi,ca(fiae,cenathes,celtica, 
balauftioru, propolis, fingul.fcru. virj. herba; fabina:, caflami, amomi,Cljgi 
ferup. vi. floris iunci odorati fcru.xviij.iridis fcru.iitjcaryophylli ferup.js. 
fu (Fimeti liliacei fextante, thuris,myrrhae,fing.unc.jladani fexunce,bdel/ 

Iij,maftiches,aloes,nardimVletifcini.iing.unc.S.refinaeaceris^efinaepicef) 

terebinthinae,fing.quadrante,opobalfami unc.j ammoniaci Thymiamatis 
fcru.vi.cerasfextante.Succuleta » arida cotufa oleo cenathinoteritodn^ 
lio exeplari etia piperis fcru.xvirj.habetur, Quid.i etia mofchiferu-j habet. 

Malagma Galenium. Croci unc.Slaloes uncj.maftiches quadrantem, 
feminis abftnthtj ferup. viij.oenanthes fcrup.viij.palmulas magnas.itj.ceraf 
quadrantem,olei melini fexuncem. 

Malagma Brythrion. Styracis quincuncem, malorum cydonlorum 
unc.xx.mafuchoe aut mafuaphtj, croci,fingul.drach.x.micarum panis, cy/ 
pheosjfingul.drach.v.ceoanthes fextantem » unc.S. ca(fami,abflnthl],W>^ 

gulorum drach. x.caryophylli ferup.xv.ammoniaci Thymiamatis ferup.» 

opobalfami fcrup.vis. nardini quincuncem,colophonie,gleucini,mdi®» 
fingul.dextantem,rofacei drach.x.propolis quincuncem, terebinthina de 
xtantem,melliscochlea.x.foltj drach. x. fpicarnardidraeh.x.ceratfepM n/ ’ 
cem » unc.S. Vino falerno aut Aminseo terito. Malag^ 



Malagma Nili SpIenicum.Et ad omnem duriciam, Cerelib.j.am 
* inoniaci thymiamatislib.j.oleicyprini lib. j.crociunc.s. Alij unc.j.habent. 

Aceti quod fatis eft. 

Malagma Citrinu.Cerat,colopboniat^ng.li.j.ammoniacithymiama 
is,auripigmeti,calcis,aluminis,ateti,fing. cyath.virj.Arida terito cB aceto. 

Malagma Tonforis. Picis Occae libram.j. certe, refina: picea:, am/ To "./” riS 
moriiaci Thymiamatis,nitri,baccarum lauri ficcarum,adipis taurini,Gngu 
lorum, libras, tj, farina fceni graci fextar. j, pollinis fextar. j. radicis cha 
maleonis nigri arida libram, j. stercoris cii 

Malagma ex ftercbre caprino 4 Oribaftj. AdfpletWcos,hydropicos,he prini mU& 
par induratum. Cyprini autuetuftiftimi oleilib.iij.ccralib. tj.S.Pilula/ m „ 
rum ftercoris caprini,baccarum lauri decorticatarum,iridis Illyrica, fing. 
fcxtar.x.terebinthina h'b.j.finapis,nitri,cyperi,feminis raphani,corticis ra 
dicis capparis,fingul.quadrantem,colocynthidis medulla fextantem, fce/ 
ni gridunc.yQuandocp arida excipiuntur liquatis.Quandocy aceto fuba/ 
da. Si uero fluat uenter,colocynthis non addatur. SpongioU 

Malagma ex ftercore caprino,Spongio!a, Ad hydropicos. Picis bru 
tia lib.n.S.hitri lib. j.colocynthidis medullae,pyrethri,opopanacis, grani, 

Oiidrj,fingul,quadrSte,corticis radicis capparis, thuris,iridis,adipis tauri 
ni,elaterij,fquamaaris,feminisaptj, lathyridum, fingulfexucem.baccaru 
lauri,fextar.S.farina fceni graicfiunc.&fellis taurini fextantem,olei cyprini 
fextar.S.cera: lib.j. refina: fricftae lib.itj.caprini ftercoris montani,feminis ro 
rifmarini,cypert,cardamomi,fingul.fexuncem Malagma ex baccis lau 
ri. Cerrr,refina:, picis, baccaru lauri,adipis tauirini.fingullib.j.nitrfam 

moniaciThymiamatis,fingul.fexuncem,Aceti quod fatis eft. Malagr 
ma ex feminibus. Cardamomi,cyperi, herba fabinaclnitri, baccarum 
lauri,caftia, meliloti,fceni graici,nardi celticar,feminis’aptj,fampfuchi,ani 
B Ifradicis panacis,thuris,ammoniaci Thymiamatis, terebinthina,fingu!o. 
quadrantem,m ellis,cera,nardini,firjgul.lib, j.adipis taurini lib.j. 

Malagma foetidum,pleuriticum.Refinapiceylib.f.cera,ruta,uiridis, r eetilu\ttltli/ 
cyprini,fingul.fexuncem,fulphuris utut opopanacis,fagapeniifihgul.drac, 
iirj, Quidam etiam galbani drac.iirj. Malagma ex Sampfucho. Ce 
ra: lib.j terebinthina lib,tj.fampfuchi,baccaru lauri,fi£nigreci,fingul.fex/ 


'quaflatc),8f pilam illinito. Malagma Gopton,id eft quod contunditur. Coptonlm 
Adftomdchi 6£ hepatis duriciam. Propolis fexuncem,ftyracis fextan/ Ugm* 

tem,maftiches unc.j.terebinthina unc-S.fecis nardini quantum ftifficit. 

Malagma ex cenanthe. Oenanthes, aloes,croci,acacia:, aluminis 
fcifli,rofarum ficcarum,fucci abfinthtjigalla:,omphactj,rhois Syriaci maH/ 
nae,fingul drac-j.olci myrtei, cerae, fingul.lib.jpalmulas magnas. Viuini am 
‘hiinoei quod fatis eft. Malagrtia Antylittm. Aluminis fciflt unc.s/a/ gntyUumMi 
loesunc.j.maftiches fcrup.j.oenanthes fcru.Vi. omphactj.ferup.Virj.rofatB 
Occarum fcru.vitj rhois Syriaci ferup.x.fping Aegyptia ferup. x,balauftio 
rUm fcrup.xx. gallarum ferup.xv.cera: quincuncem,olei meliniquodfa/ 
tiseft. Malagma exuinaceis. Croci,fandicis,oenantheS,fingul.unc. 
j.aluminis ficci trientem,ba!auftiorum,omphacij, rofarum floris, baccaru 
myrtiaridarum,Gngul.fextantem,cera:alba:lib.j.olei melini !ib.rj.malorB N 
Cydoniorum trientem,palmulasNicoIaos.x.uim Aminaei qUod fatis eft, “ 
Vinaceorum aridorum beffem.In ufu medicamenti quadrantem,clim cery 
tlnc.j.pernvifteto. Malagma Anethinum. Anethi uiridis fexunce, 

irielilotifextantem,chama:melifextantem,papaueris capita uiridia.x.Co/ 
quito, Sf decodti lib.itj.&T totidem olei mifceto ac coquito. Etubiconfum/ 
ptum fuerit decotSum,adipis porcini recetis Ii. tj.adijcito.et feorfum fcillla; 

" affata: internae partis fextantem,&: medullae ceruina: fextahte terito,ac oiti 
' F 4 hia 


iccUi, peU 


iniamifcetb. Malagma Ambrofia,finiens febrem. Spumar argenti 

ibo-adipts porcini recentis fexuncem,fucci feminis lini fexuncem,cera;a * 
bx dodrantem,rofacei lib.j.mellis quadrantem, crociunc.j.Quidam etiam 
uitellos ouorum crudos.x. 

De Acopis, lllitionibu<,iropdcibiu dc Simpilimle. ap. XIX. 

Acopi unie A CopadicunturexeoquodprimaribadlalTitudinis fenfuminuetafunt 
USi •‘‘■uelut eft Tenfiuus, u!cerofus,8f is fenfus qui offa lallare uidetur. V e ’ 

rum etiam alijs pluribus conueniunt. Quatdam enim ex ipfis calfatfotia 

funt.quxdam mollitoriatquadam lancinantia. Calefadoria igitur expipe» 

re,pirethro,rorifmarini femine,&fimilibus parantur,neruotumtp affetSios 
nibus conducunt,SC perfrigerationibus uehementibus, & qua; difficulter 
recalefcunt. Mollitoriaueroad duricias Sc fcirrhos, & compacflosarticu¬ 
los, quorum materiam in capitedeemplaftris indicauimus. Atlancinanti» 
bus,qua:exadarce, SCrorifmarini femine, & euphorbio, & grano Cnidio 
fimilibuscj;componuntur, in diuturnis affetfiionibus, 8C quarargre exigi 
poffunt, & in quibus Sinapilmus etiam conuenit, utimur. Cacterumom/ 
nia Acopa fpifiitudinem inter cerata Sf emplaftra mediam habereconue/ 
jUttionutn r*> n j t ,Sed 8 i Illitiones acopis confimiles,liquidiorem quodam modo compa» 
gem habent. At Dropax duplici modo prarparatur, altero uelut empla. 
Dropick pre ft rum ,altero uelutmalagina.Qutdam etiam calidumipfumillinut.Verum 
pmtio er u, materiam acopisS^emplaftrislimilemrecipit. Vfumautem exhibeteata» 
f M plafmatis,diuturnis conUeniensaffe<ftionibuS,rjfdem quibus 8C Sinapif/ 

mus. Sed 2£ ante Sinapifmu adhibetur, ut corpus ad linapim praparet: 
&C poft Sinapifmu, ut affedionis reliquias excindat Sinapifmus porro ma 
teria no habet uaria, fed efficaciffimus eft in diuturnis maximeafretSionib. 


smpifmim. 


poft deuiclam aliorum auxiliorum facultatem competens. Commddatau/ 
tem maxime Cephale», alterius capitis partis affedlioni,comitiali morbo, 
uertiginibus,infaniar,capiti adhibitus. Verum in anhelatione,retftarcerui/, 
cis fpiratione.&i tuffi ueteri, thoraci. At in diuturnadefiillationc,etiam ca “ 
put cum thoracelinapilmointegendum eft. Sed & ftomachum 8C uentrem, 
indiuturnis ipforum affedionibusdinapifmointegimus.Eft &C conueniens 
auxilium coxendicibus 8C podagris,&omni parti refolutg, aut alias perfri 
geratar, ut a’gre recalfieri poffit. Modus autem operationis medicamenti 
ut., ut arger quidem uehementer do!eat,caro Uero liuidior ac altior fiat, 8 C 
ut poft balneum leniter pullulat erumpant. Si uero etiam fenfus perieritis/ 
nimaduertere oportet, 8C frequentius retegendo confydefare. Namnon 
percipientes,immodice feuri ignorant.Quin & ia acutis morbis lethargi/ 
cos,& altas in profundiorem fomnum delatos,&ffoporedetentos,ftnapif/ 
mis integimus, in principio in cruribus. Vbi uero materia ftatum accepe/ 
rit, in capite. At in perfrigeratis ut recalfieri non polline, crura 8C cubitos 
finapifmo integimus.Porro uitandus eft Sinapifmus in his qui febre conti* 
nualaborant, 6C his qui ulcus habent. Itemcpin cartilaginofis &Tex carni/ 
bus partibus. Comburuntur enim 8C denigrantur aliquando partes excar/ 
nes,dum finapifmo integuntur. 

Sromumicot Acopon Bromium. Cer^colophonij,reline,ftng.lib.f.adipis porcini 
P on trientcm,butyrilexuncem,alth£arfcenigr;eci,feminislini,lingul.lib.ij olei 

libq.galbani fcxtantem,& unc.s. Succum cum oleo coquito .donec multa 
fucci pars fuerit confumpta,&: reliqua cum cera 8f galbano adtjdto- 
Acopon Varium. Succi althaeae,fcenigrarci,3C ferhinis lini,rutat,ctl 
mini,fingul.lib. ft. medulla ceruinae libram, j.olmieterislibj.adipis anferi/ 
ni,opobalfami,nardini,lingulorum libram.f.cerar, colophoniar,relinat,lin/ 
guUib.j.s.euphorbij,terebinthinae, opopanacis,fmgul.fexuncem,Ca(lori| 
Axmtte «o. quadrantem. At herbarum.ex quibus fuccus fit, lingularum libra unafuma 
p on ' tur,SC coquatur uelut praecedens. 

Acopon Azanitat. Adipis porcini Iib.ij.adipis taurini,relinar, colo 
phonia: 





phonicSjOzfypi medicamenti,cersTingul-Tib-j. galbam'qtiadrantcnii 
/ibvAcoponBafiltj. Altlia^chamameli, meliloti feminis Iini,fingul.un6 v 
jiSammomi quadrantem,Hac maceranturinuini Afcalonrj aut cilictj fe/ 
jjtar.viij ad triduum ,SC ad mellis fpiffituditierii dQqudntur. Deinde fucci 
|ib, v.cum olei ueteris !ib.iiij.S.coquuntur,donec modicum fucci fuperfue 
r j[,gf adtjcitur butyri fexunx,terebinthinae triens, adipisanferini unc.xv* 
tnedrtUsceruinacum modico oleo trita quincunx,cera alba lib.iij» Lyflpimiott 

Acopon Lyflponion. Piperis,ftyrads,caftotij,maftiches, aloes,ele/ 
ii«iiridis,fingul.triente,euphorbi{,cC)ftij amnioniaciThymianiatis ,myr/ 
lix,fampfuciii,thuris, cyperi,caffiafiftul a,feminis rorifniarini.fingul.qua 
drantem,adarccs,amomi,bdellii,xylobalfami,ftngul»fextahtem,maIaba/ 
thri,fpic*nardi,pyrethn',croci,finguI.unc.popobalfamilib.j.nardini, cy/ p at ;to Acd 
prini,gleucinnfingul.lib.ij.cerarlib.j. . pon 

Acoponfoetidum,Ex opere Galeni decompofitione mcdicamentoru r 
feciindugenera. Cera, terebinthina,fingul.dfach.Xxiitj. galbani, animo/ 
niaci Thymiamatisjingul.drach.vi.olei liemi. rj. medullae Ceruina dracll» 
viij. Vtere meraco 8C refoluto. Aliud fcecidS Terebinthina drach.Ivi. 
cerae drac.xxvitj.CElypi, mellis, firigul. drach. vi. medulla ceruina drac. vi» 
ammoniaciThymiamaris,galbani,aphrbhitrijbaccarum latlri,fing.drach* 
vi olei ueteris fextar.j. Vini cyath.ij.Quidam etiam caftorrj drach.iij. 

Acopon Barbaricum exEiiphorbiO,Ad coxendicum morbum,etmul 
taalia.Opopanacis uncq.cera Tyrrhenicalib.j.terebinthinalibrj.S, gal/ 
bani unc.j.ammoniaci Thymiamatis fcxtanre, etlphOrbrj, caftortj, piperis 
albijfing.fextante,medul%ceruine triente,ozfypi trfente,litnhitidis(eftaSt '8 

adarce)unc.s,olei ftyracini,laurini,irini,amaracini,fing.fexunce,olei uete ^tree 
risTib.tj.hedychroi fexunce. Acopon pyxis appellatu. Colophonia 
lib.j.S.terebinthina: belTem, ammoniaci Thymiamatis quadrante, thuris 
I dodrante,olet ueteris lib.rj.fucci feminis linilib.j.Iadlis bubuli lib.f.adipis 
anferinifexuftcem,butyribelle,albumina ouor£r,,xxiiij.prgparatareponi/ ■ , 

tainuafe buxeo. AcopSex Abiete, Galeni. Seminis abietis maturi PyxiS rf<ro f ort 

modiS Italica, j. hoceftfextar. xvi.olei Iib.xv. ceralib.iuj.refinaftrobili/ 
na aut terebinthina triente , Seme abietis cotufuminolcuinrjce, &f ubi 
penniferis in ipfo.xl.diebus,exprcflfuni retjce, 8C reliquis ammixtis utere, 

Kad fpotaneas Iaffitudines,&: refo!utiones,et articuloru perfrigerationes» 

Si uero tifus neceditaS urgeat, femeabietis cu Oleo coquere oportet], admi 
xtis ut nec5buratur,ciia aqua fextar.iiij.In podagricis SC articularibus af/ 
fetSionibtts. Aliterldem» Oleihemi.xxv.hoc eft fextar.xtj.S.feminis 
abietis modiu.j.hoc eft fextariOs.xvi.refirta abiegnf quadrante,refina ftrO 
hilinaauc terebinthina quadrante, cera lib.j. Acopon ex populo ni/ 

gra.A leafdemaffetftiones' PrO Abietis femirte, pare mehfuram feminis * . .j.. . 
pppulinigraconijcitOjSiteliqua flmiliter utillUdpraparato. i‘u 

Illitio zofimi,ad tremores celebris. Retina picegfexundem,ceratri 
entem,olei ueteris Iib.j.opopanaCisfextante,adafceSunc.j.euphorbrj une» 
jnitri trientem,aphronttri teneri triente- Nitfu, euphorbiibadarcen cu ui/ 
no terito,deinde opopanace adrjcitoacfimulleuigato. SeOrfum uero liqua 
bilia cu anchufa liquato, quo inde colore fumartt,&: perfhgerata excipito» ordidii GaU 
Dropax Gallus. Qribafrj. Colophonia thus redolentis, refina pi/ 
cea &lignofa appellata, quaihfolaltaliaprouenitjpicisnaualisjpicis 
ficca,fingul.lib.iirj.cefaIib.iiij.fe(inafri(Saeunc.xv.pic!sbrutialib.tj.nttri 
Iib.j»bituminis,galbani, adarces,pyretri,fingul. fexuncem, opopanacis, 
euphorbtj,ueratri albi,piperis,fingu.trientem,fulphuris uiui quadrantem, 
caftori-j,ammoniaci,ftapludisfy!ueftrts,ftngu!.fextantein,oleiStcyonrjlib. 
iopobalfamifexuncem. 

Aliter Simplex. Cera lib.j.picis ficcalib.j.s.picisbrutia lib.j. reftne 

W| picej.li.j.S.rcfinafritft^Iib.j.SCtriente,LocoexnitropraparatOimponito» 

Sinapif/ 




3 4« PATLI AEG I NETAE 

Sinapifmi praeparatio. Caricas pridie inaqua tepida macerare odo 
* tet,Sfpoftera die probe exprefTas fortiter tenere.Deinde acre Sinapi cimr 
eft Siriacum Si Aegyptium,per fe terere, cremore ficuum affufo, & p ermi e * 

xta in maflascogereata ut fiuehem entem linapifmum facere uelimus,duas 

partes finapis,ad unam caricarum mifceamus. Si debilem,uice uerfa.Si u < 
ro moderatum,aquaIes partes. At fi anteaquam teraturfinapt aceto macere 
tur,uelut quidam faciunt,debilius euadit. Caeterum poft ablatumfinapi,8£ 
poft balnei ufum, fi dolor uehemens aut rubor fuccedat, & bulla ac puliu, 

Ire erumpant,malup aut foeni grjci fuccum cum rofaceo,linteolo in his im/ 

buto,imponemus.Deinde cerato rofaceo cum ceruffa utemur. At inrefolu 

tis,tn quibus fenfus oblacfus elf,frequentius animaduerrei e oportet,detege 
recp ac infpicere.Nam non percipientes fatpeimmodice combufti funt.Sed 
& caprini ftercoris pilulae cum aceto impofit*,efficaciores funt quam Sina 
pi,Sdmaximeincoxendicummorbo laborantibus. • 

n Illitio ex atramento feriptorio. Rubificans proprie, Si maximehos 
quibus dimidia capitis pars dolet.Ex Alexandro. 

Euphorbi]', atramentifcriptorrj,finguldracb.iitj.myrrh x troglodytics, 
crocomagmatis,piperis albi,fingul.quadrantem,croci drach.fi. Aceti 
quantum fatis eft, ut haec probe terantur, Si craffitudo fimilisftrigmento 
fiat: Et tunc i)linito,initio iumpto ab intermedia fuperciliorC parteufqj ad 
totu tepus,maximefi locus pilis nudus fit. Et ubi ficcata fuerint rurfus illini 
to,Sd quu bene opus fuu peregerit auxiliu hoc,in balneu homine deducito. 
Oleorum o-VngentormprtpurttionesVme. G ip. XX. 

1»EX Vnguentis Si oleis unguentofis quatda funt fimplicia, in quibus una 
- Lv fpecies oleo inficitur: quardam praeparantur, 8i ex pluribus compofita 
funt.Et ex fimplicibus, quadam ex floribus in oleum politis fiunt, uelut eft 
rofaceum,chamaemelinu,fufinum:quadam ex frudibus Si fetmnibus:que/ 
darn etiam ex germinibus quibufdam,ue!ut ruta-, quae etiam cum oleo co/ 
quuntur,quum nullus flos codurS admittat.Quaproptermagis infolantur. » 
Verum fi quidem fortem & durantem odoris iucunditatem habeant, fiplu« 
ribus diebus infolentur, magis tenuium partium Si magis utilia,fiunt, ue/ 

Iut rolaceum Si chamaemelinum. Qui uero flores debiliores funt, facile 
difcutiuntur,himinus ferunt infolutioncm, ut qui prompte tranfpirenque/ 

Iut lilium Si uiola.Ex his autem qua ex frudibus & feminibus fiunt, qua/ 

, dam ipfis totis in oIeumconictSisfiunt,uelutmelinum:qua;dam contulis 
aut molitis, Si oleofo quod in ipfis eft feparato,aut exprelus ipfis incochle* 
is,aut per aquam calidam,lrc ut feparatio fiat, uelut quod ex nucibus fit,fefa 
minum, amygdalinum, lentifltnum, Iaurinum,ricininum, raphaninum, 8£ 
huiufmodi.Qua: uero ex plantis aromaticis fiunt, potiflimum ita prjparan 
tur,ut illae in oleo coquantur.cum uino,aut mufto,aut aqua ,Si excolentur, 
ad oleum ueroammifceantur iucci quidam,quandoq? etiam adipes, aut me 
dullae.Ex talibus autem quae exade oleoiam compagem habent,(impliciter 
unguenta aut unguina dicuntur,uelut gleucinum,nardinum,ficyonium,cy 
prinum. Quj uero acoporum compagem habent,ceram aut uefinam,aut ta 
Ie quid aflumentia, Myracopa appellantur, quemadmodu eft decamyron, 

Sf Amaracinum ,Si his fimilia.Et quaedam fane una uice coquutur,qua;nia 
teriamnon ita uariam habent.quemadmodum metopium,maftichinum,ft/ 
cyonium.Quaedam per duas,aut tres,aut quatuoriniediones, itautprimu 

contumaciora coquantur,uelut eft afpalathus, fpathe, arbor thuris, laurus. 

Deinde aromata,folium,fpica nardi,amomum.herbafabina.Poftremufuc' 
ci,adipes Si meduIIaetSC fi ita contingat, cera SCrefina inficiantur. At Opo- 
balfami fucetis omnino non coquitur, ied poft perfedam coduram, refrige 
. rato mediocriter unguento immittitur. Sed Si ex ipfis unguentis quadam 

lf omnino non admittunt coduram,fedfolumpermifcentur, uelut Mendefi/ 

um. Quidam porro uiride ungemum facere uolentes, tingunt ipfum poft' 
quam 



quam ab igne ablatfteft,inv. olei fcxtarios, aeruginis rafa: trita: probe,unc. 
^s.immittentesjuelut in cyprino &T amaracino. Cgrerum fjtnplicia ungenta 
uim habent fpecierum qua in.ipfa inijdumur, aut ex quibus contufis faAa 
funt,quum oleum uelut materiae rationem in ipfis obtineat. At eorum qua: 
nariafunt, tota natura ad caliditatem uergit. Verum quaedam uehementer 
calida 'SC mollitoria funt, ut etiam articulis diftortis ac compactis conueni/ 
ant,uelut eft Metopiu,Mendeflum,Marciaton. Moderatius autem eft pen 
tamyron, quemadmodum rurfusdecamyronfortius, ut etiam fuperficiem 
radat. Quaedam uero moderate quidem calida funt, fed tenuium partium, 
ideoqj:& mitiganti concoqunf,uelut eftSufinum, amaracinum, irinum, 

«ocinum,foIiatum-Quaedam ad hoc quod calefaciunt,iatis abunde ficcat, 
ftfecandi uimhabent,uelut cyprinum Si Sicyonium. Quaedam uero cali/ 
da quidem fatis funt,uertim magis corroborant, Vnde ftomacho maxime, 

1 Kuifceribusexolutiscontieniut,Talia funt mafticbinum,nardinum,gleu* 
cimi; Magis tame cprroboratqjfitexuua: acerbafucco,omphacio appel/ 
lato. At quibufda ungentis propter odoris iucuditatem folu, mulieres utun 
tur,uf eft foIiatu,fpicau!, commagenij,e<: ex mofcho fada,mofcholea dida. mo/cWm, 
Rofaceum. Rofarum rubrarum exunguium & per diem ac nodem 
ficcatarum quadrantem, olei omphacini fextar. Italicum j. Vafe diligen» 
ter conftrido ut ne tranfpirent, infolatqfub dio ad dies xl. Et tunc reponi¬ 
to non in pauimentoifed in tabula. Quidam pro infolatione, uas in pute/ 
um demittunt addies xheo quod ex frigiditate conferuetur odoris iucundi> 
tas-Alq ipfum uas in terra defodiunr. 

Chamaemelinum. Floris chamaemeli, citfa alba folia,per diem ac no* 
dem liccati fextantem,oIeiiextar.ItaIicii j. Vas linteo fimplici contegito ut 
trafpiret & hoc quoq? ad dies xl. infolato poft quas fecure opertu reponito» 

Anethinum. Comaeanethi uiridisficcataeunc.j. olei dulcis fextar. 
i Ital.j.Similiter infolato. Fieri etiam poterit pro temporis occafione Anethi 
num, fi infolatum non adfit. Siccienim anethicomam cum oleo in duplici 
uafecoquimus,&; utimur. Fit etiam Chamamelinum iimiliter.Verum de/ 
biliora hac funt illis qua ex uiridibus fiunt,& infolantur. 

6t Liliaceum,quod alq Sufinum. FortalTis ideo quod in Sufis repertum -Sufinum *Su* 
fit,foliorum liliorum alborum fimiliterficcatoru fextans,in fextar. olei Ital. fis- 
j.mittitur,Sd exadeconftringitur ut ne tranfpiret,&per triduum infolatur» 

Poft quod tempus primis excolatis ac abiedis, alius fextans intjciturad a/ 
iiud ufey triduum.atcgfic reponitur. 

r.i.i Sufinum compofitum. Oleifextar.irj.calamiaromaticiquincucem, 
myrrha quincuncem, cardamomi quadrantem, foliorum Iilij exunguia 8 C 
ficcatorum lib.f. cinamomi quadrantem, croci Cilicrj quincuncem, Tota 
. prasparatio in tresiniecliones diuidatur.Et primum quidem myrrham Si ca 
limum ui no ad dies quincp maceramus,ac terin die mouemus,&tunc cum 
oleo ad breuiffimum tempus coquimus. Deinde Cardamomum ad tridu/ 

Wvaqua maceramus, fimilitercg niouemus, Si rurfus coquimus cum oleo 
fti.unam horam. Poftea colantes, ad oleum purum tertiam liliorum parte 
inrjcimus:& poft triduum excolantes,alteram tertiam liliorum partem ini]* 

,ciRUissS< rurfus poft triduum excolantes, Si priora abijciehtes,poftremain 
tertiam liliorum partem cum croco trito immittimus. Poft aliud autem tri/ 
duupi,excolato oleo cinamomum contufum inrjcimus,aut pro ipfoj Amat 
bo,aut calliaeduplum,autcarpeftum,atcpfic reponimus. 

•h . Violaceum. Violaceum praeparant alrjpurpurearum, alij crocina/ viatt tripli* 
t!im,alrj albarum uiolara foliorum exunguium quadrantem inqcientes, in ca. 
olei omphacini fextar.Ital.f. Etadftridouafeexadeutnetranfpirent,inlo- 
'antaddiesx.teripfas uiolas poft triduum femper, uelutliliapermutantes. 

Sed di ad repofitionem paucas uiolas exatfte ficcas inijeiunt. 

M Melinum. . Hoc paratur ex malis cydonrjs, forinfecos panniculode/ 



AEGINETAE. 


terfisj&f una cum corticibus in frufta concifis, deindelibris. iij. ex ,- p fj s , 
feXtar.x. Italicos olei omphacini iniedo,8i infolato ad dies.xl. V 1 ln A 

Sefaminu. Oleu fit,cotulis aut inolitisfefamis,au'tp fifcellas in cochlea 
eXpreffis, aut in aqua calida oleo ipfo feparato, Si in uitreis uafis repolito 

Raphaninum. Ethoc eodem modo in Aegyptofit.exfemineraphal 

nomm tenues radices habentium tufoj& oleo feparato. v 


Aegirfnum ex populo nigra. Circaueristempushocfit,quumtmil 

ta circa femen eftrefina .Nam granapopuli nigra:contundunt,Si horum 
trientem in fextarium j.olei dulcis intjciunr, 8i ad dies xl.iiffolant,aut indu 
plici uafe ad horas.iij.coquunt.Sificexcolatum reponunt. 

Amygdalinum. Fit Si hocuelutpradtdum, tufis amygdalis amaris 
puris, Si modica aqua inftiIIata,8£oIeofofeparatoueIutdidumeft. Qui/ 

, dam tutorum amygdalorum fextantem,in olei dulcis fextar.Italicum j. im* 

mittunt,Si in dupliciUafe coquunt. 

Metopium. Amygdalinum quod & Metopium. Aegypttj quihocoleum inue/ 
nerunt,Metopiumipfum appeIlauerunt,eoqubd galbanum recipit.Planta 
autem ex qua fit galbanum,Metopium uocatur.Recipithatc.Oleiompha* 
cini fextar.xx.amygdalorum amarorumlib.tj.cardamomi lib.j. florisiund 
odorati,calami aromatici,carpobaIfami,finguI.Iib.j.myrrha:,galbani,fin/ 
gul.fexuncem,terebinthinae lib.tj. Vini odorati ad maceranda in ipfo arida 

fextar.iiij.Mellis Atticilib.itj.Refinam&T galbanum cum parte olei tritaac 
dilfoluta,reliquis codtis intjcimus>fid tunc mei addimus.Quum ueroomnia 
exade permixta fuerint, dum leuiter calidum adhuceft medicamentum ab 
igne tollimus 8i excolamus.Frigefcensenim cralTum fit. 

Balaninum. Sed Si Balaninum fimiliter ut fimplex amygdalinum fit, 

. nonabhisqua:inquercubusnafcunturglandibus,fedex his quae ungenta B 
vngucntdru: r ,'a: glandes Si myrobalaniappellantur. 

■g MtUt Myro Quod ex nucibus fit oleum,itidem uelut relatu,ex ueterib.nucibusfit. 

boum* Laurinum. PurumquidemIaurinufimilimodoutrelata,cxlaurifru 

dii fit. Verum quod mixtum e (i,hoc modo paratur. Ad oliuarum maturarS 
fextar.v.baccarum laurifextar.j. inficitur, teruntur^ omnia ac exprimunt 
tur.Quidam aequalem ex ambobus meniiiram fumuntac milcent. 

Lentifcinum. Ethoc fimiliterutlaurinum paraturexlentifcifrudu, 
duplici modo,& per fe,8i cum oliuisnon maturis, fed acerbis.. 

Maftichinum. Simpliciflimumquidemfit, mafticheschiatunc.j.in 
olei omphacini fextar.j.inieda.Si in duplici uafe coda. Quidam etiam ab/ 
finthfi Si ftyracis Cngul.unc.j.inficiunt. 

Maftichinum uariegatius. Olei fextar.l.elenlj lib.vxylobalfamilib. 
x.floris iunci odorati lib.v.cardamomi lib.vrj. maftiches lib. v. xylomafti/ 
ches lib.vifi. terebinthinae Iib.ifi. coma: abfinthfi lib.j. Vini odorati fextar. 
v aqus fextar.x. Arida umo triduo antea macerata, ad oleum 6i aquam mi 
fcentur.Si coquuntur horis vi. Si tuncmaftiche Si terebinthina inficitur, Si 
exadepermixta excolantur,Si refrigerata uafis excipiuntur. 

Sicyoniumfimplex. ■ Hocfit radicis cucumeris fylueftris fextante, in o/ 

. lei fextar.Italicum. j.coniedo,Si in duplici uafe codurafada. 

Sicyonium tu Sicyonium compofitum. Olei lextar. x. radicis cucumeris fylueftris 
nepuutum. derafe lib-j. ferpyllt, meliloti,fingu.fexuncem,tedarum pinearum pisguin, 
alth»ae,fingul. quincuncem, fcolopendrij fexuncem,fceni gratci fextar.fi. 
fcenutngratcu die una in aqua pratmaceratur,deinde excolatur, Si prardida 
inficituruna cum oleo, Si uinifextar.if.Etad omnia coda, medulla certiinj 
cum modico oleo trita triens immittitur. Si adipis gallinacei triens. Et ex/ 
colatu oleum uafis excipitur.Quida poft codura infolant ipfum ad dies xl. 


LIBER VII, 54» 

tund*# long*,flyracis,eIentj)hy(Topi,iridis, colocynthidis, pulegij, origa 
|Kperi,de n drolibani,centaurij,foliorumlaUfi,ungul.fextante,oleife:M 

tar.v.Mixta coquito donec parum fucci fuperfit. 

Cyprinum cx Pofidonio, Olei fextar.xxv. cy peri,elettlj,iridis, fing. 
|ib.j.fanpfuchi,hyffopi,feminisiuiicis,faJui*,fing.quadrantem,floriscy* 
priliuehguftrilib.j. Reliqua omnia in uinodieuna macerata coquuturcu 
oleoadbora» vj. Ad excolatum autem oleum liguftrum intjcitur»flquide 
adfitjUiride cum teneris ramulis non contufis,lin minus,(iccis cum modica 
aqua contulit,& coquiturad fefquihoram.Si uero uelis ipfum tingere,ubi 
abigne ademptum eft, aeruginis pura:unc. j.s. intjce. At Pofidoniusacri/ 
tnoniam gruginis fugiens,poft cotfiuram inquit,dimittito oleum in cacabo 
non oblito ftanno per triduum,&: tingeturfacultateiplius nonl*fa. 

Cyprini alia deferiptio. Foliorum Iigu(tri,foliorum lauri,iridis,cype 
rl,faluia?,fingul.quadrantem,dendrolibani,ariftolochia? longa’,feminis ui 
ticisfingul. trientem,elenij,afpalathi,fingul.fexuncem,rutxfextantem,cu 
preffi fextantem, olei fextar.x. Haec in uino praemacerata cum oleo coqui/ 
to,Sf excolato oleo rurfus xyIobalfami,xyIocalfi*, fing. trientem inficito, 
famjpfuchi,cumini,myrti,(iyracis,maftiches,(ingul.quadrantem,opopana'’ 

Amaracinum, Elentjlib.x.xyIobalfamiIib.xx, cyperilib. Virj. floris 
iunci odorati, afpalathi, herba: fabinae,fingul. Iib.virj. opopanacis, (eminis 
amaraci, fingul.lib.fi. Olei primarrj fextarlxxx. Vini odorati fextar. v. Reli 
quaomnia uino praemacerata primam habeant iniediionem.fecundam her 
ba fabina.Et illa quidem horis vj.coquantur,hec tribus.Quidam etiam hoc 


Irinum. Iridis,afpalathi,cyperi, iingul.lib.v, opopanacis quadrart/ 
tem,anchuf*fextantem, oleifextar. xxx. Aqu*fextar.xv. Quidam etiam 
g floris iunci odorati fexuncem adrjciunt,& calli* quadrantem,xylobalfa/ 
mifexuncein,celticae fexuncem.Omnia contufa, aqua & oleo prjmacercn 
turaddies v.2C in duplici uafe coquantur ad horas, vj. 8d Reponantur. 

Crocinum.in quo etiam alterum Crocomagma. Olei omphacini odo 
rati libram unam,calami aromaticiquincunce,myrrh*troglodytic*quin=s 
cuneem, cardamomi feptuncem,croci cilicrj fexuncem.Prima iniecftionis 
fit calamus 8C myrrha, qua trita uino macerantur per triduum, & ter in die 
palmacea fpathula agitantur.Deinde cum oleo coquantur. Secunda: carda 
momum pridie aqua maceratum.Terti* crocus uino maceratus.Quidam 
cum croco etiam alium myrrha: quincuncem adficiunt. Et excolatum oleu 
purum reponunt-Specierum autem fecem fublidentcm totam in paftillos 
efformat ac liceant,habenttp medicamentum illud quod Crocomagma uo- 
fant. Mendefium.Indedidlum eft,qubd in Aegypto inuentum fit, ubi 
& Medes colitur.Recipit olei balanini lib.x.Inalio funt fextar.x.myrrh*, 
caffi* fiftul*,fingul. quadrantem,terebimhin* lib.x.In alio funt fexta.x. 
Cinamomi quadrante.Hoc non coquitur,fed arida iniedia per dies Ix.mo/ 
uentur.Deinde liquata in olei parte terebinthina immittitur,& poliea rur- 
fusper alios Ix.dies mouetur. Attp fic reponitur, 

Marciaton. Maftiches,cqr*,fi:yracis, Ungui quandrante,oefipime/ 
dicamentiunc S.opobalfamiunc.pS,nardini,gleucini,oIei omphacini,(in/ 
gulorum quadrantem,medull* ceruin* unc.j.S.terebinthin* unc.j. 

Vnguentum ex ima acerba. InietSio.j. Afpalathi,fpath* palmula/ 
rum,meliloti,iridis,floris iunci odorati,xylobalfami,rofarum llccarum.ca/ 
lamiaromatici,lingulorum.quadrantem,olei omphacini libras, x.fucciu/ 
u* acerb* fextar.x. 

Intedlio.fi. Foltj,amomi,(pie* nardi,cofti, caryophyli,calli*,calfamf, 
fingul.quadratetn.In alio etiam arnabo quadrantem. Vini quod fatis eli. 

Q\C Iniediio.ijj.Thuris,ammoniaci thymiamatis,liyracis,bdellfi, myrrh*, 




Oleum primi 


Crocomgmi 

Mcndcjiunt 


MmiittoH 



maftiches, fingut. quadrantem.uini quod fatis eft, cera: alba; quincuncem 
•opobalfami fexuncem.QuidambeflTem. Prima iniedionis medicamen * 
ta in fucco uua acerba & oieo,die una pramaccrantur.Secundauero ini 
dionis in alia pelui, in uino Aminato, aut alio ueteri & odorato. Moiie/ 
quotidie fpatha palmacea ter,in dies tres.Poft quos in cacabo (ianno ob/ 
lito coquito. Primum primae iniedionis medicameta donec parum de une 
acerbafucco fuperfit.Deindeftatim qua fecunda: iniedionis funt cum ui 
no immittito.Melius autem eft fada prius colatura, fle ipfa ad purum ole/ 
um inqcere,& poftquam coda fuerint, donec pauciflimumuini reflet, ut 
ne comburatur oleum,ablatum ab igne excolatoiSdrurfus ad oleum pura 
tertia iniedionis medicamenta fucculenta prius cum uino, quale dixi, in 
mortario trita intjcito, flyrace excepto; Hic enim cum altfs iniedus facile 
folutturibC ad prunas coquito,donec bene habere uifafuerint,&ablata ab 
igne refrigerarifinito.Poftridiead oleti diligenter excoIatu,&: fufficienter 

calefadum fuper ignem,ceram inijee, & ablata fpatliulacommoue,&ub( 

.. refrigerata fuerint,opobalfamum adqce,8f in uafis uitreis repone. 

mm Gleucinum. Iniedio. j. Olei fextar.x. mufti Aminai fextar. vi.afpala/ 
thi trientem,fpatha palmacef fexuncem,floris iunci odorati fcxuncem,me 
Iilotitrientem,rofarum unc-i-myrrliz quadrantem, foliorum lauri fextan- 
temtdendroIibanifexuncem,xylobalfamifexuncem,elcnijfexuncem, ari. 
ftolocbialonga quadrantem,iridis quadrantem, Hac in mullo macerato. 

Iniedio.rj. Celtica triente,caflami fextante,cyperi,caffia.fpfcanar/ 
di,afari,amomi,cofti,fampfuchi, fing.quadrante.calami aromatici, caryo/ 
pbyllorum,folii fmgu.unc.j.cardamomi trientem,uino odorato macerato. 

Iniedio.it). Maftiches trientem, myrrha troglodytica, bdelflj,fingul. 
fextantem,ladaniquadrantem,flyracisliquidi,thurismafculi,flngul.triem 
tem,opobalfarnifexuncem.Quidam etiam crocifextantem.Pratparatoue. 
lut id quod ex uita acerba fit,excepta cera. Verum hic per. vij.dies,duarum s 
_ .■ rt iniedionum fpecies macerare oportet. 

rienum Nardinu Cizicenum, Iniedio.j. OIeiprimartjfextar.x.afpaIathi,cy/ 

peri,elenii,iridis,xylobalfami,ariftolochia,cardamomi,floris iunci odora* 
ti,fing.fexunce,fampfuchi triente,herba fabinaefcxtantem.Quidam etiam 
calamiaromaticifextantem.Ha:cinuiniodoratifextar.iii).macerato. 

Iniedio. ij.Caffi te, Caframi,arnabo,fing.fextame,fpicte nardiquadran 
te,caryophylIiunc.j.cofti,amomi,fing.fextant?.QuidaeriaceItica: fextan 
te.Ethfc in uino macerantur. Iniedio.it). Myrrha troglodytica, aloes, 
thuris, fing.fcxtante.ftyracis quadrante,maftiches triente,opobalfami fex/ 
Xieeumyren unc z-Quida etia croci uino triti unc. j. Praparato & hoc uelut didum eft/ 
Decamyron. Spicf nardi,folij,euphorbij,piperis,cofti,adarces,fing. 
unc.) maftichesunc.j.s.opobalfami(exunce,nardinilib.j.cerafexuncem; 
tentanyron Pentamyron. Styracis uneq.maftiches fextantem.cera albe quadran 
tem,opobalfami trientem,nardini quincuncem. 
tolutiai Foliatum. Folij quadrante,amomi unc.j.caffiae fexunce, ladani unc.f. 
piperis albi grana.xl.myrrha troglody tica drach. j- Contufa 8C cribrata rur 
Ius in pila Ieuigato,o!einardini lib.j.adieda. Quo uero nigrius pharmacd 
reddatur, nucum iuglandium cortices uftos ac tritos in mortario,adijcitp, 
Deinde opobalfami cochlearia tria ammifceto,ac utitor. 

De anantbarijs. Cap. XXI. 

Otiutimm xjQn quod cenanthen recipiant hac,cenaiitharia appellata funt:Quada 
Unie dppeUu* J- * cniin oenanthen omnino nonrecipiunnfed propter uinum,8i florem ti 
u liorum,hanc appellationem adepta funt.Vfus cenanthariorum apud quof* 

dam iucundi odoris tantum,St’ deliciarum gratia aflumitur, qui ipfis uteri/' 
tes poft balnea eis profunduntur,^ fpongtjs his imbutis menfas detergut* 
Verum apud redeutentes etiam auxilia fiunt,in his qui exo!uuntur,S£ fyn 
copem incidunt,fi ad cataplafmata ftomachum corroborantia admifeean/ 


tjjftSCinhis qui ex morbo febrili maxime fe recolligunt, qui poli egreflits 
*ebalneis perfunduntur ipfis,8f naribus adhuc ualdeinfpirantibusipfaad* 
mouent.Trahuntur enim in profundum, 8C animalem ac uitalem fpiritum 
corroborant. Commodafuncetiarnhisquifepraefcruanc,neinpe(lilences 
morbos incidant,quum aeris mutatio huiufmodiapparet. EftautemPo/ 

Cdonrj tale quod Mefopotamenum uocat. 

OenantharqMefopotameni praeparatio. Cafltae, myrrhae,thuris, 
fb)tj,amomi,ma(liches,co(li, carpobalfami, opobalfami,fingul. quadran/ 
tcm,fryracis pinguis trientem,uini odorati Aminai Italici fextar. x. Om/ 
niacontufa & cribrata,ftyracem uero in tenues partes diuifum, in uas am/ 
piioris componito,cum lilrj foltjs pridie liceatis 8C exunguibus alternatiin 
localis, Sint aut lilia numero, ccc. Deinde adtjce uinum opobalfamu an 
te inieiSionem mixta ac commota,3£ obturato ofculo uafisiniolato addi/ 
es.xl.Et utere a balneis, poli refocillationem ex morbis, 8 C reipergiro exi/ 
pfo domum dc uafa. Tingito item in ipfo fpongias,& ad faciem apponito. 

Aliud.SicutnospararefoIemus. Gofti quadrantem,(pica nardi, ar/ 
nabo,caryophylli.iingul.unc.j.amomi quadrantem,caflfia,oenanthes,cala 
mijfingulorum dodrantem,ftyracis opobalfami,fingul.trientem, lilia, ccc. 

Vini falerni fextar.x.prarparato (imili modo- 

Suffimenta ua 


flas deitillationes, et graueames remouenaas, cx ao cereorum perpurgan 
dum,S<: adpraeferuationeapeftilentibus affecSionibus.Sed 8C per os fumun 
tur,tum ob eade.tum ut qua circa thorace fierent cocoquanr,8f ad frigidio 
res in hepate affedliones. Vndeetia Cyphiformes antidotos didtas uereres 
I inuenerut.Mifcetur etiain copofita medicamenta, maxime epithemata 8 C 
i antidotos. Thytniamaideftfuffimenturoiatu. Colli,amomi,myrrhae, 
eaffl*,fingunc.i.llyracis,maftiChes,chiat,bdelhj,onychum,mufci,ladani, 
nng.drach.ti-rofarum purarum unc.xxix.opobalfami, Vini quod fatis elh 
, Suffimentum Liliaceum. Liliorum exunguium libq.ftyracis primati) 
dodrantem,fpic*nardiquadjpntem,cofli,caryophylli,amonii,martiches, 
onychum uftorum.mellisfing.unc.j.S.opobaliami quincBcem, Vini quod 
fatis eft.Terito acefformato inpaftillos. 

Cyphi magnum quod Solare uocant,ex rebus.xxxvi. Styracis,myr* Opii Solare 
Ii 2 ,bdcllrj,ladani,afpalarhi, elenii,fingul. fexuncem 5 nardl cdtica,folij cu/ 
preffi feminis.ammoniaci Thymiamatis,nucis pineae,iplanchni, aut pro i/ 

pfo onychum magnarum.i).carpobalfami fingu.quadrantem,caffif,iridis, 
fefelis,fphagni,cyperi,cardamomi,calamiaromatici,fingul. quincuncem, 
rofarum Occarum,croci,fpicae nardi, herba: Sabinae, radicis afphodeli, alii 
fuccum habent, flngul.trientem,lacaphthi(ell autem pini, aut alterius, cu» ucaphihum 
iufdam arboris cortex)dodrantem,cofti,floris iuhei odorati fingul.fextan» q U ufl t 
tem,baccas iuniperi magnas.xl.8f paruas.l.amomi, terebinthinae, palmula 
rum purarum, fingul, lib. i. caricarum exemptis granis,imarum padarum 
exemptis uinaceis, Ongul. lib. ij,Mellis deipumati lib. v. Pofidonius etiam 

Aliud.cyphi Lunareappellatum,ex rebus.xxvitj.BdelIrj,eienij,fingul. Cy $ n lmitre 
feptuncem,iunci rotundi fextantem.fphagni quincuncem, baccas iunipe- 
riparuas.l. cardamomi quincuncem 5 afpalatbi' feptuncem, caffia? nuulcC 
quincuncem, fpicae nardi fextantem, cyperi quincuncem,afphodeli radi/ 
cis,fabina:,fmgul.trientem, feminis cuprefit, nardi celticte,malabathri cu 

folijs,rofarumficcarum, 0 ngul.quadrante,cofti,croci,fingul.fextantc.lada 

ni,inyrrlic,fingu.(eptunce,caricaru pinguium, uuarum partarumexemptis 
ij uinaceis,finguUib.ij.nucum pineam beffem, terebinthinae lib. j.ityracis fe/ 


. De Suffimentis er Cypbt. Cap. XXII. 

C^Ypheos materia media eft inter paftilIosquibibutur,8irantidota. Vti/ 
'-'mur ipfis quandoqj ad iuffitus,iucudiodoris gratia, quemadmodu etia 
Thymiamatis ac fuffimcntis.Quandoqj uero olfacimus ipfaadcocoquen/ 


jj, P A V L I AE G I N E T AE 

ptuncem,paltnularu pinguis libq.MellisIib.v. Vini odorati quod fatis eft, 

H r j tupmtio Mufucbequmaliqui mfuipbiumuocimt. 

- Caput. XXIII. * 

VUjMpInum -y. g|j| oti d £Xt antem, xylobalfami, afpaiathi, herba fabina, myrrbs, 
VJ -amomi, florisiunci odorati, foliorum lauri,(lacies, ftyracis,calami 
aromatici, fampfuchi, fingulorum fextantem, iridis quincuncem, f 0 % 
croci, fingulorum unc. j. opobalfami unc.S.gummi lib.j.rofarumficcaruin 
fexuncem, Vini quod fatis eft. 

Pe/?i flue tdi Depejiis,exAntylo. Gtp.XXIin. h$#H§ 

triplices pEfli flue Taii,utero adhibentur. Differentia; ipforum fecundum genus 

' * tres funt.Quidam enim molliunt.Quidamadftringunt.Quidam ofcula 

uenarum aperiunt.MoIlientibusigiturin uteri inflammationibus,ulcera» 
tionibus,perfrigerationibus,recuriibus furfum uerfus, auerfionibus& in/ 
flationibusutimur.Paranturautem ex cera Tyrrhenica,cyprino,fuflno,a/ 
dipe anferino aut gallinaceo, butyro infulfo, refina ufta, medulla cetuina, 
fcenograco, SC qua; eiufdem generis funt. Aperientibus autem ofcula ue/ 
narum,quum purgationem fupprelTam reuocareuoluerimus,aut uteri con 
clufioncm aut contradlionem corrigere.Parantur hi ex meile,artemifia, di- 
tftamno , bralfica fucco, radice dulci, porri fucco, ruta, fcammonia, & fi/ 
milibus. Atuero adftringentes contrarium his qui aperiunt,ufumexhi/ 
bent.Nam fluxum muliebrem cohibent, & expafium uterum contrahunt, 

8C prolapfum repellunt. Verum materia adftringentium antea indicata 
eft in tradlatione de collyriis Si paftillis.. Oportet autem ftrigmentitiam 8f 
P cpforni paulo cralfiorem facere peflt fpiffitudinem. Deindelanamlinamentoan/ 
gtrfto fimilemduplicatamin medicamentum tingere, SC ad uteri ofculutn 
apponere,ita ut filum oblongum habeat annexum,quo peffusfacile extra/ 
hi pofllt,ubi id uifum fuerit. 

Pelius Croceus, ad inflammationes, 2d auerfiones, duriciasq! ac infla¬ 
tiones. Cerae alba,medulla uitulina,fingulorum drachmas,xvi.medul/ i 
Ilaceruinadrachmas.xi. aHipis anferini drachmas- vitj. adipis gallinacei 
drachmas, vitj.maftiches drachmas.iirj.oefypi medicamenti drachmas, ii), 
mellis drachmasdj.croci drach. vitj- Rofacei quod fatis eft. Crocum cum 
latfle muliebri terito. » ... 

Peflus Areus molliens optimus. Croci drach. j. oefypidrach.i.me/ 
dulice ceruina drac.rj.terebinthina,cerj,adipis anferini,fingul.drach.itj.o/ 
uorumaffatorum uitellos.xvi.irini di rofacei ex aequo quod fatis eft. 

Peflus Libanius,menfes ducit, 8f ad uterinas affetftiones egregiecodu 

cit.Vnguenti nardini fexuncem, cerae Tyrrhenicae quincuncem, unguenti 

fufini trientem,adipisporcini recentis quadrantem,adipis anferini,gallina 
cei,medullg ceruinj,unguenti amaracini,fingul.fextantem,adipis taurini, 
terebinthinae,cefypi,finguI.unc.j.Liquarur in duplici uafe,quemadmodum 
etiam omnes altj peflt. 

Enncapbtmut Peflus Enneapharm acus. Vnguetirofacei,ricinini,terebinthin?,cer?> 

**» mellis, adipis anferini 8C bubuli,medullg ceruina,butyri,fing.equalespar 

tes. Peflus Titianus emolliens. Cerae fexuncem, colophonia tnen» 
tem Sdunc.s. adipis taurini trientem, ammoniaci Thymiamatis trientem, 
Ammoniacum cum aqua terito. . 

Peflus Aegyptius. Mellis, terebinthina, butyri, rofacei, aut lulini, 
croci,fingulorum partem, j. Verum in non inflammatis & fordidis,ettam 
aruginis dimidia pars additur. . 

Peflus Genitura appellatus. Ad concipiendum. Butyri fexuncem,oely/ 1 
pi medicamenti,medulla ceruina,adipis anferini di gallinacei,terebintm* 
nae,aloes,fingulorum quadrantem, cera Tyrhenica fexuncem, rojace* 
Iibras.q myrrha,caflta,lingulorum fextantem,Ipicanardi unciam. j.Mel/ 
lis quantum fatis eft. f 




t, I SER. VII. j 5 , 

De meiicttmentk 'mter fe uicifiimfuccetltmciS.Ex Galene. Sui 

I . - . . ' ? Caput XXV. 

TSfAlexandria, inquit, quum,muliercula quadam periclitante quafluip 
Ifemlychnidem,nec reperiiTermfi no ftatim pro lychnide, acanthij femine 
comperto ufus eirem,pertjflet mulier. Quare rogatus a fodalibus, adhanc 
fuccedaneorum inter fe uiciilim medicamentorum defcriptionem iuxtajor 
dinem literarum deuenfab hocipfo initium fadurus. 


A 

A CatKhij femine,lychnis. 
^Abrotono, origanum. 


Agallocho,calamus aromaticus. 
Agarico,epythym5,auteuphorbiu. 
Agrioftaphide,palmulae Syriacae. 
Aoctiufa,hyacinthus. 

Acacia,ientifci fuccus. 

Acantha,acanthifiliqua:. 

Acanthi (lliquis, Acantha. 

Aconito,iridis fylueftris radix. 
Acoro,afari radix. 

Alumine,fal foffilis. 

Alumine fciifo, malicorium. 
Ada:a,glaucium aut fimus ouillus. 
Ade.eiambuco, acantha. 
Alicacabo,Solani frudus. 

Aloe,ibidis frudus. 
Aloelndica,aloesuiridisfolia,glau 
. cium,Lycium,aut centaurion. 
Ammio,anifum. 
Amianto,aphrofelenon. 

Amylo,pollen ficcus. 

Amygdalis amaris,abfinthium. 
Ammoniaco Thymiamate, propo/ 
Adipe uulptno, urfinus (Iis. 

Adipe ceruino.anferinus. (tus. 

Adipe uitulino.adeps porcinus ue/ 
Adipe hyaenae, adeps anferinus, aut 
. uulpinus. 

Adipe crocodiIi,adeps canismarint 
Amomo, acorus. 

Anifo,Daucus. 

Ataco,fefamum. 

Argemona,feriphium. 

Arillolochia, clematitis ficca. 
Ariftolochia rotuda, ariftolochia 15 
Atmala,nafturtia Babylonicu. (ga. 
Armenio, Atramentum Indicum. 
Afaro,zingiber. 

Alio lapide,lapis gagates,aut fal arn 
moniacus,aut fandaracha. 
AfpaIatho,ericae frudus, autuiticis 
femen. 

Afphodcli radice,beta: fuccus. 
Abfimhio,abrotanum. 
t1< Auripigmento.fandaracha. 


13 Itumine,pix liquida aut terra am 
^ pelitis. 

Balauftio,hypociftis aut Cytini. 
Balfamo,myrrhaftade. 

Bdellio, fphagius aromaticus.- 
Befafa,femenrutgfylueftris,author 
Buprefti,blattg cap.dettado. (tefis. 
Butyro,ladis bubuli concrementa. 
Buccinis,oftrea. 

C 

Admia,leucographis Aegyptia 
^ Calamo aromatico,fphagnus. 
Calanrintha.fylueftris menta. 
Cantharidibus,phalangia. (dix. 
Capparis radice,ericg aut myric5 ra 
Cardamomo,cyper 9 xyIocarpafum. 
Ca(ia,cinamomi dimidium aut her/ 
bafabina. 

Caftoriojfilphium. 

Canchry,lauri baccae aut pyrethra. 
Cedria, baccae cedri. 

Cedri baccis,ladanum* 

Calce uiua,adarce. 
Ceraunio,leucographis. 

Cera, faba frefa cum propoli coda 
ac trita. 

Ceruffa,plumbi recrementum, ad 
plumbum ullum. 

Chamaedri,rumicis fylueftris radix. 
Cicuta,pfyllij femen. 
Chamtemelo,anthemis. 
Chamadionis fucco, falicis fuccus. 
Chalcantho, fquam* aris. 
CinnabarijRhodoides. 
CinamomojCalRa: duplum, aut her 
bat fabina: duplum. 
Clinopodio,heliotropium. 

Cnici femine,uiticis femen. 
Colocynthide,Ricini femen. 
CoIophonia,pixnaualis. 

Corallio, Moly, aut fymphitum. 
Cofto,ammoniacu,cedribaccg, ele 
Cotyledone,OnocardiS. (niU. 
Chrinanthemo,aphrodyflas. 
Croco,crocomagma. 
Crocomagmate, Aloelndica. 

G ) Cum i/ 


■ TAE. 


Cumino Aethiopicos Melanthium. 
Cynofbato. Solani frutSus. 

Cypero > luniperus magna aut car/ 
damomum. 

Cyphijcarica ufla. 

Cornu cerni,cornu caprae. 


Dauci femine,lalleris femen. 
Di<3amno,puIegium,aut faluia. 
Diphryge,mify torrefatSum, aut Ia/ 
pis phrygius, aut ats ullum,autla 
pispyrites. 

Dorycniojhyofcyami femen. 
Dracunculos aron. 

B 

D Beno,Ioti arboris lignum. 
•^Ebifci radice,radix papyri. 
Elaterij fucco,porri fuccus,aut eiuf 
dem herbte fuccus. 

Elleboro nigro,(trudit) radix. 
Enneaphyllo, potamogiton. 
Epithymo, colocynthidis femen. 
Erica: frudtu,galla omphacitis. 
Eryfimi femine,ftruthium. 

Erinei folijs,folia mori. 

Erucae femine,erifimi femen. 
Eupatorio,chama-pitys. ({Iris. 
Euphorbfo,fieretis columba: fylue/ 

Eruca pini, Vefpte cum cedria. 


A Fella: uipera,fel Ichneumonis. ; 
Felle cameli.fe! fiellionis. 

Felle muftelat,fel (im ite. 

Felle hyena:, fel perdicis. 

Filice, Vrticae femen. 

Folio, fpica nardi, aut lris Illyrica. 
G 

Albano, Sagapenum. 

Galla,myricae fruiSus. 
Gentiana,Elenium. 

Gentiana: radice,aprj aromatici ra/ 
dix,Eft autem petrofcltnum. 
Glycyrrhira fucco.fuccus mori. 

T_TEdera:fucco,fuccus perficus. 

A •‘■Hyacintho,Floslfatidis. (dius. 
Hyofcyami femine, cynosbati fru« 
Hypociftidis fucco, acacia: fuccus. 
Hyperico,anethi femen. 
Hippuride,chamatpitis. 
Heliotropij femine, rapi femen. 
Hormini femine,femenlini. 


T R ide IIlyrica.Elenium aroma ticB. 

Hunco aromatico,cardatnomSaat 
junco, polygoni tadix.(cinamomS. 
Iunipertbaccis.Oyfterus. 

T Adano,fampfuchus. 
•‘"“Lathyride,granum Cnidium. 
Lapathiradice,radix pyrethri. 

Lauri bacc(s,ferpyllum aridumi 

Lapide Afio,gagates lapis. 

Lapide phrygio,Iapis argyrites aut 
pyrites. 

Lapide pyrite,Iapis pirobolus. 
Lapide Magnete,lapis phrygius, 
Lentifco,terebirithus. 

Lepidio, erythrodanum. 

Lcpidrj radice.folia capparis. 
Lepore marino, concha marina. 
Lenniofigillo, fandaracha. 

Leucorj Hore,fmubion. im 
Lini femine,fabarum fuccus. 

Loti femine, beta:femen. 

Lyguftici femine,radix eiufde, aut 
paftinacse,autlaueris femen. 
Lychnide,acanthti femen. 

M 

■\A Alabathro,caifia, auteupref/- 
1 - 1 fus pilulasferes,autfpica nat 
Malua.fcemim grarcum. (di. 

Mandagrora,dorycnium. 

Malis cydontjs, melilotum. 
Manna,thuris cortex. 
Maftichejentifci fuccus. . 
Medulla ccrui,adeps ceruinus, au» 
medulla uitult. 

Medulla uituli,oefyptts,aut medul/ 
Meliloto,lotus fylueflris. (Ia cei ai. 
Mel!e,fapa. (tum. 

Melie Attico crudo, Mei dcfpuma/ 
Meo,myrobalanus 
Mendefio uino,uinum Italicum 
Mify torrefatSojdiphryges. 

Mffy cyprio,ochra cypria. 

Menta,calamintha. 
Molybdatna.fpuma argenti. 

Mori iucco,rubi folia. 
Myrobalano, peucedanum. 
Myrteo uino,Mori fuccus. 

Myrteo oleo, lentifcinum aut me/ 

Myrrha troglodytica,calamus aro/ 
maticus. 

Murium ftercore,mufcae pari men/ 
fura. .■ . 

Nap» 


_ N fjardo Syriaca> iuncus aromati 
JStardo Indica,Nardus celtica. 
Nucleis pineis, cucumeris femen. 

/A chra,Mifycy prinum. 

W Ocimo,fifymbrium. 

Ocimoide, menta fylueftrfs. 
Oenanthe,omphacium ficcitm. 
Ompbacio,Rhois fucetis. 
01eflachryma,hypociftidisfuccus. 
Oles Aethiopicte lachryma,acacia 
partes dux. 

Oleoricinino,laurinum aut uetus. 
Oleo ueteri, Sicyonifr, aut duplu o< 
lei coquito c8 adipe iuillo ueteri. 
Onocardio, pfyche herba. 
0popanace,caftori8, lac fycamini 
ideftmori,pixliquida. 
Ornithogalo, Anthyllis. 

Oryza,farina hordeacea. 
0!treis,bucciria. (ui; 

Ouorum uitellis affatis, medulla cer 
Oefypo medicameto., medulla uitu 
lina. 1' 


Pipere,zingibet 
Pipere albo,nigrum duplicatunn 
per fsx folqs Occis, rofas ficcas. 
Peucedano,glycyrrhizes Iliceus» 
Picelxo,pixIiquida. 

Pice brutia liqufda,bitumen jpixUer 
naculaabunde, autcomunispix 

Pice liquida,oppanax. 

Polij femine,crucx femen. 

Polygoni fucco,fUccus Plantaginis 
Polypodio.chamxlxa. 
PoIytricho,abfinthium. 
Pompholyge,cadmia ufta. 
Potamogitone,ferpillum. 

Populy nigrx ramulis, fampfuchus. 
Propoli,ladanum ammoniacum. 
Pfyllio,lenspaluftris. (dix 

Pyrethro, zingiber aut lapathi ra* 
Phu,fphagnos. 

Phyco id eft fiuo,anchufa. 

Pulegio, hyfTopus. 

Pumice, terta cretica* 

Plumbo ulto, ceruffa. 

■ ' R 

J-) Apo.heliotropium, 

(I A '■Raphanino oleo,ricininum 


Rheo,centaurihum. (argenti 
Recrementum plumbi,recrementS 
Recremeto cyprio.melanteria Ae< 


Ionia, pix naualis. 
Refina pini, terebinthina. 

Refina picea ficca,fagapenum. 
Refina terebinthina,reima pini. 
Radicelapathi,r»dix cinnars. 
Radice cinarx,radix afphodcli. 

R olis ficcis, folia perfex ficcx* 
Rodoide,fiHopis rubrica. 

Rhoe fyriaco,lapathi radix. 

Rhoe culinario ficco, fatnpfuchusj 
Rubigine ferri, recrementum ferri, 
aut iquama ferri,aut fpuma argetit 
Ricino,;fordes epaleftra, 

CAgapeiio,galbanum, aut refina 
^ picea ficca. 

Sabino oleo,ricininum oleum 
Saiamandradacerta uiridis 
Saluia.calamintha. 

Sampfucho,rhus culinarius. 
Santonico, abrotonum. 

Satyrio, erucx aut faluix femen* 
Serapiade,pxonix radix.' 

Serpyllo,pqtamogito.aut pyretlirB 
Seperuiuo, folia autfuccus laciucx. 
Sepix tefta, pumexi 
Sefamo,femen lini, 
Sefamoide,quod ab amarahthb ex 
preffbreftat, 

Scammonia,colocynthis,ricini fe* 
minis pars interna,lathyris. 
Scincoifatyrium. 

Scilla, bulbus, 

Sinapi,nafturcium. 

Sio, id eft laucre.aiparagi aut iigii» 
ftici radix. 

Sifone,anifum. 

Sifimbrio,ocimum. 

Spodio, pompholyx. 

Spodio cyprio,cinis foliorum ole* 
Stibio.fquama xris. 
Stxcade,cbamedrys. 
Sori,diphryges,aut melanteria, 
Struthrj radice,elleborus niger aut 
euphorbium. 

Sale ammoniacojfal cappadocicus 
Salis flore fandaraeba. 

Styrace, caftorium. 

Symphyto, centaurium, (nicS. 
Sinone iyrtaco,petrofelihu maceda 
Syrico,fpuma argenti. 

G 4 Sphagno 


„« PAVLI AEGJNBTAE. 

Sphagno, (uncus odoratus, herba Terra tenera,plumbago.- 
Sabina. Terra afterc,terra Cimolia.' • r',» 

Splio.nJilio,rpodiumcyprirum,aut Terra eretriade,calx Thebaica. . 

cinis foliorum olea. Terra cretica,terra Brethria. 

Sulmo: oleo,oleumferinigraci. Terra Samia, leucographts' Aeav 

Succo balfami, myrrha ftadie, fuC/j T erra M egara/puma falis. (pj^ 
cus carpali,frutftus balfami. Thapfia, nafturtij auteruca femen 

Succo. Thebaico, fuccus papauer/s Thapfia fucco, chamaleonis nigri' 
Succo falicis, fuccus hedera nigra. Thermuntiadejycopfis. (fuccus 
Succo carpali,fuccus myrrha. Troxinusideft intubis,maiuliu[n 

Succo cyrenaico, fuccus-Syriacus, appellatum flue latfluca. 

lafer,autfilphtj fuccus. (cus. Thure,terra ampelicis. 

Succo papaucris,Mandragors fuc/ Thuris cortice,mannathuris. 

Succo mori arboris,hedera luccus. 

Succo perfleo,hedera fuccus. 

Succopeucedai, glycirhizj fuccus. 

Succo Rhododaphnes, uileu quer/ 

Succo fici,fuccus mori. ( cinum. 

Succo fyriaco,fuccus mori. 

Sulphure uiuo.fandaracha. .. 

Stercore felis, ftercus Ichneumonis. Vua palla fatiua,palmula: Syriaca 
Stercore uulturis, columbg ftercus. Vrfca quercino,chamaleo albus. 
Stercore lupi,ftercus caninum. X 

Stercore turturis,ftercus columba. 'V/'YIobalfamo,Radixleucotf. 

T -^Xylocarpafojcinamomum. 

'"PErebinthina, maftiche,aut refla Z 

naftrobilina. Zingibere,pyrethrum. 


'\7'Erbenaca,chamaleuce. 
v Vino Italico, uinum MedeGS. 
Vino Rhodio,uinum aufterum. 
Vino Syriaco,uinum Rhodium. ) 
V ua acerba, m aIicorium,aut galla 
omphacitis. (caro. 


DcponitribuizrMinfurk. Gtp.XXVI. r * 

Ponto pOndus grauitatis menfu indicatur. Menfura autem uafculicapacita/ 
Menfuu A te.Vafculum uero tum arida, tum liquidaquantitatis menfura exiftic. 
Quare tres omnino dimenfaquantitatis funt differentia: Vna quidem 
ponderis: altera uero rerum aridarum, utpote qua uelut in aggerem 
accumulatur: Tertia,autem liquidorum. Caterum quum pene infinita 
pondera ac menfura, tum pro locorum, tum pro eorum qui eis utuntur 
confuetudine, exiftant: de his faltem qua omnibus maxime familiaria 
funt,nobis fermo erit. 

De ponderum ac Menfurarum notis; 

Note ponit* Verum quum quidam non integris literis,fed per notas hac ipfa pon/ 

rumae menfu deraacmenfurasfignificent,pratftiterit fortafTis & nos in hac parte uete/ 
rarum res imitari, atep primum charatSeres tpfos declarare. Primum igitur litera. 

Jt, ubi.a. litcram habuerit incumbentem, chalcum id eft aereum flgnificat, 
hoc modo. f. Si uero. o. ipfi. fc. incubuerit, choa id eft congium demon' 
ftrat,fic.£. Si. 01. choenicem//. Si.x. ehem an,/, k. uero litera 15 incum/ 
bens. t. habeat, 8C linea redta inferiorem ipfiusapicem per obliquumfe 
cet,ceratio>ideftfiliquaflgnificat,hocmodo. l5t.Quodfl.v.ipfi.*..ineum/ 
bat, cyathum flgnificat, fle Si uero. o. cotylam id eft heminam , ©• 
Porro linea circumflexa, quam nihil aliud circumdat, SC quae omnino per 
obliquum ponitur,obolum denotat. Si uero duae funt lineat, quas nihil 
circumflat,duos obolosfjgnant, £ . Qui gramma, hoc eft fcrupulum faci 

unt,quodperliteram. r.quat. j. adiedlum habet, denotatur, reda amplius 

linea ipfum. f. fecante, hoc modo. r.y. Du* autem Iinrfe iuxta alteram extre 
mitatem confert*,angulum^ confti tuentes, adfimilitudincm duorumapi 
cum,qui in ipfius. K. literat pictura,ad rediam liti eam adfcribuntur,drach. 
Cgnificant,qu*&: Holca c ognominatur,hoc modo. L -Proprie autem hol 



caper a. literam notatur, o. lireramedium eius occupante, hoc modo A. 
-Quod fi <• Ifiera ad a, apponatur, libra fignificatur, Ai. Aliqui tamen alte/ 

* ram ipfius A. lineam per obliquum alia linea fecantes, libram denotantfic, 
fr, Acuerolitera r. intra angulum fuum a. literam habens, unciam fignifi/ 

C at, 15. v- autem iuxta medium ipfius v. habens,minam denotat, A. Siue* 
ro»> habeat, myftrum, A. Si i.medimnum, ii. Si «.modium,M.Porrbr. lite/ 
ram p. compIetfiens,&l v. incumbens habens, Tryblium fignificat, ip. J.au 
tem fupra fe s. habens,xeften,id eft Sextarium defignat,j. Si uero «.habeat 
fupra fcriptum,oxybaphum,id eft acetabulum,|.AIiquf tamen Xeftenper 
t. denotant retfialinea dilTetSum, hoc modo |. «.autem incumbens ha¬ 
bens,heminum indicat, p. k. uero cum g. connexum,incumbente ipfisli- 
tcra («• ceramium fignat.Kp ■ 

De ponderibus. 

Mna,id eft Mina Attica Sd Aegyptia habet uncias xvf. 

Mina Romana habet uncias xx . 

Libra Vncias xlj. 

Vnciadrachmas viij. 

Drachma fcrupulos iij. 

Scrupulus obolos ij 

Obolus filiquas iij. 

Siliqua aereos fiue arreotos . ij. duastj terti) partes. 

Ita ut obolus arreolos viij. compfetftatur. 

De Menfuris liquidorum. m 

Italicum Ceramiumhabet,Choas viij. do 

Chus fiue Congius, Sextarios vj. 

Sextarius cotulas ij. quae 8d Tryblia appellantur. 

Cotula fiue Tryblium,magna myftra, iij. Acetabula uero.iiij. 

| Magnum enim myftrum continet Acetabula. j.8d tertiam ipfius partem, 

B Acetabulum uero fefquicyathum habet. 

Cyathus chemas paruas,aut myftra parua rj. habet, 

Quodfi uelis liquidorum iuxta pondus fcire dimenfionemtMuItg enim re 
rum liquidarum differenti* iuxta lancis momentum exiftunt; idipfum ex 
plei,uini,?d mellis exemplo docebimus. Mei igitur uinograuius eft quar/ 
ta ampliuscp decima parte, quod fere totum tertiam eius partem facit. Ha* 
bet enim eadem mellis ad uinum menfura, totum uini pondus, accedente 
infuper tertia eius ponderis parte. Ad oleum autem mei dimenfum, dimi* 
dia eius parte ponderofius exiftit.Habet enim totum olei pondus,atep infu 
per dimidiam eius ponderis partem. Vinum uero nona parte oleu excedit. 
Habet enim podus ipfius totu,ampIiusqj nonS eius poderis parte.Qu* res 
Ut m agis euides et manifeftafiat,omniumenfuraru podus figillatfmfubieci 
mus,uelut in tabella depitftu: ita ut manifefte coftet, quod perpodera qua: 
finguI.menfurisfubie<3afunt,o!eum,Ving,&:Mel,exordinedem6ftratur. 
Ceramium Italicum habet 

Vini Mellis 

libras lxxx. libras evitj; 

Chus fiue Congius habet 

libras x libras xirj. 8C dimidiam. 

Sextarius habet. 


Olei 

Libras Ixxtj.' 
Libras ix. 
Vncias xvitj. 
Vrtciasix. 
Vncias iij. 
Drach. xvitj. 


uncias xx. uncias xxvq. 

Cotula fiue hemina habet 

uncias x. uncias xifj.Sf dimidiam. 

Magnum Myftrum habet 

uncias iij.ferup. viij. uncias iitj S C dimidiam. 
Acetabulum habet 

uncias tj.fcrup.xtj. uncias iij.fcrup.ix. 

Drach.xij. 



u* 


PAVll' AEGINETAE. 

Cyathus habet 

drachxij. fefquiunciam.rcrup.iitj. uncias.tj.drach.ij. 

Paruum Myftrum habet 

drach.vj. fcrupxx. drach.ix. 

Oribafius autem iuxta Adamantium, Sextarium Italicum, uiniquide 

tuxtamen(uram,uncias.xxiitj.habereait:iuxtapondusuero,lib.j.unc.vin. 

fextarium autem mellis,Iibrarum duarum 8C dimidia: podus habere tradit, 
DeMenfuris Aridorum. 

Aegyptia Artaba continet Modios, itj. 

Modius Aegyptius 8 C Italicus habet choenices, vitj. 

Choenix Sextarios, tj. 

Sextarius femifextarios ij.qui & Heminae appellantur. 

Hemina autem habet cyathos.viij. 

Atticus Medimnus continetHemiedla. xtj, 

Hemiedlum autem feu Semodius,chcenices.iiij. 

Quo fit ut Medimnus habeat Modios vj. chcenices.xl vitj.fextarios.xcvj. 
C artorum pondus harum menfurarum non facile eft proferre, quod imtnen 
fa diuerlitas rerum aridarum,iuxta lancis inclinationem exiliat. 



S. haec nota dimidium pondus cuiufqj ponderis (jgnificat,hoc efl 
' Semis. Reliqua pondera ac Menfurae iuxta Pauli 
traditionem ufurpatafunt.